Thực trạng công tác kế toán tiền lương, các khoản trích theo lương và thuế thu nhập cá nhân tại Viện Nghiên cứu Phát triển tỉnh Thừa Thiên Huế

Khóa luận kế toán tiền lương, các khoản trích theo lương và thuế TNCN tại Viện NCPT Thừa Thiên Huế

• Tác giả: Huỳnh Thị Diệu Thảo
• Người hướng dẫn: Th.S Nguyễn Thị Thu Trang
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế - Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Thực trạng công tác kế toán tiền lương, các khoản trích theo lương và thuế thu nhập cá nhân tại Viện Nghiên cứu Phát triển tỉnh Thừa Thiên Huế
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan kế toán tiền lương tại Viện NCPT Thừa Thiên Huế

Công tác kế toán tiền lương tại Viện Nghiên cứu Phát triển Thừa Thiên Huế đóng vai trò nền tảng. Đơn vị vận hành theo cơ chế hành chính sự nghiệp công lập. Kế toán chịu trách nhiệm tính toán thu nhập chính xác cho từng cán bộ. Quy trình chi trả căn cứ vào hệ số lương, bảng chấm công và phụ cấp chuyên môn. Tiền lương phản ánh đúng mức độ đóng góp chuyên môn của người lao động. Ngoài lương cơ bản, kế toán còn theo dõi các khoản phụ cấp đặc thù. Việc quản lý tiền lương luôn gắn liền với chỉ tiêu ngân sách nhà nước giao. Hồ sơ chứng từ bao gồm bảng thanh toán lương, giấy báo nợ và ủy nhiệm chi. Mọi biến động nhân sự đều được cập nhật kịp thời vào hệ thống kế toán. Báo cáo tài chính phản ánh trung thực quỹ lương hàng tháng và hàng quý. Hoạt động này tạo động lực cống hiến cho đội ngũ nghiên cứu khoa học. Sự minh bạch trong phân phối thu nhập giúp củng cố khối đoàn kết nội bộ. Cơ quan chủ quản thường xuyên thanh tra việc chấp hành quy chế chi tiêu. Đơn vị luôn tuân thủ nghiêm túc các thông tư hướng dẫn của Bộ Tài chính.

1.1. Cơ cấu quỹ lương và thành phần thu nhập tại đơn vị

Quỹ lương tại đơn vị bao gồm lương ngạch bậc và các khoản phụ cấp chức vụ. Cán bộ nghiên cứu được hưởng phụ cấp thâm niên nghề và phụ cấp ưu đãi. Nguồn kinh phí chi trả xuất phát từ ngân sách nhà nước cấp và nguồn thu sự nghiệp hợp pháp. Bảng thanh toán lương tổng hợp đầy đủ số ngày công thực tế làm việc. Tiền công nhật hoặc hợp đồng dịch vụ được hạch toán ở mục riêng biệt. Kế toán xác định thu nhập chịu thuế dựa trên tổng các nguồn thu nhập thực tế phát sinh. Quy chế chi tiêu nội bộ quy định chi tiết định mức thưởng và thù lao đề tài. Việc phân loại rõ ràng từng khoản mục thu nhập giúp kiểm soát tốt quỹ lương. Đây là cơ sở pháp lý vững chắc phục vụ công tác quyết toán tài chính hàng năm.

1.2. Hệ thống chứng từ và tài khoản kế toán áp dụng

Viện sử dụng hệ thống chứng từ kế toán theo Thông tư hiện hành của Bộ Tài chính. Hồ sơ kế toán gồm bảng chấm công, bảng thanh toán tiền lương và phiếu chi. Kế toán sử dụng tài khoản 334 để phản ánh quan hệ thanh toán với người lao động. Tài khoản này được chi tiết thành tài khoản 3341 và tài khoản 3348 theo từng đối tượng. Các khoản trích nộp bảo hiểm được ghi nhận thông qua hệ thống tài khoản 332 chi tiết. Chứng từ kế toán được lập đúng kỳ hạn và lưu trữ cẩn thận theo quy chuẩn lưu trữ quốc gia. Kế toán viên đối chiếu số liệu định kỳ giữa sổ cái và sổ chi tiết tài khoản. Quy trình luân chuyển chứng từ diễn ra khép kín qua các bộ phận kiểm soát. Mọi sai sót được phát hiện và xử lý kịp thời trước khi gửi Kho bạc Nhà nước.

II. Phân tích thực trạng trích bảo hiểm và thuế TNCN tại Viện NCPT

Thực tế thực hiện kế toán các khoản trích theo lương tại Viện tuân thủ tỷ lệ tổng cộng ba mươi tư phần trăm. Trong đó, cơ quan sử dụng lao động đóng góp hai mươi mốt phẩy năm phần trăm vào quỹ an sinh. Người lao động đóng mười phẩy năm phần trăm trừ trực tiếp từ thu nhập hàng tháng. Việc trích nộp bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp được thực hiện qua tài khoản 332. Kinh phí công đoàn hai phần trăm được tính trọn vẹn vào chi phí hoạt động của đơn vị. Tuy nhiên, công tác khấu trừ thuế thu nhập cá nhân vẫn còn một số vướng mắc thực tế. Một số hợp đồng nghiên cứu ngắn hạn gây khó khăn trong việc xác định mức khấu trừ mười phần trăm. Dữ liệu kê khai giảm trừ gia cảnh của người lao động chưa được cập nhật đồng bộ. Việc đối chiếu số liệu giữa kế toán và cơ quan bảo hiểm đôi khi còn chậm trễ. Phần mềm kế toán chưa tích hợp tự động toàn bộ quy trình tính thuế thu nhập cá nhân. Kế toán viên phải thực hiện thủ công một số bảng tính phụ trợ ngoài hệ thống. Điều này làm tăng áp lực công việc trong những đợt quyết toán cao điểm. Quá trình kiểm soát sai sót phụ thuộc nhiều vào tính cẩn thận của từng nhân sự phụ trách.

2.1. Thực trạng trích nộp bảo hiểm và kinh phí công đoàn

Viện thực hiện trích nộp bảo hiểm xã hội bắt buộc theo đúng quy định pháp luật. Tỷ lệ trích nộp được phân bổ chi tiết cho quỹ hưu trí, ốm đau và thai sản. Người lao động được trích tám phần trăm bảo hiểm xã hội và một phẩy năm phần trăm y tế. Thất nghiệp chiếm một phần trăm trừ trực tiếp trên tiền lương đóng bảo hiểm. Đơn vị trích nộp kinh phí công đoàn hai phần trăm từ nguồn kinh phí hoạt động thường xuyên. Mọi giao dịch nộp tiền đều chuyển khoản trực tiếp vào tài khoản cơ quan bảo hiểm xã hội. Số liệu trích nộp được ghi nhận kịp thời vào tài khoản 3321, 3322, 3323 và 3324. Báo cáo đối chiếu mẫu C12 được lập đều đặn hàng tháng để tránh nợ đọng bảo hiểm.

2.2. Khó khăn trong khấu trừ và kê khai thuế TNCN

Thuế thu nhập cá nhân tại Viện áp dụng biểu lũy tiến từng phần đối với cán bộ biên chế. Cán bộ hưởng lương ký hợp đồng ngắn hạn áp dụng mức khấu trừ mười phần trăm tại nguồn. Khó khăn nảy sinh khi thu nhập từ các đề tài nghiên cứu phân bổ không đồng đều qua các quý. Hồ sơ giảm trừ gia cảnh đôi khi chưa được bổ sung đầy đủ và đúng thời hạn. Kế toán mất nhiều thời gian xác minh chứng từ chứng minh người phụ thuộc hợp pháp. Việc cập nhật các thay đổi trong chính sách thuế đòi hỏi sự tra cứu liên tục. Công tác quyết toán thuế cuối năm thường dồn ứ khối lượng hồ sơ giấy tờ rất lớn. Đơn vị cần có giải pháp kết nối dữ liệu để hạn chế rủi ro sai sót phát sinh.

III. Giải pháp hoàn thiện kế toán tiền lương và thuế TNCN tại Viện

Đơn vị cần áp dụng đồng bộ các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả kế toán tiền lương. Trước hết, việc chuẩn hóa quy trình lập và luân chuyển chứng từ đóng vai trò cốt lõi. Ban lãnh đạo cần ban hành quy chế tài chính nội bộ rõ ràng, minh bạch và sát thực tế. Toàn bộ thông tin nhân sự và bảng chấm công phải được số hóa hoàn toàn trên hệ thống mạng nội bộ. Điều này giúp giảm thiểu thao tác nhập liệu thủ công của kế toán viên. Hệ thống phần mềm kế toán cần được nâng cấp để tích hợp mô-đun tự động tính thuế thu nhập cá nhân. Các công thức khấu trừ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp cần được thiết lập sẵn. Việc tự động hóa giúp giảm thiểu tối đa sai lệch trong quá trình tính toán lương tháng. Kế toán cũng cần chủ động phối hợp với các phòng chuyên môn để cập nhật tiến độ đề tài. Hồ sơ giảm trừ gia cảnh phải được thu thập và thẩm định ngay từ đầu năm tài chính. Đơn vị cần tổ chức các buổi tập huấn định kỳ về chính sách thuế mới cho nhân sự. Sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ phận sẽ bảo đảm công tác hạch toán luôn chính xác và kịp thời.

3.1. Nâng cấp phần mềm kế toán và số hóa bảng lương

Ứng dụng công nghệ thông tin là giải pháp đột phá trong quản lý tiền lương tại Viện. Việc triển khai phần mềm kế toán hiện đại cho phép tự động liên kết bảng chấm công điện tử. Dữ liệu ngày công được truyền thẳng vào bảng thanh toán tiền lương mà không qua khâu trung gian. Phần mềm tự động trích nộp các khoản bảo hiểm theo tỷ lệ pháp định đã thiết lập. Việc tính toán thuế thu nhập cá nhân theo biểu lũy tiến diễn ra nhanh chóng và chính xác. Kế toán viên có thể xuất báo cáo tài chính và danh sách chi trả ngân hàng chỉ bằng vài thao tác. Giải pháp này giúp tiết kiệm thời gian lao động và giảm thiểu triệt để sai sót số học. Quá trình kiểm tra, giám sát số liệu từ cấp quản lý cũng trở nên thuận tiện hơn.

3.2. Đào tạo nghiệp vụ và hoàn thiện quy chế chi tiêu nội bộ

Đơn vị cần chú trọng bồi dưỡng năng lực chuyên môn cho cán bộ kế toán tiền lương. Các đợt tập huấn về chính sách thuế và luật bảo hiểm xã hội mới cần được tổ chức thường xuyên. Việc nâng cao nghiệp vụ giúp nhân sự kế toán nắm vững cách tính thuế đối với từng nguồn thù lao. Đồng thời, Viện cần rà soát và điều chỉnh quy chế chi tiêu nội bộ cho phù hợp thực tiễn. Định mức chi trả cho các đề tài nghiên cứu cần được lượng hóa cụ thể và minh bạch. Mọi điều khoản về thưởng, phụ cấp trách nhiệm phải được tập thể cán bộ thống nhất thông qua. Quy chế rõ ràng tạo căn cứ pháp lý vững chắc cho công tác hạch toán và kiểm toán. Đây là tiền đề nâng cao tính tự chủ tài chính của viện nghiên cứu.

IV. Kết luận về hoàn thiện kế toán tiền lương và thuế TNCN tại Viện

Công tác kế toán tiền lương và các khoản trích tại Viện giữ vai trò quyết định đến quyền lợi người lao động. Đơn vị đã xây dựng được quy trình hạch toán tương đối nề nếp và chặt chẽ. Các khoản bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp được trích nộp đúng kỳ hạn. Nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân được thực hiện nghiêm túc theo quy định pháp luật hiện hành. Tuy vậy, việc tiếp tục hoàn thiện công tác kế toán vẫn là yêu cầu cấp thiết trong giai đoạn mới. Đổi mới phương thức quản lý tài chính giúp tối ưu hóa chi phí vận hành đơn vị. Việc ứng dụng phần mềm quản trị hiện đại sẽ loại bỏ triệt để các sai sót thủ công. Nâng cao chất lượng hạch toán tiền lương còn củng cố niềm tin của đội ngũ nghiên cứu. Viên chức an tâm công tác sẽ đóng góp nhiều công trình khoa học giá trị cho tỉnh nhà. Sự minh bạch trong tài chính là nền tảng vững chắc để Viện phát triển bền vững. Ban lãnh đạo cần duy trì kiểm tra nội bộ định kỳ để kịp thời chấn chỉnh sai phạm. Mô hình quản lý tiền lương chuẩn mực tại Viện có thể nhân rộng cho các đơn vị sự nghiệp khác.

4.1. Đánh giá tổng kết giá trị thực tiễn của công tác kế toán

Hoạt động kế toán tiền lương tại Viện đạt nhiều kết quả tích cực trong quản trị tài chính. Hệ thống sổ sách phản ánh trung thực mọi phát sinh liên quan đến thu nhập người lao động. Quy trình kiểm soát chi tiêu tuân thủ đúng định mức ngân sách nhà nước giao hàng năm. Việc thực hiện đầy đủ nghĩa vụ trích bảo hiểm tạo lưới an sinh vững chắc cho cán bộ. Thuế thu nhập cá nhân được khấu trừ đúng quy định, tránh rủi ro vi phạm pháp luật thuế. Những kết quả này chứng minh sự nỗ lực không ngừng của tập thể phòng kế toán tài chính. Quản lý tiền lương chặt chẽ giúp bảo toàn nguồn vốn và tăng cường hiệu quả sử dụng kinh phí. Đây là điểm sáng tiêu biểu trong công tác điều hành đơn vị sự nghiệp công lập.

4.2. Khả năng ứng dụng và định hướng phát triển trong tương lai

Quy trình kế toán tiền lương hoàn thiện có khả năng ứng dụng thực tế rất rộng rãi. Mô hình này áp dụng hiệu quả cho nhiều cơ quan nghiên cứu khoa học cùng nhóm ngành. Viện cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế tự chủ tài chính theo chỉ đạo của Chính phủ. Việc đẩy mạnh dịch vụ tư vấn nghiên cứu sẽ tạo thêm nguồn thu nhập tăng thêm hợp pháp. Kế toán cần xây dựng phương án phân phối thu nhập linh hoạt gắn liền hiệu suất công việc. Tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn vào quản trị tài chính là xu thế tất yếu. Định hướng phát triển này giúp nâng cao vị thế và uy tín khoa học của Viện. Đơn vị sẽ phát triển ngày càng chuyên nghiệp, hiện đại và hội nhập sâu rộng.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong các đơn vị sự nghiệp công lập, công tác quản lý tài chính nói chung và hạch toán kế toán tiền lương, các khoản trích theo lương cùng thuế thu nhập cá nhân nói riêng giữ vai trò cốt lõi trong việc duy trì ổn định nhân sự và bảo đảm quyền lợi chính đáng cho người lao động. Tiền lương không chỉ là nguồn sinh kế cơ bản của viên chức, người lao động mà còn là đòn bẩy thúc đẩy năng suất, chất lượng nghiên cứu khoa học và tư vấn chính sách. Bên cạnh đó, các khoản trích bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp và kinh phí công đoàn vừa là nghĩa vụ pháp lý, vừa bảo đảm an sinh xã hội; trong khi thuế thu nhập cá nhân thể hiện trách nhiệm công dân và tính minh bạch trong quản lý tài chính công.

Viện Nghiên cứu phát triển tỉnh Thừa Thiên Huế (HueIDS) là đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh Thừa Thiên Huế. Xuất phát từ bối cảnh kinh tế chuyển biến liên tục và yêu cầu quản lý ngân sách ngày càng chặt chẽ, việc đánh giá toàn diện quy trình hạch toán, quản lý tiền lương và thuế thu nhập cá nhân tại Viện là yêu cầu thực tiễn cấp thiết. Khóa luận tập trung giải quyết 6 câu hỏi nghiên cứu cụ thể được tác giả xác định trong văn bản:

1. Điểm mạnh và điểm yếu trong quy trình quản lý tiền lương tại Viện Nghiên cứu Phát triển tỉnh Thừa Thiên Huế hiện nay như thế nào?
2. Các khoản trích theo lương được tính toán và quản lý ra sao?
3. Cách thức tính thuế thu nhập cá nhân được áp dụng tại Viện có hợp lý và minh bạch hay không?
4. Những khó khăn và thách thức mà cán bộ, công chức, viên chức và bộ phận kế toán gặp phải trong quá trình quản lý tiền lương và các khoản trích?
5. Có thể áp dụng công nghệ thông tin vào để cải thiện quy trình kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương hay không?
6. Đề xuất các giải pháp cải thiện quản lý kế toán tiền lương, các khoản trích theo lương và thuế thu nhập cá nhân tại Viện là gì?

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được phân định thành ba nội dung:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán tiền lương, các khoản trích theo lương và thuế thu nhập cá nhân trong đơn vị hành chính sự nghiệp; đồng thời phản ánh thực trạng các mảng nghiệp vụ này tại đơn vị.
2. Phân tích, đánh giá thực trạng công tác kế toán tiền lương, bảo hiểm và thuế thu nhập cá nhân tại đơn vị, chỉ rõ ưu điểm và nhược điểm còn tồn tại.
3. Đề xuất một số giải pháp hoàn thiện công tác kế toán tiền lương, các khoản trích theo lương và thuế thu nhập cá nhân tại đơn vị.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Thực trạng công tác kế toán tiền lương, các khoản trích theo lương và thuế thu nhập cá nhân tại Viện Nghiên cứu phát triển tỉnh Thừa Thiên Huế.
• Phạm vi không gian: Nghiên cứu được thực hiện tại bộ phận kế toán thuộc Văn phòng Viện Nghiên cứu phát triển tỉnh Thừa Thiên Huế (địa chỉ: số 53 Nguyễn Huệ, thành phố Huế).
• Phạm vi thời gian: Đề tài thu thập và phân tích dữ liệu tổng quan về tình hình lao động, tài chính của Viện trong giai đoạn 2021 - 2023; đi sâu vào số liệu kế toán tiền lương, các khoản trích theo lương tháng 9/2024 và số liệu thuế thu nhập cá nhân quý 3/2024.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận vận dụng hệ thống lý luận kế toán công và văn bản quy phạm pháp luật hiện hành áp dụng cho khối đơn vị hành chính sự nghiệp, bao gồm:

• Bộ luật Lao động năm 2019 (khoản 1 Điều 90 quy định về khái niệm và kết cấu tiền lương).
• Luật Bảo hiểm xã hội số 58/2014/QH13, Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm y tế số 46/2014/QH13, Luật Việc làm số 38/2013/QH13 và Nghị định số 28/2015/NĐ-CP.
• Quyết định số 595/QĐ-BHXH của Bảo hiểm xã hội Việt Nam quy định tỷ lệ trích đóng các quỹ bảo hiểm và kinh phí công đoàn.
• Nghị định số 74/2024/NĐ-CP và Nghị định số 38/2022/NĐ-CP về mức lương tối thiểu vùng.
• Luật Thuế thu nhập cá nhân năm 2007, Nghị định số 65/2013/NĐ-CP và Thông tư số 111/2013/TT-BTC hướng dẫn thực hiện Luật Thuế thu nhập cá nhân cùng biểu thuế lũy tiến từng phần.
• Chế độ kế toán hành chính sự nghiệp ban hành theo Thông tư số 107/2017/TT-BTC ngày 10/10/2017 của Bộ Tài chính, quy định hệ thống tài khoản, biểu mẫu chứng từ, hình thức sổ kế toán và quy trình lập báo cáo tài chính, báo cáo quyết toán.

Về phương pháp xử lý nghiệp vụ, tác giả hệ thống hóa các tài khoản chủ yếu gồm:

• Tài khoản 611 (Chi phí hoạt động), chi tiết Tài khoản 6111 (Chi phí hoạt động thường xuyên).
• Tài khoản 334 (Phải trả người lao động), gồm Tài khoản 3341 (Phải trả công chức, viên chức) và Tài khoản 3348 (Phải trả người lao động khác).
• Tài khoản 332 (Các khoản phải nộp theo lương), gồm Tài khoản 3321 (Bảo hiểm xã hội), Tài khoản 3322 (Bảo hiểm y tế), Tài khoản 3323 (Kinh phí công đoàn), Tài khoản 3324 (Bảo hiểm thất nghiệp).
• Tài khoản 3335 (Thuế thu nhập cá nhân) cùng các tài khoản liên quan như Tài khoản 111 (Tiền mặt), Tài khoản 112 (Tiền gửi ngân hàng).

Tác giả sử dụng các phương pháp nghiên cứu thực tế sau:

• Phương pháp thu thập dữ liệu:
  • Quan sát: Quan sát trực tiếp trình tự thao tác, tác phong làm việc của nhân viên kế toán tại phòng làm việc và quy trình luân chuyển chứng từ.
  • Phỏng vấn: Phỏng vấn trực tiếp nhân viên kế toán và các bộ phận liên quan về cách thức tính lương, kê khai bảo hiểm và hạch toán phần mềm.
  • Thu thập và nghiên cứu tài liệu: Thu thập số liệu thứ cấp từ báo cáo tài chính các năm 2021-2023, bảng thanh toán tiền lương, sổ cái, sổ chi tiết các tài khoản và các văn bản điều hành của Viện.
• Phương pháp tổng hợp và phân tích:
  • Phân tổ thống kê: Gom nhóm dữ liệu kế toán từ báo cáo tài chính, bảng lương, sổ kế toán theo từng tiêu chí lao động, nguồn kinh phí và loại tài khoản nhằm phục vụ so sánh.
  • So sánh: So sánh chỉ tiêu lao động, doanh thu, chi phí qua các năm 2021, 2022 và 2023 để xác định mức tăng giảm tuyệt đối và tương đối.

Nguồn dữ liệu thực tế được cung cấp trực tiếp bởi bộ phận kế toán Viện Nghiên cứu phát triển tỉnh Thừa Thiên Huế.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận chung về kế toán tiền lương, các khoản trích theo lương và thuế thu nhập cá nhân trong đơn vị hành chính sự nghiệp

Chương này trình bày hệ thống lý thuyết về bản chất tiền lương, chức năng (khuyến khích, bảo đảm sinh kế, thu hút và giữ chân nhân tài, phân phối, đánh giá hiệu quả và duy trì ổn định tổ chức), các hình thức trả lương (theo thời gian, theo sản phẩm, theo khoán) và kết cấu quỹ lương trong đơn vị sự nghiệp theo Thông tư số 145/2017/TT-BTC, Nghị định số 60/2021/NĐ-CP.

Tác giả tổng hợp cơ chế trích lập các quỹ bảo hiểm và kinh phí công đoàn áp dụng thống nhất theo quy định Nhà nước:

Khoản trích nộp	Tỷ lệ đơn vị chịu (tính vào chi phí)	Tỷ lệ người lao động chịu (trừ vào lương)	Tổng tỷ lệ trích nộp
Bảo hiểm xã hội (BHXH)	17,5%	8,0%	25,5%
Bảo hiểm y tế (BHYT)	3,0%	1,5%	4,5%
Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN)	1,0%	1,0%	2,0%
Kinh phí công đoàn (KPCĐ)	2,0%	0,0%	2,0%
Tổng cộng	23,5%	10,5%	34,0%

Đối với thuế thu nhập cá nhân, chương 1 hệ thống hóa khái niệm, đối tượng nộp thuế (cá nhân cư trú và cá nhân không cư trú), phương pháp xác định thu nhập chịu thuế, các khoản giảm trừ và phương pháp tính thuế theo biểu lũy tiến từng phần, quy trình khấu trừ tại nguồn, kê khai theo tháng/quý và quyết toán năm. Đồng thời, chương 1 mô tả quy trình luân chuyển chứng từ (Bảng chấm công, Bảng thanh toán lương, Bảng kê trích nộp, Phiếu chi) và hệ thống tài khoản hạch toán theo Thông tư số 107/2017/TT-BTC.

Chương 2: Thực trạng kế toán tiền lương, các khoản trích theo lương và thuế thu nhập cá nhân tại Viện Nghiên cứu Phát triển tỉnh Thừa Thiên Huế

Chương này giới thiệu lịch sử hình thành và cơ cấu tổ chức của Viện Nghiên cứu phát triển tỉnh Thừa Thiên Huế (thành lập ngày 15/6/2018 theo Quyết định số 1132/QĐ-UBND trên cơ sở đổi tên từ Viện Quy hoạch tỉnh Thừa Thiên Huế). Viện có 2 đơn vị sự nghiệp trực thuộc (Tạp chí Nghiên cứu và Phát triển, Trung tâm Khởi nghiệp Đổi mới sáng tạo Thừa Thiên Huế).

Bộ máy kế toán của Viện gồm 2 người: Kế toán trưởng (phụ trách chung, báo cáo tài chính, quyết toán) và Kế toán tổng hợp (tính lương, trích bảo hiểm, kê khai thuế, theo dõi tài khoản ngân hàng BIDV, Agribank, Vietinbank và nhập liệu phần mềm). Viện áp dụng niên độ kế toán theo năm dương lịch (01/01 đến 31/12), đơn vị tiền tệ là VNĐ, khấu hao tài sản cố định theo phương pháp đường thẳng, tính thuế GTGT trực tiếp và sử dụng phần mềm kế toán DAS với hình thức sổ Chứng từ ghi sổ.

Số liệu lao động tại Viện trong giai đoạn 2021 - 2023 có sự dịch chuyển về cơ cấu tuyển dụng:

Chỉ tiêu	Năm 2021 (Người)	Năm 2022 (Người)	Năm 2023 (Người)	So sánh 2022/2021 (+/-)	So sánh 2023/2022 (+/-)
Tổng số lao động	14	15	15	+1	0
- Nam	6	6	6	0	0
- Nữ	8	9	9	+1	0
- Biên chế	12	13	14	+1	+1
- Hợp đồng	2	2	1	0	-1

Tỷ trọng lao động biên chế tăng đều từ 85,71% (năm 2021) lên 86,7% (năm 2022) và đạt 93,33% (năm 2023), trong khi lao động hợp đồng giảm xuống còn 1 người vào năm 2023.

Về tình hình tài chính tổng hợp từ Báo cáo kết quả hoạt động:

• Hoạt động hành chính sự nghiệp: Năm 2022 doanh thu giảm 8,17% so với năm 2021; năm 2023 giảm nhẹ 0,17% so với năm 2022. Năm 2023 phát sinh thâm hụt hoạt động hành chính sự nghiệp là 110.000 đồng do chi phí nguồn viện trợ tăng nhẹ trong khi ngân sách cấp giảm.
• Hoạt động sản xuất kinh doanh dịch vụ và tài chính: Doanh thu hoạt động tài chính năm 2023 tăng 697.579 đồng (tăng 61,52% so với 2022).

Thực tế công tác chi trả lương và hạch toán:

• Cách tính lương: Kết hợp trả lương theo hệ số ngạch bậc nhà nước nhân với mức lương cơ sở cộng phụ cấp (chức vụ, trách nhiệm, đảng ủy) cho nhân sự biên chế, và trả lương thỏa thuận theo hợp đồng lao động. Lương thực nhận xác định bằng tổng thu nhập trừ các khoản khấu trừ 10,5% (BHXH 8%, BHYT 1,5%, BHTN 1%).
• Chứng từ kế toán sử dụng: Bảng thanh toán tiền lương, Bảng trích đóng BHXH, Bảng trích đóng KPCĐ, Giấy rút dự toán ngân sách nhà nước (Biểu 2.1, 2.4), Phiếu thu thuế TNCN (minh họa qua Phiếu thu thuế TNCN quý 3/2024 của bà Phan Thị Thúy Vân - Biểu 2.11).
• Quy trình hạch toán: Kế toán phản ánh chi phí lương qua TK 6111 đối ứng TK 3341, TK 3348; ghi nhận các khoản trích theo lương trên TK 332 (chi tiết 3321, 3322, 3324) và khấu trừ thuế TNCN qua TK 3335. Mọi nghiệp vụ được nhập trên phần mềm kế toán DAS thông qua quy trình nhập lương và trích nộp bảo hiểm (Hình 2.1, 2.2) trước khi in Sổ cái và Sổ chi tiết các tài khoản liên quan.

Chương 3: Định hướng nhằm hoàn thiện công tác kế toán tiền lương, các khoản trích theo lương và thuế TNCN tại Viện Nghiên cứu Phát triển tỉnh Thừa Thiên Huế

Tác giả nêu bật sự cần thiết phải hoàn thiện công tác kế toán xuất phát từ các yêu cầu quản lý thực tế. Đánh giá chung cho thấy:

• Ưu điểm: Bộ máy kế toán gọn nhẹ (2 nhân sự), phân công nhiệm vụ cụ thể; áp dụng đầy đủ Chế độ kế toán hành chính sự nghiệp theo Thông tư số 107/2017/TT-BTC; thanh toán lương định kỳ minh bạch, đúng ngày; thực hiện trích nộp bảo hiểm theo đúng tỷ lệ 34% tại Quyết định số 595/QĐ-BHXH; khấu trừ và nộp thuế thu nhập cá nhân vào Kho bạc đúng kỳ hạn quy định.
• Nhược điểm: Việc phụ thuộc vào các văn bản giấy tờ và đối chiếu thủ công giữa các bảng kê ngoại bảng với phần mềm kế toán DAS đôi lúc tạo áp lực thời gian; việc cập nhật quy định và phân bổ nguồn kinh phí giữa chi thường xuyên và dịch vụ tư vấn còn gặp khó khăn khi có biến động chính sách lương cơ sở.
• Các giải pháp hoàn thiện được tác giả đề xuất tập trung vào việc chuẩn hóa quy trình nhập liệu lương trên phần mềm DAS, nâng cao hiệu quả phối hợp giữa bộ phận Văn phòng với kế toán trong việc quản lý ngày công và hoàn thiện công tác lưu trữ, kiểm soát chứng từ trích nộp thuế và bảo hiểm.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã phản ánh trung thực quy trình thực tế về tính lương, trích bảo hiểm và khấu trừ thuế thu nhập cá nhân tại một đơn vị sự nghiệp có thu của tỉnh Thừa Thiên Huế:

• Xác định quy mô lao động của Viện ổn định ở mức 15 người năm 2023, trong đó tỷ lệ lao động nữ chiếm 60% (9 người) và lao động biên chế chiếm ưu thế với 93,33% (14 người).
• Phản ánh chính xác tỷ lệ khấu trừ các khoản theo lương tại đơn vị đạt 34% (đơn vị chi trả 23,5% hạch toán vào chi phí hoạt động qua TK 6111; trích từ lương người lao động 10,5% cấn trừ qua TK 334).
• Hệ thống hóa đầy đủ hồ sơ chứng từ thực tế của đơn vị trong tháng 9/2024 và quý 3/2024 gồm: Bảng thanh toán tiền lương, Bảng trích nộp BHXH, Giấy rút dự toán ngân sách, Phiếu thu thuế TNCN và hệ thống sổ kế toán máy (Sổ cái, Sổ chi tiết TK 334, TK 3321, TK 3322, TK 3324, TK 3335).
• Khóa luận đóng góp cái nhìn thực tiễn về ứng dụng phần mềm kế toán DAS trong việc xử lý luân chuyển chứng từ tiền lương và nghĩa vụ ngân sách tại đơn vị sự nghiệp cấp tỉnh.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận được thực hiện trong thời gian thực tập 3 tháng, do đó phạm vi khảo cứu chuyên sâu về số liệu chi tiết tiền lương và chứng từ trích nộp chỉ giới hạn ở tháng 9/2024 và thuế thu nhập cá nhân quý 3/2024. Việc phân tích tài chính dựa trên Báo cáo kết quả hoạt động giai đoạn 2021 - 2023 phản ánh số liệu tổng hợp mà chưa bóc tách sâu vào từng hợp đồng nghiên cứu, tư vấn bên ngoài của Viện.

Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng khảo sát chuỗi số liệu tiền lương trọn vẹn cả năm tài chính sau khi chính sách tiền lương mới có hiệu lực, đồng thời đánh giá sâu hơn mối liên hệ giữa cơ chế tự chủ tài chính của đơn vị sự nghiệp theo Nghị định số 60/2021/NĐ-CP với việc tạo nguồn chi trả thu nhập tăng thêm cho người lao động.

Giá trị tham khảo

Báo cáo khóa luận có giá trị tham khảo thiết thực cho:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Tài chính công làm tài liệu thực tế về phương pháp hạch toán lương, bảo hiểm và thuế TNCN theo Thông tư số 107/2017/TT-BTC.
• Cán bộ kế toán tại các viện nghiên cứu, trung tâm sự nghiệp công lập có mô hình tổ chức bộ máy tinh gọn và thực hiện song song nhiệm vụ ngân sách nhà nước cấp lẫn dịch vụ tư vấn nghiên cứu.
• Phần đáng tham khảo nhất là hệ thống biểu mẫu đối chiếu thực tế giữa Giấy rút dự toán ngân sách với Sổ cái, Sổ chi tiết các tài khoản phải trả và các tài khoản bảo hiểm trên phần mềm DAS.

Câu hỏi thường gặp

1. Viện Nghiên cứu phát triển tỉnh Thừa Thiên Huế áp dụng chế độ kế toán và phần mềm kế toán nào?
Viện áp dụng Chế độ kế toán hành chính sự nghiệp theo Thông tư số 107/2017/TT-BTC ngày 10/10/2017 của Bộ Tài chính, hình thức sổ kế toán là Chứng từ ghi sổ và thực hiện xử lý dữ liệu kế toán trên phần mềm kế toán DAS.

2. Tỷ lệ trích đóng các khoản theo lương tại Viện vào tháng 9/2024 được phân bổ cụ thể ra sao?
Tổng tỷ lệ trích đóng là 34%, trong đó: Viện trích tính vào chi phí 23,5% (gồm BHXH 17,5%, BHYT 3%, BHTN 1%, KPCĐ 2%); người lao động bị trừ vào lương 10,5% (gồm BHXH 8%, BHYT 1,5%, BHTN 1%, KPCĐ không khấu trừ).

3. Cơ cấu bộ máy kế toán tại Viện Nghiên cứu phát triển tỉnh Thừa Thiên Huế được tổ chức như thế nào?
Bộ máy kế toán của Viện gồm 2 người: 01 Kế toán trưởng phụ trách chung công tác kế toán, kiểm soát tài chính và báo cáo thuế, quyết toán; 01 Kế toán tổng hợp chịu trách nhiệm trực tiếp về tiền lương, bảo hiểm, giao dịch ngân hàng và nhập liệu chứng từ.

4. Dữ liệu thực tế về quy mô lao động tại Viện trong giai đoạn 2021 - 2023 biến động như thế nào?
Tổng số lao động của Viện tăng từ 14 người (năm 2021) lên 15 người (năm 2022 và 2023). Lao động nam giữ ổn định 6 người, lao động nữ tăng từ 8 lên 9 người. Lao động biên chế tăng dần từ 12 người (năm 2021) lên 13 người (năm 2022) và 14 người (năm 2023), trong khi lao động hợp đồng giảm từ 2 người xuống còn 1 người vào năm 2023.

5. Đơn vị sử dụng tài khoản nào để theo dõi đối tượng lao động khác ngoài cán bộ công chức, viên chức?
Đơn vị sử dụng Tài khoản 3348 (Phải trả người lao động khác) bên cạnh Tài khoản 3341 (Phải trả công chức, viên chức) để phản ánh các khoản thù lao, tiền công và nghĩa vụ tài chính với người lao động làm việc theo hợp đồng ngắn hạn hoặc ngoài biên chế.

Kết luận

Khóa luận của sinh viên Huỳnh Thị Diệu Thảo đã phản ánh toàn diện thực trạng công tác kế toán tiền lương, các khoản trích theo lương và thuế thu nhập cá nhân tại Viện Nghiên cứu phát triển tỉnh Thừa Thiên Huế. Đơn vị đã tuân thủ chặt chẽ các chuẩn mực và quy định của Thông tư số 107/2017/TT-BTC, Quyết định số 595/QĐ-BHXH và Luật Thuế thu nhập cá nhân trong việc ghi nhận chứng từ và lập báo cáo. Mặc dù bộ máy tinh gọn và phạm vi số liệu tập trung vào tháng 9/2024 cùng quý 3/2024, các giải pháp hoàn thiện quy trình nhập liệu trên phần mềm DAS và quản lý chứng từ do tác giả đề xuất mang tính khả thi cao, góp phần nâng cao hiệu quả quản trị tài chính tại đơn vị sự nghiệp công lập.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN TIỀN LƯƠNG, CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG VÀ THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN TRONG ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH SỰ NGHIỆP 1. Những vấn đề chung về tiền lương, các khoản trích theo lương và thuế thu nhập cá nhân 1. Khái niệm Theo Tổ chức lao động quốc tế (ILO), tiền lương là sự trả công hoặc thu nhập mà có thể biểu hiện bằng tiền và được ấn định bằng thỏa thuận giữa người sử dụng lao động và người lao động, hoặc bằng pháp luật, pháp quy Quốc gia, do người sử dụng lao động phải trả cho người lao động theo Hợp đồng lao động cho một công việc đã được thực hiện hay sẽ phải thực hiện, hoặc những dịch vụ đã làm hoặc sẽ phải làm. Tại Việt Nam, tổng thu nhập của người lao động từ công việc được phân chia thành các yếu tố khác nhau, bao gồm: Tiền lương (dụng ý chỉ lương cơ bản), phụ cấp và phúc lợi.

Theo quan điểm cải cách tiền lương năm 1993, tiền lương là giá cả sức lao động, được hình thành qua sự thỏa thuận giữa người sử dụng lao động và người lao động, phù hợp với quan hệ cung cầu về sức lao động trên thị trường và được trả cho năng suất lao động, chất lượng và hiệu quả công việc. Qua đó, tiền lương được hiểu là số tiền mà người lao động nhận được từ người sử dụng lao động, tương ứng với số lượng và chất lượng lao động mà họ đã tiêu hao trong quá trình tạo ra của cải trong xã hội. Bản chất Theo quy định tại Khoản 1, Điều 90 Bộ luật Lao động năm 2019 “Tiền lương là số tiền mà người sử dụng lao động trả cho người lao động theo thỏa thuận để thực hiện công việc, bao gồm mức lương theo công việc hoặc chức danh, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác.” Tiền lương danh nghĩa là khoản tiền mà người lao động nhận được từ người sử dụng lao động, dựa trên mức lương ghi trong hợp đồng hoặc quy định trong thang lương, bảng lương, hoặc bất kỳ thỏa thuận nào giữa các bên mà không trái pháp luật. Trong bối cảnh kinh tế kế hoạch tập trung tại Việt Nam, với quan điểm rằng sức lao động không phải là hàng hóa, Nhà nước cho tiền lương là một phần của thu nhập 5 quốc dân và thực hiện phân phối trực tiếp cho công nhân, viên chức.

Theo cách nhìn này, tiền lương chỉ nằm trong phạm trù phân phối. Pháp luật hiện hành của Việt Nam đã điều chỉnh tiền lương theo hướng linh hoạt hơn. Thay vì quy định mức lương cụ thể cho từng chức danh, Nhà nước đã nhấn mạnh nguyên tắc thỏa thuận là cốt lõi trong các quy định về tiền lương. Do đó, hiện nay, tiền lương vừa thuộc phạm trù phân phối vừa nằm trong phạm trù giá trị và trao đổi.

Tiền lương thường phản ánh giá trị của sức lao động. Điều này cho thấy các chi phí cần thiết để duy trì cuộc sống và đào tạo người lao động sẽ ảnh hưởng lớn đến mức lương. Chính vì lý do này mà có sự đa dạng và phong phú trong các mức lương dành cho những người lao động làm công việc và nghề nghiệp khác nhau, với trình độ chuyên môn khác nhau. Vai trò và chức năng a) Vai trò Tiền lương là một trong những yếu tố tất yếu đóng vai trò rất quan trọng và ảnh hưởng đến nhiều khía cạnh khác nhau.

Trước hết, tiền lương là yếu tố chính thúc đẩy tinh thần làm việc của cán bộ, công chức. Khi có một mức lương hợp lý, họ sẽ cảm thấy động viên và có động lực hơn để nỗ lực cống hiến cho công việc. Thứ hai, tiền lương cũng giúp đảm bảo đời sống cho nhân viên. Đây là nguồn thu nhập chính để họ trang trải chi phí sinh hoạt hàng ngày, điều này càng trở nên quan trọng trong bối cảnh giá cả sinh hoạt ngày càng tăng.

Ngoài ra, một chính sách tiền lương hợp lý và cạnh tranh còn giúp đơn vị thu hút và giữ chân những nhân tài. Điều này đảm bảo chất lượng đội ngũ nhân viên, từ đó nâng cao hiệu quả công việc. Tiền lương cũng có vai trò trong việc thực hiện công bằng xã hội. Nó giúp đảm bảo sự công bằng trong việc trả công cho các công việc khác nhau, tạo ra một môi trường làm việc công bằng giữa các cán bộ, công chức.

Bên cạnh đó, mức lương hợp lý có thể thúc đẩy năng suất lao động, từ đó cải thiện chất lượng dịch vụ công và hiệu quả hoạt động của đơn vị. Hệ thống tiền lương cũng là công cụ quan trọng trong việc đánh giá năng lực và hiệu quả công việc của cán bộ, công chức, giúp phân loại và quyết định chính sách nhân sự. 6 Cuối cùng, tiền lương còn khuyến khích nhân viên phát triển nghề nghiệp. Khi tiền lương được kết nối với việc nâng cao kỹ năng, nhân viên sẽ có động lực hơn để tham gia đào tạo, từ đó cải thiện thu nhập.

Tóm lại, tiền lương không chỉ là một khoản thu nhập đơn thuần mà còn là yếu tố quan trọng trong việc xây dựng một môi trường làm việc tích cực, thúc đẩy sự phát triển của đơn vị và góp phần vào sự phát triển chung của xã hội. b) Chức năng Chức năng khuyến khích: Tiền lương là động lực chính để khuyến khích cán bộ, công chức nỗ lực làm việc, cống hiến và nâng cao hiệu suất công việc. Một mức lương hợp lý giúp tạo ra sự hứng khởi trong công việc. Chức năng bảo đảm sinh kế: Tiền lương đảm bảo nguồn thu nhập cho cán bộ, công chức, giúp họ trang trải chi phí sinh hoạt hàng ngày.

Điều này rất quan trọng trong việc duy trì đời sống ổn định của nhân viên. Chức năng thu hút và giữ chân nhân tài: Một chính sách tiền lương hấp dẫn có thể thu hút những người tài năng đến làm việc trong đơn vị và giữ chân họ lâu dài, góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ. Chức năng phân phối: Tiền lương thực hiện chức năng phân phối thu nhập công bằng giữa các cán bộ, công chức, đảm bảo sự công bằng trong trả công cho các công việc khác nhau, từ đó xây dựng môi trường làm việc công bằng. Chức năng đánh giá hiệu quả công việc: Tiền lương cũng là một công cụ để đánh giá năng lực và hiệu quả làm việc của cán bộ, công chức.

Nó giúp xác định những người có thành tích xuất sắc và cần được khen thưởng hoặc thăng tiến. Chức năng thúc đẩy phát triển nghề nghiệp: Tiền lương có thể được liên kết với việc đào tạo và phát triển nghề nghiệp, khuyến khích nhân viên nâng cao kỹ năng và trình độ chuyên môn để cải thiện thu nhập. Chức năng duy trì ổn định tổ chức: Tiền lương hợp lý giúp duy trì ổn định trong đơn vị, giảm thiểu sự chuyển đổi nhân sự và tạo ra một môi trường làm việc tích cực. Như vậy, tiền lương không chỉ đơn thuần là khoản thu nhập mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc điều hành, quản lý và phát triển nguồn nhân lực trong các đơn vị hành chính sự nghiệp.

Các chức năng này giúp nâng cao hiệu quả hoạt động và góp phần vào sự phát triển chung của xã hội. Các hình thức trả lương trong các cơ quan, doanh nghiệp Theo quy định của pháp luật lao động thì có 3 hình thức trả lương gồm trả lương theo thời gian, trả lương theo sản phẩm hoặc khoán. Hình thức trả lương đối với người lao động do người lao động (NLĐ) và người sử dụng lao động thoả thuận và ghi trong hợp đồng lao động. Trả lương theo thời gian Trả lương theo thời gian là cách trả lương mà nhiều cơ quan, doanh nghiệp lựa chọn để sử dụng.

Phương pháp này dựa trên thời gian mà nhân viên thực hiện công việc, có thể chia thành các loại như: Lương theo tháng: Thường được áp dụng với nhân viên văn phòng hoặc các vị trí cố định. Lương theo tuần: Thường được sử dụng trong các công việc tạm thời hoặc trong lĩnh vực dịch vụ, nơi khối lượng công việc có thể thay đổi hàng tuần. Lương theo ngày: Thường được áp dụng cho các công việc ngắn hạn hoặc theo hợp đồng. Lương theo giờ: Đây là phương pháp phổ biến trong các công việc tự do hoặc tạm thời.

Ưu điểm: Đơn giản và minh bạch: Cách tính lương này rõ ràng và dễ hiểu. NLĐ có thể biết chính xác rằng họ nhận được bao nhiêu dựa trên thời gian làm việc. Khuyến khích hiệu suất: NLĐ có động lực làm việc chăm chỉ hơn vì lương của họ trực tiếp liên quan đến số giờ hoặc số ngày làm việc. Linh hoạt: Phương pháp này có thể điều chỉnh cho nhiều loại công việc khác nhau, từ công việc văn phòng đến lao động phổ thông.

Nhược điểm: Khó dự đoán chi phí: do lương phụ thuộc vào thời gian làm việc nên các cơ quan, doanh nghiệp có thể gặp khó khăn trong việc lập kế hoạch tài chính. Không đảm bảo công bằng: nếu công việc không được đánh giá chính xác, khách quan thì một số NLĐ có thể cảm thấy họ không được trả cong xứng đáng với nổ lực bỏ ra. Trả lương theo sản phẩm Là hình thức trả lương dựa trên số lượng sản phẩm mà NLĐ tạo ra 8 Là hình thức trả lương khuyến khích nâng cao năng suất, gắn thu nhập với số lượng sản phẩm hoàn thành. Điều này tạo động lực cho nhân viên và thúc đẩy sự sáng tạo.

Đồng thời giúp doanh nghiệp tăng sản lượng và NLĐ sẽ cảm thấy công sức của họ được công nhận. Ưu điểm: Tăng năng suất, công bằng trong việc trả lương, dễ dàng theo dõi và thúc đẩy sự sáng tạo của nhân viên. Nhược điểm: Gây khó khăn tròn việc đánh giá sản phẩm hoàn thành, áp lực công viẹc cao có thể ảnh hưởng đến tâm lý, sức khoẻ của NLĐ. Trả lương theo khoán Lương khoán là hình thức trả lương dựa trên khối lượng, chất lượng công việc và thời gian hoàn thành.

Người sử dụng lao động sử dụng phương pháp này để tính toán và trả lương cho nhân viên nhằm thực hiện công việc hiệu quả. Hình thức này giúp đảm bảo công bằng và khuyến khích năng suất lao động. Ưu điểm: Khuyến khích hiệu suất làm việc, công bằng trong việc trả lương và dễ quản lý chi phí Nhược điểm: Rủi ro trong việc giảm chất lượng sản phẩm, khó khăn trong việc đánh giá kết quả công việc, tạo nhiều áp lực cho NLĐ Tóm lại, các hình thức trả lương trong đơn các cơ quan, doanh nghiệp không chỉ đảm bảo nguồn thu nhập cho cán bộ, công chức mà còn khuyến khích họ nỗ lực trong công việc.