Thực trạng công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Gatex Green

Khóa luận kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty TNHH MTV Gatex Green

• Tác giả: Nguyễn Thị Tường Vy
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Khánh Trang
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế - Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kế toán - Tài chính
• Đề tài: Thực trạng công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Gatex Green
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2025
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan kế toán tiền lương và các khoản trích tại Gatex Green

Kế toán tiền lương giữ vai trò then chốt trong bộ máy quản lý của Công ty TNHH MTV Gatex Green. Bộ phận kế toán thực hiện tính toán thu nhập chính xác cho từng nhân sự. Cơ cấu lao động tại doanh nghiệp có sự thay đổi rõ nét qua các năm từ 2021 đến 2023. Năm 2021, công ty có 70 cán bộ nhân viên. Con số này giảm xuống 68 người vào năm 2022. Đến năm 2023, tổng nhân sự tăng lên 77 người. Tỷ lệ lao động nữ luôn chiếm ưu thế vượt trội với hơn 64%. Lao động có trình độ đại học và cao đẳng chiếm tỷ trọng lớn trong toàn bộ doanh nghiệp. Công tác tiền lương gắn liền với các khoản trích bảo hiểm bắt buộc theo luật định. Quỹ lương phản ánh trực tiếp kết quả sản xuất và mức độ cống hiến thực tế. Doanh nghiệp áp dụng quy chế trả lương dựa trên hợp đồng và ngày công. Mọi quy trình hạch toán đều đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối. Hệ thống chứng từ được lưu trữ đầy đủ để phục vụ kiểm toán nội bộ. Việc chi trả lương đúng hạn giúp duy trì động lực làm việc ổn định. Điều này nâng cao hiệu suất lao động toàn diện trong đơn vị sản xuất kinh doanh.

1.1. Khái niệm tiền lương và bảo hiểm theo luật định

Tiền lương là số tiền người sử dụng lao động trả cho người lao động theo thỏa thuận. Khoản chi trả này bao gồm mức lương theo công việc, phụ cấp và các khoản bổ sung khác. Bên cạnh tiền lương, các khoản trích theo lương gồm bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp và kinh phí công đoàn. Theo Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014, quỹ bảo hiểm quản lý tập trung và minh bạch. Quỹ chi trả cho các chế độ ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, hưu trí và tử tuất. Người lao động cùng doanh nghiệp trích nộp theo tỷ lệ phần trăm tiền lương tháng cố định.

1.2. Đặc điểm cơ cấu nhân sự tại công ty Gatex Green

Gatex Green phân loại nhân sự dựa trên tiêu chí giới tính và trình độ chuyên môn nghiệp vụ. Tỷ lệ lao động nữ chiếm phần lớn trong bộ máy hoạt động sản xuất kinh doanh. Cụ thể, lao động nữ chiếm 68,57% năm 2021 và duy trì ở mức 64,94% vào năm 2023. Về mặt trình độ, công ty sở hữu nguồn nhân lực có chuyên môn tương đối cao. Nhóm đại học và cao đẳng đạt 55,84% tổng số lao động trong năm 2023. Lực lượng lao động phổ thông có xu hướng tăng từ 25 người lên 34 người nhằm mở rộng sản xuất. Sự phân bổ này hình thành phương thức tính lương đa dạng giữa khối văn phòng và nhân công trực tiếp.

II. Thực trạng kế toán tiền lương và các khoản trích tại Gatex Green

Công tác hạch toán tiền lương tại Gatex Green tuân thủ nghiêm ngặt chế độ làm việc và nghỉ phép. Nhân viên văn phòng được hưởng 12 ngày phép năm khi làm việc đủ 12 tháng. Cứ mỗi 5 năm cống hiến, người lao động được cộng thêm một ngày nghỉ phép. Nhân viên nghỉ phép có xin phép trước một đến hai ngày vẫn nhận đủ lương cơ bản. Chế độ nghỉ lễ tết bảo đảm 100% lương theo Bộ luật Lao động. Bên cạnh đó, kế toán áp dụng công thức tính chế độ ốm đau theo quy định bảo hiểm. Mức hưởng tính bằng 75% mức lương đóng bảo hiểm chia 24 ngày công. Tuy nhiên, việc quản lý thời gian làm việc vẫn tồn tại nhiều điểm nghẽn kỹ thuật. Một số bộ phận vẫn tổng hợp ngày công qua sổ sách thủ công. Điều này làm tăng thời gian xử lý dữ liệu và tiềm ẩn nguy cơ sai sót số liệu. Việc phân loại bảng lương giữa các khối công việc đôi khi chưa đồng bộ. Khâu đối chiếu chứng từ giữa kế toán và nhân sự còn tốn thời gian trao đổi.

2.1. Quy trình chấm công và tính chế độ nghỉ phép nhân viên

Quy trình quản lý nghỉ phép tại doanh nghiệp được quy định rất chi tiết. Nhân viên muốn nghỉ phép phải thông báo trước một đến hai ngày cho trưởng bộ phận. Trưởng bộ phận duyệt đơn nghỉ phép để kế toán cập nhật vào bảng chấm công hàng tháng. Nếu nghỉ phép đúng quy định, nhân viên nhận nguyên lương cơ bản theo ngày công tiêu chuẩn. Trường hợp lao động làm việc chưa đủ một năm, số ngày nghỉ phép tính tương ứng với thời gian làm việc thực tế. Việc kiểm soát này giúp doanh nghiệp duy trì quân số làm việc ổn định. Tuy nhiên, việc nộp đơn bằng văn bản giấy đôi khi làm chậm tiến độ tổng hợp công cuối tháng.

2.2. Phương pháp tính toán và trích nộp bảo hiểm bắt buộc

Kế toán thực hiện trích nộp bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp theo lương đóng bảo hiểm. Tỷ lệ trích lập tuân thủ đúng quy định pháp luật lao động hiện hành. Khi nhân viên nghỉ ốm, kế toán căn cứ vào hồ sơ y tế hợp lệ để lập hồ sơ thanh toán bảo hiểm. Mức hưởng chế độ ngắn ngày được tính trên mức lương tháng liền kề với tỷ lệ 75%. Doanh nghiệp tiến hành nộp hồ sơ điện tử lên cơ quan bảo hiểm xã hội địa phương. Dù vậy, việc cập nhật biến động tăng giảm lao động đôi khi gặp độ trễ nhất định. Vấn đề này ảnh hưởng trực tiếp đến thời gian chi trả trợ cấp cho người lao động.

III. Giải pháp hoàn thiện kế toán tiền lương và các khoản trích Gatex

Doanh nghiệp cần áp dụng các giải pháp đồng bộ để nâng cao hiệu quả kế toán. Bước đầu tiên là chuyển đổi số toàn diện công tác chấm công và tính lương. Doanh nghiệp nên triển khai phần mềm nhân sự tích hợp máy chấm công vân tay hoặc nhận diện khuôn mặt. Dữ liệu công tự động truyền về hệ thống kế toán giúp loại bỏ hoàn toàn các sai sót nhập liệu. Bên cạnh đó, Gatex Green cần hoàn thiện quy chế trả lương gắn liền với kết quả lao động. Doanh nghiệp nên bổ sung các chỉ số đánh giá hiệu quả công việc rõ ràng cho từng vị trí. Khối sản xuất trực tiếp cần có chính sách thưởng năng suất minh bạch. Việc phân loại chi phí nhân công theo đúng đối tượng chịu phí cũng rất cần thiết. Kế toán cần hạch toán chuẩn xác vào tài khoản chi phí sản xuất và chi phí quản lý. Doanh nghiệp cũng nên tổ chức đào tạo định kỳ về chính sách bảo hiểm mới cho nhân viên kế toán. Sự phối hợp nhịp nhàng giữa phòng nhân sự và phòng kế toán sẽ rút ngắn chu kỳ tính lương.

3.1. Ứng dụng phần mềm tự động hóa tính lương và trích bảo hiểm

Ứng dụng công nghệ thông tin là giải pháp tối ưu cho kế toán tiền lương tại Gatex Green. Phần mềm quản lý chuyên dụng giúp kết nối bảng chấm công máy với bảng thanh toán tiền lương. Hệ thống tự động tính toán số ngày nghỉ phép, tiền làm thêm giờ và các khoản phụ cấp. Mức khấu trừ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế cũng được thiết lập công thức tự động. Kế toán giảm thiểu tối đa các thao tác tính toán thủ công trên bảng tính. Hồ sơ bảo hiểm được kết nối điện tử giúp gửi báo cáo trực tuyến nhanh chóng. Điều này nâng cao tính chính xác và bảo mật thông tin lương của doanh nghiệp.

3.2. Cải tiến quy chế đãi ngộ và nâng cao năng lực chuyên môn

Doanh nghiệp cần xây dựng thang bảng lương linh hoạt và bám sát thị trường lao động. Chính sách tiền lương cần phân bổ hài hòa giữa lương cơ bản và tiền thưởng hiệu quả. Người lao động có trình độ cao hoặc tay nghề giỏi cần nhận được mức thu nhập tương xứng. Bên cạnh đó, ban giám đốc cần chú trọng nâng cao trình độ nghiệp vụ cho cán bộ kế toán. Kế toán viên cần tham gia các khóa đào tạo về luật lao động, thuế thu nhập cá nhân và bảo hiểm xã hội. Sự hiểu biết pháp luật sâu sắc giúp xử lý các nghiệp vụ trích nộp an toàn và chuẩn xác.

IV. Ý nghĩa ứng dụng kế toán tiền lương và các khoản trích Gatex Green

Hoàn thiện công tác kế toán tiền lương mang lại giá trị bền vững cho Công ty TNHH MTV Gatex Green. Hệ thống chi trả minh bạch củng cố niềm tin và sự gắn kết của người lao động. Khi quyền lợi được bảo đảm, năng suất lao động tăng trưởng đồng đều giữa các bộ phận. Về mặt quản trị tài chính, doanh nghiệp kiểm soát tốt quỹ lương và chi phí nhân công. Số liệu kế toán chuẩn xác hỗ trợ ban giám đốc đưa ra các quyết định mở rộng sản xuất hợp lý. Doanh nghiệp hạn chế tối đa các rủi ro pháp lý liên quan đến thanh tra lao động và bảo hiểm xã hội. Việc thực hiện đầy đủ nghĩa vụ trích nộp xây dựng hình ảnh doanh nghiệp uy tín trên thị trường. Mô hình quản lý tiền lương bài bản tạo tiền đề mở rộng quy mô kinh doanh lâu dài. Cán bộ nhân viên an tâm cống hiến cho mục tiêu phát triển chung của công ty. Hiệu quả kinh doanh tổng thể được nâng cao một cách toàn diện và bền vững.

4.1. Tác động của chính sách tiền lương đối với năng suất lao động

Tiền lương là đòn bẩy kinh tế quan trọng tác động trực tiếp đến người lao động. Khi cơ chế trả lương công bằng, tinh thần trách nhiệm của nhân viên được nâng cao rõ rệt. Cán bộ công nhân viên chủ động cải tiến quy trình và tiết kiệm chi phí sản xuất. Tỷ lệ biến động nhân sự giảm xuống mức thấp, giúp doanh nghiệp ổn định nhân sự nòng cốt. Điều này đặc biệt ý nghĩa khi lực lượng lao động tại Gatex Green có tỷ lệ nữ giới và nhân sự trình độ cao rất lớn. Doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí tuyển dụng và đào tạo nhân sự mới.

4.2. Vai trò kiểm soát chi phí nhân công trong quản trị tài chính

Chi phí tiền lương và các khoản bảo hiểm chiếm tỷ trọng đáng kể trong tổng chi phí hoạt động. Kế toán tiền lương chuẩn xác giúp doanh nghiệp hạch toán đúng giá thành sản phẩm. Ban giám đốc dễ dàng đánh giá hiệu quả sử dụng chi phí nhân công theo từng kỳ kinh doanh. Nhờ số liệu minh bạch, doanh nghiệp lập kế hoạch ngân sách và dòng tiền chính xác hơn. Việc tuân thủ đầy đủ chế độ bảo hiểm xã hội bảo vệ doanh nghiệp khỏi các chế tài xử phạt hành chính. Quản trị tốt chi phí lương là nền tảng gia tăng năng lực cạnh tranh cho công ty trên thương trường.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thị Tường Vy (chuyên ngành Kế toán - Tài chính, Trường Đại học Kinh tế - Đại học Huế) tiếp cận vấn đề tiền lương và các khoản trích theo lương trong bối cảnh nền kinh tế có nhiều chuyển biến, sự hình thành ngày càng nhiều của các khu công nghiệp và doanh nghiệp tạo ra sự cạnh tranh gay gắt trong việc thu hút và giữ chân nguồn nhân lực. Trong môi trường kinh doanh dịch vụ, người lao động là nhân tố trực tiếp tạo ra của cải và giá trị; chính sách tiền lương thỏa đáng đóng vai trò là đòn bẩy kích thích năng suất lao động, bảo đảm sự ổn định và phát triển của tổ chức. Tuy nhiên, việc xây dựng và quản lý quỹ tiền lương, đồng thời thực hiện hạch toán kế toán tiền lương cùng các khoản trích nộp bảo hiểm theo đúng quy định pháp luật hiện hành vẫn là thách thức lớn đối với nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ. Từ thực tế thực tập tại đơn vị kinh doanh dịch vụ ăn uống và suất ăn công nghiệp, tác giả đã lựa chọn đề tài nghiên cứu thực trạng công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên (TNHH MTV) GATEX GREEN.

Khóa luận xác định ba câu hỏi nghiên cứu cụ thể:

1. Cơ sở lý luận về kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương trong doanh nghiệp bao gồm những nội dung gì?
2. Thực trạng công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty TNHH MTV GATEX GREEN diễn ra như thế nào?
3. Những giải pháp nào có thể giúp hoàn thiện công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty TNHH MTV GATEX GREEN?

Tương ứng với các câu hỏi trên, mục tiêu chung của đề tài là nghiên cứu, đánh giá thực trạng công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty TNHH MTV GATEX GREEN, từ đó đề xuất các giải pháp phù hợp nhằm hoàn thiện công tác này. Mục tiêu cụ thể gồm ba nội dung:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại doanh nghiệp.
2. Đánh giá thực trạng công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty TNHH MTV GATEX GREEN.
3. Đưa ra các biện pháp hoàn thiện công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty TNHH MTV GATEX GREEN.

Đối tượng nghiên cứu của khóa luận là công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty TNHH MTV GATEX GREEN. Phạm vi nghiên cứu được xác định:

• Phạm vi không gian: Tại Công ty TNHH MTV GATEX GREEN (Lô CM1-15-16, Khu đô thị Ecogarden, Phường Thuận Hóa, Thành phố Huế).
• Phạm vi thời gian: Số liệu kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương lấy mốc tháng 01/2024; số liệu báo cáo tài chính và tình hình lao động thu thập trong giai đoạn 3 năm từ 2021 đến 2023.
• Phạm vi nội dung: Nghiên cứu các vấn đề lý luận và thực tiễn về hạch toán tiền lương, trích nộp các khoản bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, kinh phí công đoàn tại doanh nghiệp.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết của đề tài dựa trên các quy định pháp luật và chế độ kế toán doanh nghiệp hiện hành của Việt Nam, bao gồm:

• Bộ luật Lao động năm 2019 (Luật số 45/2019/QH14): Khoản 1 Điều 90 quy định về khái niệm tiền lương; Điều 96 và Nghị định số 45/2020/NĐ-CP (Điều 54) hướng dẫn về hình thức trả lương (theo thời gian, theo sản phẩm hoặc trả lương khoán; bằng tiền mặt hoặc qua tài khoản cá nhân).
• Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014 (Luật số 58/2014/QH13): Quy định về các chế độ bảo hiểm bắt buộc gồm ốm đau (Điều 25, 26, 27), thai sản (Điều 31, 39), hưu trí (Điều 54), tử tuất, tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp.
• Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm y tế năm 2014 (Luật số 46/2014/QH13): Quy định về trách nhiệm và nguyên tắc đóng bảo hiểm y tế.
• Luật Việc làm năm 2013 (Luật số 38/2013/QH13): Khoản 3 Điều 3, Điều 50 và Điều 57 quy định mức đóng bảo hiểm thất nghiệp (người lao động đóng 1%, người sử dụng lao động đóng 1%) và chế độ hưởng trợ cấp thất nghiệp.
• Quyết định số 1908/QĐ-TLĐ năm 2016 của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam: Quy định mức trích kinh phí công đoàn bằng 2% trên tổng số tiền lương thực tế trả cho người lao động, tính vào chi phí sản xuất kinh doanh.
• Thông tư số 96/2015/TT-BTC: Hướng dẫn về thành phần quỹ tiền lương của doanh nghiệp.
• Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa theo Thông tư số 133/2016/TT-BTC ngày 26/08/2016 của Bộ Tài chính: Khung hạch toán sử dụng Tài khoản 334 (Phải trả người lao động, gồm hai tài khoản cấp 2 là TK 3341 và TK 3348) và Tài khoản 338 (Phải trả, phải nộp khác, gồm TK 3382 - Kinh phí công đoàn, TK 3383 - Bảo hiểm xã hội, TK 3384 - Bảo hiểm y tế, TK 3385 - Bảo hiểm thất nghiệp, TK 3386 - Nhận ký quỹ, ký cược).

Phương pháp nghiên cứu thực tế được tác giả sử dụng gồm:

• Phương pháp thu thập dữ liệu: Quan sát trực tiếp các quy trình làm việc, sao chép nghiệp vụ chứng từ tại phòng kế toán; thu thập dữ liệu thứ cấp từ hệ thống báo cáo tài chính giai đoạn 2021-2023 (bảng cân đối kế toán, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh) và các chứng từ lương tháng 01/2024 (bảng chấm công Mẫu 01a-LĐTL, bảng thanh toán tiền lương Mẫu 02-LĐTL, bảng kê trích nộp bảo hiểm, sổ cái tài khoản 334 và 338); khảo sát thông tin qua mạng internet.
• Phương pháp phỏng vấn: Phỏng vấn trực tiếp kế toán viên phụ trách phần hành lương và nhân sự các bộ phận liên quan để làm rõ quy trình quản lý thời gian làm việc và chi trả thu nhập.
• Phương pháp phân tích, xử lý số liệu: Thống kê mô tả quy mô lao động, tài sản, nguồn vốn; phương pháp so sánh đối chiếu số liệu tuyệt đối và tương đối qua các năm 2021-2023; phương pháp lập bảng biểu và sơ đồ tài khoản để mô tả quy trình luân chuyển chứng từ hạch toán.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương trong doanh nghiệp

Chương này tổng kết các vấn đề lý luận nền tảng:

• Khái niệm tiền lương dưới góc độ pháp lý (Bộ luật Lao động 2019) và kinh tế chính trị Mác - Lênin (phần thu nhập quốc dân bù đắp hao phí sức lao động).
• Bốn chức năng của tiền lương: Chức năng đòn bẩy kích thích sản xuất, chức năng khuyến khích người lao động, chức năng tái sản xuất sức lao động và chức năng tích lũy dự phòng.
• Ba nguyên tắc cơ bản trong tiền lương: Trả lương ngang nhau cho lượng hao phí lao động như nhau; tốc độ tăng năng suất lao động phải nhanh hơn tốc độ tăng tiền lương bình quân; duy trì mối quan hệ hợp lý về tiền lương giữa các ngành nghề.
• Các hình thức trả lương: Trả lương theo thời gian (tháng, tuần, ngày, giờ) và trả lương khoán theo khối lượng công việc hoàn thành.
• Bản chất và cơ chế vận hành của các quỹ trích theo lương: BHXH (chi trả ốm đau, thai sản, hưu trí, tử tuất, tai nạn lao động), BHYT, BHTN và KPCĐ (trích 2% trên tổng quỹ lương thực tế tính vào chi phí).
• Quy trình hạch toán kế toán theo Thông tư 133/2016/TT-BTC: Trình tự ghi chép ban đầu qua Bảng chấm công (Mẫu 01a-LĐTL), Bảng thanh toán lương (Mẫu 02-LĐTL), chứng từ trích nộp bảo hiểm; sử dụng TK 334 và các tài khoản chi phí liên quan (TK 154, TK 642, TK 641), phương pháp ghi nhận các khoản trợ cấp BHXH ngắn hạn (Nợ TK 3383 / Có TK 334).

Chương 2: Thực trạng kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty TNHH MTV GATEX GREEN

Nội dung chương 2 đi sâu vào hồ sơ thực tế tại đơn vị thực tập:

• Giới thiệu tổng quan: Công ty TNHH MTV GATEX GREEN thành lập năm 2017, mã số thuế 3301615926, do ông Lê Phước Tiến làm Giám đốc, trụ sở tại Khu đô thị Ecogarden, TP Huế. Ngành nghề kinh doanh gồm: phục vụ ăn uống lưu động (Mã ngành 5610), buôn bán vải và hàng may sẵn (Mã ngành 4641), dịch vụ ăn uống khác (Mã ngành 5629), dịch vụ đặt chỗ du lịch (Mã ngành 7990). Lĩnh vực hoạt động chính là cung cấp suất ăn bệnh lý, suất ăn cho cán bộ nhân viên bệnh viện và suất ăn công nghiệp.
• Cơ cấu tổ chức và bộ máy kế toán: Mô hình tổ chức trực tuyến - chức năng gồm Giám đốc, Trợ lý, Phó Giám đốc phụ trách tài chính - kế toán và các cơ sở trực thuộc (Quảng Bình, Phong Điền, Tim mạch, Quốc tế...). Bộ phận kế toán áp dụng Thông tư 133/2016/TT-BTC, gồm Kế toán trưởng chỉ đạo chung cùng các nhân viên: Kế toán lương, Kế toán thuế, Kế toán kho, Kế toán công nợ - doanh thu. Đơn vị tiền tệ hạch toán là VNĐ; tính khấu hao tài sản cố định theo phương pháp đường thẳng.
• Tình hình tài chính và kết quả kinh doanh giai đoạn 2021-2023:

Chỉ tiêu (Đơn vị tính: Đồng)	Năm 2021	Năm 2022	Năm 2023	Biến động 2022/2021 (%)	Biến động 2023/2022 (%)
Doanh thu thuần bán hàng và CCDV	19.960	15.730	20.480	-20,23	+29,95
Giá vốn hàng bán	19.427	14.009	18.901	-24,43	+25,33
Doanh thu hoạt động tài chính	185.799	402.416	588.479	+24,43*	+46,31
Lợi nhuận sau thuế TNDN	(297.326)	21.417*	412.985*	+7,25*	+149,34
Tổng tài sản / Tổng nguồn vốn	14.890*	12.103*	27.211*	-18,72	+149,29

(Ghi chú: Các giá trị số liệu tuyệt đối và tỷ lệ phần trăm được trích xuất trực tiếp theo bảng kê số liệu trình bày trong văn bản khóa luận).

• Cơ cấu lao động tại doanh nghiệp qua 3 năm:

Chỉ tiêu phân loại (Đơn vị: Người)	Năm 2021	Năm 2022	Năm 2023	So sánh 2022/2021 (+/-)	So sánh 2023/2022 (+/-)
Tổng số lao động	70	68	77	-2	+9
1. Theo giới tính
- Nam	22 (31,43%)	23 (33,82%)	27 (35,06%)	+1	+4
- Nữ	48 (68,57%)	45 (66,18%)	50 (64,94%)	-3	+5
2. Theo trình độ chuyên môn
- Đại học, cao đẳng	45 (64,29%)	40 (58,82%)	43 (55,84%)	-5	+3
- Lao động phổ thông	25 (35,71%)	28 (41,18%)	34 (44,16%)	+3	+6

• Thực tế công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương:
  • Lao động chia làm hai khối: Nhân viên quản lý và nhân viên chăm sóc khách hàng (chế biến, phục vụ suất ăn).
  • Chế độ làm việc: 6 ngày/tuần (thứ Hai đến thứ Bảy), 8 giờ/ngày (sáng 7h30-11h30, chiều 13h30-17h30). Nhân viên đủ 12 tháng làm việc có 12 ngày phép/năm, làm việc đủ 5 năm được tăng thêm 1 ngày nghỉ phép. Nghỉ lễ hưởng 100% lương cơ bản.
  • Hình thức tính lương: Áp dụng trả lương theo thời gian (dựa vào bảng chấm công máy và mức lương thỏa thuận) đối với bộ phận văn phòng/quản lý, kết hợp hình thức lương khoán ở một số khâu. Quy trình bao gồm: theo dõi chấm công hàng ngày, lập Bảng thanh toán lương tháng 01/2024, tạm ứng lương, lập chứng từ chi lương qua tiền mặt hoặc tài khoản ngân hàng, lập Bảng kê trích nộp BHXH, BHYT, BHTN và theo dõi trên Sổ cái TK 334, TK 338 (chi tiết 3383, 3384, 3385).

Chương 3: Một số giải pháp góp phần hoàn thiện công tác tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty TNHH MTV GATEX GREEN

Dựa trên kết quả khảo sát, tác giả nêu các nhận xét và giải pháp cụ thể:

• Đánh giá ưu điểm: Doanh nghiệp tuân thủ các quy định kế toán cơ bản theo Thông tư 133/2016/TT-BTC; thanh toán lương tương đối đầy đủ và đúng hạn cho người lao động; việc ứng dụng công nghệ (máy chấm công, phần mềm máy tính) giúp rút ngắn thời gian tính toán và giảm thiểu nhầm lẫn cơ bản.
• Đánh giá nhược điểm: Quá trình theo dõi thời gian lao động qua máy chấm công còn phát sinh rủi ro kỹ thuật (lỗi mạng, máy hỏng) hoặc hiện tượng lợi dụng kẽ hở để chấm công hộ; hệ thống chứng từ và quy trình phân bổ chi tiết các khoản trích theo lương giữa các bộ phận trực thuộc đôi khi chưa đồng bộ; chính sách lương chưa gắn kết chặt chẽ với việc đánh giá hiệu suất cá nhân.
• Các biện pháp đề xuất:
  1. Về công tác kế toán: Hoàn thiện mẫu biểu chứng từ, mở sổ kế toán chi tiết theo dõi từng đối tượng lao động; nâng cao năng lực ứng dụng phần mềm kế toán để liên kết tự động dữ liệu từ máy chấm công sang bảng tính lương; thực hiện trích lập và nộp đúng hạn các khoản bảo hiểm (BHXH, BHYT, BHTN) và kinh phí công đoàn, lưu trữ đầy đủ hồ sơ thanh toán trợ cấp ốm đau, thai sản.
  2. Về công tác quản lý và chi trả lương: Kết hợp chấm công tự động với việc tăng cường giám sát thực tế tại các bộ phận sản xuất - chế biến suất ăn; xây dựng quy chế trả lương, thưởng minh bạch, bổ sung các tiêu chí đánh giá năng suất để tạo đòn bẩy lao động; đảm bảo thực hiện đầy đủ quyền lợi nghỉ phép và chế độ phúc lợi để ổn định nhân sự.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đạt được các kết quả nghiên cứu cụ thể:

• Đã phản ánh được bức tranh tài chính và biến động nhân sự của Công ty TNHH MTV GATEX GREEN qua 3 năm (2021-2023): Doanh thu thuần từ mức 19.960 đồng (năm 2021) giảm xuống 15.730 đồng (năm 2022) do ảnh hưởng chung, sau đó tăng trưởng trở lại đạt 20.480 đồng vào năm 2023 (+29,95%); lợi nhuận sau thuế chuyển biến từ mức âm (297.326 đồng năm 2021) sang có lãi trong năm 2022 và đạt mức tăng trưởng 149,34% trong năm 2023; tổng số lao động tăng từ 70 người (2021) lên 77 người (2023), trong đó lao động nữ luôn chiếm tỷ trọng cao (từ 64,94% đến 68,57%) do đặc thù ngành chế biến và phục vụ suất ăn.
• Mô tả chi tiết việc vận dụng chế độ kế toán Thông tư 133/2016/TT-BTC trong việc hạch toán tiền lương tại doanh nghiệp: Phản ánh cách luân chuyển chứng từ từ Bảng chấm công (Mẫu 01a-LĐTL), Bảng thanh toán lương (Mẫu 02-LĐTL) đến Sổ cái các tài khoản 334, 338 (chi tiết 3382, 3383, 3384, 3385) trong kỳ kế toán tháng 01/2024.
• Đóng góp thực tiễn: Khóa luận không dừng lại ở mức mô tả lý thuyết chung mà làm rõ được đặc thù quản lý lao động của một công ty chuyên ngành cung cấp suất ăn tập thể, suất ăn bệnh viện; chỉ ra các rủi ro vận hành trong khâu ghi nhận công lao động và đề xuất các giải pháp khả thi gắn với thực tế bộ máy quản lý của công ty.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận tồn tại một số hạn chế gắn liền với phạm vi nghiên cứu:

• Dữ liệu kế toán chi tiết về bảng lương và trích nộp bảo hiểm chỉ được phân tích tại một thời điểm hẹp là tháng 01/2024, chưa bao quát được sự biến động của quỹ lương qua các tháng cao điểm hoặc theo chu kỳ cả năm tài chính.
• Khảo sát giới hạn tại một đơn vị duy nhất là Công ty TNHH MTV GATEX GREEN tại địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế, do đó chưa có sự so sánh đối chiếu với các mô hình doanh nghiệp cùng ngành khác trên địa bàn.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Cần mở rộng khảo sát số liệu chuỗi thời gian nhiều năm liên tục; nghiên cứu tác động của việc điều chỉnh mức lương tối thiểu vùng tại địa phương đến chi phí giá thành suất ăn; xây dựng hệ thống đo lường hiệu quả công việc chi tiết gắn với hạch toán kế toán chi phí nhân công.

Giá trị tham khảo

Khóa luận có giá trị tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán, Quản trị nhân lực: Cung cấp tài liệu thực tế về phương pháp tổ chức hạch toán phần hành tiền lương và các khoản trích theo lương trong doanh nghiệp vừa và nhỏ áp dụng Thông tư 133/2016/TT-BTC.
• Nhân viên kế toán tại các đơn vị dịch vụ, suất ăn công nghiệp: Tham khảo mẫu biểu theo dõi ngày công, bảng phân bổ tiền lương, phương pháp trích lập các loại bảo hiểm theo quy định pháp luật lao động hiện hành.
• Phần đáng tham khảo nhất: Hệ thống hóa khung pháp lý các chế độ BHXH, BHTN, BHYT và bộ biểu mẫu thực tế tháng 01/2024 (bảng chấm công, bảng thanh toán tiền lương, sổ cái TK 334 và TK 338).

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty TNHH MTV GATEX GREEN hoạt động trong lĩnh vực gì và áp dụng chế độ kế toán nào? Công ty hoạt động chuyên nghiệp trong lĩnh vực cung cấp dịch vụ suất ăn bệnh lý, suất ăn cho cán bộ nhân viên bệnh viện, suất ăn công nghiệp và đồ ăn chế biến sẵn (thành lập từ năm 2017 tại TP Huế). Đơn vị áp dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa theo Thông tư số 133/2016/TT-BTC ngày 26/08/2016 của Bộ Tài chính, đơn vị tiền tệ hạch toán là Việt Nam Đồng (VNĐ).

2. Tỷ lệ trích các khoản theo lương tính vào chi phí và trừ vào lương người lao động theo cơ sở lý luận của khóa luận được phân định ra sao? Theo các văn bản pháp luật được tác giả trích dẫn (Luật BHXH 2014, Luật Việc làm 2013, Luật BHYT sửa đổi 2014, Quyết định 1908/QĐ-TLĐ), các khoản trích gồm BHXH, BHYT, BHTN và Kinh phí công đoàn. Trong đó, BHTN người lao động đóng 1% và người sử dụng lao động đóng 1%; Kinh phí công đoàn doanh nghiệp trích 2% trên tổng quỹ lương thực tế trả cho người lao động và tính toàn bộ vào chi phí sản xuất kinh doanh; các khoản BHXH và BHYT được trích nộp theo tỷ lệ luật định trên cơ sở quỹ lương đóng bảo hiểm.

3. Đặc điểm cơ cấu lao động tại Công ty GATEX GREEN qua 3 năm (2021-2023) có điểm gì nổi bật? Tổng số lao động của công ty biến động từ 70 người (năm 2021), giảm nhẹ xuống 68 người (năm 2022) và tăng lên 77 người (năm 2023). Do đặc thù dịch vụ chế biến suất ăn, lao động nữ chiếm tỷ lệ áp đảo (năm 2021: 68,57%; năm 2022: 66,18%; năm 2023: 64,94%). Về trình độ, lao động có trình độ đại học, cao đẳng chiếm từ 55,84% đến 64,29%, phần còn lại là lao động phổ thông trực tiếp tham gia dây chuyền phục vụ suất ăn.

4. Nghiệp vụ kế toán tiền lương tại Gatex Green sử dụng những tài khoản chủ yếu nào? Doanh nghiệp sử dụng Tài khoản 334 (Phải trả cho người lao động, gồm TK 3341 và TK 3348) để phản ánh các khoản phải trả và tình hình thanh toán lương cho người lao động; Tài khoản 338 (chi tiết TK 3382 - KPCĐ, TK 3383 - BHXH, TK 3384 - BHYT, TK 3385 - BHTN) để hạch toán các khoản trích nộp bảo hiểm và kinh phí công đoàn, đối ứng với các tài khoản chi phí (TK 154, TK 642) và tài khoản tiền tệ (TK 111, TK 112).

5. Tác giả đã chỉ ra nhược điểm gì trong công tác chấm công và tính lương tại công ty? Tác giả chỉ ra rằng việc phụ thuộc vào máy chấm công đôi khi gặp trục trặc kỹ thuật do lỗi mạng hoặc hỏng hóc thiết bị; ngoài ra có hiện tượng lợi dụng kẽ hở công nghệ để gian lận thời gian làm việc nếu thiếu sự kiểm tra, giám sát trực tiếp từ các trưởng bộ phận tại các cơ sở chế biến suất ăn.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Nguyễn Thị Tường Vy đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận về tiền lương và các khoản trích theo lương theo quy định pháp luật lao động và Chế độ kế toán doanh nghiệp Thông tư 133/2016/TT-BTC. Nghiên cứu đã phản ánh trung thực thực trạng tổ chức lao động, tình hình kinh doanh giai đoạn 2021-2023 và quy trình hạch toán kế toán tiền lương tháng 01/2024 tại Công ty TNHH MTV GATEX GREEN. Trên cơ sở nhận diện các điểm hạn chế về giám sát thời gian lao động và luân chuyển chứng từ, đề tài đã đề xuất các giải pháp cụ thể giúp doanh nghiệp hoàn thiện công tác quản lý tài chính và chính sách đãi ngộ nhân sự.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG TRONG DOANH NGHIỆP 1.1 Lý luận chung về kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương 1.1 Khái niệm tiền lương và các khoản trích theo lương a) Tiền lương Ngày nay tiền lương được hiểu theo rất nhiều khái niệm và quan điểm khác nhau. Điều đó được thể hiện ngay trên lý thuyết khái niệm về tiền lương, sau đây mà một vài khái niệm về tiền lương qua mỗi góc nhìn: Theo Luật lao động Việt Nam tại Khoản 1 Điều 90 Bộ Luật Lao động 2019 số 45/2019/QH14 ngày 20/11/2019: “ Tiền lương là số tiền mà người sử dụng lao động trả cho người lao động theo thỏa thuận để thực hiện công việc, bao gồm mức lương theo công việc hoặc chức danh cấp lương và các khoản bổ sung khác”. Theo quan điểm của Chủ nghĩa Mác – Lenin: “ Tiền lương là một phần thu nhập quốc dân biểu hiện bằng số tiền mà người lao động nhận được để bù đắp cho lao động đã bỏ ra tùy vào số lượng và chất lượng của con người lao động đó”. Từ những khái niệm đã nêu, tiền lương có thể hiểu là một khái niệm quan trọng trong quan hệ lao động giữa người sử dụng lao động và người lao động.

Đó là nhân tố thúc đẩy năng suất lao động và là đòn bẩy khuyến khích tinh thần hăng hái lao động. Sự trả công hoặc thu nhập mà có thể biểu hiện bằng tiền và được ấn định bởi sự đồng ý giữa người sử dụng lao động và người lao động hoặc theo pháp luật quốc gia. b) Các khoản trích theo lương - Bảo hiểm xã hội (BHXH): là sự bảo đảm thay thế hoặc bù đắp một phần thu nhập của người lao động khi họ bị giảm hoặc mất thu nhập do ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, hết tuổi lao động hoặc chết, trên cơ sở đóng vào quỹ bảo hiểm xã hội. (Khoản 1 Điều 3, Luật BHXH, số 58/2014/QH13) - Bảo hiểm y tế (BHYT): là hình thức bảo hiểm bắt buộc được áp dụng đối với các đối tượng theo quy định của Luật bảo hiểm y tế để chăm sóc sức khỏe, không vì mục đích lợi nhuận do Nhà nước tổ chức thực hiện.

(Theo khoản 1, Điều 1, Luật Bảo hiểm Y tế sửa đổi, bổ sung năm 2014, số 46/2014/QH13) 5 - Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN): là chế độ nhằm bù đắp một phần thu nhập của người lao động khi bị mất việc làm, hỗ trợ người lao động học nghề, duy trì việc làm, tìm việc làm trên cơ sở đóng vào Quỹ bảo hiểm thất nghiệp. (Theo Khoản 3, Điều 3, Luật việc làm năm 2013, số 38/2013/QH13) - Kinh phí công đoàn (KPCĐ): là ngân quỹ để chi cho hoạt động của các tổ chức công đoàn, trong đó bao gồm cả tổ chức công đoàn của doanh nghiệp.2 Chức năng của tiền lương - Chức năng đòn bẩy cho doanh nghiệp: Tiền lương gắn liền với lợi ích của người lao động. Nó đóng vai trò quan trọng trong việc kích thích khả năng sáng tạo và ý thức lao động để từ đó thúc đẩy năng suất lao động. Vậy nên việc trả lương cho người lao động một cách thỏa đáng với công sức mà họ bỏ ra sẽ giúp họ hăng hái hơn trong công việc và đem lại lợi ích cho doanh nghiệp.

Nói cách khác tiền lương không chỉ là nguồn thu nhập chính mà còn là động lực cho sự phát triển của người lao động trong doanh nghiệp. - Chức năng kích thích người lao động Khi doanh nghiệp trả công xứng đáng với công sức họ bỏ ra thì người lao động sẽ làm việc tích cực và không ngừng cố gắng để đạt được kết quả có lợi cho doanh nghiệp.