Kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Long Thọ

Khóa luận kế toán doanh thu, chi phí và kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Long Thọ

• Tác giả: Nguyễn Thị Kiều Trinh
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Thị Thanh Bình
• Trường học: Đại học Huế - Trường Đại học Kinh tế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Long Thọ
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan kế toán doanh thu chi phí tại Công ty Long Thọ Huế 2024

Công ty Cổ phần Long Thọ là doanh nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng lâu đời tại thành phố Huế. Hoạt động chính bao gồm sản xuất gạch lát Terrazzo, vôi nung và ống cống bê tông. Kế toán doanh thu và chi phí giữ vai trò then chốt trong bộ máy vận hành tài chính. Bộ phận kế toán áp dụng Thông tư 200/2014/TT-BTC làm khung pháp lý hạch toán chuẩn mực. Quy trình kế toán phản ánh toàn diện dòng vận động của nguồn vốn kinh doanh. Doanh nghiệp sử dụng phần mềm kế toán hiện đại để theo dõi và cập nhật chứng từ phát sinh hàng ngày. Mọi luồng tiền bán hàng và chi phí đầu vào đều được ghi nhận chi tiết theo từng đối tượng khách hàng và nhà cung cấp. Việc hạch toán doanh thu gắn liền với xuất hóa đơn giá trị gia tăng hợp lệ. Chi phí được phân loại cụ thể theo yếu tố chi phí nguyên vật liệu, chi phí nhân công và chi phí quản lý. Dữ liệu tài chính cung cấp cơ sở quan trọng cho công tác quyết toán thuế và lập báo cáo tài chính cuối năm. Hệ thống kiểm soát nội bộ tại công ty hoạt động chặt chẽ qua từng khâu xét duyệt hồ sơ thanh toán.

1.1. Đặc điểm tổ chức bộ máy kế toán tại đơn vị

Bộ máy kế toán tại Công ty Cổ phần Long Thọ được tổ chức theo mô hình tập trung. Cơ cấu phòng kế toán gồm kế toán trưởng cùng các nhân viên phụ trách từng phần hành riêng biệt. Kế toán trưởng chịu trách nhiệm điều hành chung và kiểm tra báo cáo định kỳ. Nhân viên kế toán phụ trách doanh thu trực tiếp theo dõi công nợ khách hàng và hóa đơn bán ra. Kế toán chi phí tổng hợp chứng từ chi phí nguyên liệu, nhân công và chi phí quản lý. Mô hình này giúp luồng thông tin truyền đạt nhanh chóng và nhất quán. Các phần hành liên kết chặt chẽ qua hệ thống máy tính nội bộ. Quy trình kiểm tra chéo giữa các kế toán viên hạn chế tối đa sai sót số liệu.

1.2. Chính sách kế toán doanh thu và chi phí đang áp dụng

Công ty áp dụng niên độ kế toán bắt đầu từ ngày 01 tháng 01 và kết thúc ngày 31 tháng 12 hàng năm. Đơn vị tiền tệ hạch toán là đồng Việt Nam. Phương pháp ghi nhận doanh thu dựa trên nguyên tắc dồn tích và thời điểm chuyển giao quyền sở hữu hàng hóa. Công ty tính thuế giá trị gia tăng theo phương pháp khấu trừ trực tiếp trên hóa đơn điện tử. Về chi phí, hàng tồn kho được hạch toán theo phương pháp kê khai thường xuyên. Trị giá xuất kho vật tư và thành phẩm tính theo giá bình quân gia quyền. Chi phí khấu hao tài sản cố định áp dụng phương pháp đường thẳng chuẩn mực. Tất cả chi phí bán hàng và chi phí quản lý được kết chuyển đầy đủ vào cuối kỳ kế toán.

II. Thực trạng kế toán doanh thu chi phí tại Công ty Cổ phần Long Thọ

Thực tiễn ghi nhận doanh thu tại Công ty Cổ phần Long Thọ diễn ra linh hoạt theo hai kênh bán buôn và bán lẻ. Kế toán sử dụng tài khoản 511 để phản ánh doanh thu bán hàng vật liệu như gạch Terrazzo caro đen hay xi măng poóc lăng. Đối với khách hàng bán lẻ, hóa đơn điện tử lập ngay khi giao hàng và thu tiền mặt hoặc chuyển khoản qua tài khoản 111, 112. Đối với hợp đồng cung ứng dự án xây dựng lớn, doanh thu ghi nhận gắn với tài khoản công nợ 131. Về mặt chi phí, công ty phân bổ giá vốn qua tài khoản 632 và theo dõi chi phí quản lý qua tài khoản 642. Chi phí quản lý doanh nghiệp bao gồm chi phí lương nhân viên, khấu hao tài sản và dịch vụ mua ngoài. Tuy nhiên, quá trình đối chiếu số liệu vẫn xuất hiện độ trễ nhất định. Khâu tổng hợp chi phí vận chuyển đôi khi chậm hơn thời điểm xuất hóa đơn bán hàng. Một số khoản công nợ bán lẻ kéo dài phát sinh do thiếu biên bản bàn giao có chữ ký xác nhận kịp thời. Việc trích lập dự phòng phải thu khó đòi chưa được cập nhật liên tục hàng quý.

2.1. Thực tế hạch toán doanh thu bán hàng và công nợ

Hạch toán doanh thu tại đơn vị gắn chặt với việc xuất hóa đơn giá trị gia tăng điện tử. Khi phát sinh nghiệp vụ bán lẻ cho khách cá nhân, kế toán lập hóa đơn và định khoản nợ tài khoản 131 hoặc nợ tài khoản 111, có tài khoản 511 và có tài khoản 3331. Phương thức này ghi nhận doanh số tức thì trên phần mềm. Tuy nhiên, khách hàng công trình nhận hàng nhiều đợt thường dồn chứng từ đối chiếu vào cuối tháng. Điều này gây khó khăn cho việc cập nhật doanh số theo thời gian thực. Một số nghiệp vụ bán buôn phát sinh chiết khấu thương mại nhưng chưa lập chứng từ giảm trừ riêng biệt ngay lúc giao hàng. Kế toán phải thực hiện điều chỉnh bổ sung vào kỳ sau.

2.2. Vấn đề kiểm soát chi phí sản xuất và quản lý

Chi phí sản xuất và quản lý chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu tổng chi phí của công ty. Tài khoản 642 được chi tiết thành các tài khoản cấp hai như 6421 cho nhân viên, 6424 cho khấu hao và 6427 cho dịch vụ mua ngoài. Việc phân bổ chi phí gián tiếp vào giá thành sản phẩm còn dựa trên tiêu thức truyền thống. Tiêu thức này chưa phản ánh thật sự mức tiêu hao nguồn lực của từng phân xưởng gạch hay vôi. Chi phí nhiên liệu vận tải biến động nhanh theo giá thị trường nhưng định mức tiêu hao chậm điều chỉnh. Hồ sơ chứng từ chi phí mua ngoài đôi lúc tập hợp chậm trễ. Thiếu sót này làm sai lệch giá thành kế hoạch từng tháng.

III. Giải pháp hoàn thiện kế toán doanh thu chi phí tại Long Thọ Huế

Công ty Cổ phần Long Thọ cần hoàn thiện toàn diện công tác kế toán doanh thu và chi phí trong bối cảnh năm 2024. Trước hết, doanh nghiệp cần nâng cấp phân hệ quản trị trên phần mềm kế toán hiện hành. Kết nối trực tiếp giữa kho hàng, bộ phận bán hàng và phòng kế toán là yêu cầu cấp thiết. Mọi phiếu xuất kho phải lập tức tạo dữ liệu ghi nhận doanh thu trên hệ thống. Đồng thời, doanh nghiệp cần chuẩn hóa quy trình phân loại và kiểm soát chi phí sản xuất. Định mức tiêu hao nguyên vật liệu chính như đá, cát, xi măng cần được rà soát định kỳ hàng quý. Việc xây dựng định mức chuẩn giúp kế toán phát hiện sớm chi phí vượt trội. Về mặt quản lý công nợ, công ty cần xây dựng chính sách thu hồi nợ rõ ràng theo từng hạn mức tín dụng. Kế toán viên phải gửi thư xác nhận công nợ thường xuyên tới khách hàng lớn. Cuối cùng, công ty cần đẩy mạnh đào tạo chuyên môn kế toán quản trị cho đội ngũ nhân sự. Kế toán không chỉ dừng lại ở hạch toán số liệu mà phải cung cấp báo cáo phân tích chiến lược.

3.1. Ứng dụng công nghệ tự động hóa ghi nhận doanh thu

Tự động hóa quy trình kế toán doanh thu là giải pháp mang lại hiệu quả cao. Doanh nghiệp cần tích hợp phần mềm bán hàng POS tại các cửa hàng vật liệu với phần mềm kế toán tổng hợp. Khi nhân viên bán lẻ xuất kho gạch lát Terrazzo, dữ liệu giao dịch tự động đồng bộ về máy chủ trung tâm. Hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế lập tức gửi tới khách hàng qua email hoặc tin nhắn SMS. Hệ thống tự động trích xuất định khoản kế toán nợ tài khoản 131 và có tài khoản 511. Giải pháp này loại bỏ thao tác nhập liệu thủ công lặp lại. Tỷ lệ sai lệch số liệu doanh thu giữa thủ kho và kế toán được giảm về mức tối thiểu.

3.2. Tối ưu phương pháp tập hợp và phân bổ chi phí

Doanh nghiệp cần chuyển đổi phương pháp phân bổ chi phí quản lý và chi phí chung sang phương pháp chi phí dựa trên cơ sở hoạt động. Thay vì chia đều theo chi phí nhân công trực tiếp, kế toán xác định nguyên nhân gây phát sinh chi phí cụ thể. Chi phí vận chuyển vật liệu được phân bổ chính xác theo quãng đường và khối lượng đơn hàng thực tế. Đối với tài khoản 642, công ty quy định hạn mức chi tiêu hành chính cho từng phòng ban chức năng. Mỗi khoản chi trên 5 triệu đồng phải có phê duyệt trước từ ban giám đốc. Đồng thời, kế toán tiến hành trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho và dự phòng nợ xấu định kỳ. Biện pháp này phản ánh giá trị tài sản trung thực trên bảng cân đối.

IV. Ý nghĩa ứng dụng kế toán doanh thu chi phí tại Long Thọ Huế 2024

Công tác hoàn thiện kế toán doanh thu và chi phí mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc đối với Công ty Cổ phần Long Thọ. Dữ liệu kế toán chính xác là nền tảng để xác định đúng kết quả hoạt động kinh doanh. Ban lãnh đạo dựa vào các báo cáo doanh thu để đánh giá hiệu quả tiêu thụ từng dòng sản phẩm. Các mặt hàng mang lại biên lợi nhuận cao như gạch lát Terrazzo được ưu tiên đẩy mạnh sản xuất. Ngược lại, những sản phẩm có chi phí sản xuất tăng cao sẽ được cân nhắc điều chỉnh phương án chế tạo hoặc giá bán. Việc kiểm soát chi phí chặt chẽ giúp hạ giá thành và gia tăng sức cạnh tranh tại thị trường miền Trung. Hơn nữa, hệ thống kế toán minh bạch bảo đảm doanh nghiệp thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế với ngân sách Nhà nước. Uy tín tài chính của công ty được nâng cao trong mắt các ngân hàng và tổ chức tín dụng. Doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi phục vụ mở rộng quy mô nhà xưởng. Đây là bước đệm vững chắc cho chiến lược tăng trưởng bền vững.

4.1. Tác động của kế toán đến hiệu quả kinh doanh thực tế

Hạch toán chuẩn xác doanh thu và chi phí trực tiếp tác động đến hiệu quả kinh tế của doanh nghiệp. Khi doanh thu được ghi nhận đúng kỳ, dòng tiền từ hoạt động bán hàng được phản ánh chân thực. Ban quản lý chủ động điều tiết nguồn vốn lưu động để thanh toán nợ đến hạn và mua sắm nguyên vật liệu dự trữ. Việc giám sát chi tiết các khoản chi phí quản lý tại tài khoản 642 giúp loại bỏ các khoản chi lãng phí. Biên lợi nhuận gộp và tỷ suất sinh lời trên doanh thu tăng trưởng ổn định qua các quý. Kết quả tài chính cải thiện khẳng định tính đúng đắn của quy trình kiểm soát nội bộ tại đơn vị.

4.2. Bài học kinh nghiệm cho doanh nghiệp sản xuất vật liệu

Mô hình hạch toán tại Công ty Cổ phần Long Thọ cung cấp bài học giá trị cho các doanh nghiệp cùng ngành. Thứ nhất, doanh nghiệp sản xuất vật liệu phải chú trọng liên kết dữ liệu giữa kho bãi và kế toán. Sự sai lệch tồn kho vật tư sẽ trực tiếp làm sai giá thành sản phẩm hoàn thành. Thứ hai, việc áp dụng hóa đơn điện tử cần đi kèm quy chế xác nhận công nợ khắt khe. Tránh để tồn đọng các khoản nợ bán lẻ kéo dài không có tài sản đảm bảo. Thứ ba, doanh nghiệp cần thường xuyên cập nhật quy định kế toán mới và áp dụng công cụ số. Việc số hóa toàn diện giúp nâng cao năng suất lao động và bảo đảm tính tuân thủ pháp luật.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong nền kinh tế thị trường, các doanh nghiệp hoạt động với nhiều loại hình khác nhau nhưng đều hướng đến mục tiêu chung là tối đa hóa lợi nhuận để duy trì sự tồn tại và phát triển. Việc xác định chính xác kết quả kinh doanh là mối quan tâm hàng đầu của nhà quản trị, giúp đánh giá tiềm lực tài chính, vị thế cạnh tranh và làm cơ sở hoạch định chiến lược kinh doanh. Công ty Cổ phần Long Thọ tiền thân là Công ty Sản xuất kinh doanh Vật liệu xây dựng Long Thọ, được thành lập năm 1975, kế thừa lịch sử phát triển từ nhà máy Vôi nước Long Thọ có từ thời Pháp thuộc. Đơn vị hoạt động chuyên sâu trong lĩnh vực sản xuất và kinh doanh vật liệu xây dựng (xi măng, gạch lát Terrazzo, ngói màu, gạch block). Để khẳng định vị thế trên thị trường miền Trung - Tây Nguyên và cả nước, công ty đòi hỏi phải kiểm soát chặt chẽ doanh thu, chi phí và xác định đúng kết quả kinh doanh. Qua quá trình thực tập, tác giả nhận thấy công tác hạch toán doanh thu, chi phí tại đơn vị còn bộc lộ một số vấn đề tồn tại, từ đó lựa chọn đề tài nghiên cứu nhằm đề xuất các biện pháp hoàn thiện công tác kế toán.

Đề tài đặt ra hai câu hỏi nghiên cứu:

1. Thực tế Công ty Cổ phần Long Thọ đã thực hiện kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh như thế nào trong thời gian qua?
2. Kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Long Thọ cần phải có những giải pháp gì trong thời gian tới để hoàn thiện và đảm bảo cung cấp thông tin cho nhà quản trị một cách tốt nhất?

Mục tiêu nghiên cứu bao gồm ba nội dung:

1. Hệ thống hóa các cơ sở lý luận khoa học về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh của doanh nghiệp.
2. Phân tích và đánh giá thực trạng công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Long Thọ.
3. Đề ra một số định hướng và giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Long Thọ, hỗ trợ nhà quản trị ra quyết định điều hành.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Tổ chức kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Long Thọ.
• Phạm vi không gian: Thực hiện tại Công ty Cổ phần Long Thọ (địa chỉ trụ sở: số 42 Phùng Chí Kiên, phường An Đông, thành phố Huế).
• Phạm vi thời gian: Phân tích số liệu tổng hợp về doanh thu, chi phí và kết quả kinh doanh giai đoạn 2020 – 2022; số liệu chứng từ, sổ sách minh họa cho quy trình hạch toán chi tiết thu thập trong năm 2023.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng nội dung dựa trên khung pháp lý và chuẩn mực kế toán hiện hành của Việt Nam:

• Chuẩn mực Kế toán Việt Nam số 14 (VAS 14) "Doanh thu và Thu nhập khác": Áp dụng để xác định 4 điều kiện ghi nhận doanh thu bán hàng hóa/thành phẩm và 4 điều kiện ghi nhận doanh thu cung cấp dịch vụ, cũng như nguyên tắc hạch toán doanh thu hoạt động tài chính và thu nhập khác.
• Chế độ Kế toán Doanh nghiệp ban hành theo Thông tư số 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 và Thông tư sửa đổi, bổ sung số 53/2016/TT-BTC ngày 21/03/2016 của Bộ Tài chính: Quy định hệ thống tài khoản kế toán, nguyên tắc kế toán giá vốn hàng bán, chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp, chi phí tài chính, chi phí khác, chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) hiện hành/hoãn lại và tài khoản xác định kết quả kinh doanh.

Tác giả sử dụng các phương pháp nghiên cứu thực tế bao gồm:

• Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Thu thập, tổng hợp các văn bản pháp luật, luật kế toán, thông tư, nghị định và tài liệu chuyên ngành để xây dựng cơ sở lý luận.
• Phương pháp thu thập số liệu: Trực tiếp thu thập các chứng từ kế toán (hóa đơn giá trị gia tăng, phiếu xuất kho, phiếu thu, phiếu chi, giấy báo có), hệ thống sổ cái, sổ chi tiết và báo cáo tài chính từ Phòng Kế toán của Công ty Cổ phần Long Thọ.
• Phương pháp quan sát: Quan sát trực tiếp quy trình xử lý, kiểm tra, luân chuyển chứng từ và thao tác ghi sổ, định khoản nghiệp vụ kế toán phát sinh tại doanh nghiệp.
• Phương pháp phân tích số liệu: Tính toán, đánh giá cơ cấu, sự biến động của tài sản, nguồn vốn và các chỉ tiêu kết quả kinh doanh qua các năm.
• Phương pháp so sánh: Đối chiếu số liệu tài chính giữa các năm 2020, 2021 và 2022 bằng số tuyệt đối và số tương đối để nhận diện xu hướng tài chính của đơn vị.

Nguồn dữ liệu sử dụng: Báo cáo tài chính đã được phê duyệt của Công ty Cổ phần Long Thọ giai đoạn 2020 – 2022 và các hóa đơn, sổ kế toán phát sinh trong quý III và quý IV năm 2023 do Phòng Kế toán cung cấp.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở khoa học của kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh

Chương này trình bày toàn bộ hệ thống lý luận chung về hạch toán kế toán kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp theo Thông tư 200/2014/TT-BTC:

• Kế toán doanh thu: Trình bày chi tiết điều kiện ghi nhận doanh thu theo VAS 14. Sử dụng tài khoản 511 "Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ" với 6 tài khoản cấp 2 (TK 5111, TK 5112, TK 5113, TK 5114, TK 5117, TK 5118). Hạch toán các khoản giảm trừ doanh thu qua tài khoản 521 (TK 5211 - Chiết khấu thương mại, TK 5212 - Hàng bán bị trả lại, TK 5213 - Giảm giá hàng bán). Doanh thu hoạt động tài chính phản ánh qua tài khoản 515 (lãi tiền gửi, cổ tức, chênh lệch tỷ giá). Thu nhập khác theo dõi trên tài khoản 711 (thanh lý tài sản cố định, phạt vi phạm hợp đồng, nợ không xác định chủ).
• Kế toán chi phí: Phân loại chi phí thành giá vốn hàng bán (TK 632) gắn với các phương pháp tính giá trị xuất kho (bình quân gia quyền, thực tế đích danh, nhập trước xuất trước - FIFO); chi phí tài chính (TK 635 - chi phí lãi vay, lỗ tỷ giá); chi phí bán hàng (TK 641); chi phí quản lý doanh nghiệp (TK 642) với 8 tài khoản cấp 2 từ TK 6421 đến TK 6428; chi phí khác (TK 811); và chi phí thuế TNDN (TK 821, bao gồm TK 8211 - chi phí thuế hiện hành và TK 8212 - chi phí thuế hoãn lại).
• Kế toán xác định kết quả kinh doanh: Hệ thống hóa nguyên tắc tập hợp chi phí và doanh thu thuần sang tài khoản 911 "Xác định kết quả kinh doanh" để tính toán lãi, lỗ của ba mảng hoạt động: hoạt động sản xuất kinh doanh thông thường, hoạt động tài chính và hoạt động khác.

Chương 2: Thực trạng kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Long Thọ

Chương 2 mô tả chi tiết đặc điểm tổ chức sản xuất kinh doanh, nguồn lực của công ty và thực tế quy trình hạch toán kế toán:

• Tổng quan đơn vị: Vốn điều lệ của công ty là 33.000.000.000 đồng, tương ứng 3.300.000 cổ phần (mệnh giá 10.000 đồng/cổ phần). Quy mô năng lực sản xuất hàng năm gồm: khai thác đá 110.000 m³, xi măng 200.000 tấn, gạch lát Terrazzo 300.000 m², ngói màu Long Thọ 60.000 m², gạch Block 5.000.000 viên.
• Biến động nguồn nhân lực (2020 – 2022): Quy mô lao động có xu hướng giảm từ 237 người (năm 2020) xuống 218 người (năm 2021) và còn 201 người (năm 2022). Trong đó, lao động trực tiếp chiếm tỷ trọng chủ đạo (năm 2020 là 163 người, chiếm 68,78%; năm 2022 còn 136 người, chiếm 67,66%). Lao động nam chiếm trên 78-81% tổng số lao động do yêu cầu công việc sản xuất nặng nhọc. Trình độ đại học và trên đại học giảm dần từ 58 người (24,47% năm 2020) xuống 45 người (22,39% năm 2022).
• Tình hình tài sản và nguồn vốn: Tổng tài sản tăng từ 147.470.136.418 đồng (2020) lên 154.527.234.346 đồng (2021) và 155.224.279.791 đồng (2022). Tài sản dài hạn chiếm ưu thế và tăng dần (từ 76.062.612.671 đồng năm 2020 lên 103.041.229.400 đồng năm 2022). Nguồn vốn công ty được tài trợ chủ yếu bằng vốn chủ sở hữu (năm 2020 chiếm 119.288.311.937 đồng, tương đương 80,89% tổng nguồn vốn).
• Kết quả hoạt động kinh doanh giai đoạn 2020 – 2022:

Chỉ tiêu	Năm 2020 (Đồng)	Năm 2021 (Đồng)	Năm 2022 (Đồng)	So sánh 2021/2020 (%)	So sánh 2022/2021 (%)
Doanh thu bán hàng và CCDV	157.619.584.914	160.364.245.771	178.971.021.810	+1,74%	+11,60%
Các khoản giảm trừ doanh thu	343.000	164.784.000	1.972.000	+47.942,00%	-98,80%
Doanh thu thuần	157.619.241.914	160.199.461.771	178.969.049.810	+1,64%	+11,72%
Giá vốn hàng bán	135.696.562.521	140.343.791.454	156.675.824.471	+3,42%	+11,64%
Lợi nhuận gộp	21.922.679.393	19.855.670.317	22.293.225.339	-9,43%	+12,28%
Doanh thu hoạt động tài chính	1.215.433.324	339.137.275	350.014.757	-72,10%	+3,21%
Chi phí tài chính (lãi vay)	0	224.726.028	715.515.068	-	+218,39%
Chi phí bán hàng	5.088.427.998	6.453.511.344	6.350.724.915	+26,83%	-1,59%
Chi phí quản lý doanh nghiệp	9.378.146.046	8.627.610.181	9.177.010.366	-8,00%	+6,37%
Lợi nhuận thuần từ HĐKD	8.671.538.673	4.888.960.039	6.399.989.747	-43,62%	+30,91%
Thu nhập khác	56.020.908.655	8.086.211.436	321.500.029	-85,57%	-96,02%
Chi phí khác	2.135.523.066	8.747.353	1.082.251.273	-99,59%	+12.272,39%
Lợi nhuận khác	53.885.385.589	8.077.464.083	-760.751.244	-85,01%	-109,42%
Tổng lợi nhuận trước thuế	62.556.924.262	12.966.424.122	5.639.238.503	-79,27%	-56,51%
Chi phí thuế TNDN hiện hành	8.802.566.590	1.796.083.736	1.152.211.749	-79,59%	-35,85%
Lợi nhuận sau thuế TNDN	53.754.357.672	11.170.340.386	4.487.026.754	-79,22%	-59,83%
Lãi cơ bản trên cổ phiếu (Đồng)	55.208	2.893	1.344	-94,76%	-53,54%

• Đặc điểm chính sách kế toán áp dụng: Đơn vị sử dụng hình thức kế toán máy trên nền tảng sổ Nhật ký chung. Phương pháp hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên, tính giá xuất kho theo phương pháp bình quân gia quyền. Thuế GTGT nộp theo phương pháp khấu trừ. Khấu hao tài sản cố định áp dụng phương pháp đường thẳng.
• Thực tế hạch toán các nghiệp vụ: Khóa luận phản ánh cụ thể quy trình bán lẻ và bán hàng theo hợp đồng kinh tế. Ví dụ thực tế: Căn cứ Hóa đơn giá trị gia tăng điện tử số 16698 (ký hiệu C23TLT, ngày 31/10/2023) xuất bán lẻ cho khách hàng Trần Thị Bảo Linh: 10 viên gạch lát Terrazzo caro đen, đơn giá 8.277,8 đồng/viên, tổng giá trị chưa thuế là 82.778 đồng, thuế suất GTGT 8% tương ứng 6.622 đồng, tổng tiền thanh toán là 89.400 đồng. Kế toán định khoản: Nợ TK 131: 89.400 đồng; Có TK 511: 82.778 đồng; Có TK 3331: 6.622 đồng.

Chương 3: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Long Thọ

Trên cơ sở đánh giá thực trạng, tác giả đưa ra nhận xét và các đề xuất hoàn thiện:

• Đánh giá: Công ty đã thiết lập được quy trình hạch toán kế toán máy tương đối ổn định, áp dụng đúng chế độ kế toán theo Thông tư 200/2014/TT-BTC. Các chứng từ bán hàng, xuất kho, theo dõi công nợ được thực hiện tuần tự và đối chiếu định kỳ. Tuy nhiên, khối lượng chứng từ phát sinh tại một đơn vị sản xuất - kinh doanh vật liệu xây dựng là rất lớn.
• Giải pháp đề xuất: Về tổ chức bộ máy kế toán, do đặc thù ngành sản xuất vật liệu xây dựng có khối lượng hóa đơn, chứng từ và sổ sách rất lớn, công ty cần rà soát lại việc phân công lao động, bố trí và phân chia khối lượng công việc hợp lý cho từng nhân viên kế toán. Việc này nhằm giảm thiểu áp lực công việc cho kế toán viên, hạn chế rủi ro sai sót chứng từ và nâng cao hiệu quả công tác kiểm soát số liệu kế toán tại doanh nghiệp.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đạt được các kết quả cụ thể thông qua hệ thống dữ liệu thực tế tại doanh nghiệp:

• Hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý thuyết về kế toán kết quả kinh doanh theo Thông tư 200/2014/TT-BTC và Chuẩn mực kế toán VAS 14, làm rõ điều kiện ghi nhận doanh thu và mối liên hệ giữa các tài khoản chi phí với tài khoản 911.
• Phản ánh trung thực thực trạng tài chính của Công ty Cổ phần Long Thọ trong 3 năm (2020 – 2022). Khóa luận làm rõ bức tranh: Doanh thu thuần cốt lõi từ sản xuất kinh doanh vật liệu xây dựng tăng trưởng đều đặn (từ 157,62 tỷ đồng năm 2020 lên 178,97 tỷ đồng năm 2022), song lợi nhuận sau thuế giảm mạnh (từ 53,75 tỷ đồng năm 2020 xuống 11,17 tỷ đồng năm 2021 và 4,49 tỷ đồng năm 2022). Nguyên nhân chính được bóc tách từ số liệu là do sự sụt giảm của khoản mục thu nhập khác (năm 2020 thu nhập khác đạt mức đột biến 56,02 tỷ đồng, đến năm 2022 chỉ còn 321,5 triệu đồng).
• Mô tả chi tiết quy trình luân chuyển chứng từ và xử lý kế toán máy đối với hai luồng đối tượng: khách hàng mua lẻ và khách hàng ký hợp đồng kinh tế mua vật liệu xây dựng.
• Đóng góp thực tiễn của tác giả thể hiện ở việc chỉ rõ áp lực chứng từ sổ sách tại đơn vị sản xuất vật liệu xây dựng và kiến nghị điều chỉnh tổ chức bộ máy nhân sự kế toán nhằm nâng cao hiệu quả thu thập, phản ánh số liệu.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Khóa luận chỉ giới hạn khảo sát dữ liệu tổng hợp trong phạm vi 3 năm (2020 – 2022) và số liệu chứng từ chi tiết phát sinh trong năm 2023 tại Công ty Cổ phần Long Thọ. Nhóm giải pháp hoàn thiện được tác giả đề cập trong văn bản tập trung chủ yếu vào khía cạnh tổ chức bộ máy nhân sự kế toán để xử lý khối lượng chứng từ phát sinh lớn, chưa đi sâu vào việc đề xuất mô hình kế toán quản trị doanh thu - chi phí chuyên biệt cho từng dây chuyền sản phẩm (xi măng, đá, gạch block, gạch Terrazzo).
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu sang việc thiết lập hệ thống kế toán quản trị chi phí giá thành và định mức tiêu hao nguyên vật liệu chi tiết cho từng phân xưởng sản xuất; xây dựng hệ thống báo cáo quản trị phân tích biến động biên lợi nhuận gộp theo từng dòng sản phẩm vật liệu xây dựng trong các giai đoạn tiếp theo.

Giá trị tham khảo

Báo cáo khóa luận có giá trị tham khảo thiết thực đối với:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán, Tài chính doanh nghiệp đang thực hiện khóa luận tốt nghiệp về đề tài kế toán bán hàng, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong các doanh nghiệp sản xuất công nghiệp nặng hoặc vật liệu xây dựng.
• Kế toán viên và cán bộ quản lý tài chính tại các doanh nghiệp cùng ngành: Tham khảo quy trình tổ chức chứng từ luân chuyển giữa bộ phận kinh doanh - kho - kế toán, mẫu biểu kế toán máy theo Thông tư 200/2014/TT-BTC, và phương pháp phân tích mối quan hệ giữa biến động thu nhập khác đối với lợi nhuận ròng của doanh nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty Cổ phần Long Thọ áp dụng chế độ và hình thức ghi sổ kế toán nào?
Công ty áp dụng Chế độ Kế toán Doanh nghiệp Việt Nam theo Thông tư số 200/2014/TT-BTC (được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 53/2016/TT-BTC) và hệ thống Chuẩn mực Kế toán Việt Nam. Hình thức kế toán là kế toán máy với hình thức sổ Nhật ký chung (bao gồm sổ cái, sổ tiền gửi ngân hàng, các sổ theo dõi chi tiết).

2. Phương pháp tính giá hàng tồn kho xuất kho và phương pháp trích khấu hao tài sản cố định tại công ty là gì?
Công ty áp dụng phương pháp kê khai thường xuyên để hạch toán hàng tồn kho; giá trị hàng xuất kho được tính theo phương pháp bình quân gia quyền. Tài sản cố định được đánh giá theo nguyên giá, hao mòn lũy kế, giá trị còn lại và trích khấu hao theo phương pháp đường thẳng.

3. Tại sao lợi nhuận sau thuế của công ty năm 2020 đạt mức cao (hơn 53,75 tỷ đồng) nhưng giảm mạnh sang năm 2021 và 2022?
Theo số liệu Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh của công ty giai đoạn 2020 – 2022, lợi nhuận sau thuế năm 2020 đạt 53.754.357.672 đồng chủ yếu nhờ khoản thu nhập khác đột biến lên tới 56.020.908.655 đồng (lợi nhuận khác đạt 53.885.385.589 đồng). Sang năm 2021, thu nhập khác giảm xuống 8.086.211.436 đồng và năm 2022 chỉ còn 321.500.029 đồng (lợi nhuận khác âm 760.751.244 đồng), dẫn đến lợi nhuận trước thuế và lợi nhuận sau thuế của các năm sau giảm tương ứng.

4. Quy trình xử lý đơn hàng đối với khách hàng đã ký hợp đồng kinh tế tại công ty diễn ra như thế nào?
Nhân viên bán hàng tiếp nhận yêu cầu đặt hàng, chuyển cho kế toán bán hàng ghi nhận đơn hàng và báo bộ phận kho. Kế toán vật tư kiểm tra lượng tồn kho. Nếu đủ hàng, nhân viên bán hàng lập phiếu đăng ký nhận hàng chuyển phòng kế toán lập hóa đơn GTGT; nếu thiếu hàng thì thương lượng phương án đổi sản phẩm hoặc lùi thời gian giao. Sau khi xuất hàng, nếu khách thanh toán ngay thì nhân viên giao hàng nhận tiền nộp thủ quỹ; nếu chưa thanh toán, kế toán theo dõi vào sổ chi tiết công nợ và gửi bản đối chiếu công nợ vào cuối tháng. Cuối ngày, kế toán kiểm tra chứng từ và nhập dữ liệu vào phần mềm kế toán.

5. Giải pháp chính được tác giả đề xuất để hoàn thiện công tác kế toán tại công ty là gì?
Do Công ty Cổ phần Long Thọ là đơn vị sản xuất và kinh doanh vật liệu xây dựng phát sinh lượng chứng từ, hóa đơn và sổ sách rất lớn, tác giả đề xuất giải pháp kiện toàn bộ máy kế toán thông qua việc bố trí và phân chia công việc hợp lý cho từng nhân viên kế toán. Điều này giúp giảm tải áp lực công việc cho nhân sự và nâng cao hiệu quả quản lý, ghi chép sổ sách kế toán.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Nguyễn Thị Kiều Trinh đã hệ thống hóa các vấn đề lý luận cơ bản về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh theo quy định kế toán hiện hành, đồng thời phản ánh chi tiết thực trạng hạch toán tại Công ty Cổ phần Long Thọ. Dựa trên chuỗi số liệu tài chính ba năm (2020 – 2022) và chứng từ thực tế năm 2023, nghiên cứu đã làm rõ được kết quả kinh doanh, cơ cấu tài sản, nguồn vốn cũng như những đặc thù hạch toán của một doanh nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng. Các nhận định và giải pháp phân công lao động kế toán được đề xuất xuất phát trực tiếp từ khối lượng chứng từ thực tế tại đơn vị, tạo nguồn tài liệu tham khảo cho sinh viên và người làm công tác kế toán trong ngành sản xuất công nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở khoa học của kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh. Chương 2: Thực trạng kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Long Thọ. Chương 3: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Long Thọ. Phần III: Kết luận và kiến nghị Tài liệu tham khảo 3 PHẦ II: ỘI DU G GHIÊ CỨU CHƯƠ G 1: CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA KẾ TOÁ DOA H THU, CHI PHÍ VÀ XÁC ĐN H KẾT QUẢ KI H DOA H 1.Một số khái niệm cơ bản liên quan đến doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh 1.1 Doanh thu * Doanh thu: Theo chuNn mực kế toán Việt N am (VAS) số 14: “Doanh thu là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thường của doanh nghiệp, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu.” - Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ: là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ các hoạt động bán hàng hóa, thành phNm hoặc cung cấp dịch vụ của doanh nghiệp, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu - Các khoản giảm trừ doanh thu: là các khoản được điều chỉnh giảm trừ vào doanh thu bán hàng hay cung cấp dịch vụ phát sinh trong kỳ (quy định tại Thông tư 200/2014/TT-BTC) 1.2 Chi phí - Chi phí là những khoản làm giảm lợi ích kinh tế, được ghi nhận tại thời điểm giao dịch phát sinh hoặc khi có khả năng tương đối chắc chắn sẽ phát sinh trong tương lai không phân biệt đã chi tiền hay chưa (khoản 1 Điều 82 Thông tư 200/2014/TT- BTC).3 Kết quả hoạt động kinh doanh - Kết quả hoạt động kinh doanh là kết quả cuối cùng của hoạt động sản xuất kinh doanh, hoạt động đầu tư tài chính và hoạt động khác trong một thời kì nhất định.

Biểu hiện của kết quả kinh doanh là số lãi hoặc số lỗ. + Kết quả hoạt động sản xuất, kinh doanh: là số chênh lệch giữa doanh thu thuần và trị giá vốn hàng bán, chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp. + Kết quả hoạt động tài chính: là số chênh lệch giữa thu nhập của hoạt động tài chính và chi phí hoạt động tài chính. + Kết quả hoạt động khác: là số chênh lệch giữa các khoản thu nhập khác với các khoản chi phí khác và chi phí thuế TN DN.

hiệm vụ công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh - Tính toán, tập hợp chi phí có liên quan trực tiếp hay gián tiếp đến quá trình kinh doanh, cũng như việc xác định chính xác doanh thu thực tế phát sinh, làm cơ sở để xác định được kết quả của hoạt động kinh doanh. - Xác định chính xác KQKD góp phần cung cấp thông tin, giúp doanh nghiệp nghiên cứu, xây dựng mức giá phù hợp cho từng sản phNm - Phản ánh chính xác, trung thực, đầy đủ, kịp thời kết quả tiêu thụ của từng mặt hàng, từng sản phNm, hàng hóa tiêu thụ cụ thể. - Cung cấp các thông tin kế toán phục vụ cho việc lập BCTC, giám sát tình hình thực hiện nghĩa vụ thuế với N hà nước.Ý nghĩa kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh - Đối với doanh nghiệp: + Đưa ra những báo cáo kế toán, cung cấp thông tin kế toán tài chính cho ban quản trị từ đó họ sẽ có cái nhìn tổng quan nhất về tình hình kinh doanh của doanh nghiệp. Qua đó thì sẽ đưa ra những chiến lược kinh doanh tối ưu nhất, phù hợp với doanh nghiệp hơn.

Giúp cho doanh nghiệp có thể khẳng định thương hiệu trên thị trường và đạt được mức lợi nhuận đã đề ra. -Đối với nhà nước: + Giúp nhà nước nắm bắt được tình hình kinh doanh của công ty. Từ đó sẽ có cơ sở để đánh giá tình hình kinh tế của đất nước.4 ội dung công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp.1 Kế toán doanh thu 1.1 Kế toán doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ a. Điều kiện ghi nhận doanh thu * Việc xác định và ghi nhận doanh thu phải tuân thủ các quy định trong chuNn mực Kế toán số 14 "Doanh thu và Thu nhập khác” và các chuNn mực Kế toán khác có liên quan.

- Doanh thu bán hàng: Chỉ ghi nhận doanh thu bán sản phNm,hàng hoá khi thoã mãn đồng thời 4 điều kiện sau: + Doanh nghiệp đã trao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu sản phNm hoặc hàng hoá cho người mua. 5 + Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn. + Doanh thu đã thu được hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch bán hàng. + Xác định được chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng.

- Doanh thu cung cấp dịch vụ: Kết quả của giao dịch cung cấp dịch vụ được xác định khi thoã mãn đồng thời 4 điều kiện sau: + Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn. + Có khả năng thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch cung cấp dịch vụ đó. + Xác định được phần công việc đã hoàn thành vào ngày lập Bảng cân đối kế toán. + Xác định được chi phí phát sinh cho giao dịch và chi phí để hoàn thành giao dịch vung cấp dịch vụ đó.

Chứng từ sử dụng - Đơn đặt hàng - Hóa đơn GTGT - Phiếu xuất kho - Báo cáo bán hàng, - Giấy báo có của ngân hàng c. Tài khoản sử dụng Kế toán sử dụng tài khoản 511 “Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ”. Tài khoản 511 có 6 tài khoản cấp 2: + TK 5111 - Doanh thu bán hàng hóa + TK 5112 - Doanh thu bán các thành phNm + TK 5113 - Doanh thu cung cấp dịch vụ + TK 5114 - Doanh thu trợ cấp, trợ giá + TK 5117 - Doanh thu kinh doanh bất động sản đầu tư + TK 5118 - Doanh thu khác 6 d. Phương pháp hạch toán Sơ đồ 1.1 Kế toán doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ 1.2 Kế toán các khoản giảm trừ doanh thu a.

Khái niệm - Theo định nghĩa được quy định tại Thông tư 200/2014/TT-BTC, giảm trừ doanh thu là các khoản được điều chỉnh giảm trừ vào doanh thu bán hàng hay cung cấp dịch vụ phát sinh trong kỳ, bao gồm: + Chiết khấu thương mại: là khoản doanh nghiệp bán giảm giá niêm yết cho khách hàng mua với khối lượng lớn. + Giảm giá hàng bán: là khoản giảm trừ giá trị hàng hóa do kém chất lượng, giảm phNm chất hay không đúng quy cách theo quy định trong hợp đồng kinh tế. + Hàng bán bị trả lại: là hàng hóa bị khách trả lại vì một số nguyên nhân như: vi phạm cam kết, vi phạm hợp đồng kinh tế, hàng bị kém hoặc không đúng chủng loại, quy cách. Chứng từ sử dụng - Hóa đơn GTGT - Hóa đơn bán hàng - Biên bản hàng bán bị trả lại - Biên bản giảm giá hàng bán - Hợp đồng chiết khấu - Chứng từ nhập kho 7 c.

Tài khoản sử dụng Theo quy định tại Thông tư 200/2014/TT-BTC, để hạch toán các khoản giảm trừ doanh thu, tài khoản 521 có 3 tài khoản cấp 2, bao gồm: + TK 5211 - Chiết khấu thương mại (CKTM) + TK 5212 - Hàng hóa đã bán bị trả lại + TK 5213 - Giảm giá hàng hóa, dịch vụ d. Phương pháp hạch toán Sơ đồ 1.2 Kế toán các khoản giảm trừ doanh thu 1.3 Kế toán doanh thu hoạt động tài chính a. Khái niệm Theo CMKT số 14: “Doanh thu từ hoạt động tài chính là khoản thu nhập mà doanh nghiệp nhận được từ các hoạt động tài chính bao gồm: - Tiền lãi: Lãi cho vay, lãi tiền gửi N gân hàng, lãi bán hàng trả chậm, trả góp, lãi đầu tư trái phiếu, tín phiếu, chiết khấu thanh toán được hưởng do mua hàng hóa, dịch vụ;. - Cổ tức, lợi nhuận được chia cho giai đoạn sau ngày đầu tư.

- Thu nhập về hoạt động đầu tư mua, bán chứng khoán ngắn hạn, dài hạn; Lãi chuyển nhượng vốn khi thanh lý các khoản đầu tư góp vốn vào đơn vị khác. 8 - Thu nhập về các hoạt động đầu tư khác. - Lãi tỷ giá hối đoái phát sinh trong kỳ và đánh giá lại khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ cuối kỳ; lãi do bán ngoại tệ. - Các khoản doanh thu hoạt động tài chính khác.

Chứng từ sử dụng - Phiếu thu - Giấy báo có - Giấy thông báo về cổ tức hoặc lợi nhuận được chia - Các chứng từ nhận lãi được hưởng, các chứng từ về mua bán ngoại tệ và mua bán chứng khoán…. Tài khoản sử dụng Kế toán sử dụng “TK 515 - Doanh thu hoạt động tài chính” để hach toán. Phương pháp hạch toán Sơ đồ 1.3 Kế toán doanh thu hoạt động tài chính 1.4 Kế toán thu nhập khác a. Khái niệm - Theo định nghĩa được quy định tại Điều 93 Thông tư 200/2014/TT-BTC, thu nhập khác là tài khoản dùng để phản ánh các khoản thu nhập khác ngoài hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, gồm: + Thu nhập từ nhượng bán, thanh lý TSCĐ + Chênh lệch lãi do đánh giá lại vật tư, hàng hoá, tài sản cố định đưa đi góp vốn liên doanh, đầu tư vào công ty liên kết, đầu tư dài hạn khác; + Thu nhập từ nghiệp vụ bán và thuê lại tài sản; + Thu tiền được phạt do khách hàng vi phạm hợp đồng; 9 + Thu các khoản nợ khó đòi đã xử lý xóa sổ; + Thu các khoản nợ phải trả không xác định được chủ; + Các khoản tiền thưởng của khách hàng liên quan đến tiêu thụ hàng hóa, sản phNm, dịch vụ không tính trong doanh thu (nếu có); + Thu nhập quà biếu, quà tặng bằng tiền, hiện vật của các tổ chức, cá nhân tặng cho doanh nghiệp; + Giá trị số hàng khuyến mại không phải trả lại; + Các khoản thu nhập khác ngoài các khoản nêu trên.

Chứng từ sử dụng - Phiếu thu - Giấy báo có - Hóa đơn bán hàng - Hóa đơn GTGT - Biên bản thanh lý TSCD - Biên lai nộp thuế, nộp phạt c. Tài khoản sử dụng Kế toán sử dụng “TK 711 - Thu nhập khác” để hạch toán.