CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ KẾ TOÁN TRONG ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH SỰ NGHIỆP • 1. Đặc điểm hoạt động của các đơn vị HCSN • 1. Vai trò và nguyên tắc kế toán trong đơn vị HCSN • 1. Nguyên tắc và nội dung tổ chức công tác kế toán trong đơn vị HCSN • 1.
Chuẩn mực kế toán công quốc tế và tác động đến kế toán đơn vị HCSN 5 1. ĐẶC ĐIỂM HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH SỰ NGHIỆP 1. Khái niệm và phân loại đơn vị HCSN 1. Đặc điểm tổ chức quản lý của đơn vị HCSN 1.
Đặc điểm quản lý tài chính của đơn vị HCSN 6 Khái quát về đơn vị HCSN ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH SỰ NGHIỆP ▪ Lĩnh vực hoạt động: Phi lợi nhuận ▪ Nguồn kinh phí hoạt động: NSNN cấp, cấp trên cấp và các nguồn khác Nguyên tắc hoạt động: Không bồi hoàn trực tiếp ▪ Chức năng nhiệm vụ: Thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ của Nhà nước 7 Đặc điểm chung của đơn vị HCSN Thứ nhất Không nhằm mục đích lợi nhuận trực tiếp Cung cấp các sản phẩm mang lại lợi ích chung, Thứ hai lâu dài và bền vững cho xã hội Gắn liền và bị chi phối bởi các chương trình Thứ ba phát triển kinh tế xã hội của Nhà nước 8 Phân loại ĐVHCSN Theo tính chất Các tổ chức Các cơ quan Các đơn vị sự đoàn thể, xã hành chính nghiệp hội, nghề nghiệp - Là cơ quan - Do CQNN có công quyền thực thẩm quyền hiện chức năng thành lập nhằm quản lý Nhà cung cấp dịch vụ nước công (y tế, giáo dục, văn hoá,…) 9 Phân loại ĐVHCSN ▪ Đơn vị tự đảm bảo chi thường xuyên và chi đầu tư Theo khả năng tự ▪ Đơn vị tự bảo đảm chi đảm bảo kinh phí thường xuyên ▪ Đơn vị tự bảo đảm một phần chi thường xuyên ▪ Đơn vị được Nhà nước bảo đảm chi thường xuyên 10 Phân loại ĐVHCSN Theo phân cấp quản lý tài chính ĐVDT cấp ĐVDT cấp I ĐVDT cấp II III/Cơ sở Nhận dự toán NS của Trực tiếp sử dụng vốn Trực tiếp nhận dự ĐVDT cấp I, phân bổ NS, nhận dự toán từ toán NS, phân bổ NS dự toán cho ĐVDT ĐVDT cấp trên. Thực cho đơn vị cấp dưới. Thực hiện hiện công tác kế toán Thực hiện công tác kế công tác kế toán và và quyết toán NS của toán và quyết toán NS quyết toán NS của cấp mình và ĐVDT cấp với cấp dưới và cơ cấp mình và ĐVDT dưới (nếu có). quan tài chính.
11 Đặc điểm tổ chức quản lý của ĐVHCSN Về quản lý hoạt động của đơn vị Các hoạt động tại ĐVHCSN Hoạt động từ Hoạt Hoạt Hoạt động từ nguồn động Hoạt Hoạt động do nguồn viện trợ, tài động động NSNN vay nợ phí được khấu trừ, chính SXKD khác cấp nước ngoài để lại 12 Đặc điểm tổ chức quản lý của ĐVHCSN Về tổ chức bộ máy Tổ chức bộ máy quản lý theo kiểu trực tuyến Tổ chức bộ máy quản lý theo kiểu chức năng Tổ chức bộ máy quản lý theo kiểu hỗn hợp Về quản lý biên chế Công việc cần bố trí lao động thường xuyên Công việc không cần lao động thường xuyên Biến chế trong đơn vị tự đảm bảo toàn bộ kinh phí và những đơn vị khác 13 Đặc điểm quản lý tài chính của đơn vị HCSN Quản lý tài chính đơn vị HCSN là quản lý quá trình thực hiện qui trình ngân sách của đơn vị Lập dự toán Chấp hành dự toán Quyết toán Duyệt quyết toán Bắt đầu lập DT 1/1/N 31/12/N Thu chi theo dự Chỉnh lý và lập Duyệt dự toán toán được giao báo cáo quyết toán Quy trình ngân sách 14 Cơ chế quản lý tài chính theo dự toán năm và cơ chế tự chủ tài chính Cơ chế quản lý tài chính theo Tiêu chí Cơ chế tự chủ tài chính dự toán năm Kỳ lập Hàng năm Hàng năm dự toán - Chức năng, nhiệm vụ được giao - Chức năng nhiệm vụ được giao Căn cứ - Các tiêu chuẩn, định mức của Nhà - Nhiệm vụ của năm kế hoạch lập nước - Chế độ chi tiêu tài chính hiện hành, quy chế chi dự toán tiêu nội bộ được phê duyệt - Kết quả hoạt động của năm hiện hành Tuyệt đối tuân thủ các tiêu chuẩn, - Thực hiện theo quy chế chi tiêu nội bộ Thực định mức chi tiêu của Nhà nước trong - Được điều chỉnh các nội dung chi, các nhóm mục hiện dự phạm vi dự toán được duyệt chi trong dự toán chi cho phù hợp với tình hình toán thực tế của đơn vị -Theo các mục chi của mục lục - Theo các mục chi của mục lục NSNN tương ứng NSNN tương ứng với từng nội dung với từng nội dung chi chi - Các khoản kinh phí chưa sử dụng hết được Quyết - Các khoản dự toán chi chưa thực chuyển sang năm sau để tiếp tục sử dụng toán hiện hoặc chưa chi hết phải huỷ bỏ, trừ một số khoản chi được chuyển nguồn sang năm sau để thực hiện 15 Lập dự toán thu, chi ngân sách Lập dự toán ngân sách là quá trình phân tích, đánh giá giữa khả năng và nhu cầu các nguồn tài chính để xây dựng các chỉ tiêu thu, chi ngân sách hàng năm một cách đúng đắn, có căn cứ khoa học và thực tiễn. Phương pháp lập dự toán: Phương pháp lập dự toán trên cơ sở quá khứ Phương pháp lập dự toán cấp không 16 Tổ chức chấp hành dự toán thu, chi ĐVSN tự đảm bảo CPHĐTX & Nội ĐVSN do NS đảm bảo toàn bộ ĐVSN tự đảm bảo một phần dung CPHĐTX CPHĐTX Hoạt Hoạt động theo chức năng, nhiệm vụ do nhà nước giao động Hoạt động SXKD, cung ứng dịch vụ; hoạt động TC và hoạt động khác 1/ Kinh phí do NSNN cấp: 1/ Kinh phí do NSNN cấp: - Kinh phí hoạt động TX, không TX - Kinh phí hoạt động TX, không TX 2/ Kinh phí từ viện trợ vay nợ nước 2/ Kinh phí từ viện trợ vay nợ ngoài nước ngoài Nguồn 3/ Kinh phí từ nguồn phí được 3/ Kinh phí từ nguồn phí được tài chính khấu trừ, để lại khấu trừ, để lại 4/ Nguồn khác 4/ Nguồn khác (nếu có) 1/ Chi thực hiện chức năng, nhiệm vụ do nhà nước giao Chi hoạt động từ nguồn NSNN cấp Nội Chi hoạt động từ nguồn viện trợ, vay nợ nước ngoài dung chi Chi hoạt động từ nguồn thu phí khấu trừ, để lại 2/ Chi hoạt động sản xuất kinh doanh, dịch vụ; hoạt động TC và hoạt động khác 17 Quyết toán thu , chi (1) Gửi Đơn vị dự toán cấp trên Đơn vị dự toán cấp dưới 1. Xét duyệt dự toán - Lập báo cáo kế toán quý 2. Tổng hợp, lập báo cáo quyết - Báo cáo quyết toán năm toán năm của đơn vị mình và đơn vị trực thuộc Thông báo kết quả xét duyệt Gửi thông (2a) báo kết quả Gửi xét duyệt dự (2b) toán (4) Cơ quan tài chính Đơn vị dự toán cấp 1 Thẩm định Thông báo kết quả thẩm định (3) 18 1.
VAI TRÒ VÀ NGUYÊN TẮC KẾ TOÁN TRONG ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH SỰ NGHIỆP 1. Vai trò và nhiệm vụ kế toán 1. Nguyên tắc kế toán 19 Vai trò kế toán Thông tin kinh tế tài chính Vai trò Kiểm tra, kiểm soát, đánh giá hoạt động và ra quyết định đối với đơn vị 20 Nhiệm vụ kế toán Phản ánh đầy đủ, trung Cung cấp thông tin phục vụ cho thực, kịp thời các hoạt động kiểm tra, kiểm soát, quản lý, sử kinh tế tài chính phát sinh dụng các khoản kinh phí, khoản liên quan đến các hoạt động thu sự nghiệp theo đúng chế độ thu và sử dụng nguồn kinh hiện hành và theo dự toán đã phí ngân sách cấp, các được cấp có thẩm quyền phê khoản thu sự nghiệp của duyệt đơn vị. Lập và nộp báo cáo (Báo cáo tài Thực hiện kiểm tra, kiểm chính, Báo cáo quyết toán, Báo soát tình hình thu, chi, sử cáo quản trị) cho các cơ quan dụng các loại vật tư, tài sản quản lý, cấp trên theo qui định, công ở đơn vị, tình hình thu Phân tích, đánh giá hiệu quả sử nộp ngân sách,.
dụng kinh phí 21 Nguyên tắc kế toán Nguyên tắc khác Nguyên tắc kế toán Nguyên tắc Cơ sở dồn kế toán theo tích + Cơ sở mục lục tiền mặt NSNN hiện hành 22 1. NGUYÊN TẮC VÀ NỘI DUNG TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TRONG ĐVHCSN 1. Nguyên tắc tổ chức công tác kế toán 1. Nội dung tổ chức công tác kế toán 23 Nguyên tắc tổ chức công tác kế toán Tuân thủ các Phù hợp với đặc Tiết kiệm, hiệu quy định, chế điểm quản lý quả độ tài chính kế hoạt động, quản toán hiện hành lý tài chính của và bảo đảm các đơn vị tính quốc tế của nghề nghiệp 24 Tổ chức bộ máy kế toán • Xác định số lượng người cần có trong bộ máy • Phân công, phân nhiệm các phần hành kế toán • Xác lập quan hệ giữa các phần hành trong bộ máy KT cũng như với các bộ phận khác Đơn vị có thể tổ chức bộ máy kế toán theo hình thức tập trung hoặc phân tán 25 Tổ chức hệ thống chứng từ kế toán - Sử dụng mẫu chứng từ bắt buộc quy định: Phiếu thu, phiếu chi, giấy đề nghị tạm ứng và Biên lai thu tiền.
- Thiết kế mẫu chứng từ hướng Chứng từ kế toán dẫn cho các chỉ tiêu: Chỉ tiêu lao động tiền lương, chỉ tiêu vật tư, chỉ tiêu tiền tệ; chỉ tiêu TSCĐ; chỉ tiêu khác => đáp ứng 7 nội dung theo Luật kế toán. 26 Tổ chức hệ thống tài khoản kế toán ● TK trong bảng (Loại 1 – Loại 9): phản ánh hoạt động tài chính (gọi tắt là kế toán tài chính), phản ánh tình hình tài sản, công nợ, nguồn vốn, doanh thu, chi phí, thặng dư (thâm hụt) của đơn vị trong kỳ kế toán. ● Loại 0: gồm các tài khoản phản ánh các đối tượng không thuộc quyền sở hữu và hoạt động ngân sách Các TK liên quan đến NSNN hoặc có nguồn gốc NSNN (TK 004, 006, 008, 009, 012, 013, 014, 018) phải được phản ánh theo MLNSNN, theo niên độ (năm trước, năm nay, năm sau (nếu có)) và theo yêu cầu quản lý khác của NSNN 27 Tổ chức hệ thống sổ kế toán Tổ chức sổ kế toán trên cơ sở lựa chọn hình thức kế toán áp dụng theo đặc điểm quy mô, tính chất ngành nghề của từng đơn vị. Lựa chọn chủng loại và số lượng sổ kế toán; xây dựng quy trình ghi chép sổ kế toán chi tiết, rõ ràng và tổ chức quá trình ghi chép vào sổ kế toán; tổ chức quá trình bảo quản lưu trữ sổ kế toán.