chương 1) Luật du lịch Việt Nam 2005 Trang 10 - Hiệu quả và mức độ khai thác tài nguyên du lịch phụ thuộc nhiều yếu tố như: điều kiện tự nhiên, cơ sở vật chất để khai thác,… - Tài nguyên du lịch phong phú, đa dạng, có các giá trị thẩm mỹ, văn hóa lịch sử, tâm linh, giải trí có sức hấp dẫn với du khách. - Tài nguyên du lịch bao gồm các loại tài nguyên vật thể và tài nguyên phi vật thể. - Tài nguyên du lịch là những tài nguyên có thể tái tạo lại được. - Tài nguyên du lịch có tính sở hữu chung.
- Việc khai thác tài nguyên du lịch gắn chặt với vị trí địa lý. - Tài nguyên du lịch thường có tính mùa vụ và việc khai thác tài nguyên du lịch mang tính mùa vụ. - Tài nguyên du lịch mang tính diễn giải và cảm nhận. Đặc điểm của tài nguyên du lịch tự nhiên - Là loại tài nguyên vô tận, tài nguyên có khả năng tái tạo hoặc có quá trình suy thoái chậm.
Ví dụ: Tài nguyên nước, tài nguyên rừng được bảo vệ và khai thác hợp lý, thì tài nguyên nước không bị ô nhiễm bởi các chất thải từ sinh hoạt như sản xuất,… - Hầu hết việc khai thác tài nguyên du lịch tự nhiên chịu ảnh hưởng nhiều vào điều kiện thời tiết như việc tổ chức tour leo núi, tham quan các vùng núi hay đi nghỉ biển phụ thuộc rất nhiều vào điều kiện thời tiết. - Tài nguyên tự nhiên thường nằm xa khu dân cư. - Tài nguyên du lịch ven biển: + Tài nguyên du lịch biển thuộc các vùng ôn đới, cận nhiệt đới và một số vùng nhiệt đới có sức hấp dẫn nhiều nhất cho mục đích nghỉ ngơi, du lịch. + Tài nguyên du lịch ven biển, có hiệu quả nhất là tắm biển, đón khí trời, thể thao, tắm nắng,… + Tài nguyên du lịch biển được phân bố theo tuyến, trên diện tích tương đối hẹp dọc đường bờ biển.
+ Bộ phận giá trị nhất cùa nguồn tài nguyên du lịch ven biển là các bãi tắm và mặt nước ven bờ. Trang 11 + Tài nguyên du lịch biển chịu tác động lớn theo mùa b. Đặc điểm của tài nguyên du lịch nhân văn: - Do con người tạo ra chịu tác động của thời gian, thiên nhiên và do chính con người nên dễ bị suy thoái, hủy hoại không có khả năng phục hồi ngay cả khi có sự tác động của con người. - Tài nguyên du lịch nhân văn do con người sáng tạo ra nên có tính phổ biến, ở đâu có người ở đó có tài nguyên nhân văn.
- Tài nguyên du lịch nhân văn ở mỗi vùng, mỗi quốc gia thường mang những giá trị đặc sắc riêng. Do mỗi quốc gia không giống nhau. - Tài nguyên du lịch nhân văn thường được phân bố gần khu dân cư, đặc biệt tập trung nhiều ở khu vực đông dân cư. Ý nghĩa và vai trò của tài nguyên du lịch.
- Ý nghĩa của tài nguyên du lịch + Tài nguyên du lịch là nguồn lực quan trọng hàng đầu để tạo ra sản phẩm du lịch. Quy mô và khả năng phát triển du lịch của một địa phương hay một quốc gia phụ thuộc rất nhiều vào số lượng, chất lượng và sự kết hợp của các loại tài nguyên. + Tài nguyên du lịch tiềm tàng hay chỉ là nguồn lực quan trọng hàng đầu để phát triển du lịch, còn việc khai thác và bảo tồn tài nguyên du lịch có hiệu qủa hay không phụ thuộc nhiều vào đường lối, chính sách, quy hoạch, tổ chức quản lý các hoạt động bảo tồn, tôn tạo tài nguyên, phát triển du lịch và kinh tế -xã hội. - Vai trò của tài nguyên du lịch + Tài nguyên du lịch là yếu tố cơ bản để tạo thành sản phẩm du lịch.
Tài nguyên du lịch có mối quan hệ qua lại chặt chẽ với các phân hệ khác và với môi trường kinh tế-xã hội. Do vậy tài nguyên du lịch là một nhân tố quan trọng hàng đầu để tạo nên sản phẩm du lịch. + Tài nguyên du lịch là mục đích của chuyến đi của du khách và tạo điều kiện thuận lợi để đáp ứng nhu cầu của họ trong chuyến đi. Hoạt động du lịch có phát triển hay không, hiệu quả kinh doanh cao hay thấp phụ thuộc vào yếu tố cầu du lịch và đặc biệt là khách du lịch.
Phần lớn khách du lịch thực hiện chuyến đi để thưởng thức, tìm hiểu cảm nhận các giá trị của tài nguyên du lịch. 6 Bùi Thị Hải Yến, Tài nguyên du lịch, NXB. Giáo dục, tr.17-27 Trang 12 + Tài nguyên du lịch là cơ sở quan trọng để phát triển các loại hình du lịch. Các loại hình du lịch ra đời đều phải dựa trên cơ sở của tài nguyên du lịch.
+ Tài nguyên du lịch là một bộ phận cấu thành quan trọng của tổ chức lãnh thổ. + Đảm bảo các điều kiện vệ sinh cần thiết. + Cơ sở hạ tầng: đường sá cầu cống, hệ thống điện nước… hoạt động tốt. + Có các loại hình lưu trú cho khách như khách sạn, nhà nghỉ, nơi cắm trại, nhà sàn… + Có hệ thống các cửa hàng bán đồ lưu niệm, đặc biệt là thực phẩm.
+ Hệ thống dịch vụ được trang bị đầy đủ như nhà luyện tập, câu lạc bộ phục hồi sức khỏe, khu vui chơi, giải trí. Môi trường 1. Khái niệm về môi trường và môi trường biển 1. Khái niệm môi trường a.
Khái niệm Theo nghĩa rộng nhất thì môi trường là tập hợp các điều kiện và hiện tượng bên ngoài có ảnh hưởng tới một vật thể hoặc sự kiện. Bất cứ một vật thể, một sự kiện nào cũng tồn tại và diễn biến trong một môi trường. Sharme (1998) đã đưa ra một định nghĩa rất ngắn gọn: “Môi trường là tất cả những gì bao quanh con người”.7 Joe Whiteney (1993) cho rằng: “Môi trường là tất cả những gì ngoài cơ thể, có liên quang mật thiết và có ảnh hưởng đến sự tồn tại của con người như: đất, nước, không khí, ánh sang mặt trời, rừng, biển, tầng ôzon, sự đa dạng sinh học về các loài”.8 Môi trường bao gồm tất cả những gì bao quanh sinh vật, tất cả yếu tố sinh vật và hữu sinh có tác động trực tiếp hoặc gián tiếp lên sự sống, phát triển và sinh sản của sinh vật. Để thống nhất về mặt nhận thức, chúng ta nên sử dụng định nghĩa trong “Luật bảo vệ môi trường” đã được Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam khoá IX, kì 7 Lê Văn Thăng, Giáo trình du lịch và môi trường, NXB.Đại học quốc gia Hà Nội năm 2005 8 Lê Văn Thăng, Giáo trình du lịch và môi trường, NXB.Đại học quốc gia Hà Nội năm 2005 Trang 13 họp thứ tư thông qua ngày 27/12/1993 định nghĩa khái niệm môi trường như sau: “Môi trường bao gồm các yếu tố tự nhiên và yếu tố vật chất nhân tạo, quan hệ mật thiết với nhau, bao quanh con người, có ảnh hưởng tới đời sống, sản xuất, sự tồn tại, phát triển của con người và thiên nhiên”.
Phân loại môi trường Tùy theo mục đích nghiên cứu và sử dụng, có nhiều cách phân loại khác nhau. Đối với du lịch có thể phân loại môi trường theo chức năng như sau: - Môi trường tự nhiên: môi trường tự nhiên bao gồm các yếu tố tự nhiên tồn tại khách quan ngoài ý muốn của con người, ít nhiều cũng chịu tác động của con người như không khí, đất đai, nguồn nước, ánh sáng mặt trời, động thực vật… Môi trường tự nhiên cung cấp các nguồn tài nguyên thiên vừa là nơi chứa đựng, đồng hóa các chất thải, cung cấp các phong cảnh đẹp để tham quan, các nguồn nước khoáng để chữa bệnh,… - Môi trường văn hóa – xã hội: là tổng thể các mối quan hệ giữa người và người tạo nên sự thuận lợi hay khó khăn cho sự tồn tại và phát triển của các cá nhân và cộng đồng loài người. Đây là môi trường giáo dục, hoạt động xã hội vì con người được cấu thành, phát triển trong mối quan hệ tương tác của con người với con người và con người với những hoạt động sống trong xã hội liên quan tới các dân tộc khác. - Môi trường nhân tạo: là tất cả những yếu tố tự nhiên, xã hội do con người tạo nên và chịu sự chi phối của con người, làm thành những tiện nghi cho cuộc sống của con người như ô tô, máy bay, nhà ở, công sở, các khu đô thị, công viên nhân tạo, các khu vui choi giải trí,… c.
Chức năng của môi trường - Môi trường là không gian sống của con người và các loài sinh vật. - Môi trường là nơi cung cấp tài nguyên cần thiết cho cuộc sống và hoạt động sản xuất của con người. - Môi trường là nơi chứa đựng các chất phế thải do con người tạo ra trong cuộc sống và hoạt động sản xuất của mình. - Môi trường là nơi giảm nhẹ các tác động có hại của thiên nhiên tới con người và sinh vật trên trái đất.
- Môi trường là nơi lưu trữ và cung cấp thông tin cho con người. Luật bảo vệ môi trường của Việt Nam Trang 14 1. Khái niệm môi trường biển a. Khái niệm môi trường biển - Về mặt địa lý, môi trường biển là toàn bộ vùng biển của trái đất với tất cả những gì có trong đó.
Môi trường biển của một quốc gia có thể được hiểu là một vùng biển, đại dương trải rộng từ bờ biển và các hải đảo cho tới ranh giới trên biển được thỏa thuận hoặc giới hạn 200 hải lý của vùng đặc quyền hoặc tới ranh giới ngoài cùng của thềm lục địa quốc gia đó. - Về phạm vi môi trường thì định nghĩa môi trường biển lại rộng lớn hơn rất nhiều: “Môi trường biển được hiểu bao gồm các tài nguyên sinh vật, các hệ sinh thái biển và chất lượng nước biển, cảnh quan biển”.10 - Với định nghĩa trên, chúng ta có những phân tích như sau: vậy môi trường biển là vùng tại đó có con người khai thác các tài nguyên sinh vật, là nơi được sử dụng để giao tiếp, nghỉ ngơi giải trí và trút bỏ chất thải và đó là nơi đóng vai trò cơ bản trong việc duy trì các điều kiện sống trên trái đất. Môi trường biển là hệ thống tại đó các quá trình lý hóa sinh tương và hoạt động đảm bảo duy trì cân bằng hệ động thực vật biển và đảm bảo cho các mục đích sử dụng biển khác nhau của con người.