CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN VỀ KHU VỰC TP. HỒ CHÍ MINH 1.1 Đặc điểm tự nhiên 1.1 Vị trí địa lí Thành phố Hồ Chí Minh có tọa độ 10 010’ – 10038’ Bắc và 106022’ – 106054’ Đông, nằm ở khu vực trung tâm nam bộ. Phía bắc giáp Bình Dương, phía tây giáp Tây Ninh, phía đông và đông bắc giáp Đồng Nai, phía đông nam giáp Bà Rịa – Vũng Tàu, tây và tây nam giáp Long An, Tiền Giang.
Nam giáp biển Đông với đường bờ biển dài 15km.1: Bản đồ hành chính Tp Hồ Chí Minh Hiện nay. TP có 12 quận nội thành, gồm các quận: 1,3,4,5,6,8,10,11, Gò Vấp, Phú Nhuận, Bình Thạnh, Tân Bình với 182 phường; và 6 huyện ngoại thành: Củ Chi, Hooc Môn, Thủ Đức, Bình Chánh, Nhà Bè, Cần Giờ với 100 xã và thị trấn. Diện tích tự nhiên TP: 209.100 ha, trong đó nội thành 14.030 ha, chiếm 6,7%, ngoại SVTH: Nguyễn Thị Ngọc Diệp 9 Khảo sát hiện trạng hệ thống các nhà vệ sinh công cộng tại một số quận nội thành của Thành phố Hồ Chí Minh thành 195. Dân số TP năm 1995 có 7.864 người ( chiếm 8,345 dân số Việt Nam), mật độ trung bình 3.419 người/ km2 TP.
Hồ Chí Minh là thành phố Cảng, một đầu mối giao thông lớn, nối liền với các địa phương trong nước và quốc tế. Hệ thống thương cảng quốc tế Sài Gòn nối liền với các Cảng trong nước và thế giới, có thể tiếp nhận tàu từ 15-20 ngàn tấn, với năng lực 10 triệu tấn/ năm và có thể mở rộng, nâng cấp lên đến 17 – 20 triệu tấn/ năm Hệ thống đường bộ có: quốc lộ 1A nối liền TP với các tỉnh phía Bắc, với các tỉnh Đồng Bằng Sông Cửu Long, quốc lộ 22 đi Tây Ninh, nối liền với Campuchia, quốc lộ 13 qua Bình Dương nối liền với quốc lộ 14 kéo dài suốt Tây Nguyên, quốc lộ 51 nối liền với Đồng Nai và Bà Rịa – Vũng Tàu, quốc lộ 50 đi Long An, Tiền Giang và nhiều tỉnh lộ nối trực tiếp với các tỉnh xung quanh. Hồ Chí Minh là đầu mối cuối cùng của đường sắt thống nhất Bắc – Nam, sân bay Tân Sơn Nhất là một trong các sân bay quốc tế lớn trong khu vực Đông Nam Á. Hiện tại có 12 đường bay trong nước, 20 đường bay quốc tế với khoảng 3 triệu hành khách và 50 tấn hàng hóa/ năm.
Nằm trong vùng chuyển tiếp giữa miền Đông Nam Bộ và đồng bằng Sông Cửu Long, địa hình thành phố thấp dần từ Bắc xuống Nam và từ Đông sang Tây. Vùng cao nằm ở phía Bắc-Đông Bắc và một phần Tây Bắc, trung bình 10 đến 25 mét. Xen kẽ một số gò đồi, cao nhất lên đến 32 mét nhưng đồi Long Bình ở quận 9. Ngược lại, vùng trũng nằm ở phía Nam – Tây Nam và Đông Nam thành phố, có độ cao trung bình trên dưới 1 mét, nơi thấp nhất 0,5 mét.
Các khu vực trung tâm, một phần các quận Thủ Đức, quận 2, toàn bộ huyện Hooc Môn và quận 12 có độ cao trung bình khoảng 5 – 10 mét.2 Điều kiện khí tượng Nằm trong vùng nhiệt đới gió mùa cận xích đạo, thành phố Hồ Chí Minh có nhiệt độ cao đều trong năm và hai mùa mưa – khô rõ rệt. Mùa mưa được bắt đầu từ tháng 5 tới tháng 11, còn mùa khô từ tháng 12 tới tháng 4 năm sau. Trung bình, SVTH: Nguyễn Thị Ngọc Diệp 10 Khảo sát hiện trạng hệ thống các nhà vệ sinh công cộng tại một số quận nội thành của Thành phố Hồ Chí Minh thành phố Hồ Chí Minh lên tới 40 0C, thấp nhât xuống 13,80C. Hàng năm, thành phố có 330 ngày nhiệt độ trung bình tới 25 – 28 0C.
Lượng mưa trung bình của thành phố đạt 1.949 mm/năm, trong đó năm 1908 đạt cao nhất 2.718mm thấp nhất xuống 1. Một năm,ở thành phố có trung bình 159 ngày mưa, tập trung nhiều nhất vào các tháng từ 5 đến 11, chiếm khoảng 90%. Đặc biệt hai tháng 6 và 9. Trên phạm vi không gian thành phố, lượng mưa phân bố không đều, khuynh hướng tăng theo trục Tây Nam – Đông Bắc.
Các quận nội thành và các huyện phía Bắc có lượng mưa cao hơn khu vực còn lại. Thành phố Hồ Chí Minh chịu ảnh hưởng bởi hai hướng gió chính là gió mùa Tây – Tây Nam và Bắc – Đông Bắc. Gió Tây – Tây Nam từ Ấn Độ Dương, tốc độ trung bình 3,6 m/s vào mùa mưa. Gió Bắc – Đông Bắc từ biển Đông tốc độ trung bình 2,4 m.s, vào mùa khô.
Ngoài ra, còn có gió tín phong theo hướng Nam – Đông Nam vào khoảng tháng 3 tới tháng 5, trung bình 3,7 m/s. Có thể nói Thành phố Hồ Chí Minh thuộc vùng không có gió bão. Cũng như lượng mưa, độ ẩm không khí ở thành phố lên cao vào mùa mưa là: 80% và xuống thấp vào mùa khô là: 74,5%. Trung bình, độ ẩm không khí đạt bình quân/ năm 79,5%.3 Địa hình – địa chất Địa chất thành phố Hồ Chí Minh bao gồm chủ yếu là hai hướng trầm tích Pleistocen và Holocen lộ ra trên bề mặt.
Trầm tích Pleistocen chiếm hầu hết phần Bắc, Tây Bắc và Đông Bắc thành phố. Dưới tác động của các yếu tố tự nhiên và hoạt động của con người, trầm tích phù sa cổ hình thành nhóm đất đặc trưng riêng: đất xám. Với hơn 45 nghìn ha, tức khoảng 23,4% diện tích thành phố, đất xám ở thành phố Hồ Chí Minh có ba loại: đát xám cao, đất xám có tầng loang lổ đỏ vàng và hiếm hơn là đất xám gley. Trầm tích Holocen ở thành phố Hồ Chí Minh có nhiều nguồn gốc: biển, vũng vịnh, sông biển, bãi bồi.
hình thành nhiều loại đất khác nhau: nhóm đất phù sa biển với 15.100 ha, nhóm đất phèn với 40.800 ha và đất phèn mặn với 45. Ngoài ra, còn có một diện tích khoảng hơn 400 ha là giồng cát gần biển và đất feralite vàng nâu bị xói mòn trơ sỏi đá ở vùng đồi gò. SVTH: Nguyễn Thị Ngọc Diệp 11 Khảo sát hiện trạng hệ thống các nhà vệ sinh công cộng tại một số quận nội thành của Thành phố Hồ Chí Minh 1.4 Điều kiện thủy văn Về thủy văn, nằm ở vùng hạ lưu hệ thống sông Đồng Nai - Sài Gòn, thành phố Hồ Chí Minh có mạng lưới sông ngòi kênh rạch rất đa dạng. Sông Đồng Nai bắt nguồn từ cao nguyên Lâm Viên, hợp lưu bởi nhiều sông khác, có lưu vực lớn khoảng 45.
Với lưu lượng bình quân 20 – 500m 3/s, hàng năm cung cấp 15 tỷ m3 nước, sông Đồng Nai trở thành nguồn nước ngọt chính của thành phố. Sông Sài Gòn bắt nguồn từ vùng Hớn Quản, chảy qua thủ Dầu Một đến thành phố Hồ Chí Minh, với chiều dài 200km và chảy doc trên địa phận thành phố dài 80km. Sông Sài Gòn có lưu lượng trung bình vào khoảng 54m 3/s, bề rộng tại thành phố dài 80km. Sông Sài Gòn có lưu lượng trung bình vào khoảng 54m 3, bề rộng tại thành phố khoảng 225m đến 370m, độ sâu tới 20m.
Nhờ hệ thông kênh Rạch Chiếc, hai con sông Đồng Nai và Sài Gòn nối thông ở phần nội thành mở rộng. Một con sông nữa của thành phố Hồ Chí Minh là Sông Nhà Bè, hình thành ở nơi hợp lưu hai sông Đồng Nai và Sài Gòn, chảy ra biển Đông bởi hai ngả chính Soài Rạp và Gành Rái. Trong đó, ngả Gành rái chính là đường thủy chính cho tàu ra vào bến Cảng Sài Gòn. Ngoài các con sông chính, thành phố Hồ Chí Minh còn có một hệ thống kênh rạch chằng chịt: Láng The, Bàu Nông, Rạch Tra, Bến Cát, An Hạ, Tham Lương, Cầu Bông, Nhiêu Lộc – Thị Nghè, Bến Nghe, Lò Gốm, Kênh Tẻ, Tàu Hủ, Kênh Đôi.
Hệ thống sông, kênh rạch giúp thành phố Hồ Chí Minh trong việc tưới tiêu, nhưng do chịu ảnh hưởng dao động triều bán nhật của biển Đông, thủy triều thâm nhập sâu đã gây nên những tác động xấu tới sản xuất nông nghiệp và hạn chế việc tiêu thoát nước ở khu vực nội thành. Nhờ trầm tích Pleistocen, khu vực phía Bắc thành phố Hồ Chí Minh có được lượng nước ngầm khá phong phú. Nhưng về phía Nam, trên trầm tích Holocen, nước ngầm thường bị nhiễm phèn, nhiễm mặn. Khu vực nội thành cũ có lượng nước ngầm đáng kể, tuy chất lượng không thực sự tốt, vẫn được khai thác chủ yếu ở ba tầng: 0 – 20 m, 60 – 90 m và 170 – 200 m (tầng trầm tích Miocen).
Tại quận 12, các huyện Hooc Môn và Củ Chi, chất lượng nước tốt, trữ lượng dồi dào, thường được khai thác ở tầng 60 – 90 m, trở thành nguồn nước bổ sung quan trọng. SVTH: Nguyễn Thị Ngọc Diệp 12 Khảo sát hiện trạng hệ thống các nhà vệ sinh công cộng tại một số quận nội thành của Thành phố Hồ Chí Minh 1.2 Tình hình kinh tế - xã hội 1.1 Tình hình kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh giữ vai trò đầu tàu kinh tế của cả Việt Nam. Thành phố chiếm 0,6% diện tích và 8,34% dân số cua Việt Nam nhưng chiếm tới 20,2% tổng sản phẩm, 27,9% giá trị sản xuất công nghiệp và 34,9% dự án nước ngoài. Tp Hồ Chí Minh có 4.000 lao động, trong đó 139 nghìn người ngoài độ tuổi lao động nhưng vấn đang tham gia làm việc.
Năm 2010, thu nhập bình quân đầu người ở thành phố đạt 2.800 USD/ năm, cao hơn nhiều so với trung bình cả nước là 1168USD/ năm. Tổng GDP cả năm 2010 đạt 418.053 tỷ đồng, tốc độ tăng trưởng đạt 11.8% Nền kinh tế của thành phố Hồ Chí Minh đa dạng về lĩnh vực, từ khai thác mỏ, thủy sản, nông nghiệp, công nghiệp chế biên, xây dựng đến du lịch, tài chính. Cơ cấu kinh tế của thành phố: khu vực nhà nước chiếm 33,3%, ngoài quốc doanh chiếm 44,6%, phần còn lại là khu vực có vốn đầu từ nước ngoài. Về các ngành kinh tế, dịch vụ chiếm tỷ trọng cao nhất 51,1%.
Phần còn lại, công nghiệp và xây dựng chiếm 47,7%, nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản chiếm 1,2% Tính đến giữa năm 2006, 3 khu chế xuất và 12 khu công nghiệp Tp Hồ Chí Minh đã thu hút được 1.092 dự án đầu từ, trong đó có 452 dự án có vốn đầu tư nước ngoài với tổng vốn đầu tư hơn 1,9 tỷ USD và 19,5 nghìn tỉ VND. Thành phố cũng đứng đầu Việt Nam tổng lượng vôn đầu tư trực tiếp nước ngoài với 2.530 dự án FDI, tổng vốn 16,6 ti USD vào cuối năm 2007. Riêng trong năm 2007, thành phố thu hút hơn 400 dự án với gần 3 tỉ USD. Tuy vậy nền kinh tế của thành phố Hồ Chí Minh vẫn phải đối mặt với nhiều khó khăn.
Toàn thành phố chỉ có 10% cơ sở công nghiệp có trình độ công nghệ hiện đại.