Đặt vấn đề Trong những năm gần đây, nền kinh tế của Việt Nam nói chung và ngành chăn nuôi nói riêng đang trên đà phát triển mạnh mẽ, kéo theo đó là nhu cầu chất lượng cuộc sống tăng lên rõ rệt. Thịt lợn là loại thực phẩm chiếm tỷ trọng cao trong các loại thực phẩm cung cấp hàng ngày cho người dân. Do đó, thời gian vừa qua, ngành chăn nuôi lợn có những biến động mạnh về giá cả, lúc xuống quá thấp, khi lên cao; để ngành chăn nuôi thực sự phát triển bền vững, lớn, mạnh, đủ sức cạnh tranh và xuất khẩu, ngành cần phải được tổ chức lại. Chăn nuôi lợn đã và đang chuyển dịch từ chăn nuôi nhỏ lẻ, quy mô nhỏ, phân tán sang chăn nuôi trang trại, tập trung và hình thành chuỗi giá trị chăn nuôi, tạo chuỗi liên kết giữa doanh nghiệp với trang trại, hợp tác xã, tổ hợp tác có xu hướng tăng lên trong những năm gần đây.
Bên cạnh đó ngành chăn nuôi lợn cũng gặp nhiều vấn đề phát sinh như dịch bệnh, môi trường,… Từ đó việc cần quan tâm hơn là chế độ dinh dưỡng và an toàn sinh học để giảm thiểu khả năng phát bệnh cũng như lây lan. Xuất phát từ tình hình thực tế trên, được sự đồng ý của khoa Chăn nuôi Thú y, cô giáo hướng dẫn và cơ sở thực tập, em tiến hành thực hiện chuyên đề: “Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho đàn lợn nái nuôi tại trại Trần Tuấn Sang, phường Ba Hàng, thị xã Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên”. Mục đích và yêu cầu của chuyên đề 1. Mục đích của chuyên đề - Biết được quy trình chăm sóc và nuôi dưỡng trên đàn lợn nái tại trang trại.
- Hiểu được thành phần của từng loại thức ăn đối với từng giai đoạn trên lợn. - Học được cách chẩn đoán và điều trị các bệnh thường xảy ra trên lợn nái, các phương pháp phòng bệnh và đảm bảo an toàn sinh học cho trại. Yêu cầu của chuyên đề - Thực hiện được quy trình kỹ thuật trên đàn lợn nái nuôi tại trại - Nắm được tình hình nhiễm bệnh trên đàn lợn nái nuôi tại trại. - Đánh giá được hiệu quả điều trị các bệnh trên xảy ra trên đàn lợn nái của trại.
Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Điều kiện cơ sở nơi thực tập 2. Điều kiện tự nhiên * Vị trí địa lý Trại lợn của ông Trần Tuấn Sang nằm trên địa bàn thị xã Phổ Yên nằm ở phía nam tỉnh Thái Nguyên, cách thành phố Thái Nguyên 26 km về phía Nam và cách thủ đô Hà Nội 56 km về phía Bắc, có vị trí địa lý: Phía đông giáp huyện Phú Bình. Phía đông nam giáp huyện Hiệp Hòa, tỉnh Bắc Giang.
Phía tây giáp huyện Bình Xuyên, tỉnh Vĩnh Phúc và huyện Đại Từ. Phía nam giáp với thành phố Vĩnh Yên và huyện Sóc Sơn. Phía bắc giáp thành phố Sông Công. Phía tây bắc giáp thành phố Thái Nguyên.
Thị xã Phổ Yên có tổng diện tích tự nhiên 258,869km 2, tổng dân số đến năm 2011 là 139. * Điều kiện địa hình, đất đai Do có vị trí thuận lợi nên thị xã Phổ Yên là địa phương rất có tiềm năng và là nơi được nhiều nhà đầu tư lựa chọn khi bắt đầu khởi công xây dựng nhà máy Sam Sung tại khu công nghiệp Yên Bình, thị xã Phổ Yên. * Giao thông vận tải Là một địa phương đi lên từ một huyện nhỏ nhưng đến năm 2015 đã lên Thị Xã và mục tiêu năm 2025 lên Thành phố trực thuộc đô thị loại II, từ đó cho thấy đây là mảnh đất rất có tiềm năng phát triển về kinh tế, xã hội. Để làm được như vậy Phổ Yên đã rất chú trọng vào việc mở rộng giao thông địa phương để thuận lợi đi lại, giao thương hàng hóa với các tỉnh lân cận.
* Điều kiện khí hậu Khí hậu tài nguyên Phổ Yên thuộc khí hậu nhiệt đới gió mùa, hàng năm chia làm 2 mùa nóng, lạnh rõ rệt. + Mùa nóng : từ tháng 4 đến tháng 10, lúc này là thời điểm mưa nhiều. + Mùa lạnh: từ tháng 11 đến tháng 3 năm sau. Mùa nóng từ tháng 4 đến tháng 10: mưa nhiều; mùa lạnh từ tháng 11 đến tháng 3 năm sau, mưa ít; độ ẩm trung bình các tháng từ 79% đến 98,3%.
Khí hậu tài nguyên Phổ Yên tương đối thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp, có thể gieo trồng nhiều vụ trong năm. Điều kiện trại lợn nái Trần Tuấn Sang. Quá trình thành lập Trại lợn ông Sang nằm trên địa phận thị xã Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên. Đây là trang trại tư nhân kết hợp cùng Công ty Cổ phần Greenfeed Việt Nam cung cấp con giống, thức ăn và kỹ thuật.
Cơ cấu tổ chức nhân sự của trang trại Cơ cấu tổ chức gồm 3 nhóm: + Nhóm quản lý: 1 chủ trại, 4 bảo vệ. + Nhóm kỹ thuật: 2 kỹ sư + Nhóm công nhân: 25 công nhân, 1 sinh viên thực tập. Với đội ngũ nhân công trên, trại phân ra làm các chuồng khác nhau như chuồng đẻ, chuồng bầu. Công nhân các chuồng tự phân công công việc nhưng dưới sự chỉ đạo của kỹ sư.
Cơ sở vật chất của trang trại - Trang trại có tổng diện tích là 4,2 ha, nằm trên địa bàn thị xã Phổ Yên, có địa hình bằng phẳng, đường giao thông thuận tiện cho việc vận chuyển xe thức ăn và con giống. - Để đảm bảo nhu cầu sinh hoạt của kỹ sư cũng như công nhân, trại được trang bị đầy đủ cơ sở vật chất kỹ thuật gồm: - Khu nhà điều hành, khu nhà ở đầy đủ tiện nghi, bếp ăn, sân bóng đá, sân bóng chuyền. - Chuồng trại được thiết kế, xây dựng theo hệ thống chuồng khép kín, sử dụng lồng nuôi, sàn bê tông cho lợn nái, sàn nhự và lồng úm cho lợn con. Bên cạnh đó là hệ thống vòi nước uống, máng ăn tự động đáp ứng đủ quy mô nuôi 1.
Khu trang trại tách riêng với khu dân cư, đường vào trại có 2 cổng, 1 cổng vào và 1 cổng ra có hệ thống phun sát trùng tự động. - Hệ thống chuồng được chia làm 3 khu: + 3 chuồng nái đẻ: mỗi chuồng có 2 dãy, mỗi dãy có 64 ô chuồng + 2 chuồng nái chửa: có tổng 368 ô nuôi chia làm 4 dãy, được sắp xếp theo từng thời kì mang thai từ chờ phối đến khu thử lợn, ép lợn và cuối cùng là dãy chuồng thụ tinh (khu vực này gần cửa ra chuồng nái đẻ để tiện dồn lợn lên khi chuẩn bị đẻ). + 2 chuồng cách ly: dùng để nuôi lợn hậu bị được nhập từ các trại bên ngoài, mỗi chuồng có thể nuôi được từ 90 - 100 lợn hậu bị, trong thời gian 21 ngày. Hệ thống chuồng được thiết kế theo quy mô khép kín.
Phía đầu chuồng là giàn mát, cuối chuồng được có quạt hút gió công suất lớn, hệ thống điện chiếu sáng và bóng đèn hồng ngoại để sưởi ấm khi úm lợn con. Các chuồng đều có hệ thống máy xịt, rửa chuồng và vòi tắm cho lợn, hệ thống thoát nước theo tiêu chuẩn xử lý nước thải của trại. Trại có xây dựng phòng pha chế tinh, với đầy đủ dụng cụ và thiết bị như: nhiệt kế, máy ép ống tinh, kính hiển vi, đèn cồn, máy ép ống tinh, tủ lạnh bảo quản tinh, nồi hấp, panh, kéo… Trong chuồng đường đi lại đều được đổ bê tông có các khe thoát nước để khi vệ sinh tránh bị đọng nước lâu ở đường làm ảnh hưởng đến vệ sinh trong chuồng và trước cửa ra vào chuồng có các ô vôi để thay ủng (dép) và dẫm qua sát trùng. Khu vực chuồng nuôi được xây dựng theo thứ tự từ chuồng cách ly lợn hậu bị đến chuồng cai sữa lợn con để thuận tiện cho việc di chuyển lợn qua các giai đoạn.
Ngay tại cổng vào: khu trại xây dựng 1 dãy nhà gồm 9 phòng trong đó có 1 phòng thay đồ bên ngoài, 4 phòng tắm sát trùng và 4 phòng mặc đồ bảo hộ vào chuồng, ra chuồng chăm sóc lợn. Ngoài hệ thống chuồng trại ra thì còn các khu phòng khác như: kho thuốc, kho thức ăn, phòng ăn và phòng nghỉ trưa lớn cho công nhân. Trại cũng được trang bị đầy đủ các thiết bị như : máy phun sát trùng, tủ thuốc, kho lạnh bảo quản vắc xin, các xe luân chuyển thức ăn từ kho xuống chuồng. Tình hình sản xuất của trang trại * Công tác chăn nuôi Trang trại ông Trần Tuấn Sang chủ yếu sản xuất con giống bán ra ngoài thị trường.
Năng suất sinh sản của lợn tại trại hiện nay là 2,40 - 2,45 lứa/năm. Trung bình số con đẻ ra là 14 con/đàn, số con cai sữa là 12,3 con/đàn. Lợn con được nuôi từ 21 đến 26 ngày thì cai sữa và xuất bán. Theo đánh giá tỉ lệ con giống của Công ty Cổ phần Greenfeed Việt Nam thì trại của ông Sang đạt mức phát triển khá.
Với quy mô 1200 nái, trại luôn có 19-25 con lợn đực giống để kích thích động dục cho lợn nái và khai thác tinh cho đàn nái. Tinh lợn được khai thác từ 3 giống lợn là Landrace, Yorkshire và Duroc. Thức ăn các gia đoạn cho lợn tại trại đều do Công ty Cổ phần Greenfeed Việt Nam cung cấp. * Công tác vệ sinh thú y của trại Quy trình phòng bệnh cho đàn lợn được thực hiện nghiêm ngặt theo lịch đã được lên từ trước đó, với sự giám sát chặt chẽ của kỹ sư trại.
- Công tác vệ sinh: Chuồng trại được xây với quy mô khép kín nhưng vẫn đảm bảo thoáng mát trong chuồng, ngoài ra phía bên ngoài chuồng cũng được trồng nhiều cây xanh tạo bóng mát tự nhiên. Mỗi ngày trại đều được vệ sinh, phun sát trùng, rắc vôi để đảm bảo an toàn sinh học và giảm thiểu dịch bệnh. Phân và nước thải được dẫn tới khu xử lý riêng trước khi đưa ra môi trường. Kỹ sư, công nhân hay chủ trại trước khi vào khu chăn nuôi đều phải tắm sát trùng, thay quần áo bảo hộ lao động.
- Công tác phòng bệnh: Các xe chở thức ăn, thuốc hay thiết bị đều được phun sát trùng ngay tại cổng vào. Khu vực trong và ngoài chuồng nuôi đều được rắc vôi, phun sát trùng định kì. Quy trình vắc xin được xây dựng theo lộ trình của công ty Cổ phần Greenfeed Việt Nam cho từng đối tượng lợn trong trại. Đảm bảo sức khỏe lợn ổn định trước khi tiêm vắc xin, và thời gian tiêm đúng theo quy trình đã đặt ra để vắc xin đạt hiệu quả cao nhất.
Tỉ lệ tiêm phòng tại trại luôn đạt 100%.