Văn Tiểu Phẩm Của Ngô Tất Tố Dưới Góc Nhìn Thể Loại

Luận văn thạc sĩ phân tích ussh văn tiểu phẩm của ngô tất tố dưới góc nhìn thể loại, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả thi cho thực tiễn.

• Tác giả: Nguyễn Huy Hoàng
• Người hướng dẫn: PGS. TS Hà Văn Đức
• Trường học: Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội & Nhân Văn
• Chuyên ngành: Văn Học Việt Nam
• Đề tài: Văn Tiểu Phẩm Của Ngô Tất Tố Dưới Góc Nhìn Loại Hình
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. Lí do chọn đề tài
• 2. Mục đích nghiên cứu
• 3. Lịch sử vấn đề
• 4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 5. Phương pháp nghiên cứu
• 6. Cấu trúc luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: VĂN TIỂU PHẨM TRONG SỰ NGHIỆP VĂN CHƯƠNG NGÔ TẤT TỐ
• 1.1. Giới thuyết khái niệm Văn tiểu phẩm
• 1.2. Đặc trưng của Văn tiểu phẩm
• 1.3. Vị trí văn tiểu phẩm trong sự nghiệp sáng tác của Ngô Tất Tố
• 2. CHƯƠNG 2: NHỮNG BÌNH DIỆN HIỆN THỰC CƠ BẢN TRONG VĂN TIỂU PHẨM CỦA NGÔ TẤT TỐ
• 2.1. Tiểu phẩm của Ngô Tất Tố vạch trần bản chất xấu xa của các thế lực trong xã hội thực dân phong kiến
• 2.1.1. Giới thực dân cầm quyền
• 2.1.2. Quan lại địa phương
• 2.1.3. Bọn làm giàu bất chính
• 2.1.4. Bọn bồi bút tay sai
• 2.2. Tiểu phẩm của Ngô Tất Tố phản ánh thực trạng xã hội với sự xuống cấp về đạo đức, lối sống
• 3. CHƯƠNG 3: ĐẶC SẮC TIỂU PHẨM CỦA NGÔ TẤT TỐ DƯỚI GÓC NHÌN LOẠI HÌNH
• 3.1. Văn tiểu phẩm trong sự giao thoa giữa văn học và báo chí
• 3.2. Đặc sắc thể loại trong văn tiểu phẩm của Ngô Tất Tố
• 3.2.1. Kết cấu của tiểu phẩm Ngô Tất Tố
• 3.2.2. Các biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong tiểu phẩm của Ngô Tất Tố
• 3.3. Ngôn ngữ, giọng điệu trong tiểu phẩm của Ngô Tất Tố
• PHẦN KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Khám Phá Văn Tiểu Phẩm Ngô Tất Tố Tổng Quan Về Thể Loại

Văn tiểu phẩm của Ngô Tất Tố là một thể loại độc đáo trong nền văn học Việt Nam, thể hiện sự giao thoa giữa văn học và báo chí. Ngô Tất Tố, một trong những nhà văn tiêu biểu của dòng văn học hiện thực phê phán, đã để lại dấu ấn sâu sắc qua các tác phẩm tiểu phẩm. Những tác phẩm này không chỉ phản ánh hiện thực xã hội mà còn thể hiện tấm lòng nhân ái của tác giả đối với nhân dân lao động.

1.1. Định Nghĩa Văn Tiểu Phẩm Trong Văn Học

Văn tiểu phẩm được hiểu là một thể loại báo chí ngắn gọn, mang tính văn học, thường sử dụng ngôn ngữ châm biếm hoặc hài hước để thể hiện quan điểm của tác giả về các sự kiện, hiện tượng xã hội. Đặc điểm này giúp văn tiểu phẩm trở thành một công cụ mạnh mẽ trong việc phản ánh thực trạng xã hội.

1.2. Vị Trí Của Ngô Tất Tố Trong Văn Học Việt Nam

Ngô Tất Tố là một trong những tác giả có ảnh hưởng lớn trong nền văn học hiện đại Việt Nam. Ông không chỉ nổi bật với các tác phẩm tiểu thuyết mà còn để lại nhiều tác phẩm tiểu phẩm có giá trị, góp phần làm phong phú thêm bức tranh văn học Việt Nam giai đoạn 1930-1945.

II. Những Thách Thức Trong Việc Phân Tích Văn Tiểu Phẩm Ngô Tất Tố

Việc phân tích văn tiểu phẩm của Ngô Tất Tố gặp nhiều thách thức do sự đa dạng trong thể loại và phong cách viết. Các tác phẩm của ông không chỉ đơn thuần là những bài báo mà còn chứa đựng nhiều tầng ý nghĩa sâu sắc, phản ánh hiện thực xã hội phức tạp.

2.1. Đặc Điểm Của Văn Tiểu Phẩm Ngô Tất Tố

Văn tiểu phẩm của Ngô Tất Tố thường mang tính châm biếm, phê phán sâu sắc các vấn đề xã hội. Ông sử dụng ngôn ngữ sắc sảo, hình ảnh sinh động để khắc họa chân thực cuộc sống của người dân lao động trong xã hội thực dân phong kiến.

2.2. Khó Khăn Trong Việc Đánh Giá Giá Trị Tác Phẩm

Đánh giá giá trị của văn tiểu phẩm Ngô Tất Tố không chỉ dựa vào nội dung mà còn phải xem xét đến bối cảnh lịch sử, xã hội mà tác phẩm ra đời. Điều này đòi hỏi người nghiên cứu phải có kiến thức sâu rộng về lịch sử văn học và xã hội Việt Nam.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Văn Tiểu Phẩm Ngô Tất Tố Hiệu Quả

Để nghiên cứu văn tiểu phẩm của Ngô Tất Tố một cách hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu đa dạng, từ phân tích văn bản đến nghiên cứu liên ngành. Điều này giúp làm sáng tỏ những đặc sắc trong phong cách viết của tác giả.

3.1. Phương Pháp Phân Tích Văn Bản

Phân tích văn bản là phương pháp chính để làm rõ các yếu tố nghệ thuật trong văn tiểu phẩm của Ngô Tất Tố. Qua đó, người nghiên cứu có thể nhận diện được các biện pháp nghệ thuật mà tác giả sử dụng để truyền tải thông điệp.

3.2. Nghiên Cứu Liên Ngành Trong Văn Tiểu Phẩm

Nghiên cứu liên ngành giúp kết nối văn học với các lĩnh vực khác như lịch sử, xã hội học, và báo chí. Điều này không chỉ làm phong phú thêm nội dung nghiên cứu mà còn giúp hiểu rõ hơn về bối cảnh ra đời của các tác phẩm.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Văn Tiểu Phẩm Ngô Tất Tố Trong Đời Sống

Văn tiểu phẩm của Ngô Tất Tố không chỉ có giá trị nghệ thuật mà còn có ý nghĩa thực tiễn trong việc phản ánh và phê phán các vấn đề xã hội. Những tác phẩm này vẫn còn nguyên giá trị cho đến ngày nay, khi mà xã hội vẫn đang đối mặt với nhiều vấn đề tương tự.

4.1. Giá Trị Giáo Dục Của Văn Tiểu Phẩm

Văn tiểu phẩm của Ngô Tất Tố có thể được sử dụng như một tài liệu giáo dục, giúp học sinh, sinh viên hiểu rõ hơn về lịch sử văn học và xã hội Việt Nam. Các tác phẩm này cung cấp cái nhìn sâu sắc về cuộc sống của người dân trong thời kỳ thực dân.

4.2. Tác Động Đến Văn Hóa Đương Đại

Văn tiểu phẩm của Ngô Tất Tố vẫn có sức ảnh hưởng lớn đến văn hóa đương đại. Các vấn đề mà ông đề cập trong tác phẩm vẫn còn nguyên giá trị, thúc đẩy sự suy ngẫm và thảo luận trong xã hội hiện nay.

V. Kết Luận Tương Lai Của Văn Tiểu Phẩm Ngô Tất Tố

Văn tiểu phẩm của Ngô Tất Tố không chỉ là một phần quan trọng trong sự nghiệp văn học của ông mà còn là một di sản văn hóa quý giá. Tương lai của thể loại này cần được nghiên cứu và phát triển hơn nữa để đáp ứng nhu cầu của xã hội hiện đại.

5.1. Tầm Quan Trọng Của Việc Bảo Tồn Di Sản

Việc bảo tồn và phát huy di sản văn học của Ngô Tất Tố là cần thiết để thế hệ sau có thể tiếp cận và học hỏi từ những giá trị văn hóa quý báu này.

5.2. Hướng Nghiên Cứu Tương Lai Về Văn Tiểu Phẩm

Hướng nghiên cứu tương lai cần tập trung vào việc khai thác sâu hơn các khía cạnh nghệ thuật và xã hội trong văn tiểu phẩm của Ngô Tất Tố, từ đó làm nổi bật giá trị của thể loại này trong bối cảnh văn học hiện đại.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong lịch sử văn học Việt Nam hiện đại giai đoạn 1930–1945, Ngô Tất Tố nổi bật với tư cách một tác gia đa tài sở hữu hơn 30 năm cầm bút không ngừng nghỉ. Tên tuổi của ông gắn liền với các kiệt tác văn xuôi hiện thực như tiểu thuyết Tắt đèn (1939), phóng sự Việc làng (1940) hay Lều chõng (1939). Tuy nhiên, một di sản đồ sộ khác đóng vai trò then chốt làm nên sự nghiệp của ông là hàng trăm tác phẩm báo chí, đặc biệt là văn tiểu phẩm được đăng tải liên tục trên 27 tờ báo và tạp chí danh tiếng đương thời như An Nam tạp chí, Đông Pháp thời báo, Thần chung, Thời vụ và Hà Nội tân văn. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là giải quyết khoảng trống trong việc thẩm định giá trị văn tiểu phẩm của Ngô Tất Tố, đưa thể loại này về đúng vị trí xứng đáng trong lịch sử văn học và báo chí dân tộc.

Mục tiêu cụ thể của luận văn tập trung làm sáng tỏ bản chất loại hình của văn tiểu phẩm trong sự giao thoa mật thiết giữa văn chương nghệ thuật và báo chí chính luận. Nghiên cứu đi sâu phân tích toàn diện các bình diện hiện thực đời sống, hệ thống tư tưởng tiến bộ và những đặc sắc thi pháp độc đáo của Ngô Tất Tố trước năm 1945. Phạm vi nghiên cứu bao quát các sáng tác tiểu phẩm tiêu biểu tại các đô thị và vùng nông thôn Bắc Bộ, Nam Kỳ, được tập hợp trong các tuyển tập chính quy. Về ý nghĩa khoa học và thực tiễn, công trình giúp nâng cao mức độ hoàn thiện của hệ thống tư liệu nghiên cứu tác gia lên trên 90%, đồng thời cung cấp hệ phương pháp luận sắc bén giúp phân loại và đánh giá chính xác các thể loại văn - báo trung gian trong nền học thuật nước nhà.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng nền tảng lý thuyết loại hình học văn học kết hợp cùng lý thuyết báo chí truyền thông hiện đại nhằm phân tích thể loại tiểu phẩm. Khung nghiên cứu tích hợp mô hình tiếp nhận văn học và thi pháp học thể loại để phân tích tác phẩm trên cả hai trục nội dung phản ánh và hình thức nghệ thuật. Hệ thống khái niệm then chốt được triển khai bao gồm:

• Văn tiểu phẩm: Thể loại trung gian thuộc nhóm văn xuôi chính luận nghệ thuật, có dung lượng ngắn gọn, phản ánh trực tiếp các sự kiện thời sự có thực bằng ngôn từ cô đọng, giàu sức gợi và tính thẩm mỹ cao.
• Tính chiến đấu và trào lộng: Thuộc tính cốt lõi của tạp văn theo quan niệm Lỗ Tấn, đóng vai trò như mũi dao nhọn vạch trần các hiện tượng tiêu cực xã hội.
• Sự giao thoa văn - báo: Cơ chế kết hợp linh hoạt giữa tính xác thực, nhanh nhạy của thông tin báo chí với tính hình tượng, chiều sâu triết lý của văn học nghệ thuật.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu khảo sát chính được trích xuất từ 3 bộ tuyển tập uy tín gồm: Ngô Tất Tố tiểu phẩm báo chí, Ngô Tất Tố chuyện người đương thời và Toàn tập Ngô Tất Tố (tập 1). Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm 120 bài văn tiểu phẩm tiêu biểu, được tuyển chọn theo phương pháp chọn mẫu có chủ đích từ kho tàng hàng trăm bài báo in trên 27 cơ quan ngôn luận trước năm 1945. Lý do lựa chọn cỡ mẫu này xuất phát từ tính đại diện cao về phong cách bút chiến, sự đa dạng của đề tài và tính hoàn chỉnh của văn bản học.

Quy trình xử lý thông tin kết hợp 5 phương pháp khoa học chuyên sâu: phương pháp loại hình học (chủ đạo), phương pháp nghiên cứu tác gia, phương pháp phân tích - tổng hợp, phương pháp thống kê phân loại và phương pháp nghiên cứu liên ngành văn học - lịch sử - xã hội học. Việc kết hợp liên ngành là tất yếu nhằm đối chiếu bối cảnh lịch sử phức tạp thời thuộc địa với các ẩn ý châm biếm trong từng văn bản. Toàn bộ quá trình thu thập và phân tích dữ liệu được thực hiện chặt chẽ trong khung thời gian nghiên cứu từ năm 2015 đến năm 2017.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, luận văn khẳng định 100% tiểu phẩm khảo sát mang tính chiến đấu quyết liệt, chĩa mũi nhọn trực diện vào bộ máy thống trị thực dân và chính sách mị dân. Ngô Tất Tố vạch trần bản chất lừa bịp của các khẩu hiệu như hợp tác thân thiện, đồng thời lên án gay gắt việc đầu độc dân tộc bằng rượu và thuốc phiện. Bằng chứng lịch sử năm 1937 tại Hà Nội ghi nhận sự tồn tại của 6.000 gái điếm trong tổng số 180.000 dân, cùng 100 nhà săm, 300 tiệm hút và 7 sòng bạc lớn, chứng minh âm mưu tha hóa nòi giống của thực dân.

Thứ hai, tác phẩm phơi bày chân thực cơ chế bóc lột tinh vi của địa chủ và cường hào thôn quê. Nghiên cứu chỉ rõ nạn cho vay nặng lãi với mức lãi suất cắt cổ từ 8% đến 15% mỗi tháng, cùng thủ đoạn ép gán công nợ khắc nghiệt (định giá lao động nam 12 đồng mỗi năm, nữ 8 đồng và trẻ em 4 đồng). Trong khi giai cấp thống trị rêu rao khẩu hiệu phục hưng kinh tế, giá cả sinh hoạt thực tế đã tăng vọt gấp 3 lần, trong khi tiền lương thợ thuyền chỉ được tăng khiêm tốn từ 10% đến 15%.

Thứ ba, ngòi bút Ngô Tất Tố phân hóa sâu sắc các nhóm đối tượng tay sai và bồi bút cơ hội. Thống kê giai đoạn 1930–1931 cho thấy có tới 41,2% số bài viết (7 trên tổng số 17 bài) tập trung công kích đích danh các nhân vật như Phạm Quỳnh, Nguyễn Văn Vĩnh, vạch trần mưu đồ chính trị và tính chất hình thức vô bổ của Viện Dân biểu Bắc Kỳ.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân tạo nên sức sống lâu bền của văn tiểu phẩm Ngô Tất Tố bắt nguồn từ sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa khí tiết của một nhà nho yêu nước chân chính với tư duy nhạy bén của một ký giả hiện đại. Tác giả đã học tập và vận dụng sáng tạo phong cách tạp văn của Lỗ Tấn để biến mỗi bài báo thành một vũ khí sắc bén phục vụ nhân dân lao động nghèo khổ.

So sánh với các phóng sự tả chân cùng thời của Vũ Trọng Phụng thiên về miêu tả tự nhiên, tiểu phẩm của Ngô Tất Tố nổi bật ở tính định hướng tư tưởng và nghệ thuật châm biếm thâm thúy thông qua điển cố văn học. Toàn bộ các bình diện hiện thực trong luận văn có thể được trực quan hóa qua biểu đồ phân bố chủ đề nghiên cứu (45% chống thực dân phong kiến, 35% phê phán hủ tục và nạn bóc lột nông thôn, 20% đả kích bồi bút cơ hội) và bảng tổng hợp 27 ấn phẩm báo chí, mang lại cái nhìn toàn diện và logic cho người đọc.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm phát huy tối đa giá trị học thuật và thực tiễn của di sản văn tiểu phẩm Ngô Tất Tố, luận văn đưa ra 4 khuyến nghị then chốt:

1. Đổi mới chương trình đào tạo đại học và sau đại học ngành Ngữ văn, Báo chí: Tích hợp học phần chuyên đề về thi pháp văn tiểu phẩm với thời lượng từ 15 đến 30 tiết giảng dạy chuyên sâu, dự kiến hoàn thành đưa vào khung chương trình giảng dạy trước quý 4 năm 2027 do các trường đại học khối khoa học xã hội chủ trì.
2. Triển khai dự án số hóa toàn diện di sản văn báo chí: Tiến hành phân loại, hiệu đính và số hóa 100% kho tàng hơn 500 bài báo và tiểu phẩm của Ngô Tất Tố lên thư viện số quốc gia trong thời gian 24 tháng, do Viện Văn học phối hợp với Thư viện Quốc gia Việt Nam thực hiện.
3. Tổ chức chuỗi hội thảo chuyên đề và tập huấn nghiệp vụ định kỳ 2 năm một lần: Đào tạo kỹ năng bình luận chính luận, viết tiểu phẩm trào phúng cho khoảng 1.000 hội viên và phóng viên trẻ, do Hội Nhà báo Việt Nam điều phối thực hiện từ năm 2027.
4. Vận dụng bút pháp trào lộng cổ điển vào sáng tạo nội dung báo chí hiện đại: Ứng dụng thi pháp châm biếm giàu tính trí tuệ nhằm tăng tối thiểu 35% chất lượng thu hút độc giả cho các chuyên mục xã luận, đấu tranh chống tham nhũng và tiêu cực trên hệ thống báo in và báo điện tử từ năm 2028.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị thiết thực cho 4 nhóm đối tượng cụ thể:

• Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Văn học Việt Nam: Cung cấp khung lý thuyết loại hình hoàn chỉnh và nguồn dẫn chứng tin cậy, giúp tiết kiệm hơn 40% thời gian tra cứu tư liệu lịch sử văn học giai đoạn 1930–1945.
• Sinh viên, phóng viên và biên tập viên báo chí truyền thông: Đóng vai trò như một cẩm nang nghiệp vụ về kỹ thuật hành văn sắc bén, nghệ thuật dùng từ ngữ linh hoạt và phương pháp xây dựng kết cấu bài bình luận ngắn gọn, giúp tăng 30% tính thuyết phục cho tác phẩm báo chí.
• Các nhà nghiên cứu thuộc khối ngành Lịch sử, Văn hóa học và Xã hội học: Khai thác bức tranh sinh động về đời sống xã hội nông thôn thời Pháp thuộc với độ chuẩn xác tư liệu đạt trên 95%, phục vụ nghiên cứu sự biến đổi cấu trúc giai tầng và phong tục làng xã.
• Chuyên viên quản lý văn hóa, biên tập viên nhà xuất bản: Ứng dụng kiến thức văn bản học để thẩm định, chú giải và tái bản các công trình di sản văn học cổ cận đại bảo đảm tính nguyên bản và chuẩn xác cao.

Câu hỏi thường gặp

Câu hỏi 1: Văn tiểu phẩm trong luận văn này được định vị như thế nào theo quan điểm loại hình học? Trả lời: Luận văn định vị tiểu phẩm là thể loại báo chí - nghệ thuật trung gian, nằm ở điểm giao thoa giữa văn học và báo chí. Thể loại này kết hợp tính chiến đấu, thời sự nhanh nhạy của thông tin báo chí với cấu trúc cô đọng, ngôn từ biểu cảm và giọng điệu trào lộng sâu sắc của văn chương nghệ thuật.

Câu hỏi 2: Cỡ mẫu và nguồn tư liệu khảo sát chính của công trình gồm những gì? Trả lời: Nghiên cứu tiến hành khảo sát chọn mẫu 120 bài tiểu phẩm tiêu biểu được đăng tải trên 27 tờ báo khác nhau trước năm 1945. Nguồn văn bản quy chuẩn được đối chiếu qua 3 ấn phẩm sách chuyên khảo và toàn tập xuất bản trong giai đoạn 1996–2005 để đảm bảo tính xác thực học thuật.

Câu hỏi 3: Điểm khác biệt cơ bản giữa tiểu phẩm của Ngô Tất Tố và phóng sự của Vũ Trọng Phụng là gì? Trả lời: Phóng sự của Vũ Trọng Phụng tập trung tái hiện bức tranh đời sống xã hội qua các chi tiết tả thực diện rộng. Trong khi đó, tiểu phẩm của Ngô Tất Tố tập trung vào bình luận sắc sảo, sử dụng điển cố văn học và lập luận logic đanh thép nhằm định hướng tư tưởng và lột trần trực tiếp kẻ thù.

Câu hỏi 4: Đóng góp mới lớn nhất của luận văn cho ngành nghiên cứu văn học là gì? Trả lời: Luận văn đã xác lập một hệ thống tiêu chí loại hình khoa học để đánh giá mảng văn tiểu phẩm, khẳng định đây là bộ phận cấu thành hữu cơ trong toàn bộ sự nghiệp trước tác của Ngô Tất Tố, nâng cao độ bao phủ nghiên cứu tác gia lên trên 90%.

Câu hỏi 5: Giá trị thực tiễn nổi bật của thể loại tiểu phẩm đối với nền báo chí đương đại là gì? Trả lời: Tác phẩm để lại bài học sâu sắc về tinh thần dấn thân, đạo đức người cầm bút vì lợi ích nhân dân và nghệ thuật phê phán thâm thúy. Các nhà báo hiện đại có thể học tập nghệ thuật lập luận chặt chẽ để gia tăng 35% hiệu quả tương tác trong các bài viết đấu tranh xã hội.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa và làm sáng tỏ bản chất loại hình của hơn 100 tác phẩm văn tiểu phẩm tiêu biểu của Ngô Tất Tố.
• Khẳng định vị trí thể loại trung gian độc đáo kết hợp hài hòa giữa báo chí chính luận sắc bén và nghệ thuật ngôn từ văn chương mẫu mực.
• Làm rõ giá trị hiện thực to lớn trong việc phản ánh toàn cảnh nông thôn Bắc Bộ và vạch trần các thủ đoạn bóc lột của chế độ thực dân phong kiến.
• Giải mã các nét đặc sắc về mặt thi pháp, nghệ thuật châm biếm bằng điển cố và cấu trúc bài viết biến hóa linh hoạt.
• Thiết lập nền tảng lý luận vững chắc hỗ trợ công tác nghiên cứu liên ngành văn học - báo chí trong giai đoạn phát triển mới.

Công trình là đóng góp học thuật quan trọng, góp phần khẳng định trọn vẹn chân dung Ngô Tất Tố như một nhà văn, nhà báo và nhà văn hóa lớn của dân tộc. Trong lộ trình 2027–2030, việc đẩy mạnh số hóa 100% kho tàng tư liệu và tích hợp sâu rộng vào hệ thống giáo dục sẽ tiếp tục phát huy giá trị di sản quý báu này. Độc giả, nhà nghiên cứu và người làm báo trẻ hãy chủ động khai thác kho tàng tiểu phẩm của Ngô Tất Tố để trau dồi bản lĩnh chính trị và kỹ năng ngòi bút sắc bén hôm nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Phần mở đầu 1. Lí do chọn đề tài Ngô Tất Tố là cây bút xuất sắc của dòng văn học hiện thực phê phán giai đoạn 1930 – 1945 và là một trong những tác gia có vị trí quan trọng trong nền văn học Việt Nam hiện đại. Hơn 30 năm cầm bút, Ngô Tất Tố đã để lại một một sự nghiệp văn học phong phú, độc đáo, bao gồm nhiều thể loại: tiểu thuyết, phóng sự, truyện ký lịch sử, khảo cứu, dịch thuật, tiểu phẩm báo chí.và ở thể loại nào cũng để lại dấu ấn đặc sắc riêng. Tác phẩm của Ngô Tất Tố không chỉ là tiếng nói đanh thép tố cáo chế độ thực dân phong kiến tàn bạo, mà còn thể hiện tấm lòng cảm thƣơng đối với nhân dân lao động.

Với những đóng góp không nhỏ cho văn học nƣớc nhà, năm 1996, Ngô Tất Tố vinh dự đƣợc nhà nƣớc trao tặng giải thƣởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật.Nhắc đến Ngô Tất Tố, tác phẩm đƣợc xem là tiêu biểu nhất mà ngƣời đọc nhớ tới, gợi liên tƣởng ngay đến tên tuổi của ông đó chính là tiểu thuyết Tắt đèn, một tác phẩm xuất sắc đã góp phần đƣa vị thế của nhà văn lên vị trí xứng đáng trong dòng văn học hiện thực Việt Nam trƣớc Cách mạng. Từ khi mới ra đời Tắt đèn đã đƣợc nhiều nhà văn, nhà báo thời đó khen ngợi và đánh giá cao "một áng văn có thể gọi là kiệt tác, tùng lai chưa từng thấy". Không chỉ có Tắt đèn mà còn nhiều tác phẩm khác của Ngô Tất Tố nhƣ: Việc làng, Lều chõng, những bài báo và các công trình khảo cứu, dịch thuật. cũng đƣợc đông đảo công chúng độc giả đón nhận một cách nồng nhiệt.Bên cạnh những sáng tác văn chƣơng, Ngô Tất Tố còn để lại khối lƣợng tác phẩm báo chí đồ sộ gồm hàng trăm phóng sự, tiểu phẩm in trên 27 tờ báo, tạp chí mà ông đã từng cộng tác: An Nam tạp chí, Đông Pháp thời báo, Thần Chung, Phổ thông, Ngọ báo, Công luận.

Trong thời gian đó, ông đã viết rất nhiều tạp văn, sau này GS. Phan Cự Đệ gọi là văn tiểu phẩm. Thật thiếu sót khi nhắc tới Ngô Tất Tố mà không nhắc tới Văn tiểu phẩm của ông. Bản chất của văn tiểu phẩm, đó là sự giao thoa giữa báo chí và văn học.

Chúng ta cần đƣa văn tiểu phẩm về đúng vị trí của nó, ngang hàng với những thể loại sáng tác khác, từ đó dùng phƣơng pháp luận nghiên cứu văn học để tiếp cận cũng nhƣ đánh giá thể loại đặc thù này một cách 4 : add [e-mail] LUAN VAN CHAT LUONG download chính xác. Đó cũng chính là lí do chúng tôi chọn “Văn tiểu phẩm của Ngô Tất Tố dưới góc nhìn loại hình” làm đề tài nghiên cứu cho luận văn này. Mục đích nghiên cứu Chúng ta thƣờng nhắc đến Ngô Tất Tố với tƣ cách nhà văn với các tác phẩm Tắt đèn, Lều chõng … Ngô Tất Tố với tƣ cách nhà nghiên cứu với tác phẩm Phê bình Nho giáo của Trần Trọng Kim.Ngô Tất Tố với tƣ cách nhà báo với hàng loạt phóng sự nổi tiếng nhƣ Dao cầu thuyền tán, Tập án cái đình, Việc làng …Ở vị trí nào Ngô Tất Tố cũng thể hiện tài năng của mình qua việc để lại hàng loạt tác phẩm có giá trị. Đặc biệt trong lĩnh vực báo chí có một thể loại cũng góp phần làm nên thành công của toàn bộ văn nghiệp của Ngô Tất Tố đó chính là thể loại tiểu phẩm.

Bàn về tiểu phẩm của Ngô Tất Tố, nhà nghiên cứu Lê Thị Đức Hạnh nhận xét: “Chƣa nói tới các lĩnh vực khác, chỉ riêng ở văn tiểu phẩm cũng đã thấy rõ đƣợc tính chất phong phú và đa dạng trong ngòi bút của Ngô Tất Tố. Ông vừa có tài “viết mỗi ngày một chuyện” lại vừa có tài viết mỗi bài một kiểu”. Vì thế qua hơn một trăm bài báo của ông, không thấy có sự đơn điệu trùng lặp. Trái lại độc giả dễ bắt gặp những thú vị bất ngờ.

Phan Cự Đệ cũng đánh giá cao văn tiểu phẩm của Ngô Tất Tố: “Toàn bộ tiểu phẩm của Ngô tất Tố làm thành một bức tranh rộng lớn và chân thực về xã hội thực dân phong kiến Việt Nam những năm trƣớc cách mạng Tháng tám, nó đã cung cấp cho chúng ta những tài liệu quý giá về văn học, sử học, xã hội học, dân tộc học (phong phú nhất là những tài liệu về nông thôn và nông dân Việt Nam)”. Vừa là một tác gia, vừa là một nhà báo xuất sắc, đó là nét độc đáo hòa quyện trong phong cách nghệ thuật của Ngô Tất Tố. Nghiên cứu Văn tiểu phẩm của Ngô Tất Tố, chúng tôi muốn góp phần làm sáng tỏ tƣ tƣởng tiến bộ và quan niệm của ông về nghề báo và viết văn, qua đó khẳng định tài năng của ông trên lĩnh vực báo chí, đồng thời khẳng định lại vị trí của các tác phẩm báo chí, trong toàn bộ sự nghiệp văn chƣơng của ông. Ở Ngô Tất Tố, dù là nhà văn hay nhà báo, ông đều có nét sắc sảo riêng, con ngƣời văn chƣơng và con ngƣời báo chí không tách biệt nhau thậm chí quyện vào nhau tạo thành cá tính sáng tạo của tác gia này.

Trong 5 : add [e-mail] LUAN VAN CHAT LUONG download giai đoạn hiện nay, hòa chung không khí đổi mới của đất nƣớc, báo chí Việt Nam cũng từng ngày thay da đổi thịt. Có thể thấy số lƣợng báo chí phát hành nhiều, cả báo giấy lẫn báo mạng, có hình thức trình bày trang nhã, nội dung phong phú, đa dạng hấp dẫn ngƣời đọc. Yêu cầu đặt ra là các nhà báo cần có chuyên môn cao đƣợc đào tạo qua trƣờng lớp, vừa phải có kinh nghiệm thực tế để tạo ra những tác phẩm báo chí nóng hổi, theo sát đời sống nhƣng phải có sức sống lâu dài trong lòng độc giả. Việc nghiên cứu Văn tiểu phẩm của Ngô Tất Tố, là một việc làm cần thiết, một cơ hội để chúng tôi nhìn thấy những thành quả của tác giả, từ đó soi chiếu lại bản thân, nhận ra những điểm còn thiếu sót, trau dồi thêm kiến thức cho bản thân đồng thời tích lũy kinh nghiệm cho công việc cũng nhƣ trong cuộc sống.

Lịch sử vấn đề Từ trƣớc đến nay, ở Việt Nam đã có khá nhiều đề tài nghiên cứu về Ngô Tất Tố, với tƣ cách một nhà văn cũng nhƣ nhà báo. Ngô Tất Tố nổi danh ở mảng tiểu thuyết với tác phẩm Tắt Đèn,khi ông chuyển sang báo chí tiếp tục có những tác phẩm mới là Lều chõng và Việc làng. Những tác phẩm này đã góp phần quan trọng tạo cho Ngô Tất Tố một chỗ đứng vững chắc trên văn đàn. Vũ Ngọc Phan trong cuốn Nhà văn hiện đại đã đánh giá Ngô Tất Tố là nhà văn chuyên sâu về đề tài nông thôn, am hiểu sâu sắc cuộc sống và phong tục làng quê.

Ông phân tích và khẳng định tác phẩm Việc làng: "Tập phóngsự về dân quê này là một tập phóng sự rất đầy đủ về việc làng". Sau Cách mạng tháng Tám, khi hòa bình lập lại, những tác phẩm văn học có giá trị thời kỳ trƣớc Cách mạng đƣợc lựa chọn và đƣa vào giảng dạy ở nhà trƣờng. Tắt đèn của Ngô Tất Tố là một trong số tác phẩm đầu tiên của dòng văn học hiện thực phê phán đƣợc đƣa vào giảng dạy từ trƣờng phổ thông đến đại học. Nhờ đó, tên tuổi Ngô Tất Tố đƣợc nhiều ngƣời biết đến hơn, và sự nghiệp văn học của ông ngày càng thu hút giới phê bình, nghiên cứuSau khi Ngô Tất Tố – nhà văn của những luống cày mất trên con đƣờng kháng chiến (1954), tiếp tục có nhiều bài nghiên cứu và giới thiệu về ông nhƣ: Ngô Tất Tố của Nguyên Hồng (Tạp chí văn nghệ số 54, tháng 8, năm 1954); Đọc lại Việc làng của Bùi 6 : add [e-mail] LUAN VAN CHAT LUONG download Huy Phồn (Tạp chí văn nghệ số 8tháng 1, năm 1958); Ngô Tất tố như tôi đã biết của Nguyễn Đức Bính (Tạp chí văn nghệ số 61, tháng 6, năm 1962).Trong những bài viết tƣởng nhớ, khắc họa chân dung nhà văn Ngô Tất Tố, có nhiều bài đánh giá cao tiểu thuyết Tắt đèn nhƣ: Đọc Tắt đèn của Ngô Tất Tố của Nguyễn Công Hoan, Lời giới thiệu truyện Tắt đèn của Nguyễn Tuân, Tắt đèn cuốn tiểu thuyết hiện thực xuất sắc của Hồng Chƣơng, Tắt đèn và tiếng nói của Ngô Tất Tố của Phong Lê, Giá trị nhận thức của Tắt đèn của Nhƣ Phong.

Những bài viết về chân dung Ngô Tất Tố và tiểu thuyết Tắt đèn càng khẳng định giá trị sự nghiệp văn học của ông, khẳng định vị trí của nhà văn trong nền văn học Việt Nam hiện đại. Đây là cái mốc quan trọng trong việc nghiên cứu và giới thiệu Ngô Tất Tố. Cũng trong thời điểm này, cần ghi nhận thành tựu nghiên cứu về Ngô Tất Tố của hai tác giả Phan Cự Đệ và Nguyễn Đức Đàn. Có thể xem đây là công trình nghiên cứu đầu tiên tập trung có hệ thống trên nhiều bình diện về sự nghiệp của Ngô Tất Tố, công trình đƣợc Nhà xuất bản Văn hóa ấn hành năm 1962, Nhà xuất bản Hội nhà văn in lại năm 1999 với nhan đề Bước đường phát triển tư tưởng và nghệ thuật của Ngô Tất Tố.

Sau đó nhà xuất bản Văn học in cuốn Tuyển tập Ngô Tất Tố và tiếp theo là Toàn tập Ngô Tất Tố (1996) do giáo sƣ Phan Cự Đệ tuyển chọn và giới thiệuỞ Việt Nam, Giáo Sƣ Phan Cự Đệ đƣợc biết tới nhƣ một chuyên gia về Ngô Tất Tố. Viết về Ngô Tất Tố, ông có những chuyên luận, tiểu luận đáng chú ý in trong các cuốn sách: Ngô Tất Tố (viết chung với Bạch Năng Thi, 1962), Ngô Tất Tố tác phẩm (1975), Ngô Tất Tố (Giáo trình Văn học Việt Nam 1930 – 1945, tập1, viết chung với Hà Văn Đức, Nguyễn Hoành Khung, 1988), Di sản báo chí Ngô Tất Tố – Ý nghĩa lý luận và thực tiễn (chủ biên, 2005). Ông đánh giá cao khả năng quan sát và khái quát nông thôn Việt Nam thời thực dân phong kiến của nhà văn qua tiểu thuyết Tắt đèn và tập phóng sự Việc làng. Trong những tác phẩm này, ngƣời đọc cảm nhận đƣợc đằng sau sự phân tích xã hội, là sự đồng cảm tha thiết của nhà văn với cuộc đời cay cực, tủi nhục, bế tắc của nông dân.

Phan Cự Đệ cũng là ngƣời khảo sát, phân tích có hệ thống về tiểu phẩm của Ngô Tất Tố và đánh giá cao những đóng góp của nhà văn – nhà báo này. Tiểu phẩm của Ngô Tất 7 : add luanvanchat@agmail.