Công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH cơ điện Quang Dũng

Khóa luận kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Cơ điện Quang Dũng - ĐH Kinh tế Huế

• Tác giả: Nguyễn Thị Trà
• Người hướng dẫn: ThS. Hoàng Thị Kim Thoa
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế - Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH cơ điện Quang Dũng
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2025
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan kế toán doanh thu KQKD tại Cơ điện Quang Dũng

Kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh đóng vai trò then chốt trong quản trị tài chính doanh nghiệp. Công tác này cung cấp bức tranh chuẩn xác về dòng tiền, biên lợi nhuận và hiệu quả vận hành. Tại Công ty TNHH Cơ điện Quang Dũng, hoạt động kinh doanh gắn liền với việc cung ứng vật tư cơ điện và thi công công trình kỹ thuật. Đặc thù ngành đòi hỏi quy trình ghi nhận doanh thu phải gắn liền tiến độ nghiệm thu thực tế. Việc xác định kết quả kinh doanh phản ánh chính xác chênh lệch giữa doanh thu thuần và toàn bộ chi phí phát sinh. Hệ thống sổ sách kế toán được tổ chức bài bản giúp doanh nghiệp theo dõi sát sao từng hợp đồng kinh tế. Chứng từ bán hàng, biên bản bàn giao và hóa đơn giá trị gia tăng là căn cứ pháp lý quan trọng nhất. Thông tin kế toán minh bạch tạo cơ sở vững chắc cho các quyết định mở rộng quy mô. Doanh nghiệp cần tuân thủ nghiêm ngặt các chuẩn mực kế toán hiện hành nhằm bảo đảm tính pháp lý. Quản lý doanh thu chặt chẽ cũng giảm thiểu rủi ro thất thoát công nợ. Đây là nền tảng cốt lõi giúp Cơ điện Quang Dũng duy trì đà tăng trưởng bền vững.

1.1. Cơ sở pháp lý và tài khoản kế toán sử dụng

Hệ thống kế toán doanh thu áp dụng chuẩn mực kế toán Việt Nam hiện hành. Tài khoản 511 ghi nhận doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ cơ điện. Doanh nghiệp phân loại chi tiết theo từng nhóm sản phẩm và công trình. Tài khoản 632 phản ánh chính xác giá vốn hàng bán tương ứng với doanh thu tạo ra. Tài khoản 911 được mở cuối kỳ để tập hợp mọi khoản thu nhập và chi phí. Bộ phận kế toán kiểm tra đối chiếu hóa đơn giá trị gia tăng, biên bản nghiệm thu trước khi hạch toán. Sổ chi tiết và sổ cái tài khoản 511 được cập nhật liên tục trên phần mềm. Quy trình này bảo đảm dữ liệu luôn nhất quán và minh bạch. Báo cáo tài chính phản ánh trung thực nghĩa vụ thuế đối với Nhà nước.

1.2. Vai trò của việc xác định kết quả kinh doanh

Xác định kết quả kinh doanh đo lường toàn diện hiệu quả hoạt động trong chu kỳ tài chính. Chỉ số lợi nhuận gộp phản ánh khả năng quản lý giá vốn và hiệu suất kinh doanh hàng hóa. Kết quả hoạt động tài chính và hoạt động khác hoàn thiện bức tranh lợi nhuận tổng thể. Lãnh đạo doanh nghiệp dựa vào số liệu này để đánh giá năng lực cạnh tranh trên thị trường. Báo cáo kết quả kinh doanh giúp ngân hàng thẩm định uy tín tín dụng chính xác. Doanh nghiệp nắm rõ tỷ suất sinh lời để chủ động phân bổ nguồn vốn cho các dự án mới. Quản trị tốt khâu tính toán kết quả giúp tối ưu hóa chi phí vận hành và nâng cao lợi nhuận ròng.

II. Phân tích kế toán doanh thu KQKD tại Cơ điện Quang Dũng

Giai đoạn vừa qua chứng kiến sự tăng trưởng vượt bậc về doanh thu tại Cơ điện Quang Dũng. Doanh thu thuần năm 2021 đạt hơn 5,6 tỷ đồng và nhảy vọt lên 24,4 tỷ đồng vào năm 2023. Tốc độ mở rộng thị trường diễn ra nhanh chóng nhờ các hợp đồng cơ điện quy mô lớn. Tuy nhiên, giá vốn hàng bán cũng tăng tương ứng từ 4,4 tỷ đồng lên hơn 21,4 tỷ đồng. Lợi nhuận sau thuế năm 2022 tăng trưởng 74,94% so với năm 2021 nhưng chững lại trong năm 2023. Tỷ suất sinh lời chưa tương xứng với tốc độ gia tăng doanh thu bán hàng. Nguyên nhân xuất phát từ chi phí nguyên vật liệu cơ điện và nhân công biến động mạnh. Quá trình luân chuyển chứng từ giữa công trường và phòng kế toán đôi khi còn chậm trễ. Việc theo dõi công nợ khách hàng chưa thực sự chặt chẽ khiến dòng tiền bị ứ đọng. Công tác phân bổ chi phí gián tiếp vào giá vốn từng công trình còn mang tính ước lượng. Doanh nghiệp cần nhìn nhận rõ những hạn chế này để tái cơ cấu quy trình kế toán.

2.1. Biến động doanh thu và giá vốn hàng bán thực tế

Doanh thu thuần của doanh nghiệp ghi nhận mức bứt phá ngoạn mục qua các năm. Năm 2022 doanh thu tăng 149,62% so với năm 2021 nhờ mở rộng hợp đồng thương mại và lắp đặt cơ điện. Song hành với sự tăng trưởng đó là áp lực gia tăng mạnh mẽ của giá vốn hàng bán. Giá vốn năm 2023 chiếm tới 87,58% trong tổng cơ cấu doanh thu thuần. Sự phụ thuộc vào nguồn cung thiết bị ngoại nhập làm biên lợi nhuận gộp suy giảm đáng kể. Chi phí mua sắm vật tư điện nước tăng cao bào mòn thành quả kinh doanh. Nếu không kiểm soát chặt chẽ giá vốn, doanh nghiệp sẽ đối mặt rủi ro thanh khoản rất lớn trong năm 2025.

2.2. Những tồn tại trong quy trình hạch toán và quản lý

Hệ thống chứng từ kế toán tại đơn vị vẫn còn bộc lộ một số bất cập nhất định. Chứng từ thanh quyết toán công trình cơ điện đôi khi hoàn thiện chậm so với tiến độ thực tế. Việc xuất hóa đơn bán hàng đôi lúc chưa kịp thời với thời điểm chuyển giao rủi ro tài sản. Kế toán công nợ phải thu chưa phân loại khách hàng theo nhóm rủi ro tín dụng. Doanh nghiệp chủ yếu quản lý hóa đơn thủ công trên các bảng biểu phân tán. Sai lệch thông tin giữa thủ kho và kế toán vật tư vẫn thỉnh thoảng xảy ra. Chi phí quản lý doanh nghiệp và chi phí bán hàng chưa được kiểm soát theo định mức chặt chẽ. Những lỗ hổng này ảnh hưởng trực tiếp đến độ tin cậy của báo cáo tài chính.

III. Giải pháp kế toán doanh thu và xác định KQKD Cơ điện Quang Dũng

Hoàn thiện tổ chức công tác kế toán là yêu cầu cấp thiết để nâng cao hiệu quả tài chính. Cơ điện Quang Dũng cần chuẩn hóa toàn bộ quy trình lập và luân chuyển chứng từ bán hàng. Kế toán viên phải đối chiếu nghiệm thu công trình kỹ lưỡng trước khi ghi nhận doanh thu thuần. Doanh nghiệp cần xây dựng định mức chi phí nguyên vật liệu cơ điện rõ ràng cho từng gói thầu. Việc áp dụng phần mềm kế toán quản trị hiện đại sẽ rút ngắn thời gian xử lý dữ liệu. Hệ thống tự động phân bổ chi phí giúp xác định giá vốn hàng bán chính xác hơn. Bộ phận kế toán cũng cần thiết lập chính sách bán hàng linh hoạt kết hợp giám sát công nợ. Doanh nghiệp nên trích lập dự phòng nợ phải thu khó đòi đúng quy định pháp luật hiện hành. Đào tạo nâng cao chuyên môn cho nhân sự kế toán là nhiệm vụ cần thực hiện thường xuyên. Mối liên kết giữa kế toán và kỹ thuật viên công trường cần được thắt chặt. Những phương pháp này bảo đảm phản ánh trung thực kết quả kinh doanh năm 2025.

3.1. Chuẩn hóa quy trình ghi nhận doanh thu và hóa đơn

Doanh nghiệp cần ban hành quy chế xuất hóa đơn đồng bộ với tiến độ bàn giao sản phẩm cơ điện. Kế toán bán hàng phải kiểm tra đủ hợp đồng, bảng báo giá và biên bản nghiệm thu trước khi ghi sổ. Mọi khoản giảm trừ doanh thu hoặc chiết khấu thương mại cần được ghi chép minh bạch. Đơn vị nên ứng dụng phần mềm hóa đơn điện tử kết nối trực tiếp cơ sở dữ liệu kế toán. Việc luân chuyển hồ sơ giữa phòng kinh doanh và phòng kế toán phải quy định rõ thời hạn cụ thể. Nhân viên thực hiện đúng quy trình sẽ hạn chế tối đa sai sót và chậm trễ chứng từ. Cách làm này bảo vệ uy tín doanh nghiệp trước cơ quan quản lý thuế.

3.2. Tối ưu kiểm soát giá vốn và chi phí kinh doanh

Kiểm soát giá vốn hàng bán là chìa khóa để cải thiện biên lợi nhuận ròng. Cơ điện Quang Dũng cần đàm phán hợp đồng cung ứng dài hạn để có giá mua vật tư cơ điện ưu đãi. Kế toán vật tư phải quản lý tồn kho chặt chẽ, tránh ứ đọng nguyên vật liệu giá trị cao. Doanh nghiệp cần định kỳ lập bảng phân tích biến động chi phí quản lý và bán hàng. Các khoản chi phí tiếp khách, vận chuyển và thi công cần gắn liền với từng hợp đồng cụ thể. Quản trị tốt chi phí hoạt động giúp chỉ tiêu lợi nhuận thuần phản ánh thực chất sức khỏe tài chính. Đây là đòn bẩy trực tiếp gia tăng tích lũy vốn phục vụ tái đầu tư.

IV. Đánh giá ứng dụng kế toán doanh thu KQKD tại Cơ điện Quang Dũng

Công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh giữ vai trò định hướng chiến lược tại Cơ điện Quang Dũng năm 2025. Việc hoàn thiện hệ thống sổ sách và chứng từ tạo nền tảng vững chắc cho quản trị dòng tiền. Số liệu kế toán chính xác giúp lãnh đạo nắm bắt kịp thời diễn biến thị trường xây lắp và cơ điện. Doanh nghiệp dễ dàng kiểm soát chi phí, hạ giá thành sản phẩm và nâng cao năng lực cạnh tranh. Thực tiễn áp dụng các giải pháp cải tiến mang lại hiệu quả rõ rệt trong công tác quản lý tài chính. Sự phối hợp nhịp nhàng giữa các phòng ban thúc đẩy tiến độ hoàn thiện hợp đồng kinh tế. Các rủi ro về thuế thu nhập doanh nghiệp và thất thoát công nợ được loại bỏ triệt để. Doanh nghiệp sẵn sàng đón nhận những cơ hội đấu thầu dự án quy mô lớn hơn trong tương lai. Kế toán hiện đại không chỉ là công cụ tính toán đơn thuần mà còn là chìa khóa mở rộng quy mô. Cơ điện Quang Dũng đang từng bước khẳng định vị thế vững chắc trên thị trường kỹ thuật cơ điện miền Trung.

4.1. Lợi ích khi số hóa toàn diện quy trình kế toán

Chuyển đổi số trong kế toán mang lại bước đột phá lớn cho công tác quản trị nội bộ. Phần mềm kết nối dữ liệu bán hàng, kho bãi và tiến độ công trình thành một luồng thông tin thống nhất. Nhân viên kế toán tiết kiệm hơn 40% thời gian xử lý chứng từ giấy tờ truyền thống. Báo cáo doanh thu và tỷ suất lợi nhuận được trích xuất tức thì theo thời gian thực. Ban điều hành có căn cứ xác đáng để đưa ra quyết định dự thầu nhanh chóng và chính xác. Khả năng giám sát dòng tiền liên tục giúp giảm thiểu nguy cơ nợ đọng kéo dài từ các đối tác. Đây là tiền đề công nghệ quyết định để doanh nghiệp bứt phá trong kỷ nguyên số.

4.2. Định hướng chiến lược tài chính cho năm 2025

Năm 2025 mở ra nhiều tiềm năng phát triển kèm theo những thách thức kinh tế khó lường. Cơ điện Quang Dũng đặt trọng tâm vào việc duy trì biên lợi nhuận ròng ổn định và bền vững. Doanh nghiệp ưu tiên lựa chọn các dự án có khả năng thanh toán minh bạch và nhanh chóng. Kế toán tài chính phối hợp chặt chẽ với bộ phận điều hành để rà soát chi phí định kỳ hàng tháng. Việc kiểm soát dòng vốn lưu động trở thành nguyên tắc sống còn để bảo đảm an toàn thanh khoản. Doanh nghiệp tiếp tục hoàn thiện cơ chế tiền lương và khen thưởng gắn liền năng suất lao động. Những chiến lược này bảo đảm sự phát triển hưng thịnh và vị thế dẫn đầu trong ngành cơ điện.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và xu thế hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, các hoạt động sản xuất kinh doanh của khối doanh nghiệp ngày càng diễn ra phong phú và đa dạng. Sự phát triển này đòi hỏi công tác quản trị kinh tế và hệ thống pháp luật phải không ngừng đổi mới. Trong cơ chế đó, kế toán giữ vai trò hạt nhân trong việc kiểm soát, theo dõi sự vận động của dòng tiền, quản lý tài sản, phản ánh thực trạng tài chính và hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh của từng đơn vị.

Đối với các doanh nghiệp, việc ghi nhận chính xác doanh thu và xác định kết quả kinh doanh là cơ sở quan trọng giúp nhà quản trị đánh giá được mức độ sinh lời, nhận diện khả năng sinh lời hay thua lỗ, từ đó hoạch định các chiến lược kinh doanh phù hợp, tối ưu hóa lợi nhuận và hạn chế rủi ro tài chính. Công ty TNHH cơ điện Quang Dũng là đơn vị hoạt động chuyên sâu trong các lĩnh vực thi công lắp đặt hệ thống điện, chống sét, phòng cháy chữa cháy, gia công cơ khí và xây dựng công trình. Đặc thù sản xuất kinh doanh gắn liền với công trình, hợp đồng và dịch vụ kỹ thuật đòi hỏi công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh phải phản ánh kịp thời, chính xác tiến độ hoàn thành, chi phí phát sinh và kết quả tài chính theo đúng quy định pháp luật. Xuất phát từ thực tiễn thực tập tại doanh nghiệp, tác giả Nguyễn Thị Trà đã lựa chọn đề tài "Công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH cơ điện Quang Dũng" để thực hiện khóa luận tốt nghiệp ngành Kế toán tại Trường Đại học Kinh tế – Đại học Huế dưới sự hướng dẫn của Th.S Hoàng Thị Kim Thoa.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được xác lập rõ ràng gồm:

• Mục tiêu chung: Tìm hiểu, phân tích và đánh giá công tác kế toán doanh thu và cách thức xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH cơ điện Quang Dũng.
• Ba mục tiêu cụ thể:
  1. Tổng hợp và hệ thống hóa các cơ sở lý luận về doanh thu, chi phí, thuế thu nhập doanh nghiệp và xác định kết quả kinh doanh.
  2. Phân tích, đánh giá thực trạng công tác kế toán doanh thu và cách thức xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH cơ điện Quang Dũng.
  3. Đề xuất một số giải pháp, kiến nghị góp phần hoàn thiện công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại đơn vị nghiên cứu.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Thực trạng công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH cơ điện Quang Dũng.
• Phạm vi nghiên cứu về nội dung: Khóa luận tập trung nghiên cứu công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh dưới góc độ kế toán tài chính.
• Phạm vi không gian: Tại Công ty TNHH cơ điện Quang Dũng (địa chỉ: Xóm 10, Xã Diễn Phú, Huyện Diễn Châu, Tỉnh Nghệ An).
• Phạm vi thời gian: Nghiên cứu tình hình kinh doanh thông qua số liệu báo cáo tài chính trong 3 năm (2021, 2022, 2023); nghiên cứu thực trạng nghiệp vụ kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tập trung vào số liệu, hóa đơn, chứng từ phát sinh trong năm 2023.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý luận dựa trên các chuẩn mực và quy định pháp lý hiện hành của Nhà nước về kế toán và thuế:

• Khung lý thuyết và chuẩn mực kế toán: Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 01 (VAS 01 - "Chuẩn mực chung"); Chuẩn mực kế toán quốc tế (IAS); Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa ban hành theo Thông tư số 133/2016/TT-BTC ngày 26/8/2016 của Bộ Tài chính; Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Thông tư số 78/2014/TT-BTC ngày 18/6/2014 của Bộ Tài chính hướng dẫn thi hành Nghị định số 218/2013/NĐ-CP (quy định mức thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp phổ thông 20%).
• Các nguyên tắc kế toán chi phối việc ghi nhận: Nguyên tắc cơ sở dồn tích (doanh thu và chi phí ghi nhận tại thời điểm phát sinh giao dịch, không căn cứ vào thời điểm thực thu hay thực chi tiền); nguyên tắc phù hợp (việc ghi nhận doanh thu phải phù hợp với chi phí tạo ra doanh thu đó); nguyên tắc thận trọng (chỉ ghi nhận khi có bằng chứng chắc chắn về khả năng thu được lợi ích kinh tế).
• Hệ thống tài khoản hạch toán quy chuẩn theo Thông tư 133/2016/TT-BTC: TK 511 (Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ, chi tiết thành TK 5111, 5112, 5113, 5118); TK 515 (Doanh thu hoạt động tài chính); TK 711 (Thu nhập khác); TK 632 (Giá vốn hàng bán); TK 642 (Chi phí quản lý kinh doanh, bao gồm TK 6421 - Chi phí bán hàng và TK 6422 - Chi phí quản lý doanh nghiệp); TK 811 (Chi phí khác); TK 821 (Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp); và TK 911 (Xác định kết quả kinh doanh).

Phương pháp nghiên cứu được triển khai kết hợp bao gồm:

• Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Thu thập, tổng hợp các giáo trình học thuật, các văn bản quy phạm pháp luật (thông tư, chuẩn mực kế toán) để hình thành nền tảng lý luận; thu thập báo cáo tài chính giai đoạn 2021–2023, sổ cái tài khoản tổng hợp, sổ chi tiết và các chứng từ gốc năm 2023 tại công ty để làm căn cứ phân tích thực trạng.
• Phương pháp so sánh: Sử dụng kỹ thuật so sánh tuyệt đối và tương đối trên bảng báo cáo tài chính, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, cơ cấu tài sản và nguồn vốn giai đoạn 2021–2023 nhằm làm rõ xu hướng tăng trưởng, sự biến động quy mô hoạt động và hiệu quả tài chính của công ty qua từng năm.
• Phương pháp quan sát và phỏng vấn: Trực tiếp quan sát trình tự hạch toán, nhập liệu và xử lý chứng từ trên hệ thống kế toán; tiến hành phỏng vấn, trao đổi trực tiếp với kế toán tổng hợp (chị Phạm Thị Thu Bến) và các nhân viên liên quan tại phòng kế toán, phòng kinh doanh về quy trình bán hàng, lập hợp đồng kinh tế, nghiệm thu công trình và luân chuyển chứng từ kế toán.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH cơ điện Quang Dũng

Chương này khái quát toàn bộ hệ thống lý luận căn bản về doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh áp dụng cho doanh nghiệp theo quy định của pháp luật kế toán Việt Nam. Tác giả trình bày chi tiết các định nghĩa theo VAS 01, Thông tư 133/2016/TT-BTC và chuẩn mực quốc tế IAS, đồng thời phân định rõ các nhóm doanh thu: bán hàng và cung ứng dịch vụ, hoạt động tài chính, doanh thu nội bộ và thu nhập bất thường. Tác giả phân tích cụ thể 5 điều kiện ghi nhận doanh thu bán hàng và 4 điều kiện ghi nhận doanh thu cung ứng dịch vụ.

Nội dung chương trình bày cặn kẽ kết cấu tài khoản, chứng từ pháp lý và phương pháp định khoản các nghiệp vụ kinh tế phát sinh liên quan đến:

• Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ (TK 511): Chứng từ sử dụng gồm hợp đồng kinh tế, biên bản nghiệm thu, hóa đơn GTGT, giấy báo có ngân hàng.
• Các khoản giảm trừ doanh thu: Chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại. Theo Thông tư 133/2016/TT-BTC, các khoản này được theo dõi trực tiếp bên Nợ TK 511 thay vì mở tài khoản riêng như chế độ cũ.
• Doanh thu hoạt động tài chính (TK 515) và Thu nhập khác (TK 711): Ghi nhận tiền lãi, cổ tức, lợi nhuận được chia, thanh lý tài sản cố định hoặc các khoản thu không thường xuyên.
• Kế toán chi phí: Giá vốn hàng bán (TK 632) theo hai phương pháp kê khai thường xuyên và kiểm kê định kỳ; chi phí quản lý kinh doanh (TK 642); chi phí khác (TK 811); chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp (TK 821) với công thức xác định thu nhập tính thuế và số thuế phải nộp theo thuế suất 20%.
• Quy trình kết chuyển cuối kỳ vào TK 911 để xác định lãi, lỗ hoạt động kinh doanh, hoạt động tài chính và hoạt động khác.

Chương 2: Thực trạng công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH cơ điện Quang Dũng

Chương 2 phản ánh chi tiết về đơn vị khảo sát và quy trình hạch toán kế toán thực tế:

• Tổng quan doanh nghiệp: Công ty TNHH cơ điện Quang Dũng thành lập ngày 10/02/2017 theo Quyết định của UBND Xã Diễn Phú, huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An; người đại diện theo pháp luật là ông Đặng Quang Dũng. Ngành nghề kinh doanh chính là Lắp đặt hệ thống điện (mã ngành 4321), tập trung vào hệ thống chống sét, chống trộm, phòng cháy chữa cháy; ngoài ra còn có gia công cơ khí (2592), xây dựng nhà (4101, 4102) và may trang phục (1410). Địa bàn hoạt động trải rộng tại Nghệ An, Hà Tĩnh, Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh và các tỉnh phụ cận.
• Cơ cấu tổ chức bộ máy: Mô hình quản lý gồm Ban Giám đốc điều hành trực tiếp 4 bộ phận chức năng: Phòng Giám đốc, Phòng Kế toán, Phòng Kinh doanh, Phòng Kỹ thuật và thi công.
• Tình hình nhân sự: Tổng lao động tăng dần từ 28 người (năm 2021) lên 31 người (năm 2022) và đạt 37 người (năm 2023). Tỷ lệ lao động nam chiếm ưu thế tuyệt đối (năm 2023 có 29 nam, chiếm 78,38%; nữ có 8 người, chiếm 21,62%) do đặc thù công việc thi công kỹ thuật và lắp đặt nặng nhọc. Phòng kỹ thuật và thi công chiếm tỷ trọng nhân sự cao nhất (75,68% vào năm 2023).

Chỉ tiêu nhân sự	Năm 2021 (Người)	Cơ cấu (%)	Năm 2022 (Người)	Cơ cấu (%)	Năm 2023 (Người)	Cơ cấu (%)	So sánh 2022/2021 (%)	So sánh 2023/2022 (%)
Tổng số lao động	28	100,00	31	100,00	37	100,00	+10,71	+19,35
Theo trình độ:
Đại học	17	63,00	17	54,84	19	51,35	0,00	+11,76
Cao đẳng, Trung cấp	4	12,00	4	12,90	5	13,51	0,00	+25,00
Lao động phổ thông	7	25,00	10	32,26	13	35,14	+42,86	+30,00
Theo phòng ban:
Ban Giám đốc	1	3,57	1	3,23	1	2,70	0,00	0,00
Phòng Kế toán	4	14,29	4	12,90	4	10,81	0,00	0,00
Phòng Kinh doanh	4	14,29	5	16,13	4	10,81	+25,00	-20,00
Phòng Kỹ thuật và thi công	19	71,00	21	67,74	28	75,68	+10,53	+33,33

• Tình hình tài chính (Tài sản - Nguồn vốn): Quy mô tổng tài sản của công ty tăng trưởng liên tục từ 6.842.046.011 đồng (năm 2021) lên 7.668.268.524 đồng (năm 2022, tăng 12,08%) và đạt 9.279.491.703 đồng (năm 2023, tăng 21,01%). Tài sản ngắn hạn chiếm tỷ trọng áp đảo trên 95% tổng tài sản, trong đó tiền và các khoản tương đương tiền tăng từ 5,97 tỷ đồng (2021) lên 6,95 tỷ đồng (2022) và 7,80 tỷ đồng (2023). Các khoản phải thu tăng đột biến vào năm 2023 (đạt 1,18 tỷ đồng so với 417,8 triệu đồng năm 2022, tăng 184,62%), phản ánh tình trạng bị khách hàng chiếm dụng vốn. Về nguồn vốn, nợ phải trả tăng mạnh từ 1,52 tỷ đồng (2021) lên 2,18 tỷ đồng (2022) và 3,50 tỷ đồng (2023, tăng 60,44% so với 2022), trong khi vốn chủ sở hữu tăng trưởng ổn định từ 5,31 tỷ đồng lên 5,77 tỷ đồng.

Chỉ tiêu Tài sản - Nguồn vốn	Năm 2021 (Đồng)	Năm 2022 (Đồng)	Năm 2023 (Đồng)	Chênh lệch 2022/2021 (%)	Chênh lệch 2023/2022 (%)
A. TÀI SẢN NGẮN HẠN	6.507.409.648	7.367.032.161	9.011.655.340	+13,21	+22,32
- Tiền và tương đương tiền	5.977.100.895	6.949.071.988	7.805.348.639	+16,25	+12,31
- Các khoản phải thu	465.555.752	417.960.173	1.189.735.948	-10,17	+184,62
- Tài sản khác	64.753.001	0	16.570.753	-100,00	-
B. TÀI SẢN DÀI HẠN (TSCĐ)	334.636.363	301.236.363	267.836.363	-9,98	-11,09
TỔNG CỘNG TÀI SẢN	6.842.046.011	7.668.268.524	9.279.491.703	+12,08	+21,01
A. NỢ PHẢI TRẢ	1.528.163.853	2.182.149.542	3.501.035.202	+42,08	+60,44
B. VỐN CHỦ SỞ HỮU	5.313.882.158	5.486.118.982	5.778.456.501	+3,24	+5,33
TỔNG CỘNG NGUỒN VỐN	6.842.046.011	7.668.268.524	9.279.491.703	+12,08	+21,01

• Kết quả hoạt động kinh doanh giai đoạn 2021–2023: Doanh thu thuần có sự bứt phá mạnh mẽ, từ 5,68 tỷ đồng (2021) tăng lên 14,20 tỷ đồng (2022, tăng 149,62%) và đạt 24,48 tỷ đồng (2023, tăng 72,39%). Tuy nhiên, giá vốn hàng bán và chi phí quản lý kinh doanh cũng gia tăng tương ứng, dẫn tới lợi nhuận sau thuế năm 2022 đạt 280.283.778 đồng (tăng 74,94% so với năm 2021), nhưng sang năm 2023 chỉ đạt 280.422.691 đồng (chỉ tăng nhẹ 0,05% so với năm 2022).

Chỉ tiêu kết quả kinh doanh	Năm 2021 (Đồng)	Năm 2022 (Đồng)	Năm 2023 (Đồng)	So sánh 2022/2021 (%)	So sánh 2023/2022 (%)
1. Doanh thu bán hàng và CCDV	5.689.981.147	14.203.089.699	24.483.971.119	+149,62	+72,39
2. Các khoản giảm trừ doanh thu	0	0	0	0,00	0,00
3. Doanh thu thuần	5.689.981.147	14.203.089.699	24.483.971.119	+149,62	+72,39
4. Giá vốn hàng bán	4.449.319.298	12.101.744.226	21.443.521.948	+171,99	+77,19
5. Lợi nhuận gộp	1.240.661.849	2.101.345.473	3.040.449.171	+69,37	+44,69
6. Doanh thu hoạt động tài chính	216.532	301.900	259.879	+39,42	-13,92
7. Chi phí quản lý kinh doanh	1.040.603.004	1.751.292.650	2.690.180.686	+68,29	+53,61
8. Lợi nhuận thuần từ HĐKD	200.058.845	350.052.823	350.268.485	+74,97	+0,06
9. Tổng lợi nhuận kế toán trước thuế	200.275.377	350.354.723	350.528.364	+74,94	+0,05
10. Chi phí thuế TNDN (20%)	40.055.075	70.070.945	70.105.673	+74,94	+0,05
11. Lợi nhuận sau thuế TNDN	160.220.302	280.283.778	280.422.691	+74,94	+0,05

• Thực tế công tác kế toán: Doanh nghiệp áp dụng hình thức kế toán trên máy tính thông qua phần mềm kế toán MISA. Quy trình kế toán được minh chứng qua các chứng từ thực tế năm 2023:
  • Ghi nhận doanh thu bán hàng và thi công: Căn cứ vào Hợp đồng kinh tế, Giấy đề nghị thanh toán, Biên bản nghiệm thu công trình, Hóa đơn GTGT số 95 và số 128 xuất cho khách hàng, kế toán tiến hành ghi nhận vào Sổ cái TK 511. Trong suốt giai đoạn 2021–2023, doanh nghiệp không phát sinh các khoản giảm trừ doanh thu.
  • Doanh thu tài chính: Theo dõi lãi tiền gửi ngân hàng qua Sổ cái TK 515 (phát sinh 259.879 đồng trong năm 2023).
  • Chi phí và giá vốn: Kế toán theo dõi xuất vật tư thi công qua Phiếu đề nghị mua vật tư, phiếu chi PC0042, trích Sổ cái TK 632 và Sổ cái TK 642.
  • Cuối kỳ, kế toán tổng hợp chi phí thuế TNDN trên Sổ cái TK 821 và kết chuyển doanh thu, chi phí sang Sổ cái TK 911 để xác định kết quả kinh doanh cuối năm.

Chương 3: Đánh giá công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH cơ điện Quang Dũng

Dựa trên kết quả phân tích thực tế, chương 3 đưa ra các đánh giá khách quan về công tác kế toán tại doanh nghiệp:

• Ưu điểm: Bộ máy kế toán được tổ chức gọn nhẹ (gồm 4 nhân sự), chuyên môn hóa phù hợp với quy mô công ty. Đơn vị đã ứng dụng phần mềm kế toán MISA, giúp việc lưu trữ dữ liệu, trích xuất sổ sách và lập báo cáo tài chính diễn ra nhanh chóng, chính xác. Các nghiệp vụ bán hàng, xuất hóa đơn và nghiệm thu công trình được đối chiếu với chứng từ gốc đầy đủ; công tác xác định nghĩa vụ thuế TNDN được thực hiện nghiêm túc theo quy định.
• Hạn chế tồn tại:
  1. Công tác quản lý công nợ phải thu chưa thực sự chặt chẽ; số dư phải thu khách hàng năm 2023 tăng vọt lên 1,18 tỷ đồng (tăng 184,62% so với 2022), gây ứ đọng vốn lưu động và rủi ro thanh khoản.
  2. Nợ phải trả có xu hướng tăng nhanh (chiếm 3,50 tỷ đồng vào năm 2023, tăng 60,44%), cho thấy mức độ phụ thuộc lớn vào vốn vay hoặc chiếm dụng vốn của nhà cung cấp.
  3. Giá vốn hàng bán chiếm tỷ trọng quá cao trong cơ cấu doanh thu (chiếm 87,58% doanh thu năm 2023), cùng với tốc độ gia tăng nhanh của chi phí quản lý kinh doanh khiến lợi nhuận ròng năm 2023 hầu như không tăng trưởng dù quy mô doanh thu tăng thêm hơn 10,28 tỷ đồng.
  4. Quy trình luân chuyển chứng từ giữa bộ phận thi công ngoài công trình với phòng kế toán đôi khi còn có độ trễ nhất định.
• Giải pháp đề xuất: Hoàn thiện quy chế quản lý công nợ và thu hồi nợ đến hạn nhằm giảm thiểu tình trạng bị chiếm dụng vốn; kiểm soát chặt chẽ định mức chi phí nguyên vật liệu và nhân công thi công nhằm hạ tỷ lệ giá vốn hàng bán; rà soát, tiết kiệm chi phí quản lý doanh nghiệp; tăng cường liên kết dữ liệu giữa phòng kỹ thuật công trình và phòng kế toán để bảo đảm tính kịp thời trong việc lập biên bản nghiệm thu và xuất hóa đơn GTGT.

Kết quả và đóng góp

• Kết quả nghiên cứu cụ thể: Khóa luận đã hệ thống hóa toàn diện số liệu tài chính của Công ty TNHH cơ điện Quang Dũng trong 3 năm liên tiếp (2021–2023). Kết quả cho thấy quy mô kinh doanh của công ty tăng trưởng vượt bậc sau giai đoạn phục hồi dịch bệnh: Doanh thu thuần tăng gấp 4,3 lần, từ 5.689.981.147 đồng (2021) lên 24.483.971.119 đồng (2023); tổng tài sản tăng từ 6.842.046.011 đồng lên 9.279.491.703 đồng.
• Đóng góp thực tiễn: Khóa luận phản ánh chính xác quy trình hạch toán kế toán thực tế tại một doanh nghiệp cơ điện - xây lắp quy mô vừa và nhỏ vận hành theo Thông tư 133/2016/TT-BTC trên nền tảng phần mềm MISA. Công trình đã minh chứng tường minh dòng luân chuyển chứng từ từ khâu nghiệm thu khối lượng xây lắp đến khâu xuất hóa đơn GTGT và kết chuyển lãi lỗ trên TK 911, mang lại bài học kinh nghiệm sát thực tế về việc kiểm soát chi phí giá vốn và thu hồi công nợ.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Khóa luận chủ yếu tiếp cận vấn đề dưới góc độ kế toán tài chính phục vụ lập báo cáo định kỳ; chưa đi sâu phân tích góc độ kế toán quản trị như xác định chi phí dở dang theo từng hạng mục công trình chi tiết, phân tích điểm hòa vốn hoặc xây dựng dự toán ngân sách chi phí theo từng dự án cơ điện. Phạm vi số liệu chi tiết hóa đơn, chứng từ nghiệp vụ chỉ tập trung khai thác trong phạm vi năm tài chính 2023.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu sang mảng kế toán quản trị chi phí và giá thành công trình xây lắp; hoàn thiện hệ thống kiểm soát nội bộ đối với các khoản nợ phải thu và quy trình dự toán chi phí thi công công trình tại các doanh nghiệp ngành cơ điện.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu tham khảo thiết thực cho:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán và Tài chính doanh nghiệp đang chuẩn bị làm khóa luận tốt nghiệp hoặc báo cáo thực tập tại các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xây lắp, cơ điện và gia công cơ khí.
• Cán bộ kế toán tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ áp dụng chế độ kế toán theo Thông tư 133/2016/TT-BTC, đặc biệt là cách thức tổ chức sổ sách kế toán trên phần mềm MISA, phương pháp kết chuyển cuối kỳ và xử lý hồ sơ nghiệm thu thanh quyết toán công trình.

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty TNHH cơ điện Quang Dũng đang áp dụng chế độ kế toán và hình thức kế toán nào?
Công ty áp dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa theo Thông tư số 133/2016/TT-BTC của Bộ Tài chính, nộp thuế TNDN theo mức thuế suất phổ thông 20% (theo Thông tư 78/2014/TT-BTC) và thực hiện ghi chép kế toán trên máy tính thông qua phần mềm kế toán MISA.

2. Diễn biến doanh thu thuần và lợi nhuận sau thuế của công ty qua 3 năm (2021–2023) có đặc điểm gì nổi bật?
Doanh thu thuần tăng trưởng liên tục và rất mạnh: năm 2021 đạt 5.689.981.147 đồng, năm 2022 tăng lên 14.203.089.699 đồng (tăng 149,62%) và năm 2023 đạt 24.483.971.119 đồng (tăng 72,39%). Tuy nhiên, lợi nhuận sau thuế chỉ tăng mạnh trong năm 2022 (từ 160.220.302 đồng năm 2021 lên 280.283.778 đồng), sang năm 2023 lợi nhuận hầu như đi ngang khi đạt 280.422.691 đồng (chỉ tăng 138.913 đồng, tương ứng 0,05%).

3. Vì sao năm 2023 doanh thu tăng hơn 10,28 tỷ đồng nhưng lợi nhuận sau thuế của công ty gần như không thay đổi?
Nguyên nhân chính là do giá vốn hàng bán tăng từ 12.101.744.226 đồng lên 21.443.521.948 đồng (chiếm tới 87,58% doanh thu) và chi phí quản lý kinh doanh gia tăng từ 1.751.292.650 đồng lên 2.690.180.686 đồng (tăng 53,61%), làm triệt tiêu phần lớn lợi nhuận gộp tạo ra thêm trong kỳ.

4. Cơ cấu nhân sự và ngành nghề kinh doanh chính của đơn vị có đặc thù gì?
Ngành nghề chính của công ty là Lắp đặt hệ thống điện (mã ngành 4321), gồm lắp đặt hệ thống chống sét, chống trộm, phòng cháy chữa cháy. Do đặc thù công việc thi công nặng nhọc nên nhân sự nam chiếm tỷ trọng áp đảo (năm 2023 là 29 nam trên tổng số 37 người, chiếm 78,38%), trong đó Phòng kỹ thuật và thi công chiếm tới 75,68% tổng số lao động.

5. Trong hạch toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh năm 2023, công ty sử dụng những chứng từ thực tế nào?
Doanh nghiệp sử dụng các chứng từ thực tế bao gồm: Hợp đồng kinh tế, Giấy đề nghị thanh toán, Biên bản nghiệm thu công trình, Hóa đơn GTGT số 95 và số 128 (đối ứng TK 511), Phiếu đề nghị mua vật tư, Phiếu chi số PC0042 (đối ứng TK 642, TK 632), giấy báo Có ngân hàng (TK 515), cùng các trích Sổ cái TK 511, 515, 632, 642, 821 và 911.

Kết luận

Khóa luận của sinh viên Nguyễn Thị Trà đã phản ánh toàn diện và có hệ thống thực trạng công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH cơ điện Quang Dũng trong giai đoạn 2021–2023. Thông qua việc phân tích chuyên sâu các báo cáo tài chính, chứng từ kế toán thực tế và mô hình vận hành trên phần mềm MISA, tác giả đã làm rõ bức tranh tăng trưởng doanh thu vượt bậc đi liền với những nút thắt về giá vốn cao và công nợ tồn đọng. Công trình đã đưa ra các giải pháp khắc phục thực tế, có giá trị ứng dụng trực tiếp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý tài chính tại doanh nghiệp cơ điện quy mô vừa và nhỏ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN DOANH THU VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TẠI CÔNG TY TNHH CƠ ĐIỆN QUANG DŨNG 1. Những vấn đề lý luận cơ bản về doanh thu và xác định kết quả kinh doanh 1. Khái niệm cơ bản về doanh thu Hiện nay có rất nhiều khái niệm về doanh thu được đưa ra như sau: - Theo Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 1 "Chuẩn mực chung" VAS 01: Doanh thu là tổng giá trị các lợi ích kinh tế của doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thường và các hoạt động khác của doanh nghiệp, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu, không bao gồm khoản vốn của cổ đông hoặc chủ sử hữu. - Thông tư 133/2016/TT-BTC: Doanh thu là lợi ích kinh tế thu được làm tăng vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp ngoại trừ phần đóng góp thêm của các cổ đông.

Doanh thu được ghi nhận tại thời điểm giao dịch phát sinh, khi chắc chắn thu được lợi ích kinh tế, được xác định theo giá trị hợp lý của các khoản được quyền nhận, không phân biệt đã thu tiền hay sẽ thu được tiền. - Theo Uỷ ban chuẩn mực kế toán quốc tế IAS: Doanh thu Là luồng thu gộp các lợi ích kinh tế trong kỳ, phát sinh trong quá trình hoạt động thông thường, làm tăng nguồn vốn chủ sở hữu, chứ không phải phần đóng góp của những người tham gia góp vốn cổ phần. Doanh thu loại trừ những khoản thu cho bên thứ ba ví dụ như thuế giá trị gia tăng. Doanh thu được phân biệt với các loại thu nhập khác.

Phân loại doanh thu - Doanh thu từ bán hàng, cung cấp dịch vụ: Doanh thu bán hàng là loại doanh thu chính của doanh nghiệp, bao gồm các hoạt động như buôn bán hàng hóa, cung cấp các dịch vụ mà tự doanh nghiệp sản xuất ra. Đây là thông số có thể phản ánh sự hiệu quả của các chiến lược: hoạt động kinh doanh, sản xuất, tiếp thị,. - Doanh thu từ hoạt động tài chính: Các hoạt động tài chính cũng là một loại doanh thu hiệu quả cho các doanh nghiệp biết tận dụng cơ hội của mình. Dẫu vậy, đây cũng là một hoạt động chứa các rủi ro tiềm ẩn vì nó cũng phụ thuộc nhiều vào tình hình biến động của nền kinh tế thị trường.

Ví dụ như: Lãi suất từ khoản vay, lợi nhuận 4 từ giao dịch ngoại hối và chứng khoán, thu nhập từ dịch vụ tài chính, thu nhập từ quản lý quỹ đầu tư,. - Doanh thu nội bộ: Doanh thu nội bộ là sự phát sinh các hoạt động kinh doanh, mua bán, trao đổi của các đơn vị cùng trực thuộc cùng một công ty mẹ hay cùng một tập đoàn. Ví dụ như: Các bộ phận trong doanh nghiệp có thể mua quyền sử dụng công nghệ, phần mềm, hoặc bản quyền thuộc sở hữu của đơn vị khác trong tập đoàn để sử dụng. Quản lý hiệu quả các giao dịch nội bộ là điều quan trọng để đảm bảo sự minh bạch, công bằng và tối ưu chi phí cho tổ chức.

- Doanh thu phát sinh bất thường: Doanh thu bất thường được ghi nhận từ những tình huống phát sinh không có dự định từ trước và cũng không có kế hoạch dự kiến tái lặp trong tương lai. Ví dụ như: Thanh lý thiết bị sản xuất, nhà cửa, văn phòng… Các khoản đền bù bảo hiểm khuyến mãi, giảm giá từ nhà cung cấp vật liệu,. Nguyên tắc, vai trò, ý nghĩa, điều kiện ghi nhận doanh thu  Nguyên tắc Ghi nhận doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ, tuân theo các nguyên tắc sau: - Cơ sở dồn tích: Doanh thu và chi phí được ghi nhận dựa trên nghiệp vụ kinh tế phát sinh mà không dựa vào thực thu hay thực chi. - Phù hợp: Việc ghi nhận doanh thu phải phù hợp với chi phí.

- Thận trọng: Doanh thu và thu nhập chỉ được ghi nhận khi có bằng chứng chắc chắn về khả năng thu được lợi ích kinh tế.  Vai trò, ý nghĩa của doanh thu - Doanh thu là một chỉ tiêu quan trọng của doanh nghiệp, trong đó doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ là một khoản mục chiếm tỷ trọng lớn trong toàn bộ doanh thu của doanh nghiệp, không chỉ thế doanh thu bán hàng còn là giai đoạn cuối cùng của toàn bộ quá trình sản xuất của doanh nghiệp, nếu không thực hiện tốt giai đoạn này thì các giai đoạn trước đó đều vô nghĩa và ảnh hưởng nghiêm trọng đến tình hình tài chính cũng như quá trình tái sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. - Doanh thu phản ánh quy mô của quá trình tái sản xuất trong doanh nghiệp: + Doanh thu là cơ sở để bù đắp chi phí sản xuất đã tiêu hao trong sản xuất và thực hiện nộp các khoản thuế cho Nhà nước. + Doanh thu được thực hiện là kết thúc giai đoạn cuối cùng của quá trình luân chuyển vốn tạo điều kiện để thực hiện quá trình tái sản xuất tiếp theo.

+ Doanh thu là nguồn tài chính quan trọng để doanh nghiệp làm tăng vốn chủ, là 5 đòn bẩy kinh tế quan trọng nhằm khuyến khích người lao động ra sức sản xuất nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.  Điều kiện ghi nhận doanh thu Doanh nghiệp chỉ ghi nhận doanh thu bán hàng khi đồng thời thỏa mãn các điều kiện sau: - Doanh nghiệp đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu sản phẩm, hàng hóa cho người mua; - Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hóa như người sở hữu hoặc quyền kiểm soát hàng hóa; - Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn. Khi hợp đồng quy định người mua được quyền trả lại sản phẩm, hàng hóa, đã mua theo những điều kiện cụ thể, doanh nghiệp chỉ được ghi nhận doanh thu khi những điều kiện cụ thể đó không còn tồn tại và người mua không được quyền trả lại sản phẩm, hàng hóa (trừ trường hợp khách hàng có quyền trả lại hàng hóa dưới hình thức đổi lại để lấy hàng hóa, dịch vụ khác); - Doanh nghiệp đã hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch bán hàng; - Xác định được các chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng. Doanh nghiệp chỉ ghi nhận doanh thu cung cấp dịch vụ khi đồng thời thỏa mãn các điều kiện sau: - Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn.

Khi hợp đồng quy định người mua được quyền trả lại dịch vụ đã mua theo những điều kiện cụ thể, doanh nghiệp chỉ được ghi nhận doanh thu khi những điều kiện cụ thể đó không còn tồn tại và người mua không được quyền trả lại dịch vụ đã cung cấp; - Doanh nghiệp đã hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch cung cấp dịch vụ đó; - Xác định được phần công việc đã hoàn thành vào thời điểm báo cáo; - Xác định được chi phí phát sinh cho giao dịch và chi phí để hoàn thành giao dịch cung cấp dịch vụ đó. Các khoản giảm trừ doanh thu Các khoản giảm trừ doanh thu là toàn bộ khoản tiền được điều chỉnh giảm trừ vào doanh thu bán hàng, cung cấp dịch vụ phát sinh trong kỳ. Bao gồm: - Chiết khấu thương mại: Chiết khấu thương là khoản doanh thu bán hàng giảm giá niêm yết cho khách hàng mua hàng với số lượng lớn. Khoản giảm giá có thể phát 6 sinh trên khối lượng của từng lô hàng mà khách đã mua, cũng có thể phát sinh trên tổng khối lượng hàng lũy kế mà khách hàng đã mua trong một quãng thời gian nhất định tùy thuộc vào chính sách chiết khấu thương mại của bên bán.

- Giảm giá hàng bán: Giảm giá hàng bán là khoản giảm trừ cho người mua do toàn bộ hoặc toàn phần hàng hóa kém chất lượng, sai quy cách hoặc lạc hậu lỗi thời. - Giá trị hàng bán bị trả lại: Giá trị hàng bán bị trả lại là giá trị khối lượng hàng bán đã được xác định là tiêu thụ bị khách hàng trả lại và từ chối thanh toán do các nguyên nhân như: Vi phạm cam kết, vi phạm hợp đồng kinh tế, hàng bị mất, kém chất lượng, không đúng chủng loại quy cách. Khi doanh nghiệp ghi nhận giá trị hàng bán bị trả lại đồng thời ghi nhận giảm tương ứng giá vốn hàng bán trong kỳ. - Thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế xuất khẩu, thuế giá trị gia tăng tính theo phương pháp trực tiếp: Được xác định theo số lượng sản phẩm hàng hóa tiêu thụ, giá tính thuế và thuế suất của từng mặt hàng.

*Doanh thu thuần là số chênh lệch giữa tổng doanh thu với các khoản giảm trừ doanh thu. Doanh thu bán hàng và Các khoản giảm trừ Doanh thu thuần = - cung cấp dịch vụ doanh thu 1. Một số khái niệm về chi phí liên quan Ngoài doanh thu cũng có khá nhiều khái niệm về chi phí được đưa ra: - Theo Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 1 "Chuẩn mực chung" VAS 01: Chi phí là tổng giá trị các khoản làm giảm lợi ích kinh tế trong kỳ kế toán dưới hình thức các khoản tiền chi ra, các khoản khấu trừ tài sản hoặc phát sinh các khoản nợ dẫn đến làm giảm vốn chủ sở hữu, không bao gồm các khoản phân phối cho cổ đông hoặc chủ sở hữu. - Thông tư 133/2016/TT-BTC: Chi phí là những khoản làm giảm lợi ích kinh tế, được ghi nhận tại thời điểm giao dịch phát sinh hoặc khi có khả năng tương đối chắc chắn sẽ phát sinh trong tương lai không phân biệt đã chi tiền hay chưa.

Như vậy chi phí có thể được định nghĩa như là khoản hao phí mà doanh nghiệp bỏ ra để đạt được một kết quả nào đó, chi phí bao gồm những khoản sau: - Giá vốn hàng bán: Giá vốn hàng bán là giá gốc của sản phẩm, hàng hóa hoặc dịch vụ đã tiêu thụ trong kỳ. 7 - Chi phí quản lý kinh doanh: Chi phí này phản ánh các khoản chi phí phát sinh trong quá trình bán sản phẩm, hàng hoá, cung cấp dịch vụ và hoạt động quản lý kinh doanh, quản lý hành chính và quản lý điều hành chung toàn bộ doanh nghiệp, bao gồm: + Chi phí bán hàng: Là chi phí sử dụng nhằm mục đích xây dựng quy trình bán hàng hoặc cung cấp dịch vụ của doanh nghiệp đến với khách hàng.