Kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành tại Công ty TNHH Phần mềm Quốc tế 3S Huế

Khóa luận kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành tại Công ty TNHH Phần mềm Quốc tế 3S Huế

• Tác giả: Phan Thị Phương Thảo
• Người hướng dẫn: ThS. Lê Hoàng Anh
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế, Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành tại Công ty TNHH Phần mềm Quốc tế 3S Huế
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan kế toán chi phí sản xuất tại Công ty 3S Huế

Công ty TNHH Phần mềm Quốc tế 3S Huế hoạt động trong lĩnh vực sản xuất phần mềm và gia công công nghệ thông tin. Doanh nghiệp cung cấp giải pháp chuyển đổi số cho nhiều đối tác trong và ngoài nước. Đặc thù sản phẩm phần mềm mang tính vô hình. Quá trình tạo lập sản phẩm không tiêu hao nguyên vật liệu xuất kho như các ngành công nghiệp chế tạo truyền thống. Chi phí chủ yếu tập trung vào nguồn nhân lực lập trình viên, kỹ sư kiểm thử và chuyên gia thiết kế hệ thống. Kế toán tập hợp chi phí sản xuất giữ vai trò trung tâm trong công tác quản lý tài chính doanh nghiệp. Phòng Kế toán thu thập dữ liệu chi tiêu hàng ngày từ các phòng ban chức năng. Việc theo dõi sát sao giúp xác định đúng đắn khoản đầu tư vào từng hợp đồng phần mềm. Doanh nghiệp áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp hiện hành. Hệ thống tài khoản hạch toán phản ánh trung thực toàn bộ biến động tài chính. Nhờ đó, ban giám đốc có cơ sở vững chắc để định hướng chiến lược kinh doanh.

1.1. Đặc điểm sản phẩm và cơ cấu tổ chức tại đơn vị

Công ty 3S Huế sở hữu cơ cấu bộ máy quản lý tinh gọn. Ban giám đốc trực tiếp chỉ đạo các phòng ban nghiệp vụ. Phòng Dự án chịu trách nhiệm lập kế hoạch, triển khai mã nguồn và giám sát tiến độ hợp đồng. Phòng Kỹ thuật bảo đảm vận hành hạ tầng máy chủ và an toàn thông tin mạng. Phòng Hành chính - Nhân sự điều phối nhân lực và quản trị chế độ đãi ngộ. Phòng Kế toán - Tài chính ghi nhận dòng tiền và kiểm soát các khoản chi. Sản phẩm của đơn vị bao gồm các ứng dụng web và phần mềm di động theo đơn đặt hàng. Mỗi sản phẩm có yêu cầu kỹ thuật riêng biệt, không có tính lặp lại hàng loạt. Chu kỳ phát triển phần mềm thường kéo dài qua nhiều tháng.

1.2. Bản chất và nhiệm vụ của kế toán chi phí doanh nghiệp

Kế toán chi phí sản xuất tại Công ty 3S Huế thực hiện việc tính toán và tổng hợp toàn bộ hao phí lao động. Nhiệm vụ cơ bản gồm thu thập chứng từ hợp lệ và phân bổ chi phí kịp thời. Nhân viên kế toán mở sổ chi tiết theo dõi từng hợp đồng dự án. Số liệu ghi chép phải bảo đảm tính trung thực và khách quan tuyệt đối. Công tác này cung cấp thông tin kịp thời về giá thành sản xuất thực tế. Ban lãnh đạo dựa vào số liệu để đánh giá hiệu quả từng nhóm lập trình. Đồng thời, kế toán phát hiện các chi phí phát sinh bất thường để đưa ra biện pháp ngăn ngừa. Việc tính đúng giá thành tạo nền tảng xác định nghĩa vụ thuế chính xác.

II. Thực trạng tập hợp chi phí và tính giá thành ở 3S Huế

Thực tế hạch toán tại Công ty 3S Huế áp dụng phương pháp tập hợp chi phí theo từng dự án cụ thể. Chi phí nhân công trực tiếp chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng chi phí sản xuất. Khoản chi này bao gồm tiền lương kỹ sư, bảo hiểm xã hội và tiền thưởng dự án. Kế toán sử dụng bảng chấm công điện tử và báo cáo tiến độ để ghi nhận ngày công. Các chi phí phát sinh trực tiếp được tập hợp thẳng vào tài khoản sản phẩm tương ứng. Đối với chi phí sản xuất chung, đơn vị gom góp tiền thuê văn phòng, khấu hao máy vi tính và điện nước. Sau đó, kế toán tiến hành phân bổ gián tiếp vào cuối kỳ kế toán. Tuy nhiên, quy trình này bộc lộ một số bất cập đáng chú ý. Tiêu thức phân bổ chi phí chung hiện thời chưa thực sự phản ánh đúng mức độ tiêu hao tài nguyên của từng dự án. Hồ sơ nghiệm thu giữa các phòng ban đôi khi còn chậm trễ. Việc thiếu đồng bộ phần mềm quản lý nội bộ khiến thao tác nhập liệu thủ công kéo dài, làm giảm tính cập nhật của báo cáo giá thành.

2.1. Quy trình tập hợp chi phí trực tiếp và gián tiếp

Chi phí nhân công trực tiếp được phân định rõ ràng cho từng lập trình viên phụ trách mã nguồn. Hàng tháng, kế toán căn cứ số giờ làm việc thực tế ghi nhận trên hệ thống phần mềm Jira để tính lương. Chi phí phát sinh riêng lẻ cho dự án nào sẽ ghi nhận trực tiếp vào chi phí dự án đó. Ngược lại, chi phí sản xuất chung liên quan đến nhiều dự án cùng lúc. Khoản mục này bao gồm khấu hao máy móc mạng, bản quyền phần mềm dùng chung và tiền điện văn phòng. Kế toán tổng hợp các khoản này thành khối chi phí chung chờ phân bổ. Hệ số phân bổ được xác định dựa trên tỷ lệ chi phí nhân công trực tiếp. Phương pháp này đơn giản nhưng dễ tạo ra sai lệch.

2.2. Những tồn tại trong công tác xác định giá thành

Điểm hạn chế lớn nhất nằm ở việc xác định giá trị sản phẩm dở dang cuối kỳ. Sản phẩm phần mềm thường có chu kỳ kiểm thử kéo dài qua nhiều niên độ. Doanh nghiệp hiện ước lượng tỷ lệ hoàn thành theo phán đoán chủ quan của trưởng dự án. Cách làm này thiếu căn cứ định lượng kỹ thuật chuẩn xác. Ngoài ra, việc phân bổ chi phí chung theo một tiêu thức duy nhất chưa hợp lý. Dự án quy mô nhỏ nhưng sử dụng máy chủ công nghệ cao vẫn chịu mức phân bổ thấp. Ngược lại, dự án tuyển nhiều thực tập sinh lại gánh chi phí chung quá mức. Sự chênh lệch này dẫn đến giá thành sản phẩm bị bóp méo, giảm năng lực định giá cạnh tranh.

III. Phương pháp hoàn thiện kế toán chi phí tại Công ty 3S Huế

Để khắc phục những tồn tại, Công ty 3S Huế cần thực hiện đồng bộ các nhóm giải pháp chuyên môn. Thứ nhất, doanh nghiệp cần chuẩn hóa quy trình phân loại đối tượng tập hợp chi phí. Mỗi đơn đặt hàng hoặc hợp đồng phần mềm phải được mã hóa thống nhất trên toàn hệ thống. Kế toán viên đối chiếu chứng từ trực tiếp với bộ phận dự án theo từng tuần làm việc. Thứ hai, đơn vị cần đổi mới tiêu thức phân bổ chi phí sản xuất chung. Thay vì chỉ dựa vào tiền lương thợ, kế toán nên kết hợp giữa số giờ máy chủ chạy thực tế và số giờ lập trình chuẩn. Cách làm này bảo đảm chi phí được chia tách công bằng và chính xác. Thứ ba, công ty cần xây dựng thang đo đánh giá sản phẩm dở dang chi tiết theo từng mốc bàn giao dự án. Cột mốc hoàn thành kiểm thử giao diện hay chuyển giao mã nguồn đóng vai trò căn cứ kế toán định lượng. Sự phối hợp chặt chẽ giữa kế toán và kỹ thuật sẽ hạn chế tối đa sai lệch số liệu.

3.1. Cải tiến tiêu thức phân bổ chi phí sản xuất chung

Doanh nghiệp nên áp dụng phương pháp phân bổ chi phí theo hoạt động thực tế. Chi phí chung cần chia thành các nhóm riêng biệt trước khi tính toán. Chi phí khấu hao hạ tầng công nghệ và máy chủ phân bổ theo dung lượng lưu trữ của từng dự án. Chi phí văn phòng phẩm, điện nước và quản lý phân bổ theo số giờ làm việc chuẩn của nhân sự. Kế toán xác định hệ số phân bổ theo công thức hai bước rõ ràng. Bước một lấy tổng chi phí nhóm chia cho tổng tiêu thức tương ứng. Bước hai nhân hệ số với tiêu thức thực tế của từng hợp đồng. Phương pháp này loại bỏ tình trạng cào bằng chi phí, bảo đảm công bằng tài chính.

3.2. Ứng dụng phần mềm tự động hóa quản trị chi phí

Công ty 3S Huế cần tích hợp phần mềm kế toán chuyên sâu với hệ thống quản lý dự án hiện có. Việc đồng bộ dữ liệu thời gian thực giúp kế toán cập nhật chi phí nhân công ngay khi kỹ sư hoàn thành tác vụ. Chứng từ điện tử thay thế dần chứng từ giấy truyền thống. Quy trình xét duyệt hóa đơn dịch vụ ngoài thực hiện trực tuyến, giảm thiểu sai sót và thất lạc. Ngoài ra, phần mềm cho phép trích xuất báo cáo giá thành tự động theo từng giai đoạn phát triển phần mềm. Nhân viên kế toán tiết kiệm thời gian nhập liệu thủ công. Doanh nghiệp dễ dàng kiểm soát ngân sách dự án và phát hiện sớm các nguy cơ vượt định mức chi phí.

IV. Ý nghĩa ứng dụng tính giá thành phần mềm tại Công ty 3S Huế

Hoàn thiện kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành mang lại giá trị thực tiễn to lớn cho Công ty 3S Huế. Số liệu giá thành chuẩn xác là nền tảng để định giá thầu cạnh tranh trên thị trường công nghệ thông tin. Doanh nghiệp chủ động thiết lập mức báo giá phù hợp, vừa thu hút đối tác vừa bảo đảm tỷ suất lợi nhuận kỳ vọng. Công tác kiểm soát chi phí chặt chẽ giúp ngăn ngừa tình trạng lãng phí tài nguyên công nghệ và nhân lực. Ban giám đốc nhận diện nhanh chóng các dự án sinh lời cao và những hợp đồng tiềm ẩn rủi ro thua lỗ. Từ đó, công ty đưa ra những quyết sách điều phối nhân sự hợp lý hơn giữa các phòng ban. Việc tuân thủ chuẩn mực kế toán giúp nâng cao tính minh bạch tài chính. Báo cáo tài chính tin cậy tạo dựng uy tín vững chắc với cơ quan thuế, ngân hàng và các nhà đầu tư chiến lược. Sự phát triển bền vững của doanh nghiệp bắt nguồn từ nền tảng quản trị chi phí khoa học và hiện đại.

4.1. Nâng cao hiệu quả quản trị tài chính doanh nghiệp

Xác định giá thành chính xác tạo đòn bẩy nâng cao hiệu quả tài chính tại 3S Huế. Doanh nghiệp phân bổ dòng tiền hợp lý cho các hoạt động nghiên cứu công nghệ mới. Kế toán cung cấp các báo cáo định kỳ về biến động chi phí theo từng tháng. Ban điều hành có căn cứ để đàm phán hợp đồng thầu phụ với mức giá tối ưu nhất. Các khoản lãng phí vô hình như giờ công nhàn rỗi hay chi phí bản quyền dư thừa bị triệt tiêu. Nguồn vốn doanh nghiệp được bảo toàn và luân chuyển nhịp nhàng. Khả năng thanh toán nợ ngắn hạn và thanh khoản tài chính duy trì ở mức an toàn.

4.2. Khả năng nhân rộng mô hình cho ngành công nghệ

Mô hình kế toán chi phí của Công ty 3S Huế có thể trở thành bài học tham khảo giá trị cho các công ty gia công phần mềm vừa và nhỏ tại khu vực miền Trung. Đặc thù chi phí ngành công nghệ luôn đặt trọng tâm vào nhân lực sáng tạo. Việc kết hợp hài hòa giữa hệ thống theo dõi tiến độ kỹ thuật và sổ sách kế toán giúp bài toán chi phí trở nên minh bạch. Các doanh nghiệp khởi nghiệp số dễ dàng học hỏi cách phân bổ chi phí chung và đánh giá sản phẩm dở dang. Phương pháp tiếp cận này thúc đẩy toàn ngành phần mềm vận hành bài bản, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế thị trường chịu nhiều biến động về giá cả do tác động của xung đột Nga – Ukraine và hậu quả của đại dịch COVID-19, hoạt động xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ công nghệ thông tin của Việt Nam ghi nhận sự sụt giảm đáng kể về số lượng đơn hàng. Áp lực cạnh tranh gia tăng đòi hỏi các doanh nghiệp gia công và phát triển phần mềm phải kiểm soát chặt chẽ các yếu tố chi phí nhằm tối ưu hóa giá thành sản phẩm, xây dựng chính sách giá và chiết khấu linh hoạt cho khách hàng, đồng thời đảm bảo biên lợi nhuận hoạt động. Do đặc thù sản phẩm phần mềm mang tính cá biệt, quy trình sản xuất phức tạp và chu kỳ thực hiện kéo dài, công tác tập hợp chi phí và tính giá thành trở thành mắt xích trung tâm trong hệ thống kế toán quản trị và kế toán tài chính của doanh nghiệp.

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Phan Thị Phương Thảo tại Trường Đại học Kinh tế – Đại học Huế tập trung giải quyết bài toán tổ chức kế toán chi phí và tính giá thành tại Công ty TNHH phần mềm quốc tế 3S Huế. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu được văn bản xác định cụ thể như sau:

1. Mục tiêu chung: Nghiên cứu thực trạng công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành tại Công ty TNHH phần mềm quốc tế 3S Huế, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán và nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty trong giai đoạn tiếp theo.
2. Mục tiêu cụ thể:
   • Hệ thống hóa cơ sở lý luận cơ bản về kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp.
   • Tìm hiểu, phân tích và phản ánh thực trạng phương pháp kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành áp dụng cho dự án tại Công ty TNHH phần mềm quốc tế 3S Huế.
   • Đánh giá các ưu điểm, nhược điểm trong quy trình hạch toán thực tế; đề xuất hệ thống giải pháp và kiến nghị có tính khả thi nhằm hoàn thiện công tác kế toán chi phí và giá thành tại đơn vị.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài được giới hạn rõ ràng:

• Đối tượng nghiên cứu: Thực trạng công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành đối với dự án mã số 21-DJC-DDL tại Công ty TNHH phần mềm quốc tế 3S Huế.
• Phạm vi không gian: Công ty TNHH phần mềm quốc tế 3S Huế, địa chỉ tại Tầng 6 và 8 tòa nhà HCC, số 72 đường Phạm Văn Đồng, Phường Vỹ Dạ, Thành phố Huế, Tỉnh Thừa Thiên Huế.
• Phạm vi thời gian: Số liệu nghiên cứu chi tiết về tập hợp chi phí và tính giá thành dự án được thu thập trong Quý I/2022 (từ tháng 01/2022 đến tháng 03/2022); số liệu tổng quan về tình hình tài sản, nguồn vốn và kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh được khảo sát qua 3 năm (2020, 2021 và 2022).
• Phạm vi nội dung: Tập trung vào các quy trình hạch toán chi phí nhân công trực tiếp, chi phí sản xuất chung, phương pháp phân bổ chi phí và lập bảng tính giá thành dự án phần mềm theo Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Tiêu chí	Nội dung xác lập trong khóa luận
Đề tài	Kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành tại Công ty TNHH phần mềm quốc tế 3S Huế
Tác giả & Đơn vị	Phan Thị Phương Thảo (Khoa Kế toán – Tài chính, Trường Đại học Kinh tế – Đại học Huế)
Giảng viên hướng dẫn	ThS. Lê Hoàng Anh
Đối tượng cụ thể	Dự án phần mềm 21-DJC-DDL
Khung thời gian dữ liệu	Dữ liệu hạch toán chi phí: Quý I/2022; Dữ liệu tài chính chung: Giai đoạn 2020 – 2022

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý thuyết dựa trên các chuẩn mực kế toán, văn bản quy phạm pháp luật của Bộ Tài chính và các giáo trình chuyên ngành kế toán:

• Chuẩn mực kế toán số 01 (VAS 01): Ban hành theo Quyết định số 165/2002/QĐ-BTC ngày 31/12/2002 của Bộ Tài chính, xác định khái niệm chi phí là tổng giá trị các khoản làm giảm lợi ích kinh tế trong kỳ kế toán dưới hình thức các khoản tiền chi ra, các khoản khấu trừ tài sản hoặc phát sinh nợ làm giảm vốn chủ sở hữu không bao gồm khoản phân phối cho chủ sở hữu.
• Thông tư số 133/2016/TT-BTC: Ngày 26/08/2016 của Bộ Tài chính hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa. Trong đó, tác giả tập trung vào Điểm b, Khoản 1, Điều 26 quy định nguyên tắc hạch toán trên Tài khoản 154 "Chi phí sản xuất, kinh doanh dở dang".
• Thông tư số 40/2017/TT-BTC: Quy định về chế độ công tác phí cho người lao động đi công tác trong nước, làm căn cứ xác định tính hợp lý của chi phí đi lại, phụ cấp lưu trú trong chi phí sản xuất chung.
• Hệ thống giáo trình tham khảo: Giáo trình Kế toán chi phí (Huỳnh Lợi, 2010), Giáo trình Kế toán tài chính (Nghiêm Văn Lợi, 2007), Bài giảng Kế toán quản trị 1 (Đào Nguyên Phi, 2021) và Bài giảng Kế toán chi phí 1 (Phan Thị Hải Hà, 2021).

Văn bản hệ thống hóa các tiêu thức phân loại chi phí sản xuất bao gồm: phân loại theo nội dung kinh tế ban đầu (chi phí nguyên vật liệu, chi phí nhân công, chi phí công tác, chi phí công cụ dụng cụ, chi phí thuê ngoài, chi phí khấu hao tài sản cố định); phân loại theo công dụng kinh tế (chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí sản xuất chung); phân loại theo mối quan hệ với kỳ tính kết quả (chi phí sản phẩm, chi phí thời kỳ); phân loại theo mức độ hoạt động (chi phí biến đổi, chi phí cố định, chi phí hỗn hợp); và phân loại theo phương pháp quy nạp (chi phí trực tiếp, chi phí gián tiếp). Về phương pháp tính giá thành, văn bản tập trung mô hình hóa phương pháp tỷ lệ thông qua quy trình 5 bước để phân bổ chi phí và xác định tổng giá thành hoàn thành.

Phương pháp nghiên cứu thực tế được tác giả triển khai bao gồm:

• Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp: Trích xuất thông tin từ báo cáo tài chính giai đoạn 2020 – 2022, sổ chi tiết Tài khoản 1541, bảng chấm công nhân viên sản xuất, bảng phân bổ tiền lương, bảng phân bổ công cụ dụng cụ và bảng phân bổ thời gian làm việc các tháng 1, 2, 3 năm 2022.
• Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Tổng hợp, phân tích các quy định pháp lý, thông tư hướng dẫn và giáo trình kế toán chi phí để thiết lập khung tham chiếu.
• Phương pháp phỏng vấn trực tiếp: Trao đổi với cán bộ quản lý và nhân viên phòng Kế toán – Tài chính của công ty nhằm tìm hiểu thực tế luân chuyển chứng từ và phương pháp hạch toán.
• Phương pháp ghi chép và quan sát: Quan sát trình tự ghi sổ kế toán máy và quy trình theo dõi dự án thực tế tại doanh nghiệp.
• Phương pháp phân tích và xử lý số liệu: Sử dụng phương pháp so sánh các chỉ tiêu tài sản, nguồn vốn và doanh thu giữa các năm; ứng dụng phần mềm Microsoft Excel để tổng hợp và xử lý dữ liệu chi phí.

---

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Đặt vấn đề

Phần này trình bày tính cấp thiết của đề tài trong bối cảnh ngành xuất khẩu phần mềm chịu sức ép cạnh tranh sau dịch bệnh và biến động địa chính trị. Tác giả xác định rõ mục tiêu tổng quát, 3 mục tiêu cụ thể, đối tượng nghiên cứu là dự án 21-DJC-DDL, cùng phạm vi không gian tại trụ sở công ty ở Huế và phạm vi thời gian hạch toán trong Quý I/2022. Phương pháp luận nghiên cứu và kết cấu tổng thể của khóa luận gồm 3 phần cũng được định hình tại đây.

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành tại doanh nghiệp

Chương 1 hệ thống hóa toàn diện các lý thuyết kế toán chi phí và tính giá thành:

• Khái niệm và phân loại chi phí: Làm rõ định nghĩa chi phí và chi phí sản xuất theo VAS 01 và quan điểm của các tác giả học thuật. Phân tích chi tiết 5 tiêu thức phân loại chi phí sản xuất phục vụ yêu cầu quản trị nội bộ và lập báo cáo tài chính.
• Tập hợp chi phí và đối tượng tính giá thành: Phân biệt phương pháp tập hợp trực tiếp đối với các khoản chi phí gắn liền với một đối tượng chịu chi phí cụ thể và phương pháp phân bổ gián tiếp (xác định hệ số phân bổ dựa trên tổng chi phí cần phân bổ chia cho tổng tiêu thức phân bổ). Trình bày bản chất của giá thành (định mức, kế hoạch, thực tế) và mối quan hệ giữa chi phí sản xuất với giá thành thông qua công thức cân đối chi phí dở dang đầu kỳ, chi phí phát sinh trong kỳ và chi phí dở dang cuối kỳ.
• Hạch toán theo Thông tư 133/2016/TT-BTC: Phân tích đặc điểm hạch toán không sử dụng các tài khoản chi phí riêng lẻ (621, 622, 627) mà sử dụng trực tiếp Tài khoản 154 "Chi phí sản xuất, kinh doanh dở dang" mở chi tiết:
  • TK 154 (Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp): Phản ánh vật tư sử dụng trực tiếp.
  • TK 154 (Chi phí nhân công trực tiếp): Tập hợp tiền lương, thưởng và các khoản trích theo lương (BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ) của nhân sự trực tiếp sản xuất qua quan hệ đối ứng với TK 334, TK 335, TK 338.
  • TK 154 (Chi phí sản xuất chung): Tập hợp chi phí dụng cụ, khấu hao, dịch vụ mua ngoài qua đối ứng với TK 153, TK 214, TK 242, TK 331, TK 111, TK 112.
• Phương pháp tính giá thành theo tỷ lệ: Trình bày chi tiết công thức 5 bước từ xác định chi phí thực tế, giá thành định mức, tỷ lệ tính giá thành, giá thành đơn vị đến tổng giá thành hoàn thành.

Chương 2: Thực trạng công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành dự án tại Công ty TNHH phần mềm quốc tế 3S Huế

Chương 2 phản ánh thực tế tổ chức sản xuất và công tác kế toán tại đơn vị nghiên cứu:

• Tổng quan doanh nghiệp: Công ty TNHH phần mềm quốc tế 3S Huế thành lập ngày 13/07/2019, mã số thuế 3301653738, vốn điều lệ đăng ký 10.000.000.000 đồng, do ông Bùi Trọng Giang làm người đại diện pháp luật. Đến ngày 03/06/2022, công ty mở chi nhánh tại Đà Nẵng do bà Nguyễn Thị Hợp làm đại diện. Ngành nghề kinh doanh chính là xuất bản phần mềm (mã ngành 5820) và lập trình máy vi tính (mã ngành 6201). Bộ máy quản lý gồm Giám đốc điều hành, Phòng Hành chính – Nhân sự, Phòng Kế toán – Tài chính, Phòng Kỹ thuật và Bộ phận Dự án (chia thành các nhóm dự án 1, 2, 3).
• Tình hình nguồn lực và hoạt động kinh doanh: Khóa luận khảo sát quy mô lao động, tình hình biến động tài sản, nguồn vốn và doanh thu giai đoạn 2020 – 2022. Công ty áp dụng hình thức kế toán máy, tổ chức luân chuyển chứng từ tập trung tại Phòng Kế toán – Tài chính.
• Quy trình hạch toán chi phí và tính giá thành dự án 21-DJC-DDL:
  • Do đặc thù sản xuất phần mềm không phát sinh chi phí nguyên vật liệu trực tiếp tạo thành thực thể vật chất, chi phí sản xuất tập trung chủ yếu vào chi phí nhân công trực tiếp và chi phí sản xuất chung.
  • Kế toán sử dụng Tài khoản 1541 để theo dõi chi tiết cho dự án. Chi phí nhân công trực tiếp được tập hợp căn cứ vào Bảng chấm công nhân viên sản xuất tháng 3/2022, chứng từ hạch toán lương và Bảng phân bổ thời gian làm việc của các lập trình viên tham gia dự án trong tháng 1, tháng 2 và tháng 3 năm 2022.
  • Chi phí sản xuất chung bao gồm chi phí công cụ dụng cụ (máy tính, thiết bị văn phòng phân bổ qua TK 242), chi phí dịch vụ mua ngoài, chi phí điện nước và khấu hao tài sản cố định được phân bổ cho dự án theo tiêu thức thời gian lao động.
  • Cuối kỳ, kế toán lập chứng từ kết chuyển chi phí từ TK 1541 sang TK 632 (Giá vốn hàng bán) để xác định giá thành toàn bộ dự án hoàn thành, làm căn cứ kết chuyển lãi lỗ xác định kết quả kinh doanh.

Khoản mục chi phí tại 3S Huế	Tài khoản sử dụng	Chứng từ hạch toán căn cứ	Phương pháp tập hợp / phân bổ
Chi phí nhân công trực tiếp	TK 1541 (chi tiết nhân công)	Bảng chấm công, bảng thanh toán lương, bảng phân bổ thời gian làm việc	Tập hợp trực tiếp theo thời gian tham gia dự án 21-DJC-DDL
Chi phí sản xuất chung	TK 1541 (chi tiết SXC)	Bảng phân bổ CCDC, hóa đơn dịch vụ mua ngoài, bảng trích khấu hao TSCĐ	Phân bổ gián tiếp theo tỷ lệ thời gian lao động thực tế
Giá vốn dự án hoàn thành	TK 632	Chứng từ kết chuyển chi phí, bảng tính giá thành dự án 21-DJC-DDL	Kết chuyển toàn bộ chi phí dở dang khi dự án nghiệm thu bàn giao

Chương 3: Một số giải pháp hoàn thiện công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành dự án tại Công ty TNHH phần mềm quốc tế 3S Huế

Tác giả tiến hành đánh giá ưu điểm và hạn chế trong công tác kế toán của công ty:

• Đánh giá chung: Công ty đã xây dựng được bộ máy quản lý tinh gọn, quy trình thực hiện dự án rõ ràng, áp dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa theo Thông tư 133/2016/TT-BTC phù hợp với quy mô hoạt động và vận hành kế toán trên phần mềm máy tính giúp giảm bớt sai sót cơ học.
• Tồn tại, hạn chế: Tiêu thức phân bổ chi phí sản xuất chung còn mang tính bình quân; việc theo dõi giờ công lao động của lập trình viên trên nhiều dự án đan xen chưa thực sự chặt chẽ; công tác trích trước chi phí hoặc đánh giá chi phí dở dang cuối kỳ đối với các hợp đồng kéo dài chưa có quy chuẩn định lượng chi tiết.
• Giải pháp đề xuất: Nhóm giải pháp hoàn thiện công tác kế toán chung (nâng cấp phần mềm kế toán, chuẩn hóa quy trình luân chuyển chứng từ nội bộ giữa bộ phận dự án và kế toán) và nhóm giải pháp chuyên sâu cho kế toán chi phí (hoàn thiện phương pháp phân bổ chi phí sản xuất chung, xây dựng định mức chi phí nhân công theo từng đầu việc kỹ thuật, và chuẩn hóa phương pháp xác định giá trị dự án dở dang cuối kỳ).

Phần 3: Kết luận và kiến nghị

Tóm lược kết quả nghiên cứu toàn khóa luận, khẳng định tính cần thiết của việc hoàn thiện công tác tính giá thành dự án phần mềm và đưa ra kiến nghị đối với ban giám đốc công ty nhằm hỗ trợ bộ phận kế toán thực thi các giải pháp đã đề xuất.

---

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đạt được các kết quả cụ thể gắn liền với số liệu và quy trình thực tế tại đơn vị khảo sát:

• Hệ thống hóa mô hình kế toán chi phí doanh nghiệp phần mềm: Làm rõ phương thức vận dụng Thông tư 133/2016/TT-BTC vào một doanh nghiệp công nghệ thông tin có đặc thù không phát sinh chi phí nguyên vật liệu trực tiếp thông thường mà chi phí nhân công chiếm tỷ trọng áp đảo.
• Phản ánh chi tiết quy trình tính giá thành dự án 21-DJC-DDL: Văn bản đã trích xuất và hệ thống hóa toàn bộ số liệu hạch toán thực tế trong Quý I/2022 thông qua hệ thống Bảng phân bổ thời gian làm việc các tháng 1, 2, 3/2022, Bảng chấm công tháng 3/2022, Sổ chi tiết TK 1541, và Bảng tính giá thành dự án 21-DJC-DDL hoàn thành kết chuyển sang TK 632.
• Đề xuất giải pháp mang tính ứng dụng: Tác giả đưa ra các biện pháp cụ thể nhằm hoàn thiện công tác phân bổ chi phí sản xuất chung, kiểm soát thời gian lao động thực tế của lập trình viên và chuẩn hóa phương pháp ghi nhận chi phí dở dang cho từng giai đoạn bàn giao phần mềm.

So với các tài liệu lý thuyết thuần túy, đóng góp tự thân của khóa luận là cung cấp bức tranh thực tế về việc tổ chức chứng từ, tài khoản và sổ chi tiết kế toán tại một doanh nghiệp phần mềm quy mô nhỏ tại địa bàn miền Trung, phản ánh sự gắn kết giữa lý thuyết kế toán tài chính với quy trình quản lý dự án công nghệ.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận tồn tại một số giới hạn nghiên cứu được xác định từ phạm vi khảo sát thực tế:

• Hạn chế về phạm vi dữ liệu: Đề tài chỉ tập trung khảo sát chuyên sâu công tác hạch toán chi phí đối với một dự án duy nhất (dự án 21-DJC-DDL) trong phạm vi thời gian hẹp là Quý I/2022. Dữ liệu chưa phản ánh toàn diện các loại hình dự án khác nhau (như hợp đồng trọn gói cố định so với hợp đồng theo thời gian và vật liệu) cũng như chưa bao quát hoạt động hạch toán tại chi nhánh Đà Nẵng mới thành lập năm 2022.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Tác giả đề xuất các nghiên cứu trong tương lai cần mở rộng phạm vi khảo sát trên toàn bộ các hợp đồng dự án phần mềm tại doanh nghiệp, đi sâu nghiên cứu việc xây dựng hệ thống chi phí định mức, chi phí tiêu chuẩn và phát triển mô hình kế toán quản trị chi phí chuyên sâu phục vụ việc ra quyết định giá thầu trong các doanh nghiệp gia công phần mềm xuất khẩu.

---

Giá trị tham khảo

Báo cáo khóa luận mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho các nhóm đối tượng sau:

• Sinh viên ngành Kế toán, Kiểm toán và Tài chính: Cung cấp nguồn tài liệu thực tế về phương pháp hạch toán chi phí sản xuất kinh doanh theo Thông tư 133/2016/TT-BTC tại một doanh nghiệp dịch vụ kỹ thuật cao, đặc biệt là cách mở và ghi chép sổ chi tiết Tài khoản 1541 cho từng dự án phần mềm riêng biệt.
• Kế toán viên tại các công ty khởi nghiệp và doanh nghiệp CNTT vừa và nhỏ: Tham khảo phương pháp xây dựng bảng phân bổ thời gian lao động của kỹ sư lập trình để làm căn cứ tính lương và phân bổ chi phí sản xuất chung một cách hợp lý vào giá vốn dự án.
• Nhà quản lý dự án công nghệ thông tin: Hiểu rõ mối liên hệ giữa tiến độ bàn giao mốc công việc, bảng chấm công lao động thực tế và giá thành sản phẩm, hỗ trợ kiểm soát chi phí thực tế so với dự toán ban đầu.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty TNHH phần mềm quốc tế 3S Huế áp dụng chế độ kế toán nào và tập hợp chi phí sản xuất trên tài khoản nào?
Công ty áp dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa theo Thông tư số 133/2016/TT-BTC ngày 26/08/2016 của Bộ Tài chính. Doanh nghiệp không sử dụng các tài khoản 621, 622, 627 mà tập hợp toàn bộ chi phí sản xuất phát sinh vào Tài khoản 154 "Chi phí sản xuất, kinh doanh dở dang", mở chi tiết thành Tài khoản 1541 để theo dõi riêng cho từng dự án.

2. Dự án cụ thể nào được tác giả lựa chọn để nghiên cứu hạch toán và trong khoảng thời gian nào?
Khóa luận nghiên cứu thực trạng hạch toán chi phí và tính giá thành tại dự án mã số 21-DJC-DDL. Dữ liệu tập hợp chi phí, phân bổ thời gian lao động và lập bảng tính giá thành dự án được lấy trong phạm vi Quý I/2022 (bao gồm các tháng 1, 2 và 3 năm 2022).

3. Cơ cấu bộ máy quản lý của Công ty 3S Huế được tổ chức theo mô hình nào?
Bộ máy quản lý của công ty được tổ chức theo chức năng, đứng đầu là Giám đốc điều hành. Các bộ phận trực thuộc gồm: Phòng Hành chính – Nhân sự, Phòng Kế toán – Tài chính, Phòng Kỹ thuật và Bộ phận Dự án (trong đó Bộ phận Dự án được chia nhỏ thành các nhóm do Trưởng dự án 1, Trưởng dự án 2, Trưởng dự án 3 phụ trách cùng các thành viên dự án).

4. Trong doanh nghiệp sản xuất phần mềm như 3S Huế, khoản mục chi phí nào chiếm tỷ trọng chủ yếu và phương pháp tập hợp ra sao?
Khoản mục chi phí chiếm tỷ trọng chủ yếu là chi phí nhân công trực tiếp (tiền lương, thưởng và các khoản trích theo lương của lập trình viên tham gia dự án), do quy trình sản xuất không tiêu hao nguyên vật liệu tạo thành thực thể vật chất. Chi phí nhân công được tập hợp căn cứ vào bảng chấm công và bảng phân bổ thời gian làm việc thực tế của nhân sự thực hiện dự án.

5. Quy trình tính giá thành theo phương pháp tỷ lệ trình bày trong chương lý thuyết gồm những bước nào?
Phương pháp tỷ lệ được thực hiện qua 5 bước: (1) Xác định chi phí sản xuất thực tế theo từng khoản mục chi phí; (2) Xác định giá thành định mức của sản phẩm hoàn thành theo từng khoản mục chi phí; (3) Xác định tỷ lệ tính giá thành theo từng khoản mục chi phí; (4) Xác định giá thành đơn vị của từng sản phẩm; (5) Xác định tổng giá thành sản phẩm hoàn thành.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Phan Thị Phương Thảo đã hệ thống hóa các vấn đề lý luận cốt lõi về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành theo Thông tư 133/2016/TT-BTC, đồng thời phản ánh chi tiết thực trạng hạch toán tại Công ty TNHH phần mềm quốc tế 3S Huế qua trường hợp dự án 21-DJC-DDL trong Quý I/2022. Công trình làm nổi bật đặc thù kế toán chi phí trong ngành công nghệ thông tin – nơi chi phí nhân sự đóng vai trò trọng yếu và chi phí sản xuất chung được phân bổ theo thời gian lao động kỹ thuật. Các đánh giá ưu nhược điểm và hệ thống giải pháp được đề xuất trong văn bản cung cấp căn cứ thiết thực giúp doanh nghiệp hoàn thiện quy trình kiểm soát giá thành dự án và nâng cao hiệu quả quản trị tài chính.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH TẠI DOANH NGHIỆP 1.Tổng quan về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành 1. Những vấn đề cơ bản của chi phí sản xuất 1. Khái niệm  Khái niệm về chi phí Chi phí là một chỉ tiêu cơ bản trong doanh nghiệp có rất nhiều khái niệm được định nghĩa khác nhau. Một số khái niệm về chi phí như: Theo Chuẩn mực kế toán 01 – Chuẩn mực chung của hệ thống chuẩn mực kế toán Việt Nam được ban hành và công bố theo theo quyết định số 165/2002/QĐ-BTC ngày 31/12/2002 của Bộ Tài chính thì chi phí được định nghĩa: “Chi phí là tổng giá trị các khoản làm giảm lợi ích kinh tế trong kỳ kế toán dưới hình thức các khoản tiền chi ra, các khoản khấu trừ tài sản hoặc phát sinh các khoản nợ làm giảm vốn chủ sở hữu không bao gồm khoản phân phối cho các cổ đông hoặc các chủ sở hữu”.

Theo Huỳnh Lợi 2010, giáo trình Kế toán chi phí cho rằng: “ Chi phí là biểu hiện bằng tiền những hao phí về lao động sống và lao động vật hóa phát sinh gắn liền với hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp trong một thời kỳ nhất định”. “ Chi phí là những tổn thất phát sinh làm giảm nguồn lợi kinh tế của doanh nghiệp kiểm soát trong kỳ, gắn liền với hoạt động sản xuất kinh doanh và tác động làm giảm vốn chủ sở hữu”. Từ những định nghĩa trên có thể khái quát chi phí là những khoản làm giảm giá trị lợi ích kinh tế dưới các hình thức như chi tiền giảm giá trị tài sản, tăng các khoản nợ phải trả, các khoản khấu trừ,. nhằm phục vụ cho công tác sản xuất, kinh doanh trong một kỳ.

 Khái niệm kế toán chi phí sản xuất Theo Huỳnh Lợi 2010, giáo trình Kế toán chi phí cho rằng: “ Chi phí sản xuất biểu hiện bằng tiền các hao phí về lao động sống và lao động vật hóa mà doanh nghiệp đã bỏ ra có liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh trong một thời kỳ nhất định”. 5 “ Chi phí sản xuất là những tổn thất về nguồn lực kinh tế về tài sản sử dụng trong hoạt động sản xuất kinh doanh.” Như vậy, chi phí sản xuất có thể được định nghĩa là các khoản phải trả phục vụ cho công tác sản xuất sản phẩm. Các chi phí đó có thể bao gồm chi phí nguyên vật liệu, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí sản xuất chung. Phân loại chi phí sản xuất Chi phí sản xuất trong doanh nghiệp được phân loại theo nhiều cách khác nhau tùy theo việc xem xét chi phí ở từng góc độ, từng tính chất, công dụng và theo từng mục đích quản lý khác nhau.

Như vậy, chi phí sản xuất được phân loại theo các tiêu thức sau:  Phân loại chi phí sản xuất theo nội dung kinh tế ban đầu Căn cứ vào nội dung kinh tế ban đầu thì chi phí sản xuất được phân loại theo nội dung, tính chất kinh tế ban đầu vào một yếu tố chi phí, không phân biệt công dụng kinh tế của các chi phí đã phát sinh, bao gồm: Chi phí nguyên vật liệu: Là toàn bộ chi phí về nguyên liệu, vật liệu sử dụng trực tiếp để sản xuất, chế tạo sản phẩm hoặc thực hiện các lao vụ, dịch vụ của doanh nghiệp. Chi phí nhân công: Là toàn bộ chi phí phải trả cho người lao động bao gồm tiền lương nhân viên, các khoản phụ cấp, trợ cấp, tiền ăn giữa ca, các khoản trích theo lương như kinh phí công đoàn, bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp của người lao động. Chi phí công tác: Theo Điều 3 thông tư 40/2017/TT-BTC thì “Công tác phí là khoản chi phí để trả cho người đi công tác trong nước, bao gồm: Chi phí đi lại, phụ cấp lưu tú, tiền thuê phòng nghỉ nơi đến công tác, cước hành lý và tài liệu mang theo để làm việc (nếu có).” Chi phí công cụ dụng cụ: là giá mua của một hay nhiều sản phẩm tham gia vào một hay nhiều chu kỳ sản xuất kinh doanh, ví dụ các đồ dùng trong văn phòng như máy tính, chuột, bàn, ghế,. Chi phí thuê ngoài: là hình thức thuê dịch vụ bên ngoài nhằm triển khai, hoàn thiện các công việc, nhiệm vụ cụ thể trong công ty.

Vì đặc trưng là công ty công nghệ thông tin có đội ngũ sản xuất, thiết kế các phần mềm riêng nhưng sẽ có những dự án không phải là thế mạnh nên công ty sẽ thuê ngoài để làm những phần đó. 6 Chi phí khấu hao TSCĐ: là hao phí của toàn bộ các tài sản cố định khi tham gia hoạt động sản xuất kinh doanh. Phân loại chi phí sản xuất theo nội dung kinh tế ban đầu giúp doanh nghiệp biết được từng loại chi phí mà doanh nghiệp đã sử dụng trong quá trình sản xuất kinh doanh.  Phân loại chi phí theo công dụng kinh tế Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: Nguyên vật liệu tiêu hao trong quá trình sản xuất mà cấu thành thực thể của sản phẩm hay nói một cách khác, chi phí nguyên vật liệu là giá trị các loại nguyên vật liệu tạo thành thực thể của sản phẩm, chi phí này có thể tính trực tiếp cho các loại sản phẩm.

Chi phí nhân công trực tiếp: là chi phí để chi trả cho những người trực tiếp sản xuất sản phẩm. Chi phí lao động trực tiếp bao gồm các khoản như tiền lương, tiền công, phụ cấp và các khoản trích theo lương heo quy định của luật lao động như bảo hiểm xã hội, bảo hiểm tự nguyện, bảo hiểm y tế, kinh phí công đoàn và một số khoản khác như thưởng lễ, tết. Chi phí nhân công trực tiếp được tính trực tiếp vào từng loại sản phẩm được sản xuất ra, từng dự án, công trình, nó có thể được xác định rõ ràng và cụ thể cho từng loại sản phẩm, từng loại dịch vụ. Chi phí sản xuất chung: Là toàn bộ những chi phí sản xuất ngoài chi phí nguyên vật liệu, chi phí nhân công trực tiếp cần phục vụ cho công tác sản xuất trong doanh nghiệp và được phát sinh trong bộ phận sản xuất của doanh nghiệp.

Cách phân loại này có thể giúp quản lý các chi phí sản xuất hợp lý, công tác tính giá thành cũng trở nên dễ dàng hơn. Đồng thời, giúp công ty nắm được tình hình thực hiện các kế hoạch đã đề ra, và đây cũng chính là cơ sở cho công tác hoạch định năng lực sản xuất trong công ty và lập kế hoạch cho kỳ sản xuất sau.  Phân loại chi phí theo mối quan hệ với kỳ tính kết quả Chi phí sản phẩm: Theo Đào Nguyên Phi 2021, Bài giảng Kế toán quản trị 1 cho rằng “Chi phí sản phẩm là những chi phí gắn liền với quá trình sản xuất sản phẩm hay hàng hóa được mua vào. Chi phí sản phẩm được ghi nhận là chi phí (gọi là giá vốn hàng bán) tại thời điểm sản phẩm hoặc dịch vụ được tiêu thụ.

Khi sản phẩm hàng hóa chưa tiêu thụ được thì những chi phí này nằm trong sản phẩm, hàng hóa tồn kho (gọi là chi phí tồn kho).” 7 Chi phí thời kỳ: là toàn bộ những chi phí phát sinh ngoại trừ chi phí sản phẩm và làm ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận trong một kỳ kế toán.  Phân loại chi phí theo mối quan hệ với mức độ hoạt động Chi phí khả biến (chi phí biến đổi, biến phí): Theo Đào Nguyên Phi 2021, Bài giảng Kế toán quản trị 1 cho rằng “Chi phí biến đổi là những chi phí thay đổi trên tổng số theo sự thay đổi của mức hoạt động của tổ chức.” Hay có thể nói chi phí biến đổi là những chi phí có sự biến đổi tỷ lệ thuận với mức độ hoạt động, và chi phí biến đổi nếu xét trong một đơn vị sản phẩm thì không thay đổi theo mức độ hoạt động. Chi phí cố định (định phí, chi phí bất biến): Theo Đào Nguyên Phi 2021, Bài giảng Kế toán quản trị 1 cho rằng “Chi phí cố định là những chi phí không thay đổi trên tổng số hoạt động bất chấp sự thay đổi của mức độ hoạt động.” Tổng các loại chi phí có sự biến đổi tỷ lệ nghịch so với mức độ hoạt động. Tuy nhiên chi phí cố định tính cho một đơn vị sản phẩm giảm dần khi mức độ hoạt động của doanh nghiệp tăng lên.

Chi phí hỗn hợp: là những chi phí bao gồm cả biến phí và định phí.  Phân loại chi phí theo phương pháp quy nạp Chi phí trực tiếp là những chi phí có thể truy nguyên theo đối tượng đó, hay nói đây là chi phí phát sinh trực tiếp lên từng đối tượng chịu chi phí có thể tính chi phí trực tiếp lên từng đối tượng một cách hiệu quả. Đây là loại chi phí phổ biến trong doanh nghiệp. Chi phí gián tiếp: là những chi phí không phải là chi phí trực tiếp nhưng làm giảm lợi ích kinh tế trong kỳ, phải sử những chi phí khác hay tiêu chí khác để phân bổ cho các chi phí đó.

Cách phân loại này giúp cho doanh nghiệp có các biện pháp, chính sách phân chia chi phí hợp lý cho từng đối tượng. Như vậy, mỗi cách phân loại chi phí trên nhằm đáp ứng những mục đích khác nhau để có thể kiểm soát các chi phí một cách có hiệu quả mặt khác còn giúp cho các nhà quản trị quản lý các chi phí phát sinh trong từng khía cạnh khác nhau. Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất và phương pháp tập hợp chi phí sản xuất  Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất Xác định đối tượng tập hợp chi phí có thể căn cứ vào nội dung, tính chất, mục đích, hay địa điểm, phạm vi mà các chi phí đó phát sinh để tập hợp chi phí vào từng 8 đối tượng cụ thể. Trong một số doanh nghiệp thì đối tượng tập hợp chi phí có thể là từng đơn đặt hàng; từng công trình, hạng mục; từng dự án; từng sản phẩm; nhóm sản phẩm;.

 Phương pháp tập hợp chi phí sản xuất Tùy vào từng đặc điểm và các đối tượng tập hợp chi phí mà có thể tập hợp chi phí theo nhiều phương pháp khác nhau. Doanh nghiệp thường sử dụng 2 phương pháp để tập hợp chi phí là phương pháp trực tiếp và phương pháp gián tiếp. Phương pháp trực tiếp: Phương pháp này chủ yếu được dùng để tập hợp các chi phí trực tiếp và liên quan đến những đối tượng tập hợp chi phí đã được xác định. Có thể hiểu chi phí phát sinh liên quan đến đối tượng nào thì tập hợp trực tiếp lên đối tượng đó.