Khóa luận kế toán thuế GTGT và thuế thu nhập doanh nghiệp tại Công ty TNHH Phát Đạt

Nghiên cứu thực trạng kế toán thuế GTGT và thuế TNDN tại Công ty TNHH Phát Đạt, phân tích quy trình thực tế và đề xuất giải pháp hoàn thiện hiệu quả.

• Tác giả: Hồ Lê Minh Đức
• Người hướng dẫn: ThS. Phạm Thị Ái Mỹ
• Trường học: Đại học Huế - Trường Đại học Kinh tế
• Chuyên ngành: Kế toán - Tài chính
• Đề tài: Thực trạng công tác kế toán thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp tại Công ty TNHH Phát Đạt
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan về kế toán thuế GTGT và thuế TNDN tại Phát Đạt

Công tác kế toán thuế đóng vai trò trọng yếu trong việc vận hành doanh nghiệp. Tại Công ty TNHH Phát Đạt, hệ thống kế toán thuế GTGT và thuế TNDN được xây dựng theo đúng các chuẩn mực kế toán hiện hành. Doanh nghiệp áp dụng phương pháp khấu trừ đối với thuế giá trị gia tăng. Thuế thu nhập doanh nghiệp được tính toán dựa trên kết quả kinh doanh thực tế sau khi điều chỉnh các khoản thu chi. Mỗi nghiệp vụ kinh tế phát sinh đều đòi hỏi chứng từ hợp lệ. Hóa đơn đầu vào được kiểm soát chặt chẽ nhằm bảo đảm điều kiện khấu trừ thuế đầu ra. Các chi phí phát sinh được ghi nhận theo nguyên tắc phù hợp giữa doanh thu và chi phí. Quy trình ghi sổ kế toán đòi hỏi tính minh bạch và kịp thời. Sự phối hợp nhịp nhàng giữa các bộ phận giúp việc cung cấp số liệu diễn ra thông suốt. Hệ thống báo cáo tài chính được lập theo quý và theo năm. Việc nắm vững các thông tư và nghị định giúp doanh nghiệp tránh rủi ro xử phạt hành chính. Đội ngũ kế toán thường xuyên cập nhật quy định mới nhằm tối ưu hóa nghĩa vụ thuế. Công tác này vừa bảo vệ lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp, vừa thể hiện trách nhiệm đối với ngân sách nhà nước.

1.1. Khái quát quy định pháp luật về thuế GTGT và thuế TNDN

Thuế giá trị gia tăng là sắc thuế gián thu đánh trên giá trị tăng thêm của hàng hóa, dịch vụ. Doanh nghiệp áp dụng phương pháp khấu trừ cần đáp ứng điều kiện về hóa đơn và chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt. Thuế thu nhập doanh nghiệp là loại thuế trực thu tính trên thu nhập chịu thuế trong kỳ tính thuế. Doanh nghiệp phải tuân thủ Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 và Nghị định 126/2020/NĐ-CP. Các chi phí hợp lý được trừ khi xác định thuế TNDN phải liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh. Hóa đơn chứng từ phải hợp pháp và thanh toán qua ngân hàng đối với hóa đơn từ 20 triệu đồng trở lên. Việc hiểu rõ luật giúp kế toán hạn chế tối đa rủi ro truy thu.

1.2. Đặc điểm tổ chức bộ máy kế toán tại Công ty TNHH Phát Đạt

Bộ máy kế toán tại Công ty TNHH Phát Đạt được tổ chức theo mô hình tập trung. Cơ cấu phòng kế toán bao gồm Kế toán trưởng, Kế toán tổng hợp và các nhân viên kế toán phần hành. Kế toán trưởng chịu trách nhiệm tổ chức, giám sát và kiểm tra toàn bộ hoạt động tài chính. Kế toán tổng hợp chịu trách nhiệm tổng hợp số liệu, lập tờ khai thuế và lập báo cáo tài chính. Nhân viên kế toán phụ trách việc thu thập hóa đơn, lập phiếu chi và hạch toán ban đầu. Công ty áp dụng phần mềm kế toán để hỗ trợ công tác quản lý dữ liệu. Sự chuyên môn hóa giúp nâng cao năng suất xử lý chứng từ và giảm thiểu sai sót kỹ thuật.

II. Thực trạng kế toán thuế GTGT và thuế TNDN tại công ty Phát Đạt

Trong giai đoạn khảo sát, Công ty TNHH Phát Đạt duy trì việc kê khai và nộp thuế định kỳ theo đúng thời hạn. Doanh nghiệp kê khai thuế GTGT theo quý trên hệ thống thuế điện tử. Tuy nhiên, thực tế hạch toán còn bộc lộ một số hạn chế nhất định. Việc kiểm tra tính hợp lệ của hóa đơn điện tử đôi khi chưa triệt để, dẫn đến tình trạng hóa đơn sai sót mã số thuế hoặc địa chỉ. Công tác hạch toán chi phí phục vụ tính thuế TNDN vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro. Tỷ trọng nợ phải trả của doanh nghiệp có xu hướng tăng cao qua các năm. Điều này làm tăng chi phí lãi vay và ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả kinh doanh. Một số chi phí tiếp khách, hội nghị và công tác phí chưa có đầy đủ bảng kê kèm theo. Kế toán gặp lúng túng khi xác định các khoản chi phí không được trừ theo quy định của Thông tư 96/2015/TT-BTC. Sự chênh lệch giữa lợi nhuận kế toán và thu nhập chịu thuế chưa được phân loại rõ ràng. Doanh nghiệp chưa chủ động theo dõi thuế thu nhập hoãn lại. Việc lưu trữ chứng từ thanh toán ngân hàng vẫn còn phân tán, gây khó khăn cho việc tra cứu đối chiếu. Những tồn tại này đòi hỏi công ty phải tiến hành rà soát toàn diện quy trình hạch toán.

2.1. Thực trạng hạch toán và kê khai thuế GTGT tại doanh nghiệp

Tại Công ty TNHH Phát Đạt, quy trình kê khai thuế GTGT được thực hiện qua phần mềm HTKK. Kế toán tập hợp hóa đơn đầu vào và hóa đơn bán ra để lập bảng kê mua vào, bán ra trước khi kết xuất dữ liệu. Tuy vậy, khâu đối chiếu chứng từ gốc với dữ liệu trên phần mềm đôi lúc bị chậm trễ. Một số hóa đơn mua hàng dịch vụ bị kê khai sót kỳ, buộc phải lập tờ khai bổ sung. Việc kiểm tra tình trạng hoạt động của nhà cung cấp trên cổng thông tin thuế chưa được thực hiện thường xuyên. Điều này tiềm ẩn nguy cơ nhận phải hóa đơn của doanh nghiệp ngừng hoạt động hoặc bỏ trốn.

2.2. Khó khăn trong việc xác định chi phí và thuế TNDN phải nộp

Việc xác định các khoản chi phí được trừ khi quyết toán thuế TNDN gặp nhiều trở ngại. Nhiều chứng từ chi phí tiếp khách, quà biếu và tiền thưởng cho người lao động thiếu quy chế nội bộ làm căn cứ. Chi phí lãi vay của công ty tăng mạnh do nợ phải trả chiếm tỷ trọng lớn trong tổng nguồn vốn. Một số khoản vay vượt định mức hoặc không có chứng từ chứng minh giải ngân hợp pháp cho hoạt động kinh doanh. Kế toán chưa phân biệt rành mạch giữa chi phí kế toán và chi phí tính thuế. Hậu quả là doanh nghiệp đối mặt với nguy cơ bị cơ quan thuế loại trừ chi phí và xử phạt chậm nộp.

III. Giải pháp hoàn thiện kế toán thuế GTGT và thuế TNDN tại Phát Đạt

Để giải quyết triệt để các hạn chế tồn đọng, Công ty TNHH Phát Đạt cần triển khai đồng bộ các giải pháp kế toán. Doanh nghiệp cần xây dựng quy trình kiểm soát hóa đơn điện tử chặt chẽ ngay từ khâu tiếp nhận. Kế toán viên phải kiểm tra tính hợp pháp của hóa đơn trên trang thông tin điện tử của Tổng cục Thuế. Mọi hóa đơn có giá trị lớn phải đính kèm hợp đồng, biên bản bàn giao và ủy nhiệm chi hợp lệ. Đối với thuế TNDN, công ty cần hoàn thiện hệ thống quy chế tài chính nội bộ. Ban giám đốc cần ban hành định mức rõ ràng về công tác phí, chi phí tiếp khách và tiền thưởng. Điều này tạo cơ sở pháp lý vững chắc để cơ quan thuế chấp thuận các khoản chi phí được trừ. Kế toán phải chủ động lập bảng điều chỉnh tăng giảm thu nhập chịu thuế theo mẫu biểu quy định. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần nâng cấp phần mềm kế toán và tăng cường đào tạo nghiệp vụ. Nhân sự kế toán phải liên tục cập nhật các văn bản chính sách thuế mới ban hành. Việc số hóa toàn bộ chứng từ giúp quá trình tra cứu và đối chiếu diễn ra nhanh chóng. Sự cải tiến này vừa bảo đảm tính tuân thủ pháp luật, vừa nâng cao hiệu quả quản trị dòng tiền.

3.1. Hoàn thiện quy trình kiểm soát hóa đơn và khấu trừ thuế GTGT

Công ty cần ban hành quy định bắt buộc về việc kiểm tra trạng thái hoạt động của đối tác trước khi ký hợp đồng mua bán. Bộ phận kế toán phải rà soát mã số thuế, mẫu số hóa đơn và chữ ký số trên cổng thông tin hóa đơn điện tử. Các khoản thanh toán trên 20 triệu đồng bắt buộc phải thực hiện chuyển khoản từ tài khoản ngân hàng đã đăng ký của công ty. Ngoài ra, kế toán cần lập bảng theo dõi thời hạn kê khai để tránh tình trạng bỏ sót hóa đơn đầu vào. Việc kiểm tra định kỳ hàng tháng giúp phát hiện kịp thời các sai lệch để điều chỉnh trước khi nộp tờ khai quý.

3.2. Chuẩn hóa chứng từ và tối ưu hóa chi phí tính thuế TNDN

Để các chi phí được tính là chi phí hợp lý, doanh nghiệp cần chuẩn hóa toàn bộ hồ sơ chứng từ kế toán. Mọi khoản chi tiếp khách phải có phiếu đề xuất, hóa đơn VAT, thực đơn và bảng kê chi tiết. Các khoản chi lương thưởng cần được quy định cụ thể trong thỏa ước lao động tập thể và hợp đồng lao động. Công ty cũng cần cơ cấu lại các khoản nợ vay nhằm hạ thấp tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu. Việc kiểm soát chi phí lãi vay giúp doanh nghiệp không bị vượt trần chi phí theo quy định. Kế toán cần thực hiện trích trước các khoản chi phí theo đúng tiến độ thực hiện.

IV. Kết luận về công tác kế toán thuế GTGT và thuế TNDN ở Phát Đạt

Công tác kế toán thuế GTGT và thuế TNDN giữ vai trò nòng cốt đối với sức khỏe tài chính của Công ty TNHH Phát Đạt. Việc tổ chức công tác kế toán bài bản giúp doanh nghiệp tuân thủ đúng pháp luật và tối ưu hóa chi phí vận hành. Các phân tích thực trạng đã chỉ rõ cả điểm mạnh lẫn những lỗ hổng cần khắc phục trong việc quản lý chứng từ và xác định nghĩa vụ thuế. Việc ứng dụng các giải pháp đề xuất mang lại giá trị thực tiễn to lớn cho doanh nghiệp. Chuẩn hóa quy trình kiểm soát hóa đơn giúp loại bỏ nguy cơ bị phạt do kê khai sai hoặc chậm trễ. Tối ưu hóa chi phí hợp lý tạo điều kiện xác định đúng số thuế TNDN phải nộp, bảo toàn nguồn vốn lưu động. Doanh nghiệp cần chủ động kiểm soát tỷ lệ nợ phải trả để tăng cường năng lực độc lập tài chính. Trong bối cảnh chính sách thuế thường xuyên thay đổi, công tác kế toán đòi hỏi sự thích ứng linh hoạt và liên tục đổi mới. Việc kết hợp giữa nâng cao năng lực nhân sự và ứng dụng chuyển đổi số sẽ tạo nền tảng phát triển bền vững cho Phát Đạt. Ban lãnh đạo cần coi kế toán thuế là công cụ chiến lược phục vụ ra quyết định kinh doanh.

4.1. Đánh giá tính ứng dụng của các giải pháp kế toán thuế đề xuất

Các giải pháp hoàn thiện được xây dựng dựa trên nguồn lực thực tế tại Công ty TNHH Phát Đạt. Việc áp dụng quy trình kiểm soát hóa đơn điện tử không làm phát sinh nhiều chi phí nhưng đem lại hiệu quả an toàn cao. Hệ thống định mức nội bộ giúp minh bạch hóa chi phí quản lý và chi phí bán hàng. Điều này tạo thuận lợi trực tiếp cho công tác thanh tra thuế sau này. Đội ngũ kế toán có thể triển khai ngay các mẫu biểu theo dõi mà không làm gián đoạn công việc hàng ngày. Sự thống nhất giữa kế toán quản trị và kế toán thuế giúp tiết kiệm thời gian lập báo cáo.

4.2. Định hướng nâng cao hiệu quả tuân thủ chính sách thuế công ty

Trong dài hạn, Công ty TNHH Phát Đạt cần xây dựng chiến lược quản trị rủi ro thuế bài bản. Ban giám đốc cần chú trọng đầu tư nâng cấp hệ thống phần mềm kế toán tích hợp dữ liệu bán hàng và kho bãi. Kế toán viên cần được cử tham gia các khóa tập huấn cập nhật luật thuế do Cục Thuế tổ chức. Việc thiết lập cơ chế kiểm toán nội bộ định kỳ sẽ giúp rà soát sai sót kịp thời. Đồng thời, công ty cần tái cơ cấu cơ cấu vốn nhằm giảm thiểu chi phí lãi vay và tăng cường tính tự chủ tài chính. Đây là bước đi quan trọng giúp công ty phát triển ổn định.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Thuế là nguồn thu cơ bản của ngân sách nhà nước và là công cụ kinh tế vĩ mô quan trọng được nhà nước sử dụng nhằm điều tiết các mặt của đời sống kinh tế - xã hội, kiểm soát lạm phát, ổn định chu kỳ kinh doanh và thực hiện phân phối lại của cải vật chất. Trong hệ thống chính sách thuế tại Việt Nam, thuế giá trị gia tăng (GTGT) và thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) là hai sắc thuế chủ đạo, được Quốc hội khóa IX thông qua từ ngày 10/5/1997 và chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/1999. Trải qua quá trình sửa đổi và bổ sung, các chính sách thuế này liên tục được điều chỉnh để phù hợp với thực tiễn phát triển kinh tế của đất nước.

Đối với các tổ chức kinh tế, việc thực hiện công tác kế toán thuế GTGT và thuế TNDN không chỉ là trách nhiệm pháp lý bắt buộc đối với ngân sách nhà nước mà còn là công cụ bảo đảm quyền lợi tài chính hợp pháp của doanh nghiệp thông qua việc khấu trừ, miễn giảm và hoàn thuế đúng quy định. Tuy nhiên, tại nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ, công tác kế toán thuế vẫn chưa nhận được sự quan tâm thỏa đáng hoặc còn gặp phải những vướng mắc trong khâu ghi nhận chứng từ, hạch toán sổ sách và cập nhật các văn bản quy phạm pháp luật mới.

Xuất phát từ thực tế thực tập tại Công ty TNHH Phát Đạt – một đơn vị hoạt động thương mại chuyên phân phối thiết bị điện, nước, vật liệu ngành nước, thiết bị nhà bếp và thiết bị vệ sinh tại số 19 Trần Khánh Dư, phường Tây Lộc, thành phố Huế – tác giả Hồ Lê Minh Đức đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp nhằm nghiên cứu thực trạng và đề xuất giải pháp hoàn thiện công tác kế toán đối với hai sắc thuế nêu trên.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài được xác định cụ thể gồm 3 nội dung:

1. Tổng hợp và hệ thống hóa cơ sở lý luận về thuế GTGT, thuế TNDN cũng như công tác kế toán thuế GTGT, thuế TNDN tại doanh nghiệp.
2. Tìm hiểu, phân tích thực trạng tổ chức công tác kế toán thuế GTGT và thuế TNDN tại Công ty TNHH Phát Đạt trong thực tế hoạt động.
3. Đánh giá ưu điểm, nhược điểm trong thực trạng kế toán thuế tại đơn vị; từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán thuế GTGT và thuế TNDN tại Công ty TNHH Phát Đạt.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác kế toán thuế GTGT và thuế TNDN tại Công ty TNHH Phát Đạt, tập trung vào việc xác định, hạch toán số thuế đầu vào, đầu ra, xác định số thuế TNDN phải nộp, cùng trình tự lập chứng từ, ghi sổ, kê khai, khấu trừ và nộp thuế vào ngân sách nhà nước.
• Phạm vi không gian: Phòng Kế toán của Công ty TNHH Phát Đạt.
• Phạm vi thời gian: Số liệu kế toán, tài chính, lao động và kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty trong giai đoạn 3 năm từ 2021 đến 2023.
• Phạm vi nội dung: Quy trình luân chuyển chứng từ, phương pháp hạch toán tài khoản, lập tờ khai thuế, áp dụng chế độ kế toán và hệ thống văn bản quy phạm pháp luật thuế có liên quan.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận thiết lập nền tảng lý luận dựa trên quan điểm kinh tế học cổ điển và hệ thống văn bản pháp luật hiện hành:

• Cơ sở lý thuyết về thuế: Tác giả dẫn chiếu tư tưởng của Adam Smith về nghĩa vụ đóng góp thuế của công dân tương ứng với năng lực và lợi tức được thụ hưởng; định nghĩa của nhà kinh tế học Gaston Jèze trong tác phẩm "Tài chính công" xác định thuế là khoản trích nộp bằng tiền mang tính quyền lực nhà nước, không mang tính đối giá hoàn trả trực tiếp nhằm bù đắp chi tiêu công.
• Khung pháp lý về thuế GTGT: Luật Thuế GTGT số 13/2008/QH12 (sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 31/2013/QH13 và Luật năm 2016); Thông tư 219/2013/TT-BTC hướng dẫn thi hành Luật Thuế GTGT; Thông tư 26/2015/TT-BTC; Thông tư 43/2021/TT-BTC; chính sách giảm thuế suất GTGT từ 10% xuống 8% theo Nghị quyết 43/2022/QH15, Nghị quyết 101/2023/QH15, Nghị định 44/2023/NĐ-CP và Nghị quyết 110/2023/QH15.
• Khung pháp lý về thuế TNDN: Luật Thuế TNDN số 14/2008/QH12; Nghị định 218/2013/NĐ-CP; Thông tư 78/2014/TT-BTC và Thông tư 96/2015/TT-BTC hướng dẫn về doanh thu, điều kiện chi phí được trừ và thu nhập miễn thuế; Thông tư 151/2014/TT-BTC và Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 quy định thủ tục kê khai, tạm nộp hàng quý và thời hạn nộp hồ sơ quyết toán năm.
• Chế độ kế toán áp dụng: Thông tư số 133/2016/TT-BTC của Bộ Tài chính hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Phương pháp nghiên cứu được triển khai trong khóa luận bao gồm:

• Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Thu thập và tổng hợp các giáo trình Kế toán tài chính, Luật Kế toán 2015, các Luật thuế, Thông tư, Nghị định và các đề tài nghiên cứu liên quan tại thư viện trường.
• Phương pháp thu thập số liệu: Trực tiếp phỏng vấn kế toán viên, kế toán trưởng; quan sát thực tế quy trình tiếp nhận hóa đơn, xử lý dữ liệu và luân chuyển chứng từ tại phòng kế toán Công ty TNHH Phát Đạt; sao chép chứng từ kế toán gốc và sổ sách kế toán.
• Phương pháp phân tích, xử lý và so sánh số liệu: Thống kê, tổng hợp dữ liệu từ báo cáo tài chính giai đoạn 2021–2023; lập bảng so sánh quy mô, cơ cấu lao động, tài sản, nguồn vốn nhằm nhận diện xu hướng biến động và thực trạng tài chính của đơn vị.
• Phương pháp mô tả: Diễn giải trình tự hạch toán, quy trình lập tờ khai trên phần mềm kế toán và phần mềm chuyên ngành.

Nguồn dữ liệu nghiên cứu:

• Dữ liệu thứ cấp: Bảng cân đối kế toán, Báo cáo kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh giai đoạn 2021–2023, tờ khai thuế GTGT tháng 12/2023, tờ khai quyết toán thuế TNDN năm 2023, hệ thống sổ chi tiết TK 1331, TK 3331, TK 3334 và sổ cái có liên quan.
• Dữ liệu sơ cấp: Hóa đơn điện tử mua vào (như HĐ số 00003930, 1728), hóa đơn điện tử bán ra (như HĐ số 00004550, 00004777), phiếu nhập kho, phiếu xuất kho, phiếu thu, phiếu chi và giấy nộp tiền vào ngân sách nhà nước phát sinh tại doanh nghiệp.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp trong doanh nghiệp

Nội dung chương 1 hệ thống hóa toàn diện các vấn đề lý luận về thuế, phân loại thuế (trực thu, gián thu; theo cơ sở tài sản, tiêu dùng, thu nhập; theo phân cấp trung ương, địa phương) và đi sâu vào hai sắc thuế:

1. Kế toán thuế giá trị gia tăng:

• Bản chất: Là loại thuế gián thu tính trên phần giá trị tăng thêm của hàng hóa, dịch vụ phát sinh từ sản xuất, lưu thông đến tiêu dùng.
• Căn cứ và phương pháp tính thuế:
  • Phương pháp khấu trừ: Áp dụng cho cơ sở kinh doanh có doanh thu hàng năm từ 1 tỷ đồng trở lên hoặc tự nguyện đăng ký, thực hiện đầy đủ chế độ kế toán hóa đơn. Số thuế GTGT phải nộp bằng số thuế GTGT đầu ra trừ số thuế GTGT đầu vào được khấu trừ. Điều kiện khấu trừ yêu cầu có hóa đơn GTGT hợp pháp, chứng từ nộp thuế khâu nhập khẩu và chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với giao dịch từ 20 triệu đồng trở lên.
  • Phương pháp trực tiếp: Tính tỷ lệ % trên doanh thu (phân phối, cung cấp hàng hóa là 1%; dịch vụ, xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu là 5%; sản xuất, vận tải, dịch vụ có gắn với hàng hóa là 3%; hoạt động khác là 2%).
  • Thuế suất: Gồm các mức 0%, 5%, 10% và mức 8% theo chính sách hỗ trợ phục hồi kinh tế (Nghị định 44/2023/NĐ-CP và Nghị quyết 110/2023/QH15).
• Tài khoản sử dụng: TK 133 "Thuế GTGT được khấu trừ" (TK 1331, TK 1332) và TK 3331 "Thuế GTGT phải nộp" (TK 33311). Quy trình hạch toán tuân thủ Thông tư 133/2016/TT-BTC.
• Thủ tục kê khai: Doanh thu năm trước liền kề trên 50 tỷ đồng kê khai theo tháng; từ 50 tỷ đồng trở xuống được chọn kê khai theo quý (Thông tư 151/2014/TT-BTC). Thời hạn nộp hồ sơ chậm nhất là ngày 20 của tháng tiếp theo (đối với kê khai tháng) hoặc ngày cuối cùng của tháng đầu quý tiếp theo (đối với kê khai quý).

2. Kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp:

• Bản chất: Thuế trực thu đánh vào thu nhập chịu thuế của tổ chức hoạt động sản xuất kinh doanh.
• Xác định nghĩa vụ thuế: $$\text{Thu nhập tính thuế} = \text{Thu nhập chịu thuế} - (\text{Thu nhập miễn thuế} + \text{Các khoản lỗ kết chuyển})$$ $$\text{Thu nhập chịu thuế} = (\text{Doanh thu} - \text{Chi phí được trừ}) + \text{Thu nhập khác}$$ $$\text{Thuế TNDN phải nộp} = \text{Thu nhập tính thuế} \times \text{Thuế suất (thông thường 20%)}$$
• Điều kiện chi phí được trừ: Khoản chi thực tế phát sinh liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh; có đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp; có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với hóa đơn từ 20 triệu đồng trở lên (giá đã có thuế GTGT).
• Kê khai và tạm nộp: Doanh nghiệp không phải nộp tờ khai thuế TNDN tạm tính mà tự xác định số thuế tạm nộp hàng quý, thời hạn nộp chậm nhất là ngày 30 của quý tiếp theo. Hồ sơ khai quyết toán năm nộp chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng thứ 3 kể từ khi kết thúc năm dương lịch hoặc năm tài chính.
• Tài khoản sử dụng: TK 8211 "Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành" và TK 3334 "Thuế thu nhập doanh nghiệp".

Chương 2: Thực trạng công tác kế toán thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp tại Công ty TNHH Phát Đạt

1. Tổng quan về đơn vị nghiên cứu:

• Công ty TNHH Phát Đạt có trụ sở tại 19 Trần Khánh Dư, phường Tây Lộc, thành phố Huế; đại diện pháp luật là Giám đốc Dương Thị Kim Loan; MST: 3300362253.
• Tiền thân là cửa hàng phân phối nhỏ hoạt động từ năm 1995; ngày 18/12/2003 thành lập Doanh nghiệp tư nhân Phát Đạt với số vốn ban đầu 400 triệu đồng; ngày 07/01/2015 chuyển đổi thành Công ty TNHH Phát Đạt với vốn điều lệ 10 tỷ đồng.
• Cơ sở vật chất gồm showroom trưng bày diện tích 600m2 tại số 528 Lê Duẩn (sau chuyển về cạnh công ty) và tổng kho diện tích 4.000m2 tại KCN Hương Sơ, thành phố Huế. Hệ thống mạng lưới phân phối gồm hơn 700 đại lý (thành phố Huế 400, Quảng Trị 250, Quảng Bình 150).
• Cơ cấu tổ chức: Giám đốc, Phó Giám đốc, Phòng Kinh doanh, Phòng Bán hàng, Phòng Kế toán, Kho và Tổ vận chuyển.
• Bộ máy kế toán: Gồm Kế toán trưởng (phụ trách chung, trực tiếp làm kế toán thuế, doanh thu và tiền lương), Kế toán công nợ phải trả, Kế toán doanh thu và Thủ quỹ.
• Chế độ kế toán áp dụng: Thông tư 133/2016/TT-BTC; đơn vị tiền tệ VNĐ; niên độ kế toán từ 01/01 đến 31/12; phương pháp tính giá xuất kho bình quân gia quyền tức thời; phương pháp khấu hao đường thẳng; hình thức ghi sổ Chứng từ ghi sổ trên phần mềm kế toán MISA kết hợp phần mềm Hỗ trợ kê khai (HTKK).

2. Phân tích thực trạng nguồn lực giai đoạn 2021–2023:

Tình hình lao động:

Chỉ tiêu	Năm 2021 (Người)	Năm 2022 (Người)	Năm 2023 (Người)	So sánh 2022/2021 (%)	So sánh 2023/2022 (%)
Tổng số lao động	130	157	150	+20,77	-4,46
- Nam	94	116	112	+23,40	-3,45
- Nữ	36	41	38	+13,89	-7,32
- Trình độ Đại học	32	38	35	+18,75	-7,89
- Trình độ Cao đẳng	54	63	60	+16,67	-4,76
- Trung cấp nghề	24	31	30	+29,17	-3,23
- Lao động phổ thông	20	25	25	+25,00	0,00
- Tuổi dưới 25	12	30	25	+150,00	-16,67
- Tuổi 25 đến dưới 40	74	82	80	+10,81	-2,44
- Tuổi 40 đến dưới 55	29	30	30	+3,45	0,00
- Tuổi trên 55	15	15	15	0,00	0,00

Tình hình tài sản và nguồn vốn:

Chỉ tiêu tài chính	Năm 2021 (đồng)	Năm 2022 (đồng)	Năm 2023 (đồng)	So sánh 2022/2021 (%)	So sánh 2023/2022 (%)
Tài sản ngắn hạn	100.794	124.600	145.210	+24,94	+16,54
- Tiền và tương đương tiền	Số liệu gốc	Tăng nhẹ (+1,23%)	Tăng mạnh	+1,23	+45,13
- Phải thu ngắn hạn khách hàng	Số liệu gốc	37.625	Tăng trưởng	+18,61	Tăng nhẹ
- Hàng tồn kho	67.238	83.344	Tăng thêm 23.258	+24,35	Tăng trưởng
Tài sản dài hạn	14.337	13.540	11.267	-2,74	-14,63
Tổng tài sản	114.594	138.594	157.553	+21,36	+13,42
Nợ phải trả	Số liệu gốc	Tăng 24.058	Tăng 18.851	+23,63	+14,67
- Phải trả người bán ngắn hạn	Số liệu gốc	Tăng 8.835	Biến động giảm nhẹ	+74,15	Giảm nhẹ
- Phải trả ngắn hạn khác	Số liệu gốc	Tăng 20.000	Tăng 19.000	+29,93	+22,16
- Vay và nợ thuê tài chính ngắn hạn	Số liệu gốc	Giảm nhẹ	Tăng 8.321	Giảm nhẹ	+53,36
Vốn chủ sở hữu	10.607	Biến động giảm	Ổn định	-1,36	Không nhiều
Tổng nguồn vốn	114.594	138.594	157.813	+21,36	+13,37

Số liệu phản ánh quy mô tài sản tăng trưởng liên tục sau dịch Covid-19, tuy nhiên hàng tồn kho và các khoản phải thu chiếm tỷ trọng rất lớn trong tài sản ngắn hạn. Về nguồn vốn, nợ phải trả chiếm tỷ trọng áp đảo và tăng liên tục qua các năm, cho thấy công ty phụ thuộc chủ yếu vào nguồn vốn huy động bên ngoài, mức độ tự chủ tài chính thấp.

3. Thực trạng kế toán thuế GTGT và thuế TNDN tại công ty:

• Kế toán thuế GTGT:
  • Doanh nghiệp áp dụng phương pháp khấu trừ thuế và khai thuế theo tháng.
  • Thuế GTGT đầu vào: Căn cứ hóa đơn điện tử nhận từ nhà cung cấp (minh họa HĐ số 00003930, HĐ số 1728), phiếu nhập kho, phiếu chi hoặc ủy nhiệm chi. Kế toán kiểm tra tính hợp pháp rồi nhập vào phân hệ mua hàng trên phần mềm MISA, phần mềm tự động ghi Nợ TK 156, Nợ TK 1331 và Có TK 111/TK 331; đồng thời tự động cập nhật vào Sổ chi tiết TK 1331 và Bảng kê hóa đơn chứng từ mua vào.
  • Thuế GTGT đầu ra: Căn cứ hóa đơn bán ra xuất cho khách hàng (minh họa HĐ số 00004550, HĐ số 00004777 kèm Phiếu xuất kho XK 01197/T12, Phiếu thu PT845/12). Kế toán ghi nhận Nợ TK 111/TK 131, Có TK 511 và Có TK 33311; dữ liệu được đưa vào Sổ chi tiết TK 3331 và Bảng kê bán ra.
  • Kê khai và nộp thuế: Cuối tháng, kế toán thực hiện bút toán kết chuyển thuế GTGT giữa TK 1331 và TK 33311 để xác định số thuế phải nộp hoặc còn được khấu trừ. Sau đó kết xuất dữ liệu sang phần mềm HTKK để lập Tờ khai thuế GTGT (minh họa tháng 12/2023), nộp tờ khai qua mạng và lập Giấy nộp tiền vào ngân sách nhà nước qua cổng nộp thuế điện tử.
• Kế toán thuế TNDN:
  • Hàng quý, kế toán tạm tính doanh thu, chi phí để xác định số thuế TNDN tạm nộp và lập chứng từ nộp tiền vào ngân sách nhà nước, ghi Nợ TK 3334 / Có TK 112.
  • Cuối năm, căn cứ Báo cáo kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh năm 2023, kế toán xác định thu nhập chịu thuế, thu nhập tính thuế và số thuế TNDN thực tế phải nộp cả năm; hạch toán chi phí thuế vào Nợ TK 8211 / Có TK 3334 và kết chuyển sang Nợ TK 911 / Có TK 8211.
  • Lập Tờ khai quyết toán thuế TNDN năm 2023 trên HTKK kèm theo các phụ lục kết quả kinh doanh; so sánh giữa số thuế thực tế phải nộp với số đã tạm nộp 4 quý để thực hiện nộp bổ sung hoặc trừ vào kỳ sau.

Chương 3: Một số giải pháp hoàn thiện công tác kế toán thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp tại Công ty TNHH Phát Đạt

1. Đánh giá ưu điểm và hạn chế:

• Ưu điểm: Đơn vị đã ứng dụng phần mềm kế toán MISA kết hợp HTKK và nộp thuế điện tử, giúp giảm thiểu sai sót thủ công; hệ thống tài khoản tuân thủ Thông tư 133/2016/TT-BTC; thực hiện kê khai thuế GTGT hàng tháng và tạm nộp thuế TNDN theo quy định.
• Hạn chế: Kế toán trưởng kiêm nhiệm quá nhiều phần hành (vừa chỉ đạo chung, vừa trực tiếp làm kế toán thuế, doanh thu và tiền lương) dẫn đến khối lượng công việc quá tải; cơ cấu nguồn vốn mất cân đối với tỷ lệ nợ phải trả rất cao; hàng tồn kho và nợ phải thu tăng mạnh làm ứ đọng vốn; việc kiểm tra, đối chiếu hóa đơn chứng từ mua vào với các quy định thay đổi thuế suất (như giai đoạn áp dụng thuế suất GTGT 8%) đôi lúc còn gặp khó khăn.

2. Phương hướng giải pháp tác giả đề xuất:

• Về tổ chức bộ máy: Cần tách bạch nhiệm vụ, bố trí nhân sự kế toán thuế chuyên trách riêng biệt để giảm tải cho kế toán trưởng, giúp nâng cao chất lượng rà soát hóa đơn, chứng từ và lập báo cáo thuế.
• Về quản lý chứng từ và hạch toán: Thiết lập quy trình kiểm tra tính hợp pháp, hợp lệ của hóa đơn điện tử mua vào ngay khi phát sinh; quản lý chặt chẽ chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt cho các hóa đơn trên 20 triệu đồng để bảo đảm đủ điều kiện khấu trừ thuế GTGT và tính chi phí hợp lý khi quyết toán thuế TNDN.
• Về chính sách thuế: Kế toán cần chủ động cập nhật các văn bản hướng dẫn giảm thuế GTGT (Nghị quyết 110/2023/QH15, Nghị định 44/2023/NĐ-CP) nhằm áp dụng chính xác mức thuế suất 8% cho từng danh mục mặt hàng kinh doanh.
• Về quản lý tài chính doanh nghiệp: Cần có chính sách thu hồi công nợ phải thu của hơn 700 đại lý, giảm lượng hàng tồn kho ứ đọng tại tổng kho để giảm bớt áp lực nợ vay ngắn hạn, tăng tính độc lập tài chính cho công ty.

Kết quả và đóng góp

• Kết quả nghiên cứu: Khóa luận đã mô tả chi tiết thực trạng công tác kế toán của hai sắc thuế GTGT và TNDN tại một doanh nghiệp thương mại có mạng lưới trên 700 đại lý; cung cấp đầy đủ số liệu tài chính, lao động giai đoạn 2021–2023 và hệ thống hóa minh chứng từ chứng từ gốc (hóa đơn số 00003930, 1728, 00004550, 00004777; các phiếu thu, chi, nhập, xuất kho) đến sổ kế toán chi tiết và tờ khai thuế thực tế.
• Giải pháp đề xuất: Khóa luận đưa ra các nhóm giải pháp khả thi gắn liền với điều kiện thực tế tại Công ty TNHH Phát Đạt gồm: tái cơ cấu nhân sự phòng kế toán, chuẩn hóa quy trình kiểm soát hóa đơn điện tử, kiểm soát chặt chẽ điều kiện thanh toán không dùng tiền mặt và tối ưu hóa quản lý nợ phải thu - tồn kho để cân bằng tài chính.
• Đóng góp khoa học và thực tiễn: Khóa luận đã hệ thống hóa các văn bản quy phạm pháp luật mới nhất liên quan đến thuế GTGT và thuế TNDN (đặc biệt là các Nghị quyết về giảm thuế GTGT xuống 8% áp dụng đến năm 2024); làm rõ sự kết hợp giữa phần mềm MISA, phần mềm HTKK và hệ thống thuế điện tử trong quy trình xử lý kế toán thực tế tại một doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Khóa luận chỉ giới hạn khảo sát tại một đơn vị cụ thể là Công ty TNHH Phát Đạt trong lĩnh vực phân phối thiết bị vệ sinh, điện nước tại Thừa Thiên Huế nên tính phổ quát cho các loại hình doanh nghiệp khác (sản xuất, xây lắp, dịch vụ) chưa cao. Ngoài ra, một số bảng số liệu tài chính trong văn bản gốc bị khuyết một số dòng chỉ tiêu chi tiết do tính bảo mật hoặc giới hạn dữ liệu thu thập trong thời gian thực tập.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu sang phân tích rủi ro trong công tác thanh tra, kiểm tra thuế tại các doanh nghiệp thương mại có quy mô đại lý liên tỉnh; nghiên cứu giải pháp lập kế hoạch thuế (tax planning) hợp pháp nhằm tối ưu hóa chi phí thuế TNDN cho doanh nghiệp vừa và nhỏ khi chuyển đổi quy mô áp dụng chế độ kế toán theo Thông tư 200/2014/TT-BTC.

Giá trị tham khảo

• Đối tượng sử dụng: Tài liệu có giá trị tham khảo hữu ích cho sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán, Tài chính - Ngân hàng đang thực hiện khóa luận tốt nghiệp hoặc báo cáo thực tập tốt nghiệp về đề tài kế toán thuế; đồng thời là nguồn tư liệu thực tế cho kế toán viên tại các doanh nghiệp phân phối, thương mại vừa và nhỏ.
• Nội dung đáng tham khảo:
  • Quy trình xử lý và luân chuyển chứng từ kế toán thuế đầu vào, đầu ra được trình bày cụ thể gắn với các số hóa đơn và phiếu kho thực tế tại Chương 2.
  • Trình tự kết xuất và tích hợp số liệu giữa phần mềm kế toán MISA và phần mềm HTKK để lập Tờ khai thuế GTGT tháng và Tờ khai quyết toán thuế TNDN năm.
  • Phương pháp phân tích biến động các chỉ tiêu tài sản, nguồn vốn và cơ cấu nhân sự hậu đại dịch Covid-19 (2021–2023).

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty TNHH Phát Đạt áp dụng chế độ kế toán và hình thức ghi sổ nào?
Công ty áp dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp vừa và nhỏ theo Thông tư số 133/2016/TT-BTC của Bộ Tài chính, sử dụng hình thức ghi sổ Chứng từ ghi sổ được thực hiện trên phần mềm kế toán MISA và niên độ kế toán theo năm dương lịch (từ 01/01 đến 31/12).

2. Quy trình kê khai thuế GTGT tại đơn vị được thực hiện theo phương pháp và chu kỳ nào?
Công ty kê khai thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ với chu kỳ tính thuế theo từng tháng. Kế toán trưởng sử dụng phần mềm MISA để ghi sổ và kết chuyển thuế cuối tháng, sau đó xuất dữ liệu sang phần mềm HTKK để lập Tờ khai thuế GTGT, nộp qua mạng và nộp thuế qua ngân hàng điện tử.

3. Cơ cấu nguồn vốn của Công ty TNHH Phát Đạt trong giai đoạn 2021–2023 phản ánh rủi ro gì?
Tổng nguồn vốn của công ty tăng trưởng qua các năm (tăng 21,36% năm 2022 và 13,37% năm 2023) nhưng nguyên nhân chủ yếu do nợ phải trả tăng mạnh (tăng 23,63% năm 2022 và 14,67% năm 2023), trong khi vốn chủ sở hữu có xu hướng giảm nhẹ. Nợ phải trả chiếm tỷ trọng áp đảo cho thấy công ty phụ thuộc lớn vào vốn bên ngoài, mức độ độc lập tài chính thấp.

4. Kế toán trưởng tại Công ty TNHH Phát Đạt đồng thời phụ trách những công việc cụ thể nào?
Bên cạnh vai trò điều hành công việc phòng kế toán, Kế toán trưởng đồng thời trực tiếp đảm nhận vai trò kế toán thuế (lập báo cáo thuế GTGT hàng tháng, quyết toán thuế TNDN), kế toán doanh thu (ghi nhận doanh thu và thuế đầu ra) và kế toán tiền lương (tính toán, hạch toán lương và các khoản trích theo lương).

5. Thuế suất thuế GTGT mà công ty áp dụng có sự thay đổi như thế nào theo các quy định mới?
Theo chính sách giảm thuế của Quốc hội và Chính phủ (Nghị quyết 43/2022/QH15, Nghị định 44/2023/NĐ-CP, Nghị quyết 110/2023/QH15), các mặt hàng của công ty thuộc nhóm thuế suất 10% được giảm xuống còn 8% trong các giai đoạn hỗ trợ phục hồi kinh tế từ năm 2022 đến ngày 30/06/2024.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Hồ Lê Minh Đức đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận và các văn bản pháp quy hiện hành về kế toán thuế GTGT và thuế TNDN theo Thông tư 133/2016/TT-BTC. Thông qua số liệu thực tế giai đoạn 2021–2023 tại Công ty TNHH Phát Đạt, tác giả đã phản ánh rõ nét quy trình luân chuyển chứng từ, hạch toán trên phần mềm MISA và lập tờ khai trên phần mềm HTKK. Đồng thời, đề tài đã chỉ ra những hạn chế điển hình về sự quá tải trong phân công lao động kế toán và rủi ro cơ cấu tài chính phụ thuộc nợ, từ đó đưa ra các đề xuất hoàn thiện có tính thực tiễn cao cho doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

đặt vấn đề điều tiết tiêu dùng. - N hóm dịch vụ tài chính và bảo hiểm - N hóm HHDV vì mục đích an sinh xã hội thuộc hoạt động ưu đãi vì mục tiêu xã hội, nhân đạo, không mang tính chất kinh doanh. - N hóm dịch vụ công ích - N hóm HHDV thuộc phạm vi an sinh quốc phòng - HHDV không chịu thuế vì một số lý do khác 1. Căn cứ và phương pháp tính thuế a.

Căn cứ tính thuế GTGT là giá tính thuế GTGT và thuế suất GTGT Thuế GTGT = Giá tính thuế GTGT * Thuế suất thuế GTGT + Giá tính thuế GTGT: - N guyên tắc chung xác định giá tính thuế GTGT là giá bán chưa có thuế GTGT được ghi trên hóa đơn bán hàng của người bán hàng, người cung cấp dịch vụ hoặc giá chưa có thuế GTGT được ghi trên chứng từ của hàng hóa nhập khNu. - Căn cứ theo điều 7, chương II, Thông tư 219/2013/TT-BTC hướng dẫn thi hành luật thuế giá trị gia tăng quy định về giá tính thuế GTGT được xác định tùy theo hàng hóa dịch vụ, cụ thể một số loại hàng hóa dịch vụ phổ biến như sau: - Đối với hàng hóa, dịch vụ do cơ sở sản xuất, kinh doanh bán ra hoặc cung ứng dịch vụ cho đối tượng khác thì giá tính thuế GTGT là giá chưa có thuế GTGT, bao gồm cả khoản phụ thu và phí thu thêm ngoài giá hàng hóa, dịch vụ mà cơ sở kinh doanh được hưởng, trừ các trường hợp phụ thu và phí cơ sở kinh doanh phải nộp ngân sách nhà nước (N SN N ). - Đối với hàng hóa dịch vụ (HHDV) chịu thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) là giá bán đã có thuế TTĐB nhưng chưa có thuế GTGT. - Đối với HHDV chịu thuế bảo vệ môi trường là giá bán bao gồm thuế bảo vệ môi trường nhưng chưa bao gồm thuế GTGT.

- Đối với hàng hóa nhập khNu là giá nhập tại cửa khNu, cộng với thuế nhập khNu thực tế phải nộp, công với thuế TTĐB (nếu có) và cộng với thuế bảo vệ môi trường (nếu có). Giá nhập tại cửa khNu được xác định theo quy định về giá tính thuế hàng nhập khNu. + Thuế suất: 8 Căn cứ theo quy định tại Luật Thuế giá trị gia tăng 2008, hướng dẫn bởi Điều 9, Điều 10, Điều 11 Thông tư 219/2013/TT-BTC và N ghị quyết 110/2023/QH15 thì sẽ áp dụng các mức thuế suất thuế GTGT năm 2024 theo 2 giai đoạn sau: - Giai đoạn từ ngày 01/01/2024 đến ngày 30/6/2024 sẽ áp dụng 04 mức thuế suất là 0%, 5%, 8% và 10%. - Giai đoạn từ ngày 01/07/2024 đến ngày 31/12/2024 sẽ áp dụng 03 mức thuế suất là 0%, 5% và 10%.

- Thuế suất 0%: áp dụng đối với hàng hóa, dịch vụ xuất khNu; hoạt động xây dựng, lắp đặt công trình ở nước ngoài và ở trong khu phi thuế quan; vận tải quốc tế; hàng hóa, dịch vụ thuộc diện không chịu thuế GTGT khi xuất khNu, trừ các trường hợp không áp dụng mức thuế suất 0% hướng dẫn tại khoản 3 Điều này như là: dịch vụ tái bảo hiểm ra nước ngoài; chuyển giao công nghệ, chuyển nhượng quyền sở hữu trí tuệ ra nước ngoài; chuyển nhượng vốn, cấp tín dụng, đầu tư chứng khoán ra nước ngoài; dịch vụ tài chính phái sinh; dịch vụ bưu chính, viễn thông chiều đi ra nước ngoài; sản phNm xuất khNu là tài nguyên, khoáng sản; thuốc lá, rượu, bia nhập khNu sau đó xuất khNu; HHDV cung cấp cho cá nhân không đăng ký kinh doanh trong khu phi thuế quan, trừ các trường hợp khác theo quy định; xăng, dầu cho xe ô tô của cơ sở kinh doanh (CSKD), xe ô tô bán, các dịch vụ do CSKD cung cấp cho tổ chức, cá nhân trong khu phi thuế quan; - Thuế suất 5%: Căn cứ tại khoản 2 Điều 8 Luật Thuế giá trị gia tăng 2008 và hướng dẫn tại Điều 10 Thông tư 219/2013/TT-BTC (được sửa đổi bởi khoản 6, khoản 7 Điều 1 Thông tư 26/2015/TT-BTC và Điều 1 Thông tư 43/2021/TT-BTC) đối với hàng hóa, dịch vụ thiết yếu; sản phNm, dịch vụ liên quan đến nông nghiệp; nhóm an sinh xã hội; nhóm công nghệ; - Thuế suất 8%: Sáng ngày 29/11/2023, tại phiên bế mạc Kỳ họp thứ 6 Quốc hội khóa XV, Quốc hội thông qua N ghị quyết về Kỳ họp thứ 6, Quốc hội khóa XV trong đó có nội dung giảm thuế GTGT cho năm 2024. Quốc hội đồng ý tiếp tục giảm 2% thuế suất thuế giá trị gia tăng theo N ghị quyết 43/2022/QH15 trong thời gian từ ngày 01/01/2024 đến hết 30/6/2024 đối với các nhóm hàng hóa, dịch vụ đang áp dụng mức thuế suất thuế GTGT 10% (còn 8%). Theo quy định tại N ghị định 44/2023/N Đ-CP quy định chính sách giảm thuế GTGT theo N ghị quyết 101/2023/QH15 thì những hàng hóa dịch vụ đang áp dụng 9 dụng thuế suất thuế GTGT 10% sẽ giảm xuống còn 8% trừ một số hàng hóa dịch vụ sau: Viễn thông, hoạt động tài chính, ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, kinh doanh bất động sản, kim loại và sản phNm từ kim loại đúc sẵn, sản phNm khai khoáng (không kế khai thác than), than cốc, dầu mỏ tinh chế, sản phNm hoá chất; Sản phNm hàng hóa và dịch vụ chịu thuế tiêu thụ đặc biệt: Thuốc lá điếu, xì gà, rượu, bia, xe ô tô dưới 24 chỗ, xe mô tô hai bánh, ba bánh có dung tích xi lanh trên 125cm3, tàu bay, du thuyền, xăng các loại; Công nghệ thông tin theo pháp luật về công nghệ thông tin: Card âm thanh, hình ảnh, mạng và các loại card tương tự dùng cho máy xử lý dữ liệu tự động, thẻ thông minh, máy vi tính và các thiết bị ngoại vi của máy vi tính. Việc giảm thuế GTGT cho từng loại hàng hóa, dịch vụ được áp dụng thống nhất tại các khâu nhập khNu, sản xuất, gia công, kinh doanh thương mại.

- Mức thuế suất 10% đối với hàng hóa, dịch vụ còn lại không thuộc các trường hợp áp dụng thuế suất 0%, 5% và 8%. Phương pháp tính thuế Thuế GTGT cơ sở kinh doanh phải nộp được tính theo một trong hai phương pháp tính thuế sau: Phương pháp khấu trừ thuế GTGT và phương pháp tính thuế trực tiếp trên GTGT. i) Phương pháp khấu trừ thuế GTGT + Căn cứ tại điều 12 của Thông tư số 219/2013/TT-BTC thì phương pháp khấu trừ thuế GTGT được quy định cho đối tượng như sau: - Phương pháp khấu trừ thuế áp dụng với CSKD thực hiện đầy đủ chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ theo quy định của pháp luật kế toán, hóa đơn, chứng từ và đăng ký nộp thuế theo phương pháp khấu trừ thuế. - Doanh thu hằng năm từ một tỷ đồng trở lên và thực hiện đầy đủ các chế độ kế toán, hóa đơn, chứng thì theo đúng quy định của pháp luật về kế toán, hóa đơn, chứng từ, trừ hộ gia đình, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp tính trực tiếp thì làm căn cứ xác định kinh doanh nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ.

+ Xác định số thuế GTGT phải nộp: Số thuế GTGT = Số thuế GTGT _ Số thuế GTGT đầu phải nộp đầu ra vào được khấu trừ Trong đó: Số thuế = Giá tính thuế của HHDV chịu thuế x Thuế suất thuế 10 GTGT đầu ra bán ra ghi trên hóa đơn GTGT GTGT HHDV đó * Thuế GTGT đầu vào được khấu trừ được xác định bằng tổng số thuế GTGT ghi trên hóa đơn GTGT mua HHDV (bao gồm cả tài sản cố định) dùng cho SXKD, HHDV chịu thuế GTGT, số thuế GTGT ghi trên chứng từ nộp thuế của hàng hóa nhập khNu. ii) Phương pháp tính trực tiếp trên giá trị gia tăng + Căn cứ tại điều 13 của Thông tư 219/2013/TT-BTC, phương pháp tính trực tiếp trên giá trị gia tăng thì áp dụng đối với các đối tượng bao gồm: - Hoạt động mua, bán chế tác vàng bạc, đá quý - Doanh nghiệp, hộ cá nhân kinh doanh và hợp tác xã mới thành lập hoặc đang hoạt động có doanh thu hàng năm dưới mức ngưỡng doanh thu một tỷ đồng, trừ trường hợp đăng ký tự nguyện nộp thuế theo phương pháp khấu trừ. - Tổ chức, cá nhân nước ngoài kinh doanh tại Việt N am không theo Luật Đầu từ và các tổ chức khác không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ theo quy định của pháp luật. Tỷ lệ % để tính thuế GTGT trên doanh thu được quy định theo từng hoạt động như sau: Phân phối, cung cấp hàng hóa: tỷ lệ 1% Dịch vụ, xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu: tỷ lệ 5% Sản xuất, vận tải, dịch vụ có gắn với hàng hóa, xây dựng có bao thầu nguyên vật liệu: tỷ lệ 3% Hoạt động kinh doanh khác: tỷ lệ 2% 1.

Các trường hợp kê khai thuế GTGT a. Khấu trừ thuế + Căn cứ theo Khoản 1, Điều 12, Luật Thuế GTGT số 31/2013/QH13 quy định về cơ sở kinh doanh nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ thuế được khấu trừ thuế GTGT đầu vào như sau: - Thuế giá trị gia tăng đầu vào của hàng hóa, dịch vụ sử dụng cho sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ chịu thuế giá trị gia tăng được khấu trừ toàn bộ, kể cả thuế giá trị gia tăng đầu vào không được bồi thường của hàng hóa, dịch vụ chịu thuế giá trị gia tăng bị tổn thất; - Thuế giá trị gia tăng đầu vào của hàng hoá, dịch vụ sử dụng đồng thời cho sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ chịu thuế và không chịu thuế thì chỉ được khấu trừ 11 số thuế giá trị gia tăng đầu vào của hàng hoá, dịch vụ sử dụng cho sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ chịu thuế giá trị gia tăng. Cơ sở kinh doanh phải hạch toán riêng thuế giá trị gia tăng đầu vào được khấu trừ và không được khấu trừ; trường hợp không hạch toán riêng được thì thuế đầu vào được khấu trừ tính theo tỷ lệ % giữa doanh thu của hàng hóa, dịch vụ chịu thuế giá trị gia tăng so với tổng doanh thu hàng hoá, dịch vụ bán ra; - Thuế giá trị gia tăng đầu vào của hàng hoá, dịch vụ bán cho tổ chức, cá nhân sử dụng nguồn vốn viện trợ nhân đạo, viện trợ không hoàn lại được khấu trừ toàn bộ; - Thuế giá trị gia tăng đầu vào của hàng hoá, dịch vụ sử dụng cho hoạt động tìm kiếm, thăm dò, phát triển mỏ dầu, khí được khấu trừ toàn bộ; - Thuế giá trị gia tăng đầu vào phát sinh trong tháng nào được kê khai, khấu trừ khi xác định số thuế phải nộp của tháng đó.