Khảo Sát Khả Năng Sinh Sản Của Giống Lợn CP909 Và Một Số Bệnh Thường Gặp Ở Đàn Lợn NáI

Trong bối cảnh ngành chăn nuôi lợn phát triển mạnh mẽ, việc nâng cao năng suất sinh sản lợn trở thành yếu tố then chốt. 62 trang · Đại học Thái Nguyên · 2015.

• Tác giả: Dương Văn Thoáng
• Người hướng dẫn: TS. Cù Thị Thúy Nga
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Khảo Sát Khả Năng Sinh Sản Giống Lợn CP909 và Bệnh Thường Gặp ở Lợn NáI
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục tiêu và yêu cầu của đề tài
• 1.2. Ý nghĩa của đề tài
• 1.2.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.2.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 2.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.2. Đặc điểm sinh lý, sinh dục của lợn nái
• 2.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng sinh sản của lợn nái
• 2.3.1. Yếu tố di truyền
• 2.3.2. Các yếu tố ngoại cảnh
• 2.3.2.1. Chế độ nuôi dưỡng
• 2.3.2.2. Mùa vụ
• 2.3.2.3. Thời gian cai sữa
• 2.4. Một số hiểu biết về quá trình viêm
• 2.4.1. Khái niệm về viêm
• 2.4.2. Hậu quả của phản ứng tuần hoàn và phản ứng tế bào trong viêm
• 2.4.2.1. Rối loạn chuyển hóa
• 2.4.2.2. Tổn thương mô bào
• 2.4.2.3. Dịch rỉ viêm
• 2.4.2.4. Tăng sinh mô bào
• 2.4.3. Các tế bào viêm
• 2.4.4. Một số vi khuẩn gây viêm đường sinh dục ở lợn nái
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Các chỉ tiêu theo dõi
• 3.5. Phương pháp nghiên cứu và các chỉ tiêu theo dõi
• 3.5.1. Phương pháp theo dõi, thu thập thông tin
• 3.5.2. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Kết quả công tác phục vụ sản xuất
• 4.1.1. Công tác chăn nuôi
• 4.1.2. Công tác chăm sóc nuôi dưỡng
• 4.1.3. Công tác phòng bệnh
• 4.1.4. Công tác chẩn đoán và điều trị bệnh
• 4.2. Kết quả nghiên cứu và thảo luận
• 4.2.1. Cơ cấu đàn lợn sinh sản của Trại giai đoạn 2013 - 2015
• 4.2.2. Khảo sát khả năng sinh sản của giống lợn CP909
• 4.2.3. Tình hình mắc một số bệnh sinh sản ở đàn lợn nái của trại Nguyễn Thanh Lịch – Ba Vì – Hà Nội
• 4.2.4. Tình hình mắc một số bệnh sinh sản ở đàn lợn nái theo lứa đẻ
• 4.2.5. Tình hình mắc một số bệnh sinh sản ở đàn lợn nái theo tháng
• 4.2.6. Ảnh hưởng của bệnh viêm tử cung, hội chứng mất sữa, bại liệt đến khả năng sinh sản của lợn nái nuôi tại trại
• 4.2.7. Kết quả điều trị bệnh viêm tử cung, hội chứng mất sữa, bại liệt của lợn nái tại cơ sở thực tập
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Khả Năng Sinh Sản Lợn CP909 Hiện Nay

Trong bối cảnh ngành chăn nuôi lợn phát triển mạnh mẽ, việc nâng cao năng suất sinh sản lợn trở thành yếu tố then chốt. Giống lợn CP909 nổi lên như một lựa chọn tiềm năng, đòi hỏi sự khảo sát sinh sản lợn kỹ lưỡng để đánh giá đúng tiềm năng di truyền và khả năng thích nghi. Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá khả năng sinh sản lợn CP909 tại một trang trại cụ thể, đồng thời xem xét các yếu tố ảnh hưởng đến sức khỏe lợn nái và sinh sản lợn. Kết quả sẽ cung cấp thông tin quan trọng cho người chăn nuôi trong việc quản lý và tối ưu hóa quản lý sinh sản lợn.

1.1. Giới Thiệu Giống Lợn CP909 và Ưu Điểm Vượt Trội

Giống lợn CP909 được biết đến với tiềm năng sinh sản lợn cao và khả năng tăng trưởng tốt. Tuy nhiên, để khai thác tối đa tiềm năng này, cần có sự hiểu biết sâu sắc về đặc điểm sinh học và yêu cầu dinh dưỡng của chúng. Việc đánh giá khả năng sinh sản lợn CP909 trong điều kiện chăn nuôi thực tế là rất quan trọng để xác định các biện pháp quản lý phù hợp. Cần xem xét các yếu tố như tỷ lệ đẻ của lợn CP909, số con trên nái, và khả năng sinh sản của lợn qua các lứa đẻ.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Khảo Sát Sinh Sản Lợn CP909

Việc khảo sát sinh sản lợn không chỉ giúp đánh giá tiềm năng di truyền của giống lợn CP909 mà còn giúp phát hiện sớm các vấn đề về sức khỏe lợn nái và bệnh lợn nái. Thông qua việc theo dõi các chỉ số sinh sản, người chăn nuôi có thể điều chỉnh chế độ dinh dưỡng, quản lý và phòng bệnh một cách hiệu quả, từ đó nâng cao năng suất sinh sản lợn và giảm thiểu thiệt hại kinh tế. Theo nghiên cứu của Dương Văn Thoáng (2015), việc khảo sát giúp nắm bắt khả năng sinh sản của giống lợn CP909 để có cách chăm sóc hiệu quả.

II. Thách Thức Về Bệnh Thường Gặp Ở Lợn Nái Ảnh Hưởng Sinh Sản

Một trong những thách thức lớn nhất trong chăn nuôi lợn nái là các bệnh thường gặp ở lợn nái, đặc biệt là các bệnh liên quan đến sinh sản lợn. Các bệnh như viêm tử cung, hội chứng mất sữa (MMA), và bại liệt có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng sinh sản lợn, gây ra các vấn đề như sẩy thai, thai chết lưu, và giảm số lượng con trên nái. Việc phòng ngừa và điều trị hiệu quả các bệnh lợn nái là yếu tố then chốt để đảm bảo sức khỏe lợn nái và năng suất sinh sản lợn.

2.1. Các Bệnh Sinh Sản Thường Gặp Ở Lợn Nái và Tác Hại

Các bệnh thường gặp ở lợn nái như viêm tử cung, hội chứng mất sữa (MMA), và bại liệt có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng cho sinh sản lợn. Viêm tử cung có thể dẫn đến sẩy thai, thai chết lưu, và giảm khả năng thụ thai ở các lứa sau. Hội chứng mất sữa (MMA) ảnh hưởng đến khả năng tiết sữa của lợn nái, gây ra tình trạng thiếu dinh dưỡng ở lợn con. Bại liệt có thể làm suy yếu sức khỏe lợn nái, ảnh hưởng đến khả năng chăm sóc con và chu kỳ sinh sản lợn nái.

2.2. Yếu Tố Nguy Cơ Gây Bệnh Cho Lợn Nái và Cách Phòng Tránh

Nhiều yếu tố có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh lợn nái, bao gồm điều kiện vệ sinh kém, chế độ dinh dưỡng không đầy đủ, và stress do môi trường. Để phòng tránh bệnh thường gặp ở lợn nái, cần đảm bảo vệ sinh chuồng trại, cung cấp chế độ dinh dưỡng lợn nái cân bằng, và giảm thiểu stress cho lợn. Việc tiêm vắc xin cho lợn nái cũng là một biện pháp quan trọng để phòng ngừa các bệnh truyền nhiễm. Theo Dương Văn Thoáng (2015), Streptococcus, E.coli… xâm nhập và gây nhiễm trùng và dễ mặc các bệnh nhƣ viêm tử cung, hội chứng mất sữa, bại liệt.

III. Phương Pháp Khảo Sát Khả Năng Sinh Sản Lợn CP909 Chi Tiết

Để đánh giá chính xác khả năng sinh sản lợn CP909, cần áp dụng các phương pháp khảo sát sinh sản lợn khoa học và bài bản. Các phương pháp này bao gồm việc thu thập và phân tích dữ liệu về các chỉ số sinh sản, theo dõi chu kỳ sinh sản lợn nái, và đánh giá sức khỏe lợn nái thông qua các xét nghiệm lâm sàng và cận lâm sàng. Kết quả khảo sát sinh sản lợn sẽ cung cấp thông tin quan trọng để đưa ra các quyết định quản lý và cải thiện năng suất sinh sản lợn.

3.1. Thu Thập và Phân Tích Dữ Liệu Sinh Sản Lợn CP909

Việc thu thập và phân tích dữ liệu về các chỉ số sinh sản lợn là bước quan trọng trong quá trình khảo sát sinh sản lợn. Các chỉ số cần thu thập bao gồm số con sơ sinh/ổ, số con đẻ ra còn sống/ổ, thời gian động dục trở lại, khoảng cách từ khi đẻ đến phối giống trở lại, và khoảng cách lứa đẻ. Dữ liệu này cần được phân tích thống kê để xác định các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng sinh sản lợn CP909.

3.2. Theo Dõi Chu Kỳ Sinh Sản Lợn Nái và Đánh Giá Sức Khỏe

Việc theo dõi chu kỳ sinh sản lợn nái và đánh giá sức khỏe lợn nái là rất quan trọng để phát hiện sớm các vấn đề về sinh sản lợn. Cần theo dõi các dấu hiệu động dục, thời điểm phối giống, và các dấu hiệu mang thai. Đồng thời, cần thực hiện các xét nghiệm lâm sàng và cận lâm sàng để đánh giá sức khỏe lợn nái và phát hiện các bệnh tiềm ẩn. Theo Đặng Quang Nam (2002), cần theo dõi các bộ phận sinh dục của lợn nái để đảm bảo sức khỏe sinh sản.

IV. Giải Pháp Phòng và Điều Trị Bệnh Thường Gặp Ở Lợn Nái

Để giảm thiểu tác động của bệnh thường gặp ở lợn nái đến khả năng sinh sản lợn, cần áp dụng các giải pháp phòng ngừa và điều trị hiệu quả. Các giải pháp này bao gồm việc cải thiện điều kiện vệ sinh chuồng trại, cung cấp chế độ dinh dưỡng lợn nái cân bằng, tiêm vắc xin cho lợn nái, và sử dụng các loại thuốc kháng sinh và thuốc bổ phù hợp. Việc điều trị bệnh lợn nái kịp thời và đúng cách sẽ giúp phục hồi sức khỏe lợn nái và cải thiện năng suất sinh sản lợn.

4.1. Biện Pháp Phòng Bệnh Tổng Hợp Cho Lợn Nái Hiệu Quả

Phòng bệnh là yếu tố then chốt để bảo vệ sức khỏe lợn nái và đảm bảo sinh sản lợn ổn định. Các biện pháp phòng bệnh tổng hợp bao gồm việc duy trì vệ sinh chuồng trại, cung cấp chế độ dinh dưỡng lợn nái đầy đủ và cân bằng, tiêm vắc xin cho lợn nái theo lịch trình, và kiểm soát các yếu tố stress. Cần đặc biệt chú ý đến việc chăm sóc lợn nái trong giai đoạn mang thai và sau sinh để giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh.

4.2. Phác Đồ Điều Trị Các Bệnh Sinh Sản Thường Gặp Ở Lợn Nái

Khi lợn nái mắc bệnh, cần có phác đồ điều trị bệnh lợn nái kịp thời và hiệu quả. Đối với viêm tử cung, cần sử dụng kháng sinh phù hợp để tiêu diệt vi khuẩn gây bệnh. Đối với hội chứng mất sữa (MMA), cần sử dụng thuốc tăng tiết sữa và thuốc giảm đau. Đối với bại liệt, cần cung cấp vitamin và khoáng chất để phục hồi chức năng thần kinh. Việc tham khảo ý kiến của bác sĩ thú y là rất quan trọng để lựa chọn phác đồ điều trị bệnh lợn nái phù hợp.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn và Kết Quả Nghiên Cứu Tại Ba Vì Hà Nội

Nghiên cứu này được thực hiện tại trại ông Nguyễn Thanh Lịch – Ba Vì – Hà Nội, nhằm đánh giá khả năng sinh sản lợn CP909 và tình hình bệnh thường gặp ở lợn nái trong điều kiện chăn nuôi thực tế. Kết quả nghiên cứu cho thấy lợn CP909 có tiềm năng sinh sản lợn tốt, nhưng cần chú ý đến việc phòng ngừa và điều trị các bệnh lợn nái để đạt được năng suất sinh sản lợn tối ưu. Các kết quả này có ý nghĩa thực tiễn quan trọng cho người chăn nuôi lợn tại địa phương và các vùng lân cận.

5.1. Đánh Giá Khả Năng Sinh Sản Lợn CP909 Tại Trại Nguyễn Thanh Lịch

Việc đánh giá khả năng sinh sản lợn CP909 tại trại Nguyễn Thanh Lịch cho thấy giống lợn này có tiềm năng sinh sản lợn tốt, với số con sơ sinh/ổ và số con đẻ ra còn sống/ổ tương đối cao. Tuy nhiên, cần cải thiện điều kiện vệ sinh chuồng trại và chế độ dinh dưỡng lợn nái để giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh và nâng cao năng suất sinh sản lợn. Theo Dương Văn Thoáng (2015), cần xác định khả năng sinh sản của giống lợn nái CP909 tại trại để có cách chăm sóc nuôi dưỡng lợn nái một cách hiệu quả.

5.2. Tình Hình Bệnh Thường Gặp Ở Lợn Nái Tại Ba Vì và Giải Pháp

Tình hình bệnh thường gặp ở lợn nái tại Ba Vì cho thấy các bệnh như viêm tử cung, hội chứng mất sữa (MMA), và bại liệt vẫn là những thách thức lớn đối với người chăn nuôi. Để giải quyết vấn đề này, cần tăng cường công tác phòng bệnh, cải thiện điều kiện vệ sinh chuồng trại, và áp dụng các phác đồ điều trị bệnh lợn nái hiệu quả. Việc hợp tác với các chuyên gia thú y là rất quan trọng để đưa ra các giải pháp phù hợp.

VI. Kết Luận và Hướng Nghiên Cứu Về Sinh Sản Lợn CP909

Nghiên cứu này đã cung cấp những thông tin quan trọng về khả năng sinh sản lợn CP909 và tình hình bệnh thường gặp ở lợn nái. Kết quả cho thấy lợn CP909 có tiềm năng sinh sản lợn tốt, nhưng cần chú ý đến việc phòng ngừa và điều trị các bệnh lợn nái để đạt được năng suất sinh sản lợn tối ưu. Trong tương lai, cần có thêm các nghiên cứu về dinh dưỡng lợn nái, quản lý sinh sản lợn, và phòng bệnh cho lợn nái để nâng cao hiệu quả chăn nuôi lợn.

6.1. Tóm Tắt Kết Quả Nghiên Cứu và Ý Nghĩa Thực Tiễn

Nghiên cứu đã xác định được khả năng sinh sản lợn CP909 và tình hình bệnh thường gặp ở lợn nái tại một trang trại cụ thể. Kết quả này có ý nghĩa thực tiễn quan trọng cho người chăn nuôi lợn trong việc quản lý và cải thiện năng suất sinh sản lợn. Cần tiếp tục theo dõi và đánh giá khả năng sinh sản lợn CP909 trong các điều kiện chăn nuôi khác nhau để có được bức tranh toàn diện về giống lợn này.

6.2. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Sinh Sản Lợn CP909

Trong tương lai, cần có thêm các nghiên cứu về dinh dưỡng lợn nái, quản lý sinh sản lợn, và phòng bệnh cho lợn nái để nâng cao hiệu quả chăn nuôi lợn. Cần đặc biệt chú ý đến việc nghiên cứu các biện pháp chăm sóc lợn nái trong giai đoạn mang thai và sau sinh để giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh và cải thiện khả năng sinh sản lợn. Việc nghiên cứu về thụ tinh nhân tạo lợn cũng là một hướng đi tiềm năng để nâng cao năng suất sinh sản lợn.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong xu thế phát triển của ngành nông nghiệp Việt Nam, chăn nuôi lợn đang chuyển dịch mạnh mẽ từ quy mô nhỏ lẻ sang mô hình trang trại công nghiệp nhằm đáp ứng nhu cầu thực phẩm nội địa và hướng tới xuất khẩu. Để gia tăng năng suất, chất lượng thịt xẻ và tỷ lệ nạc, các giống lợn ngoại cao sản đã được nhập nội và lai tạo rộng rãi. Tuy nhiên, các giống lợn ngoại nuôi theo phương thức công nghiệp thường có khả năng thích nghi hạn chế với điều kiện khí hậu nhiệt đới nóng ẩm tại Việt Nam, dẫn đến tỷ lệ mắc các bệnh đường sinh sản ở đàn nái tương đối cao. Quá trình mang thai và sinh nở khiến nái dễ bị các loại vi khuẩn như Streptococcus, E. coli, Staphylococcus xâm nhập, gây ra các bệnh lý như viêm tử cung, hội chứng mất sữa và bại liệt sau sinh. Những bệnh lý này làm giảm chất lượng đàn con, gây chết thai, lưu thai, kéo dài khoảng cách lứa đẻ hoặc làm mất hoàn toàn khả năng sinh sản của lợn nái, gây tổn thất kinh tế cho người chăn nuôi.

Khóa luận được thực hiện nhằm giải quyết các nhiệm vụ và mục tiêu cụ thể sau:

1. Xác định khả năng sinh sản của giống lợn nái CP909 tại trại ông Nguyễn Thanh Lịch (Ba Vì – Hà Nội).
2. Xác định tình hình mắc một số bệnh sinh sản thường gặp ở đàn lợn nái tại cơ sở nghiên cứu.
3. Xác định ảnh hưởng của một số bệnh sinh sản đến năng suất sinh sản của lợn nái và đánh giá hiệu quả của các phác đồ điều trị thực tế.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Giống lợn nái CP909 và đàn lợn nái sinh sản đang nuôi tại trang trại.
• Phạm vi không gian: Trại chăn nuôi lợn nái của ông Nguyễn Thanh Lịch, xã Ba Trại, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội.
• Phạm vi thời gian: Từ ngày 25/05/2015 đến ngày 25/11/2015.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết và kiến thức chuyên ngành

Tác giả xây dựng cơ sở lý thuyết dựa trên các kiến thức giải phẫu, sinh lý sinh dục gia súc cái, cơ chế bệnh sinh của quá trình viêm và bệnh lý chuyên khoa thú y:

• Đặc điểm giải phẫu và sinh lý sinh dục lợn nái: Cấu tạo buồng trứng (Ovarium), ống dẫn trứng (Oviductus), tử cung (Uterus), âm đạo (Vagina), âm hộ (Vulva) và tuyến vú (Mamma).
• Yếu tố ảnh hưởng đến sinh sản: Cơ sở di truyền phân loại theo Legault (1985) chia các giống lợn thành 4 nhóm (đa dụng, dòng bố, dòng mẹ, địa phương); các yếu tố ngoại cảnh bao gồm dinh dưỡng, mùa vụ, nhiệt độ môi trường và thời gian cai sữa.
• Cơ chế phản ứng viêm và vi sinh vật gây bệnh: Quá trình rối loạn tuần hoàn, tổn thương mô bào, hình thành dịch rỉ viêm, tăng sinh tế bào viêm; đặc điểm sinh học của các vi khuẩn gây bệnh đường sinh dục như Streptococcus, Staphylococcus, Escherichia coli (E. coli), Klebsiella.
• Bệnh học chuyên khoa: Bệnh sinh, triệu chứng lâm sàng và phương pháp can thiệp đối với bệnh viêm cổ tử cung, viêm tử cung (3 thể: viêm nội mạc, viêm cơ tử cung, viêm tương mạc), hội chứng mất sữa và chứng bại liệt sau sinh.
• Dược lý học thú y: Cơ chế tác dụng của kháng sinh Amoxycillin (dạng muối Trihydrate trong các chế phẩm Vetrimoxin LA và Hitamox LA), thuốc bổ trợ Calcium fort, Analgin - C và hormone Oxytocin.

Phương pháp nghiên cứu

Khóa luận kết hợp giữa công tác phục vụ sản xuất thực tế tại trang trại và các phương pháp nghiên cứu lâm sàng thú y:

• Phương pháp thu thập số liệu: Khảo sát, trích xuất số liệu lưu trữ trong sổ sách theo dõi của trang trại; phỏng vấn kỹ sư và công nhân chăn nuôi; trực tiếp quan sát, khám lâm sàng biểu hiện toàn thân và cơ quan sinh dục ngoài của lợn nái.
• Phương pháp bố trí thí nghiệm điều trị: Bố trí thí nghiệm theo phương pháp phân lô so sánh, bảo đảm tính đồng đều về giống (CP909), lứa đẻ (từ lứa 1 đến lứa 6) và chế độ chăm sóc nuôi dưỡng.

Nội dung thí nghiệm	Phác đồ 1	Phác đồ 2
Quy mô điều trị bệnh viêm tử cung	26 nái	26 nái
Quy mô điều trị hội chứng mất sữa	3 nái	3 nái
Kháng sinh điều trị	Vetrimoxin LA (1 ml/10 kg thể trọng, IM)	Hitamox LA (1 ml/10 kg thể trọng, IM, 2 ngày/lần)
Thuốc bổ trợ & Hộ lý	Vitamin C (1 g/con/ngày) + Thụt rửa tử cung	Vitamin C (1 g/con/ngày) + Thụt rửa tử cung
Điều trị bệnh bại liệt (4 nái)	Tiêm Calcium fort (10 - 15 ml/nái/ngày, 2 nái)	Can thiệp bằng thủ thuật (2 nái)

• Phương pháp xử lý số liệu: Số liệu thu thập được xử lý thống kê sinh vật học theo tài liệu của Nguyễn Văn Thiện (2002), sử dụng phần mềm Microsoft Excel để tính toán giá trị trung bình ($\bar{X}$), sai số trung bình ($m_{\bar{x}}$) và tỷ lệ phần trăm (%).

---

Nội dung chính theo từng phần của khóa luận

Phần 1: Mở đầu

Tác giả trình bày tính cấp thiết của đề tài xuất phát từ sự phát triển chăn nuôi lợn trang trại tập trung tại Việt Nam, sự suy giảm năng suất sinh sản do bệnh lý sản khoa ở đàn nái ngoại và đặt ra các mục tiêu nghiên cứu cụ thể. Phần này cũng xác định rõ ý nghĩa khoa học (rèn luyện kỹ năng nghiên cứu lâm sàng, phân tích số liệu) và ý nghĩa thực tiễn (giúp cơ sở nắm bắt năng suất giống CP909, lựa chọn thuốc an toàn, hiệu quả để giảm thiểu thiệt hại kinh tế).

Phần 2: Tổng quan nghiên cứu

Nội dung chương tổng hợp hệ thống lý thuyết về giải phẫu hệ sinh dục lợn cái, cơ chế tiết sữa của tuyến vú, cơ chế viêm nhiễm đường sinh dục, nguyên nhân và bệnh lý của viêm tử cung, viêm vú, mất sữa, bại liệt. Đồng thời, tác giả tổng quan các công trình nghiên cứu trong nước (như Trần Minh Châu, Trương Lăng, Phạm Sỹ Lăng, Nguyễn Hữu Ninh, Đoàn Thị Kim Dung, Nguyễn Hùng Nguyệt, Lê Hồng Mận) và quốc tế (Popkov, N. Mikhailov, Pierre Brouillt, Bernard Faroult, A. Trekaxova) về các phác đồ dùng kháng sinh, liệu pháp phong bế Novocain, châm cứu và thụt rửa sát trùng.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Trình bày chi tiết địa bàn thực tập (trại lợn nái ông Nguyễn Thanh Lịch, Ba Vì, Hà Nội), thời gian nghiên cứu (25/05/2015 – 25/11/2015) trên đàn nái CP909. Phần này quy định rõ các chỉ tiêu theo dõi (số con sơ sinh/ổ, số con cai sữa/ổ, khối lượng sơ sinh, khối lượng cai sữa, tỷ lệ mắc bệnh theo lứa đẻ, tỷ lệ mắc theo tháng, tỷ lệ điều trị khỏi) cùng công thức xác định và sơ đồ phân lô thí nghiệm.

Phần 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Chương này phản ánh toàn bộ kết quả công tác thực tế và số liệu nghiên cứu:

1. Kết quả công tác phục vụ sản xuất

Tác giả đã trực tiếp tham gia quy trình chăm sóc nái chửa, nái chờ đẻ, nái nuôi con, quy trình thụ tinh nhân tạo và phòng trừ dịch bệnh cho toàn đàn.

Nội dung công việc thực hiện	Số lượng thực hiện (con)	Số lượng đạt / khỏi (con)	Tỷ lệ thành công (%)
Tiêm phòng vắc xin Lở mồm long móng cho lợn nái	179	179	100,00
Điều trị bệnh viêm tử cung	52	51	98,08
Điều trị bệnh phân trắng lợn con (dùng Nova - Ampicol)	253	244	96,44
Điều trị bệnh viêm phổi lợn con (Mycoplasma hyopneumoniae)	290	279	96,21
Điều trị bệnh bại liệt ở lợn nái	4	3	75,00
Xuất bán lợn con	3.500	3.500	100,00
Tiêm Dextran - Fe bổ sung cho lợn con	437	437	100,00
Thao tác thiến lợn đực con	173	173	100,00
Đỡ đẻ cho lợn nái	288	288	100,00
Phối giống thụ tinh nhân tạo	70	70	100,00

2. Cơ cấu đàn lợn sinh sản của trang trại giai đoạn 2013 - 2015

Số lượng nái của trại duy trì ổn định qua các năm. Năm 2015, tổng đàn đạt 1.527 con, trong đó nái cơ bản là 1.167 con (chiếm 76,52%) và nái hậu bị là 360 con (chiếm 23,48%).

3. Khảo sát chỉ tiêu sinh sản của giống lợn CP909

Theo dõi trên 30 ổ đẻ của giống lợn nái CP909 thu được các kết quả sinh sản cụ thể:

STT	Chỉ tiêu theo dõi	Đơn vị tính	Kết quả ($\bar{X} \pm m_{\bar{x}}$)
1	Số con sơ sinh / ổ	Con	11,63 ± 1,17
2	Số con để nuôi / ổ	Con	10,87 ± 1,04
3	Số con cai sữa / ổ	Con	10,17 ± 1,14
4	Khối lượng sơ sinh trung bình / con	Kg	1,40 ± 0,09
5	Khối lượng sơ sinh trung bình / ổ	Kg	16,28 ± 2,53
6	Khối lượng cai sữa trung bình / con	Kg	4,50 ± 0,22
7	Khối lượng cai sữa trung bình / ổ	Kg	45,77 ± 4,18

4. Tình hình mắc một số bệnh sinh sản ở đàn lợn nái

Theo dõi trên 336 lượt nái sinh sản tại trại, tỷ lệ mắc các bệnh được ghi nhận:

Bệnh sinh sản	Số nái theo dõi (con)	Số nái mắc (con)	Tỷ lệ mắc (%)	Số điều trị khỏi (con)	Tỷ lệ khỏi (%)	Số loại thải (con)	Tỷ lệ loại thải (%)
Viêm tử cung	336	52	15,48	51	98,08	1	1,92
Hội chứng mất sữa	336	6	1,79	6	100,00	0	0,00
Bại liệt sau sinh	336	4	1,19	3	75,00	1	25,00
Tổng số bệnh	336	62	18,46	60	96,77	2	3,23

5. Tỷ lệ mắc bệnh sinh sản phân theo lứa đẻ

Tỷ lệ mắc bệnh phân bố không đều giữa các nhóm lứa đẻ, tập trung cao nhất ở nhóm nái đẻ lứa đầu và nái đẻ nhiều lứa:

• Lứa 1 - 2 (59 nái theo dõi): Viêm tử cung 12 con (20,34%), mất sữa 1 con (1,69%), bại liệt 1 con (1,69%).
• Lứa 3 - 4 (97 nái theo dõi): Viêm tử cung 8 con (8,25%), mất sữa 0 con (0,00%), bại liệt 0 con (0,00%).
• Lứa 5 - 6 (76 nái theo dõi): Viêm tử cung 7 con (9,21%), mất sữa 1 con (1,32%), bại liệt 0 con (0,00%).
• Lứa > 6 (104 nái theo dõi): Viêm tử cung 25 con (24,04%), mất sữa 4 con (3,85%), bại liệt 3 con (2,88%).

6. Tỷ lệ mắc bệnh sinh sản phân theo các tháng theo dõi

Mỗi tháng theo dõi cố định 56 nái (tổng cộng 336 nái trong 6 tháng):

• Tháng 6: 16 ca viêm tử cung (28,57%), 3 ca mất sữa (5,36%), 2 ca bại liệt (3,57%) $\rightarrow$ Tổng mắc 37,50%.
• Tháng 7: 13 ca viêm tử cung (23,21%), 1 ca mất sữa (1,79%), 1 ca bại liệt (1,79%) $\rightarrow$ Tổng mắc 26,79%.
• Tháng 8: 8 ca viêm tử cung (14,29%), 0 ca mất sữa (0,00%), 0 ca bại liệt (0,00%) $\rightarrow$ Tổng mắc 14,29%.
• Tháng 9: 5 ca viêm tử cung (8,93%), 0 ca mất sữa (0,00%), 0 ca bại liệt (0,00%) $\rightarrow$ Tổng mắc 8,93%.
• Tháng 10: 7 ca viêm tử cung (12,50%), 0 ca mất sữa (0,00%), 1 ca bại liệt (1,79%) $\rightarrow$ Tổng mắc 14,29%.
• Tháng 11: 3 ca viêm tử cung (5,36%), 2 ca mất sữa (3,57%), 0 ca bại liệt (0,00%) $\rightarrow$ Tổng mắc 8,93%.

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Khóa luận tổng kết khả năng sinh sản của giống CP909 ở mức khá, tỷ lệ bệnh sinh sản được khống chế tốt nhờ quy trình vệ sinh; đồng thời đề xuất tiếp tục duy trì nghiêm ngặt chế độ an toàn sinh học, kỹ thuật đỡ đẻ và dinh dưỡng khoáng cho nái mang thai.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả chính

• Giống lợn nái CP909 nuôi tại trang trại đạt các chỉ tiêu sinh sản tốt: số con sơ sinh/ổ bình quân đạt 11,63 con; số con để nuôi/ổ đạt 10,87 con; số con cai sữa/ổ đạt 10,17 con; khối lượng sơ sinh trung bình đạt 1,40 kg/con và khối lượng cai sữa trung bình đạt 4,50 kg/con.
• Tổng tỷ lệ mắc các bệnh sinh sản tại trại ở mức 18,46% (62 ca trên 336 nái). Trong đó, viêm tử cung là bệnh phổ biến nhất (15,48%), hội chứng mất sữa chiếm 1,79% và bệnh bại liệt chiếm 1,19%.
• Tỷ lệ mắc bệnh sinh sản tập trung cao nhất ở lợn nái đẻ lứa trên 6 (24,04% viêm tử cung; 3,85% mất sữa; 2,88% bại liệt) và nái đẻ lứa 1 - 2 (20,34% viêm tử cung).
• Bệnh có xu hướng giảm dần theo thời gian theo dõi từ tháng 6 (37,50%) xuống tháng 11 (8,93%) nhờ việc củng cố tay nghề công nhân và siết chặt quy trình khử trùng chuồng đẻ.
• Áp dụng phác đồ kháng sinh Amoxycillin (Vetrimoxin LA và Hitamox LA) kết hợp trợ sức và thụt rửa đạt tỷ lệ khỏi bệnh viêm tử cung 98,08% (khỏi 51/52 con) và phục hồi mất sữa đạt 100% (6/6 con).

Giải pháp và kiến nghị của tác giả

• Thực hiện nghiêm ngặt quy trình vệ sinh, tiêu độc khử trùng chuồng nuôi bằng dung dịch Ommicide (320 ml/1.000 lít nước, 2 lần/ngày), xịt vôi xút gầm chuồng và ngâm tấm đan chuồng đẻ trong dung dịch NaOH 10%.
• Chuồng sau khi rửa sạch và rắc vôi bột cần để trống chuồng tối thiểu 1 - 2 ngày trước khi chuyển nái chờ đẻ lên.
• Nâng cao kỹ thuật thụ tinh nhân tạo và thao tác đỡ đẻ nhẹ nhàng, tránh dùng tay can thiệp thô bạo làm tổn thương niêm mạc đường sinh dục hoặc tổn thương dây thần kinh hông gây bại liệt.
• Bổ sung đầy đủ canxi, photpho và các vitamin nhóm B, vitamin A, D vào khẩu phần ăn của lợn nái mang thai để phòng chống sốt sữa và bại liệt.

Đóng góp thực tiễn của khóa luận

Khóa luận cung cấp hệ thống số liệu thực nghiệm về năng suất sinh sản thực tế của dòng lợn thương phẩm CP909 tại tiểu vùng khí hậu Ba Vì (Hà Nội). Đồng thời, tác giả đã đánh giá hiệu lực của các dòng kháng sinh tác dụng kéo dài (Amoxycillin LA) trong điều trị bệnh sản khoa thực địa, làm cơ sở thực tế cho các trại chăn nuôi quy mô bán công nghiệp và công nghiệp tham khảo.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Nghiên cứu được thực hiện trong khoảng thời gian 6 tháng (từ tháng 5 đến tháng 11 năm 2015) tại một cơ sở chăn nuôi duy nhất, chưa bao quát được trọn vẹn sự biến động thời tiết của mùa đông - xuân ở miền Bắc. Quy mô mẫu khảo sát chi tiết về năng suất sinh sản dừng ở mức 30 ổ đẻ và số ca bại liệt điều trị thực tế còn ít (4 ca).
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu theo dõi khả năng sinh sản của giống CP909 qua toàn bộ các mùa trong năm; nghiên cứu phân lập xác định các chủng vi khuẩn cụ thể trong dịch viêm tử cung tại phòng thí nghiệm và thử nghiệm kháng sinh đồ để tối ưu hóa phác đồ điều trị.

---

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo chuyên môn phù hợp cho:

• Sinh viên chuyên ngành Chăn nuôi, Thú y, Bác sĩ thú y tham khảo phương pháp bố trí thí nghiệm so sánh lâm sàng, biểu mẫu theo dõi chỉ tiêu sinh lý sinh sản gia súc và phương pháp xử lý số liệu thống kê sinh vật học.
• Kỹ thuật viên trang trại và người chăn nuôi lợn nái sinh sản có thể ứng dụng trực tiếp lịch phòng vắc xin tổng đàn, quy trình vệ sinh tiêu độc chuồng đẻ nhiều bước (NaOH, vôi xút, Ommicide) và phác đồ can thiệp kháng sinh dòng LA cho nái sau sinh.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Năng suất sinh sản của giống lợn CP909 tại trại đạt mức nào?

Khảo sát trên 30 ổ đẻ cho thấy giống lợn CP909 đạt số con sơ sinh bình quân 11,63 con/ổ, số con để nuôi 10,87 con/ổ, số con cai sữa 10,17 con/ổ. Khối lượng sơ sinh bình quân đạt 1,40 kg/con (16,28 kg/ổ) và khối lượng lúc cai sữa đạt 4,50 kg/con (45,77 kg/ổ).

2. Tỷ lệ mắc các bệnh sinh sản tại đàn lợn nái của trang trại là bao nhiêu?

Trên tổng số 336 nái theo dõi, tỷ lệ mắc bệnh sinh sản chung là 18,46%. Trong đó, bệnh viêm tử cung chiếm tỷ lệ cao nhất với 15,48% (52/336 con), tiếp theo là hội chứng mất sữa chiếm 1,79% (6/336 con) và bệnh bại liệt sau sinh chiếm tỷ lệ thấp nhất là 1,19% (4/336 con).

3. Lứa đẻ nào có tỷ lệ lợn nái mắc bệnh sinh sản cao nhất và do nguyên nhân gì?

Tỷ lệ mắc bệnh sinh sản cao nhất ở nhóm nái đẻ lứa trên 6 (24,04% viêm tử cung) và nhóm nái đẻ lứa 1 - 2 (20,34% viêm tử cung). Nguyên nhân ở nái đẻ lứa đầu là do cơ quan sinh dục lần đầu co giãn, dễ khó đẻ và cần can thiệp sản khoa gây tổn thương niêm mạc; còn ở nái già (>6 lứa), niêm mạc tử cung đã xơ chai, tính đàn hồi kém, thời gian hồi phục tử cung kéo dài tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập.

4. Diễn biến tỷ lệ mắc bệnh sinh sản qua các tháng thay đổi ra sao?

Tỷ lệ mắc bệnh sinh sản cao nhất vào tháng 6 (37,50%) và tháng 7 (26,79%), sau đó giảm mạnh vào các tháng 8 (14,29%), tháng 9 (8,93%), tháng 10 (14,29%) và tháng 11 (8,93%). Sự suy giảm này là nhờ điều kiện vệ sinh, khử trùng chuồng đẻ được siết chặt và kỹ năng chăm sóc đỡ đẻ của nhân viên trang trại được nâng cao.

5. Kết quả điều trị các bệnh sinh sản ở đàn lợn nái đạt tỷ lệ khỏi bao nhiêu?

Phác đồ sử dụng kháng sinh Amoxycillin (Vetrimoxin LA hoặc Hitamox LA) kết hợp Analgin - C, Oxytocin, Vitamin C và thụt rửa sát trùng đã điều trị khỏi 51/52 ca viêm tử cung (đạt 98,08%, loại thải 1 ca) và phục hồi 6/6 ca mắc hội chứng mất sữa (đạt 100,00%). Đối với 4 ca bại liệt, việc dùng Calcium fort và can thiệp thủ thuật chữa khỏi 3 ca (đạt 75,00%, loại thải 1 ca).

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Dương Văn Thoáng đã hoàn thành việc khảo sát năng suất sinh sản của giống lợn nái CP909 và tình hình mắc các bệnh sản khoa thường gặp tại trại chăn nuôi ông Nguyễn Thanh Lịch (Ba Vì – Hà Nội). Kết quả nghiên cứu khẳng định giống lợn nái CP909 có khả năng sinh sản tốt với quy mô trung bình 11,63 con sơ sinh/ổ và 10,17 con cai sữa/ổ. Bệnh lý đường sinh sản chiếm tỷ lệ 18,46% trên toàn đàn, chủ yếu là viêm tử cung (15,48%), xuất hiện tập trung ở lứa đẻ đầu và các lứa sau lứa thứ 6. Việc ứng dụng các phác đồ kháng sinh Amoxycillin LA cùng quy trình vệ sinh tiêu độc chuồng trại nghiêm ngặt đã mang lại hiệu quả điều trị phục hồi cao, góp phần ổn định năng suất đàn nái sinh sản.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Trong những năm gần đây, ngành chăn nuôi nƣớc ta đang phát triển mạnh mẽ theo hƣớng trang trại và hộ gia đình. Chăn nuôi lợn ngày càng chiếm một vị trí quan trọng trong nền nông nghiệp Việt Nam. Nó đã góp phần rất lớn vào tăng trƣởng kinh tế nông thôn nƣớc ta. Không chỉ để phục vụ cho tiêu dùng, nâng cao chất lƣợng bữa ăn hàng ngày mà còn phải tiến tới xuất khẩu với số lƣợng lớn.

Nó là nguồn cung cấp thực phẩm với tỉ trọng cao và chất lƣợng tốt cho con ngƣời, là nguồn cung cấp phân bón cho ngành trồng trọt và là nguồn cung cấp các sản phẩm phụ nhƣ: da, mỡ, nội tạng. cho ngành công nghiệp chế biến. Với vị trí quan trọng hàng đầu trong việc cung cấp một lƣợng thực phẩm lớn cho tiêu dùng của ngƣời dân, nên chăn nuôi nói chung và chăn nuôi lợn nói riêng đang đƣợc Đảng và Nhà nƣớc ta hết sức quan tâm đến việc phát triển. Nhờ vậy, công tác lai tạo giống cũng đƣợc triển khai và thu đƣợc nhiều kết quả to lớn nhƣ: Tạo ra các giống lợn có tầm vóc lớn, sinh trƣởng nhanh, tỉ lệ nạc cao.

Bên cạnh đó là việc áp dụng phƣơng thức chăn nuôi theo hƣớng công nghiệp, quy mô chăn nuôi lớn, áp dụng các biện pháp kĩ thuật chăm sóc, nuôi dƣỡng tiên tiến, chế biến thức ăn chất lƣợng cao, các loại thức ăn thay thế, thức ăn bổ sung, phối hợp khẩu phần ăn có đầy đủ các chất dinh dƣỡng. Trong đó, công tác thú y đã đƣợc đặc biệt chú ý đến. Tuy nhiên, một trong những trở ngại lớn nhất của chăn nuôi lợn nái sinh sản là dịch bệnh còn xảy ra phổ biến gây nhiều thiệt hại cho đàn lợn nái nuôi trong các trang trại cũng nhƣ nuôi nhỏ lẻ tại các hộ gia đình. Đối với lợn nái nhất là lợn ngoại đƣợc chăn nuôi theo phƣơng thức công nghiệp cho nên tỷ lệ mắc bệnh sinh sản ngày càng nhiều hơn do khả năng thích nghi của đàn lợn nái với điều kiện ngoại cảnh nƣớc ta còn kém.

Mặt khác trong quá trình 2 sinh đẻ lợn nái dễ bị nhiễm các vi khuẩn nhƣ Streptococcus, E.coli… xâm nhập và gây nhiễm trùng và dễ mặc các bệnh nhƣ viêm tử cung, hội chứng mất sữa, bại liệt đây là các loại bệnh ảnh hƣởng trực tiếp đến khả năng sinh sản của lợn mẹ. Bệnh tuy không xảy ra ồ ạt nhƣng gây thiệt hại lớn cho lợn nái: gây chết thai, lƣu thai, sẩy thai…nghiêm trọng hơn bệnh vẫn âm thầm làm hạn chế khả năng sinh sản của đàn lợn nái ở các lứa tiếp theo, ảnh hƣởng đến năng suất, chất lƣợng và hiệu quả của toàn ngành chăn nuôi lợn. Với mục đích góp phần năng cao khả năng sinh sản của đàn lợn, nâng cao hiệu quả của điều trị bệnh, tiết kiệm chi phí nái nuôi tại trại Nguyễn Thanh Lịch – Ba Vì – Hà Nội. Từ thực tế đó tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Khảo sát khả năng sinh sản của giống lợn CP909 và một số bệnh thường gặp ở đàn lợn nái nuôi tại trại ông Nguyễn Thanh Lịch – Ba Vì – Hà Nội ”.

Mục tiêu và yêu cầu của đề tài Đề tài thực hiện nhằm đạt các mục tiêu sau: - Xác định đƣợc khả năng sinh sản của giống lợn nái CP909 tại trại ông Nguyễn Thanh Lịch - Ba Vì – Hà Nội. - Xác định đƣợc một số bệnh sinh sản thƣờng gặp ở đàn lợn nái tại trại ông Nguyễn Thanh Lịch - Ba Vì – Hà Nội. - Xác định ảnh hƣởng của một số bệnh sinh sản đến khả năng sinh sản của lợn nái nuôi tại trại. Ý nghĩa của đề tài 1.