Chương 1: Lý luận chung về kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương trong doanh nghiệp sản xuất. Chương 2: Thực trạng hạch toán tiền lương và trích các khoản theo lương tại Công ty Cổ phần FECON Chương 3: Phương hướng hoàn thiện hạch toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty Cổ phần FECON. Em xin ch©n thµnh cảm ơn Cô giáo Nguyễn Thị Hồng Nga đ· tận t×nh hướng dẫn em thực hiện b¸o c¸o chuyên đề này. Em xin đồng c¸m ¬n c¸n bé c«ng nh©n viªn trong C«ng ty ®· gióp ®ì em thùc hiÖn chuyªn ®Ò nµy ®Æc biệt là Phòng Tài Chính Kế Toán của Công Ty Cổ Phần Kỹ Thuật Nền Móng và Công Trình Ngầm FECON §µo ThÞ Dung_C§KT4_K8 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trêng §¹i Häc C«ng NghiÖp Hµ Néi 3 Khoa Kinh TÕ Ch¬ng 1 : lý luËn chung vÒ kÕ to¸n tiÒn l¬ng vµ c¸c kho¶n trÝch theo l¬ng trong doanh nghiÖp 1.
Những vấn đề chung về tiền lương.Khái niệm , bản chất, vai trò, nhiệm vụ, ý nghĩa tiền lương 1. Khái niệm tiền lương Tiền Lương: Là biểu hiện bằng tiền chi phí nhân công mà doanh nghiệp (Nhà nước) trả cho người lao động theo số lượng, chất lượng lao động mà họ đóng góp vào ho¹t động sản xuất kimh doanh tạo ra sản phẩm hoặc hoàn thành các nhiệm vụ mà Doanh nghiệp hoặc Nhà Nước giao cho 1.2 Bản chất của tiền lương Trong sản xuất kinh doanh của bất kỳ một doanh nghiệp nào đều phải quan tâm đúng mức đến người lao động vì đây là nhân tố quan trọng của quá trình sản xuất kinh doanh. Người lao động phải bỏ sức lao động của mình, sử dụng những công cụ lao động tác động vào đối tượng lao động để làm ra sản phẩm hay hoàn thiện những hành vi kinh doanh. Để bảo đảm tiến hành liên tục quá trình tái sản xuất, trước hết cần phải bảo đảm tái sản xuất sức lao động, nghĩa là sức lao động mà con người bỏ ra phải được bồi hoàn dưới dạng thù lao lao động.
Tiền lương (Tiền công) chính là phần thù lao lao động được biểu hiện bằng tiền mà doanh nghiệp trả cho người lao động căn cứ vào thời gian, khối lượng và chất lượng công việc mà họ đã hoàn thành. Về bản chất, tiền lương chính là biểu hiện bằng tiền của giá trị sức lao động mà người lao động yêu cầu bù đắp hao phí lao động của mình trong quá trình kinh doanh. Tiền lương chính là đòn bẩy kinh tế để khuyến khích tinh thần hăng hái lao động, kích thích và tạo mối quan tâm của người lao động đến kết quả công việc của họ. Vì tiền lương là nguồn thu nhập chủ yếu của người công nhân.
§µo ThÞ Dung_C§KT4_K8 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trêng §¹i Häc C«ng NghiÖp Hµ Néi 4 Khoa Kinh TÕ Ngoài ra họ còn được hưởng trợ cấp bảo hiểm xã hội, khi gặp phải trường hợp rủi do như: ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, nghỉ hưu. và các khoản tiền khác như thưởng thi đua, thưởng năng suất lao động.3 Vai trò của tiền lương a) Trong chính trị xã hội Đối với chủ nghĩa tư bản, tiền lương là số tiền mà người công nhân nhận được sau một thời gian làm việc và hoàn thành một khối lưọng sản phẩm nào đó. Đây là hiện tượng bên ngoài, họ tưởng rằng tiền lương là giá trị của người lao động song sự thật thì tiền lương không phải là giá trị hay giá cả của lao động. Vì lao động không phải là hàng hoá và không phải là đối tượng mua bán vì : Thứ nhất: Nếu lao động là hàng hoá thì trước hết nó phải được vật hoá trong một hình thức cụ thể nào đó.
Tiền đề để cho lao động “vật hoá” được là phải có tư liệu sản xuất. Nhưng nếu ngưòi lao động có tư liệu sản xuất thì họ sẽ bán hàng hoá do mình sản xuất chứ không bán “lao động”. Thứ hai: Việc thừa nhận lao động là hàng hoá dẫn tới một trong hai mâu thuẫn về lý luận sau đây; nếu lao động là hàng hoá được trao đổi ngang giá thì nhà tư bản không thu được lợi nhuận ( giá trị thặng dư) điều này phủ nhận quy luật giá trị thặng dư. Còn nếu hàng hoá trao đổi không ngang giá dể có giá trị thặng dư cho nhà tư bản, thì sẽ phủ nhận quy luật giá trị.
Thứ ba : Nếu lao động là hàng hoá thì hàng hoá đó cũng không phải có giá trị. Nhưng thước đo nội tại của giá trị là lao động. Như vậy giá trị của lao động lại được đo bằng lao động. Đó là một điều luẩn quẩn vô lý.
Do vậy lao động không phải là hàng hoá, cái mà người công nhân bán cho nhà tư bản chính là sức lao động. Do đó, tiền lương mà nhà tư bản trả cho công nhân là giá cả của sức lao động. Vậy, bản chất của tiền lương dưới chủ nghĩa tư bản là giá trị hay giá cả của sức lao động. b) Trong nền kinh tế §µo ThÞ Dung_C§KT4_K8 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trêng §¹i Häc C«ng NghiÖp Hµ Néi 5 Khoa Kinh TÕ Trong nền kinh tế kế hoạch hoá tập trung xã hội chủ nghĩa đã tồn tại khá lâu quan điểm cho rằng “Tiền lương là một phần thu nhập quốc dân, biểu hiện dưới hình thức tiền tệ, được nhà nước phân phối có kế hoạch cho công nhân viên phù hợp với số lượng và chất lượng lao động của mỗi người đã cống hiến.
Tiền lương phản ánh việc trả công cho công nhân viên chức dựa trên nguyên tắc phân phối theo lao động nhằm tái sản xuất sức lao động”. Quan niệm trên về tiền lương hoàn toàn thống nhất với quan hệ sản xuất và cơ chế phân phối của nền kinh tế kế hoạch hoá tập trung xã hội chủ nghĩa. Song nó còn biểu hiện một số hạn chế sau : + Tiền lương không trả đúng giá trị sức lao động, không phù hợp với quan hệ cung cầu trên thị trường theo số lượng và chất lượng lao động của công nhân viên theo lượng hao phí được nhà nước quy định theo kế hoạch định trước chỉ là phương pháp phân phối bình quân “cào bằng” chứ không công bằng. + Tiền lương là một bộ phận của thu nhập quốc dân.
Do đó cơ chế phân phối tiền lương bị phụ thuộc vào cơ chế phân phối thu nhập quốc dân. Nếu thu nhập quốc dân cao thì sẽ phân phối tiền lương nhiều và ngược lại. + Do sự phân phối bình quân nên tiền lương không còn là mối quan tâm của công nhân viên nên không phát huy được tính chất đòn bẩy của tiền lương, tiền công làm ảnh hưởng tiêu cực trở lại nền kinh tế quốc dân. Chuyển sang nền kinh tế thị trường, do có sự thay đổi lớn trong nhận thức nên quan niệm về tiền lương cũng được đổi mới về cơ bản và tiền lương có những ưu điểm rõ rệt sau: Thứ nhất : Sức lao động nay đã trở thành hàng hoá.
Trong nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần, nó đã được tách rời giữa quyền sở hữu và quyền dụng sức lao động. Thứ hai: Tiền lương là bộ phận cơ bản và chủ yếu trong thu nhập của người lao động, là một yếu tố đầu vào của sản xuất. Do đó nó có tác dụng §µo ThÞ Dung_C§KT4_K8 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trêng §¹i Häc C«ng NghiÖp Hµ Néi 6 Khoa Kinh TÕ kích thích làm tăng động lực làm việc của người lao động với năng suất cao đồng thời tiết kiệm chi phí. Quan niệm về tiền lương nêu trên đã khắc phục được quan niệm cho rằng : Tiền lương là giá cả của lao động và tiền lương là một phần thu nhập quốc dân, được nhà nước phân phối một cách có kế hoạch cho người lao động.
Đồng thời, quan niệm mới về tiền lương đã nghiên cứu về việc thừa nhận sức lao động là hàng hoá, đặc biệt đòi hỏi phải trả lương cho người lao động theo sự đóng góp và hiệu quả cụ thể của họ. Cũng như những quan điểm trên đây ta thấy rằng : Tiền lương trước hết là số tiền mà người sử dụng lao động (mua sức lao động) trả cho người lao động (người bán sức lao động). Đó là mối quan hệ kinh tế của tiền lương. Mặt khác, tiền lương không chỉ là vấn đề kinh tế mà còn là một vấn đề xã hội quan trọng, liên quan tới đời sống và trật tự xã hội.
Đó là quan hệ xã hội của tiền lương. Đối với chủ doanh nghiệp, tiền lương là một yếu tố của chi phí đầu vào sản xuất, còn đối với người cung ứng sức lao động tiền lương là nguồn thu nhập chủ yếu của họ, nói cách khác tiền lương là động lực của cuộc sống con người. Một vấn đề mà các doanh nghiệp không thể không quan tâm đó là, mức lương tối thiểu. Mức lương tối thiểu đo lường giá trị sức lao động thông thường trong điều kiện làm việc bình thường, yêu cầu một kỹ năng đơn giản với một khung giá các tư liệu sinh hoạt hợp lý.
Đây là cái “ngưỡng” cuối cùng cho việc trả lương của tất cả các ngành ở các doanh nghiệp, doanh nghiệp muốn có lao động với những kỹ năng phù hợp để hoạt động kinh doanh, ít nhất phải trả mức lương không thấp hơn mức lương tối thiểu mà Nhà nước quy định. Đồng thời doanh nghiệp phải tính toán giữa chi phí và doanh thu trong đó tiền lương là một khoản chi phí rất quan trọng ảnh hưởng tới số lượng và chất lượng lao động sẽ được sử dụng làm sao đó để tạo ra được lợi nhuận cao nhất. §µo ThÞ Dung_C§KT4_K8 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trêng §¹i Häc C«ng NghiÖp Hµ Néi 7 Khoa Kinh TÕ 1.