CHƯƠNG I: NHỮNG VẤN ĐỀ KINH TẾ CƠ BẢN VỀ TIÊU THỤ HÀNG HOÁ TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN VẬN TẢI THỌ LAM 1. Đặc điểm hàng hoá của công ty có ảnh hưởng đến kế toán 1. Đặc điểm kinh tế - kỹ thuật của hàng hoá Vận tải là một ngành sản xuất đặc biệt nên sản phẩm của quá trình vận tải là quá trình di chuyển hàng hoá từ nơi này đến nơi khác và được đo bằng chỉ tiêu tấn km hàng hoá vận chuyển. Vì vậy tổ chức hoạt động sản xuất kinh doanh vận tải của công ty có những đặc điểm sau: Tổ chức quản lý công ty và quá trình hoạt động phải theo nhiều khâu khác nhau như: giao dịch, hợp đồng vận chuyển hàng hoá, thanh toán hợp đồng, lập kế hoạch điều vận và kiểm tra tình hình thực hiện vận chuyển Kế hoạch tác nghiệp được cụ thể hoá cho hàng ngày, hàng tuần, định kỳ ngắn hạn…lái xe và phương tiện làm việc chủ yếu ở bên ngoài công ty.
Do vậy mà quá trình quản lý rất cụ thể, xây dựng định mức cụ thể và rõ ràng. Phương tiện vận tải và máy móc thiết bị là tài sản cố định chủ yếu và quan trọng không thể thiếu trong quá trình thực hiện dịch vụ vận tải. Các phương tiện này gồm các loại có tính năng, tác dụng, hiệu suất và mức tiêu hao nhiên liệu năng lượng khác nhau Việc khai thác và vận chuyển hiện nay vẫn phụ thuộc khá lớn vào cơ sở hạ tầng, đường xá, cầu phà và điều kiện khí hậu, địa lý…. Bên cạnh việc vận chuyển hàng hoá công ty còn vận tải hành khách.
Hàng hóa là các loại vật tư sản phẩm do công ty mua về với mục đích để bán (bán buôn hay bán lẻ) ở Công ty Cổ phần Vận tải Thọ Lam vừa kinh doanh dịch vụ vận tải hành khách vừa kinh doanh hàng hóa ( chủ yếu là kinh Nguyễn Thị Mỹ Hạnh (12/08/1986) 3 Chuyên đề thực tập tốt nghiệp doanh bán xăng dầu). Xăng dầu của công ty được mua từ bên ngoài với mục đích để bán. Danh mục các loại hàng hóa của công ty bao gồm : - Dầu: Dầu Diezel - Xăng: + Xăng Mogas 90 + Xăng Mogas 92 1. Phân loại hàng hoá tại công ty Hàng hoá của công ty được phân thành các loại sau đây để tiện cho việc quản lý, tính toán và theo dõi Dịch vụ vận tải gồm có : Vận tải hàng hóa Xe khách liên tỉnh Cho thuê xe hợp đồng và du lịch Dịch vụ bến bãi và trông giữ xe : Xe khách liên tỉnh Trông giữ ô tô xe máy phương tiện cơ giới Dịch vụ xăng dầu và chất đốt : - Dầu: Dầu Diezel - Xăng: + Xăng Mogas 90 + Xăng Mogas 92 Dịch vụ bảo dưỡng sửa chữa ô tô 1.
Tình hình quản lý hàng hoá tại công ty Trong nền kinh tế thị trường hiện nay lợi nhuận đã trở thành mục đích cuối cùng của sản xuất kinh doanh. Mối quan hệ tỷ lệ nghịch giữa chi phí và lợi nhuận ngày càng được quan tâm. Vì thế công ty đang ra sức tìm con đường giảm chi phí sản xuất nhằm hạ giá thành sản phẩm. Do tỷ trọng chiếm Nguyễn Thị Mỹ Hạnh (12/08/1986) 4 Chuyên đề thực tập tốt nghiệp khoảng 60-70% tổng chi phí, nguyên vật liệu cần được quản lý thật tốt.
Nếu công ty biết sử dụng nguyên vật liệu một cách tiết kiệm, hợp lý thì sản phẩm làm ra càng có chất lượng tốt mà giá thành lại hạ tạo ra mối tương quan có lợi cho công ty trên thị trường. Quản lý nguyên vật liệu càng khoa học thì cơ hội đạt hiệu quả kinh tế càng cao. Với vai trò như vậy nên yêu cầu quản lý nguyên vật liệu cần chặt chẽ trong tất cả các khâu từ khâu thu mua, dự trữ và bảo quản đến khâu sử dụng. Trong khâu thu mua: Công ty thường xuyên tiến hành thu mua nguyên vật liệu để đáp ứng kịp yêu cầu đặt ra và quản lý chặt chẽ về khối lượng, quy cách, chủng loại và giá cả.
Trong khâu dự trữ và bảo quản: để quá trình buôn bán được lưu thông thì công ty dự trữ nguyên vật liệu đầy đủ, không gây gián đoạn lưu thong nhưng cũng không dự trữ quá lượng cần thiết gây ứ đọng vốn, tốn diện tích. Đồng thời phải thực hiện đầy đủ chế độ bảo quản theo tính chất lý hoá học của vật liệu. Trong khâu sử dụng: Công ty tính toán đầy đủ, chính xác, kịp thời giá nguyên vật liệu có trong giá vốn của thành phẩm và tổ chức tốt việc ghi chép phản ánh tình hình xuất dùng và sử dụng nguyên vật liệu trong sản xuất kinh doanh đảm bảo sử dụng tiết kiệm, hiệu quả. Hàng tồn kho là bộ phận quan trọng trong tài sản lưu động của công ty, hàng tồn kho thường chiếm tỷ trọng lớn trong tổng tài sản lưu động của công ty, ảnh hưởng đến các chỉ tiêu phân tích các báo cáo tài chính của công ty.
Vì vậy mà kế toán luôn ghi nhận, xử lý và cung cấp các thông tin đầy đủ, chính xác về sự biến động, sử dụng hàng hoá sản phẩm của công ty, đồng thời chi tiết theo từng chủng loại, nhóm vật tư, hàng hoá,… làm cơ sở cho việc quản lý dự trữ, sản xuất vật tư, sản phẩm, hàng hoá hàng tồn kho. Nguyễn Thị Mỹ Hạnh (12/08/1986) 5 Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Hơn nữa, kế toán luôn tính toán được trị giá vốn của hàng tồn kho, kết hợp với việc ghi nhận, phản ánh doanh thu hàng bán, kế toán ích hiệu quả kinh doanh của công ty giúp cho việc quản lý, điều hành hoạt động của công ty có hiệu quả hơn. Tóm lại, việc tính giá hàng tồn kho ở công ty là yêu cầu thiết yếu. Song để thực hiện được điều này, trong quá trình hạch toán hàng tồn kho phải đảm bảo tuân thủ theo các nguyên tắc giá gốc, nguyên tắc thực chất, nguyên tắc phù hợp, nguyên tắc nhất quán.
Những vấn đề cơ bản có ảnh hưởng đến tiêu thụ hàng hoá tại Công ty Cổ phần vận tải Thọ Lam 1. Các phương thức tiêu thụ hàng hoá tại Công ty Cổ phần vận tải Thọ Lam Phương thức tiêu thụ cũng là một vấn đề hết sức quan trọng trong khâu bán hàng, để đẩy nhanh được tốc độ tiêu thụ ngoài việc nâng cao chất lượng, cải tiến mẫu mã.thì việc lựa chọn cho mình những phương pháp tiêu thụ hàng hóa sao cho có hiệu quả là điều tối quan trọng trong khâu lưu thông, hàng hóa đến đựơc người tiêu dùng một cách nhanh nhất, hiệu quả nhất. Việc áp dụng linh hoạt các phương thức tiêu thụ góp phần thực hiện được kế hoạch tiêu thụ của công ty. Có rất nhiều phương thức tiêu thụ hàng hóa như phương thức bán hàng trực tiếp, hàng gửi đi bán, hàng đổi hàng hay phương thức bán trả góp.Thế nhưng còn tùy thuộc vào từng điều kiện cụ thể mà mỗi loại hàng hóa ở những điều kiện và thời gian khác nhau có thể lựa chọn phương thức bán hàng cho phù hợp.
Đối với Công ty Cổ phần Vận tải Thọ Lam đã áp dụng phương thức bán hàng trực tiếp phù hợp với điều kiện thời gian và quy trình kinh doanh hàng hóa ( xăng dầu) cũng như kinh doanh dịch vụ vận tải tại công ty. Ngoài ra công ty còn sử dụng phương thức chuyển hàng theo hợp đồng có nghĩa là Nguyễn Thị Mỹ Hạnh (12/08/1986) 6 Chuyên đề thực tập tốt nghiệp công ty sẽ chuyển hàng cho bên mua theo địa điểm ghi trên hợp đồng. Số hàng chuyển đi này vẫn thuộc quyền sở hữu của công ty. Khi được người mua thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán số tiền hàng chuyển giao này có thể là chấp nhận một phần hoặc toàn bộ thì số hàng này mới được cọi là tiêu thụ.
Chứng từ bán hàng trong phương thức này cũng là phiếu xuất kho kiêm hóa đơn bán hàng, trên chứng từ bán hàng đó phải có chữ ký của khách hàng nhận hàng. Công ty kết thúc nghiệp vụ bán hàng và ghi sổ các chỉ tiêu liên quan của khối lượng hàng luân chuyển là : thời điểm kết thúc việc giao nhận quyền sở hữu về hàng hóa và hoàn tất thủ tục bán hàng thay vì mất quyền sở hữu về hàng hóa bán, công ty được quyền sở hữu về khoản tiền thu bán hàng hoặc khoản nợ phải thu với khách hàng mua của mình. Ngoài ra việc xác định giá vốn và doanh thu phải trích cho số hàng bán ra cần phải được tính toán cẩn thận, ghi nhận doanh thu và thu nhập khác của các hoạt động phải theo các quy định và chuẩn mực kế toán Việt Nam Để phản ánh tình hình bán hàng theo phương thức giao hàng trực tiếp, kế toán sử dụng TK 632 (giá vốn hàng bán). Các chứng từ thường dùng là: - Phiếu nhập kho, phiếu xuất kho, thẻ kho.
- Phiếu thu, chi tiền mặt, giấy báo nợ, có của ngân hàng. Và kế toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên là phương pháp theo dõi thường xuyên, liên tục sự biến động nhập, xuất, tồn vật liệu trên sổ kế toán, các tài khoản HTK nói chung và các tài khoản NVL nói riêng dùng để phản ánh tình hình hiện có, tình hình biến động tăng giảm của hang hoá, giá trị vật tư hàng hoá trên sổ kế toán có thể xác định được ở bất kỳ thời điểm nào trong kỳ hạch toán. Sử dụng phương pháp này có thể tính được Nguyễn Thị Mỹ Hạnh (12/08/1986) 7 Chuyên đề thực tập tốt nghiệp trị giá vật tư nhập, xuất, tồn tại bất kỳ thời điểm nào trên sổ tổng hợp. Trong phương pháp này, tài khoản nguyên vật liệu được phản ánh theo đúng nội dung tài khoản tài sản.
Các phương thức thanh toán áp dụng trong tiêu thụ tại Công ty Cổ phần vận tải Thọ Lam Việc tiêu thụ sản phẩm có thể được tiến hành theo nhiều cách khác nhau nhưng việc tiêu thụ sản phẩm nhất định phải gắn liền với thanh toán của người mua bởi vì chỉ khi nào công ty thu nhận đủ tiền hàng bán hoặc có sự chấp nhận trả tiền của khách hàng thì việc tiêu thụ mới được ghi chép trên sổ sách kế toán Hiện nay công ty áp dụng chủ yếu hai phương thức thanh toán sau: - Bán hàng trả ngay - Bán hàng trả chậm Có thể thanh toán trực tiếp bằng tiền mặt hoặc thanh toán bằng phương thức chuyển khoản qua ngân hàng với điều kiện người mua có quyền từ chối không thanh toán một phần hoặc toàn bộ giá trị hàng mua, do khối lượng hàng gửi đến cho người mua không phù hợp với hợp đồng về số lượng, chất lượng và quy cách.