phần MỞ ĐẦU và KẾT LUẬN, luận văn đƣợc triển khai theo ba chƣơng: Chƣơng 1: Nhân vật loài vật Chƣơng 2: Dấu ấn ngụ ngôn Chƣơng 3: Nhân vật qua xung đột và khắc họa tâm l LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 15 Chƣơng 1 NHÂN VẬT LOÀI VẬT Trong các sáng tác của Jack London thì sói là một kiểu hình tƣợng đặc biệt, giữ vị tr quan trọng trong toàn bộ đóng góp của nhà văn đối với nền văn học Mỹ và nhân loại. Sự xuất hiện của chúng dày đặc và nhất quán tới mức ngƣời ta gắn cho Jack London với tên tuổi của những con sói nhƣ Buck hay Nanh trắng. Và những băn khoăn sẽ nảy sinh sau đó nhƣ: Tại sao những con sói này lại có sức cuốn hút đến vậy? Chúng đƣợc xây dựng nhƣ thế nào? Ẩn chứa điều gì? Đó cũng là những vấn đề mà luận văn của chúng tôi đang hƣớng đến và tìm cách l giải. Trên tinh thần của đề tài, chúng tôi sẽ bắt đầu khảo sát từ phƣơng diện nhân vật để tìm ra những nét đặc trƣng của hình tƣợng sói trong sáng tác của cây bút tài năng này.
Vị trí hình tượng chó – sói Jack London là một trong số t nhà văn xây dựng thành công các kiểu hình tƣợng nhân vật loài vật, sánh c ng với hình tƣợng con ngƣời. Cụ thể trên những trang viết của ông, loài vật xuất hiện với mật độ cao. Từ tập truyện ngắn đầu tay mang tên Đứa con của Sói (The Son of the Wolf) đến hai cuốn tiểu thuyết lớn: Tiếng gọi nơi hoang dã (The Call of the Wild) và Nanh trắng (White Fang), London đã thể hiện sự am tƣờng sâu sắc về thế giới tự nhiên. Trong đó có những truyện mà loài vật trở thành hình tƣợng trung tâm xuyên suốt toàn bộ tác phẩm.
Tuy nhiên không phải bất cứ loài vật nào khi đi vào tác phẩm của Jack London đều trở thành hình tƣợng nghệ thuật. Sự độc đáo của nhà văn thể hiện ở chỗ ông khái quát hiện thực đời sống qua một hình tƣợng đậm đặc, những con chó sói. Sói góp mặt trong nhiều thể loại của Jack London. Ở chúng là sự phong phú về môi trƣờng sống, đa dạng về t nh cách, phức tạp trong đời LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 16 sống nội tâm; biểu hiện qua các tiểu thuyết nhƣ: Sói biển (The Sea – Wolf), Gót sắt (Iron Heel), Ánh sáng ban ngày (Burning Daylight); trong các truyện ngắn: Tình yêu cuộc sống (Love of life), Sói nâu (Brown Wolf), Sự im lặng màu trắng (The White Silence), Nhóm lửa (To Build a Fire)… Từ nhiều bối cảnh rộng, hẹp, đậm, nhạt đƣợc mở ra trong các các cuốn truyện, J.
London đã đem đến cho độc giả các quan niệm về hiện thực, con ngƣời, các triết l nhân sinh sâu sắc. Bên cạnh đó, ông cũng coi những tác phẩm nhƣ Tiếng gọi nơi hoang dã có một giá trị lớn lao bằng với các tác phẩm ch nh trị đem đến. Qua khảo sát, chúng tôi xét thấy London chủ yếu tập trung vào hai nhóm đối tƣợng: hình tƣợng chó sói và các loài vật hoang dã khác. Mỗi con vật d đứng với tƣ cách là hình tƣợng ch nh hay phụ; to lớn hay bé nhỏ; xuất hiện dày đặc hay thoáng qua đều đƣợc nhà văn chăm chút tỉ mẩn với những nét cá t nh riêng.
Dĩ nhiên, chó sói không phải là hình tƣợng duy nhất đƣợc chọn trong thế giới loài vật đa dạng sắc màu của nhà văn. Trong Tiếng gọi nơi hoang dã, ta bắt gặp hình ảnh nhân hóa của những gã nai, nàng nai, bé nai… cho tới họ hàng nhà dế, những chú gà gô, chim gõ kiến, bày sóc… đầy đủ khuôn mặt của các loài sinh vật bò trƣờn. Hay với vài trang sách ngắn ngủi trong Nanh trắng, thấp thoáng chỗ này là một con chồn thông đang đứng trƣớc cửa hang run sợ vì liều lĩnh, kia là một con sóc đang chạy trốn lên ngọn cây, một đàn gà hay một con ó lƣớt qua. Hình ảnh các con vật đáng yêu ấy cũng xuất hiện cả trong những tác phẩm có quy mô bé hơn nhƣ Tình yêu cuộc sống, Ánh sáng ban ngày, Người sinh ban đêm, Hội những người già hay Một điều khó hiểu.
Thế giới loài vật nhiều sắc màu ấy đem đến cho phƣơng Bắc sự sinh động, nhộn nhịp khác thƣờng với cuộc sống có phần tĩnh mịch, lạnh lẽo nơi đây. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 17 Nhƣng các con vật hoang dã này lƣớt qua rất nhanh trên các trang sách của Jack London. Nhà văn vẫn dành sự ƣu ái cho số phận có phần bi kịch của những con sói. Chúng luôn giữ vai ch nh truyện lôi kéo độc giả đi đến với những cuộc phiêu lƣu đầy hiểm nguy, cam go, thách thức.
Có khi chúng là những con vật kéo xe đơn thuần, là miếng mồi ngon hay ngƣời bạn thân thiết của con ngƣời. Trong Một trạm nghỉ, hình ảnh đàn chó mệt mỏi hằn lên trên hàng mi mắt, trên cái mõm trắng nhợt vì giá rét, con nọ nối tiếp con kia trong hành trình gian nan. Trong Ánh sáng ban ngày là những con sói đói ăn vẫn cố gắng kéo chiếc xe trƣợt tuyết. Chó sói có khi chỉ xuất hiện trong một vài đoạn nhỏ nhƣng vẫn gây ấn tƣợng sâu đậm nhƣ con sói đói trong Tình yêu cuộc sống.
Mà cũng có lúc chúng đƣợc d ng để khắc họa bản chất con ngƣời trong Gót sắt hay xuất hiện dƣới dạng những nhan đề của truyện nhƣ Con trai của sói, Sói biển. Jack London rất tự nhiên khi miêu tả, phát hiện về loài vật này, đó không phải một hai nhân vật thoáng qua mà là một xã hội chó đầy phức tạp, đủ nguồn gốc, tầng lớp. Chúng là những vật nuôi của gia đình, có tên tuổi, nguồn gốc nhƣ Toots (chó ỉn Nhật Bản), Ysabel (chó lai Mexico), bố mẹ Buck: Elmo (nòi St.Bernard) và Shep (chó lai Scotch) trong Tiếng gọi nơi hoang dã. Đến Cục Mỡ (Fatty), Ếch (Fog), Một tai (One Ear), Quán quân (Spanker), Liplip, Baseek trong Nanh trắng.
Ở một bối cảnh khác chúng là những con chó không tên tuổi, lang thang trên những con tàu của ngƣời da trắng vào Yukon. Chung quy lại, có thể lọc ra đây ba kiểu loại chó thƣờng gặp: những con chó nhà hiền lành với nhiệm vụ canh giữ nhà, kéo xe; loài sói man rợ với cuộc chiến sinh tồn trên v ng đất phƣơng Bắc khắc nghiệt và kiểu hình tƣợng xuất sắc: lai giữa sói với chó nhà. Để rõ hơn vấn đề này, chúng tôi đƣa ra đây bảng thống kê sơ bộ về hai cuốn tiểu thuyết của Jack London hòng chứng minh sự soán ngôi của loài chó LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Đồng thời thấy đƣợc các kiểu loại nhân vật trung tâm, ý đồ sáng tạo của tác giả.
Tạo cơ sở cho việc nghiên cứu các phần tiếp theo của luận văn. Loài vật xuất hiện trong Tiếng gọi nơi hoang dã Hình tƣợng trung tâm – Loài chó/sói Loài vật khác Vật nuôi Hoang dã Bán hoang dã Vật nuôi Hoang dã Toots Husky Buck Thỏ Bắc Cực Ysabel Chó sói Curly Gấu đen Elmo (bố Buck) Dave Chồn Gulo Shep (mẹ Buck) Spitz Sóc chuột Sol-lecks Nai rừng Joe Dế Billee Chim gõ kiến Pike Ngỗng trời Dub Dolly Teek Koona Skeet Nig Loài vật xuất hiện trong Nanh trắng Hình tƣợng trung tâm – Loài chó/sói Loài vật khác Vật nuôi Hoang dã Bán hoang dã Vật nuôi Hoang dã Patty Chó sói Kiche Gà Hƣơu White fang Chim tuyết, Forg Grey wolf (Nanh trắng) gõ kiến One Ear One eye Thỏ LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 19 Spanker Muỗi Lip-lip Nh m Baseek Gà rừng Setter dog Linh miêu Mastiff dog Chồn thông Cherokee Sóc Collie Chũi Dick Chuột rừng Qua khảo sát, chúng tôi thấy số lƣợng các kiểu nhân vật có sự phân bố khác nhau trong hai cuốn tiểu thuyết. Ở Tiếng gọi nơi hoang dã, kiểu hình tƣợng bán hoang dã chiếm tỉ lệ nhiều nhất. Chỉ t nh riêng trong kiểu hình tƣợng chó – sói là vật nuôi có 4/20 nhân vật, hoang dã 2/20 và bán hoang dã chiếm 14/20 nhân vật.
Trong khi đó ở Nanh trắng, kiểu hình tƣợng chó – sói bán hoang dã chỉ chiếm 2/16 nhân vật, nhiều nhất là vật nuôi với 11/16 và loài vật hoang dã 3/16 nhân vật. Kiểu hình tƣợng chó – sói là vật nuôi phần nhiều đƣợc tác giả đặt tên, hình tƣợng hoang dã không có tên riêng mà chỉ gọi theo loài. Chẳng hạn trong Nanh trắng, khi còn ở rừng hoang chó – sói đƣợc gọi bằng những cái tên giản dị nhƣ Sói cái mẹ (She-wolf), Sói xám (Grey-wolf), Sói con màu xám (The grey cub wolf) hoặc theo đặc điểm nhƣ Một tai (One Ear), Một mắt (One eye), Sói trẻ (Young-wolf),… Nhƣng khi bƣớc sang thế giới bán hoang dã chúng đƣợc gọi tên Kiche, Nanh trắng (White fang). Hai cuốn tiểu thuyết còn xuất hiện nhân vật là con ngƣời.
Tuy nhiên mục đ ch khảo sát của chúng tôi là chú trọng làm nổi bật sự phong phú cũng nhƣ vị tr quan trọng của hình tƣợng chó – sói trong sáng tác của J. Các loài vật khác đã liệt kê ở trên nhƣ hƣơi, nai, linh miêu, chồn thông, sóc, gà rừng, chim chóc… đều xuất hiện hết sức độc đáo trong trang LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 20 viết của J. Dĩ nhiên những kiểu nhân vật này chỉ mang t nh phụ, xuất hiện ở một giai đoạn hay khoảng khắc nào đó, tạo điểm nhấn thơ mộng hoặc dữ dội của bức tranh thiên nhiên phƣơng Bắc. Chúng còn là những miếng mồi ngon thách thức lòng kiên nhẫn cũng nhƣ làm bật ra bản năng hoang dã, tàn khốc ở các hình tƣợng ch nh.
So với Hemingway, J. London không miêu tả một cách đa dạng về chủng loại. Loài vật trong sáng tác của Hemingway hiện ra với biên độ rộng: từ con vật to lớn đến con vật bé nhỏ, từ hung dữ đến hiền lành. Có thể kể tên ra đây một số loài nhƣ cá, bạch tuộc, bƣớm, chim, mèo, châu chấu, cào cào, kì nhông, bò tót, ngựa, voi trắng, sƣ tử, trâu rừng, linh dƣơng, linh cẩu, kền kền, gà rừng, dê, thỏ, chó,… Trong mỗi loài lại đƣợc phân nhỏ hơn, cá lại có: cá kiếm, cá mập, cá hồi,… Loài chim lại có: mòng biển, chim sẻ, chim bạch yến, ngỗng, chim bồ câu, chim gáy… Liệt kê một cách chi tiết về Hemingway để khẳng định rằng trong sáng tác của ông chúng ta hiếm gặp hình tƣợng chó sói, đặc biệt sự đề xuất kiểu con lai (sói nhà lai chó sói).
London, chó sói mới trở thành một thực thế sống động. Thậm ch , chó – sói là nhân vật ch nh cho cả cuốn tiểu thuyết dài mấy trăm trang và con ngƣời lại giữ vai trò mờ nhạt, làm phông nền cho số phận của chó sói.