Kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Tân Nhà Việt

Khóa luận kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Tân Nhà Việt

• Tác giả: Nguyễn Thị Thanh Mỹ
• Người hướng dẫn: ThS. Hoàng Thị Kim Thoa
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế - Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Tân Nhà Việt
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan kế toán doanh thu bán hàng tại Công ty Tân Nhà Việt

Kế toán doanh thu đóng vai trò huyết mạch trong hệ thống thông tin tài chính doanh nghiệp. Hoạt động ghi nhận doanh thu phản ánh quy mô tiêu thụ hàng hóa và dịch vụ. Công ty TNHH Tân Nhà Việt hoạt động trong lĩnh vực phân phối thương mại. Do đó, việc theo dõi doanh số đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối. Doanh thu bán hàng là nguồn tài chính bù đắp toàn bộ chi phí hoạt động. Chỉ tiêu này tạo tiền đề quyết định cho sự tồn tại và phát triển của công ty. Quy trình hạch toán chuẩn mực giúp ban lãnh đạo đánh giá hiệu quả sản xuất kinh doanh từng thời kỳ. Ngoài ra, việc xác định đúng doanh thu hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện chuẩn xác nghĩa vụ thuế với ngân sách nhà nước. Số liệu kế toán đáng tin cậy giúp nâng cao uy tín thương hiệu trên thị trường. Doanh nghiệp cần tuân thủ chế độ kế toán hiện hành và các chuẩn mực liên quan. Mọi giao dịch kinh tế phát sinh đều phải có hóa đơn, chứng từ hợp lệ. Sự phối hợp nhịp nhàng giữa bộ phận bán hàng và kế toán bảo đảm thông tin thông suốt. Kiểm soát chặt chẽ doanh thu ngay từ khâu bán hàng là điều kiện tiên quyết giúp tối đa hóa lợi nhuận.

1.1. Cơ sở lý luận về doanh thu và xác định kết quả

Doanh thu bán hàng đại diện cho tổng giá trị các lợi ích kinh tế thu được trong kỳ. Doanh thu phát sinh từ hoạt động bán sản phẩm hoặc cung cấp dịch vụ của doanh nghiệp. Để xác định kết quả kinh doanh, kế toán phải đối trừ toàn bộ chi phí hợp lý. Các khoản chi phí bao gồm giá vốn hàng bán, chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp. Kết quả kinh doanh phản ánh tình trạng lãi hoặc lỗ thuần sau một chu kỳ kinh doanh. Khoản lợi nhuận này được hạch toán qua tài khoản 911. Nguyên tắc phù hợp giữa doanh thu và chi phí luôn giữ vai trò cốt lõi. Kế toán cần ghi nhận doanh thu đúng thời điểm chuyển giao quyền sở hữu. Mọi nghiệp vụ phải phản ánh trung thực bản chất kinh tế.

1.2. Đặc điểm tổ chức bộ máy kế toán tại đơn vị

Công ty Tân Nhà Việt áp dụng mô hình tổ chức bộ máy kế toán tập trung. Tất cả chứng từ kế toán từ các phòng ban đều quy tụ về phòng kế toán trung tâm. Kế toán trưởng chịu trách nhiệm điều hành chung và kiểm soát số liệu tài chính. Các nhân viên kế toán phụ trách từng mảng việc cụ thể như kho, bán hàng và thanh toán. Đơn vị sử dụng phần mềm máy tính để hỗ trợ nhập liệu và xử lý dữ liệu. Hệ thống tài khoản tuân thủ quy định chuẩn mực kế toán Việt Nam. Việc phân công nhiệm vụ rõ ràng giúp luân chuyển chứng từ nhanh chóng, hạn chế sai sót phát sinh. Phương thức tổ chức tập trung này tạo điều kiện thuận lợi cho việc tổng hợp số liệu và lập báo cáo tài chính cuối kỳ.

II. Phân tích thực trạng xác định kết quả kinh doanh tại Tân Nhà Việt

Thực tế hạch toán tại Công ty Tân Nhà Việt bộc lộ một số ưu điểm và hạn chế nhất định. Doanh nghiệp áp dụng phương pháp kê khai thường xuyên đối với hàng tồn kho. Kế toán theo dõi xuất nhập vật tư và thành phẩm tương đối kịp thời. Tuy nhiên, việc ghi nhận giá vốn hàng bán qua tài khoản 632 đôi khi chưa đồng bộ với thời điểm chuyển giao doanh thu. Tình hình tài chính giai đoạn 2021 - 2023 cho thấy nhiều biến động rõ nét. Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối của công ty từng bị sụt giảm mạnh trong năm 2021 và năm 2022. Đến năm 2023, doanh thu có sự phục hồi đáng kể với mức tăng trưởng tích cực. Mặc dù số lỗ lũy kế vẫn còn hiện diện, biên độ lỗ đã thu hẹp rõ rệt. Khoản nợ phải trả người bán chiếm tỷ trọng áp đảo, lên tới hơn 99% trong cơ cấu nợ. Đồng thời, nghĩa vụ nộp thuế gia tăng mạnh mẽ qua từng năm. Sự gia tăng nợ cho thấy đơn vị tận dụng tốt nguồn vốn tín dụng thương mại. Dẫu vậy, áp lực thanh toán ngắn hạn đối với công ty là rất lớn. Việc theo dõi công nợ khách hàng chưa đạt được hiệu quả tối đa.

2.1. Thực trạng hạch toán doanh thu và chi phí giá vốn

Tân Nhà Việt sử dụng tài khoản 511 để phản ánh doanh thu bán hàng. Kế toán lập hóa đơn bán hàng dựa trên biên bản giao nhận. Tuy vậy, một số hóa đơn chuyển vào hệ thống kế toán còn chậm trễ. Đối với chi phí giá vốn, kế toán sử dụng tài khoản 632. Giá vốn thành phẩm và hàng hóa xuất bán được kết chuyển sang tài khoản 911 vào thời điểm cuối tháng. Do khối lượng giao dịch lớn, việc kiểm tra đối chiếu chi tiết vật tư tồn kho đôi lúc xảy ra sai lệch nhỏ. Đơn vị chưa trích lập đầy đủ quỹ dự phòng giảm giá hàng tồn kho. Điều này gây tác động nhất định đến tính chính xác của giá trị tài sản ròng.

2.2. Khó khăn trong quản lý nợ phải trả và công nợ khách hàng

Công ty phải đối mặt với áp lực thanh toán rất lớn từ nhà cung cấp. Khoản nợ phải trả người bán chiếm tới 99,35% tổng số nợ phải trả. Tốc độ tăng trưởng nợ lên tới 73,45% cho thấy mức độ phụ thuộc tài chính cao. Bên cạnh đó, số dư phải thu khách hàng cũng biến động phức tạp theo mùa vụ kinh doanh. Một số khách hàng chậm thanh toán nợ quá hạn. Tình trạng này khiến dòng tiền lưu chuyển của công ty gặp nhiều cản trở. Việc thiếu hụt vốn lưu động làm tăng chi phí huy động vốn bổ sung. Nếu đơn vị không có giải pháp giám sát công nợ triệt để, rủi ro thanh khoản sẽ ảnh hưởng tiêu cực tới kết quả kinh doanh cuối năm.

III. Giải pháp kế toán doanh thu và kết quả kinh doanh ở Tân Nhà Việt

Nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh, công ty cần triển khai các biện pháp hoàn thiện kế toán đồng bộ. Quy trình ghi nhận doanh thu và hạch toán chi phí phải bảo đảm tính chuẩn xác cao. Doanh nghiệp cần tăng cường số hóa công tác kế toán thông qua phần mềm quản lý hiện đại. Việc cập nhật số liệu bán hàng theo thời gian thực giúp giảm thiểu sai lệch số sách. Đơn vị cần thực hiện nghiêm túc việc đối chiếu công nợ định kỳ vào cuối mỗi tháng. Kế toán viên phải kiểm soát chứng từ gốc chặt chẽ trước khi nhập liệu vào hệ thống. Các khoản giảm trừ doanh thu và chiết khấu thương mại cần được ghi nhận minh bạch. Việc phân bổ chi phí bán hàng và chi phí quản lý đòi hỏi tiêu thức phân bổ khoa học. Ngoài ra, việc chủ động lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho giúp phản ánh giá trị tài sản trung thực. Ban quản lý tài chính cần xây dựng kế hoạch dòng tiền chi tiết nhằm chủ động trả nợ nhà cung cấp. Kiểm soát chặt chẽ giá vốn hàng bán tạo nền tảng vững chắc cho tăng trưởng lợi nhuận.

3.1. Hoàn thiện chứng từ và quy trình hạch toán kế toán

Công ty cần chuẩn hóa toàn bộ mẫu chứng từ kế toán theo thông tư áp dụng. Quy trình luân chuyển hóa đơn bán hàng cần được rút ngắn thời gian xử lý. Khi xuất bán hàng hóa, nhân viên kho phải ký xác nhận đồng thời cùng người mua. Kế toán bán hàng tiến hành lập hóa đơn điện tử ngay trong ngày phát sinh giao dịch. Việc này ngăn ngừa thất lạc giấy tờ và tránh chậm trễ báo cáo thuế. Kế toán phải kiểm tra đối chiếu tài khoản 511 và tài khoản 632 thường xuyên. Hạch toán đầy đủ các khoản giảm trừ doanh thu bảo đảm số liệu doanh thu thuần phản ánh khách quan.

3.2. Nâng cao hiệu quả kiểm soát dòng tiền và công nợ

Tân Nhà Việt cần thiết lập chính sách tín dụng thương mại chặt chẽ hơn. Doanh nghiệp cần phân loại khách hàng theo mức độ uy tín để áp dụng hạn mức nợ phù hợp. Bộ phận kế toán cần gửi biên bản đối chiếu công nợ vào mỗi cuối tháng. Khi khách hàng phát sinh nợ quá hạn, công ty cần nhanh chóng áp dụng biện pháp đôn đốc thu hồi. Đồng thời, việc cân đối dòng tiền trả nợ nhà cung cấp giúp giữ vững quan hệ đối tác. Kế toán tài chính cần lập báo cáo dự báo lưu chuyển tiền tệ hàng tuần. Kiểm soát chặt công nợ giúp giảm bớt rủi ro mất vốn và bảo toàn nguồn vốn lưu động.

IV. Ứng dụng quản trị kết quả kinh doanh cho Công ty Tân Nhà Việt

Xác định kết quả kinh doanh chính xác là nền tảng ra quyết định chiến lược cho doanh nghiệp. Dữ liệu kế toán cung cấp góc nhìn toàn diện về thực trạng sinh lời của từng mặt hàng kinh doanh. Ban lãnh đạo Công ty Tân Nhà Việt có thể dựa vào báo cáo lãi lỗ để điều chỉnh chính sách giá kịp thời. Việc cắt giảm chi phí trung gian không cần thiết giúp gia tăng biên lợi nhuận hoạt động. Doanh nghiệp cần phát huy những mặt hàng có sức tiêu thụ mạnh và tỷ suất lợi nhuận cao. Đồng thời, công ty nên xem xét loại bỏ những danh mục sản phẩm kém hiệu quả. Phân tích tài chính chuyên sâu giúp phát hiện sớm nguy cơ thâm hụt ngân quỹ. Nhờ đó, doanh nghiệp xây dựng được kế hoạch phân phối lợi nhuận thỏa đáng giữa tái đầu tư và chia cổ tức. Sự cải thiện về hiệu quả kinh doanh củng cố vị thế cạnh tranh trên thị trường vật liệu xây dựng. Việc thực thi nghiêm ngặt các biện pháp kế toán mở ra giai đoạn phát triển ổn định cho công ty.

4.1. Tối ưu hóa hiệu quả sinh lời và phân phối lợi nhuận

Tối ưu hóa lợi nhuận đòi hỏi công ty phải giám sát chi phí nghiêm ngặt. Doanh nghiệp cần phân tích cấu trúc giá vốn và chi phí quản lý từng quý. Việc giảm thiểu chi phí phát sinh không hợp lý giúp cải thiện chỉ tiêu lợi nhuận ròng. Khi công ty làm ăn có lãi trở lại, nguồn tiền tích lũy cần ưu tiên thanh toán dứt điểm các khoản nợ nhà cung cấp. Phần thặng dư tài chính còn lại được sử dụng bổ sung vốn điều lệ và quỹ dự phòng tài chính. Kế toán cung cấp căn cứ số liệu để ban giám đốc xây dựng chính sách phân chia cổ tức thỏa đáng cho thành viên góp vốn. Điều này tạo động lực cho sự gắn kết và phát triển lâu dài.

4.2. Vai trò của báo cáo tài chính trong định hướng chiến lược

Hệ thống báo cáo tài chính đóng vai trò kim chỉ nam cho mọi quyết định của người quản lý. Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh chỉ rõ nguồn gốc hình thành lợi nhuận. Người quản trị dễ dàng nhận diện những sản phẩm có đóng góp cao vào doanh thu toàn đơn vị. Số liệu trên bảng cân đối kế toán giúp đánh giá tính ổn định của cơ cấu nguồn vốn. Ban điều hành có thể lập kế hoạch dự phòng rủi ro tài chính kịp thời. Việc phân tích chuyên sâu báo cáo tài chính giúp doanh nghiệp nắm bắt cơ hội mở rộng thị phần. Nhờ đó, Tân Nhà Việt từng bước nâng cao năng lực cạnh tranh và gia tăng giá trị thương hiệu trên thị trường.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thị Thanh Mỹ (chuyên ngành Kế toán, Khoa Kế toán – Tài chính, Trường Đại học Kinh tế – Đại học Huế) tiếp cận vấn đề tổ chức công tác kế toán trong bối cảnh các doanh nghiệp thương mại phải đối mặt với nhiều biến động kinh tế sau đại dịch COVID-19, sự suy thoái toàn cầu, biến đổi khí hậu và áp lực thay đổi xu hướng tiêu dùng. Trong điều kiện kinh doanh cạnh tranh, việc duy trì doanh thu và xác định chính xác kết quả hoạt động trở thành yếu tố quyết định sự tồn tại và phát triển bền vững của doanh nghiệp. Để phục vụ công tác điều hành, thông tin kế toán cần được phản ánh kịp thời, khách quan nhằm cung cấp cơ sở cho các quyết định quản trị.

Thực tế tại Công ty TNHH Tân Nhà Việt – đơn vị chuyên kinh doanh bán lẻ khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) tại tỉnh Thừa Thiên Huế – cho thấy hiệu quả sản xuất kinh doanh qua các năm chưa ổn định. Theo dữ liệu tài chính của doanh nghiệp, lợi nhuận sau thuế thu nhập doanh nghiệp biến động mạnh: năm 2021 đạt lợi nhuận dương, sang năm 2022 ghi nhận khoản lỗ hơn 1.067 đồng (đơn vị nghìn/triệu theo báo cáo), và đến năm 2023 phục hồi đạt mức lợi nhuận 369 đồng. Kết quả này phản ánh những khó khăn trong công tác quản lý chi phí, kiểm soát công nợ và tiêu thụ sản phẩm, đồng thời bộc lộ một số hạn chế trong tổ chức hạch toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài được xác định cụ thể như sau:

1. Mục tiêu chung: Dựa trên cơ sở lý luận và thực trạng nghiên cứu tại đơn vị thực tập, đưa ra các đề xuất nhằm hoàn thiện hơn công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Tân Nhà Việt.
2. Mục tiêu cụ thể:
   • Thứ nhất: Hệ thống hóa cơ sở lý luận về các vấn đề liên quan đến công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại doanh nghiệp.
   • Thứ hai: Tìm hiểu thực trạng công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Tân Nhà Việt.
   • Thứ ba: Trên cơ sở tìm hiểu thực trạng, đề xuất một số biện pháp góp phần hoàn thiện công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại công ty.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Tân Nhà Việt.
• Phạm vi không gian: Phòng Kế toán của Công ty TNHH Tân Nhà Việt (địa chỉ tại 145 Hàn Mặc Tử, phường Vỹ Dạ, thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế).
• Phạm vi thời gian: Phân tích tình hình nhân sự, tài sản, nguồn vốn và kết quả kinh doanh trong giai đoạn 3 năm từ 2021 đến 2023. Trong đó, thực trạng công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh được khảo sát sâu dựa trên số liệu và chứng từ phát sinh năm 2023.
• Phạm vi nội dung: Quy trình luân chuyển chứng từ, tài khoản sử dụng, sổ sách kế toán và phương pháp hạch toán doanh thu, các khoản giảm trừ, thu nhập khác, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại đơn vị.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý thuyết dựa trên các chuẩn mực kế toán và văn bản pháp lý hiện hành của Bộ Tài chính Việt Nam:

• Chuẩn mực Kế toán Việt Nam số 14 (VAS 14 – "Doanh thu và thu nhập khác"): Quy định định nghĩa doanh thu là tổng giá trị lợi ích kinh tế thu được trong kỳ kế toán phát sinh từ hoạt động sản xuất kinh doanh thông thường; xác lập 5 điều kiện ghi nhận doanh thu bán hàng, 4 điều kiện ghi nhận doanh thu cung cấp dịch vụ và 2 điều kiện ghi nhận doanh thu từ tiền lãi, cổ tức, lợi nhuận được chia.
• Thông tư số 200/2014/TT-BTC của Bộ Tài chính: Tác giả căn cứ các điều khoản quy định cụ thể về phương pháp kế toán bao gồm Điều 78 (kế toán doanh thu), Điều 80 (doanh thu hoạt động tài chính), Điều 81 (các khoản giảm trừ doanh thu: chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại), Điều 89 (giá vốn hàng bán), Điều 90 (chi phí tài chính), Điều 91 (chi phí bán hàng), Điều 92 (chi phí quản lý doanh nghiệp), Điều 93 (thu nhập khác), Điều 94 (chi phí khác), Điều 95 (chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp) và Điều 96 (kế toán xác định kết quả kinh doanh).

Hệ thống tài khoản và nguyên tắc hạch toán được tổng hợp gồm: Tài khoản 511 (Doanh thu bán hàng và CCDV, với 6 tài khoản cấp 2: 5111, 5112, 5113, 5114, 5117, 5118); Tài khoản 521 (Các khoản giảm trừ doanh thu: 5211, 5212, 5213); Tài khoản 515 (Doanh thu hoạt động tài chính); Tài khoản 711 (Thu nhập khác); Tài khoản 632 (Giá vốn hàng bán, theo dõi theo phương pháp kê khai thường xuyên hoặc kiểm kê định kỳ); Tài khoản 635 (Chi phí tài chính); Tài khoản 641 (Chi phí bán hàng, 7 tài khoản cấp 2: 6411 đến 6418); Tài khoản 642 (Chi phí quản lý doanh nghiệp); Tài khoản 811 (Chi phí khác); Tài khoản 821 (Chi phí thuế TNDN hiện hành 8211 và hoãn lại 8212); và Tài khoản 911 (Xác định kết quả kinh doanh).

Phương pháp nghiên cứu thực tế được tác giả vận dụng gồm:

• Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Thu thập, tổng hợp giáo trình, văn bản pháp luật, thông tư, nghị định của Bộ Tài chính để hệ thống hóa cơ sở lý luận.
• Phương pháp quan sát: Theo dõi trực tiếp quy trình lập chứng từ, luân chuyển chứng từ và thao tác nhập liệu, hạch toán vào phần mềm kế toán của các kế toán viên tại đơn vị trong kỳ thực tập 14 tuần.
• Phương pháp phỏng vấn: Trực tiếp trao đổi với nhân sự phòng kế toán về quy trình ghi nhận doanh thu, xử lý chi phí và kết chuyển kết quả kinh doanh.
• Phương pháp thu thập số liệu: Trích sao, chụp ảnh và thu thập hệ thống hóa đơn giá trị gia tăng, phiếu xuất kho, phiếu chi, sổ chi tiết và sổ cái các tài khoản từ năm 2021 đến 2023.
• Phương pháp so sánh: Đánh giá biến động số tuyệt đối và số tương đối của các chỉ tiêu lao động, tài sản, nguồn vốn và kết quả kinh doanh qua 3 năm (2021-2023) trên báo cáo tài chính.

Nguồn dữ liệu: Báo cáo tài chính, bảng cân đối kế toán, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh các năm 2021, 2022, 2023; các chứng từ kế toán gốc (Hóa đơn GTGT, Phiếu xuất kho, Phiếu chi) và sổ kế toán chi tiết do Phòng Kế toán Công ty TNHH Tân Nhà Việt cung cấp.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan về kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh

Chương 1 hệ thống hóa toàn diện các lý thuyết kế toán tài chính về doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh theo VAS 14 và Thông tư 200/2014/TT-BTC. Tác giả trình bày vai trò của thông tin kế toán doanh thu và kết quả kinh doanh đối với việc quản trị doanh nghiệp và các bên liên quan. Nội dung chương làm rõ kết cấu tài khoản, phương pháp định khoản các nghiệp vụ kinh tế phát sinh và quy trình kết chuyển cuối kỳ vào Tài khoản 911:

• Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ (TK 511), quy tắc ghi nhận thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ và phương pháp trực tiếp, kết chuyển giảm trừ doanh thu (TK 521).
• Kế toán giá vốn hàng bán (TK 632) phản ánh trị giá vốn hàng xuất bán trong kỳ theo phương pháp kê khai thường xuyên, xử lý hao hụt mất mát và trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho.
• Kế toán chi phí bán hàng (TK 641) và chi phí quản lý doanh nghiệp (TK 642), chi tiết theo từng yếu tố chi phí như nhân viên, vật liệu, dụng cụ, khấu hao TSCĐ, dịch vụ mua ngoài.
• Kế toán doanh thu tài chính (TK 515), chi phí tài chính (TK 635), thu nhập khác (TK 711), chi phí khác (TK 811) và chi phí thuế TNDN (TK 821).
• Trình tự kết chuyển doanh thu thuần, thu nhập và chi phí sang TK 911 để xác định số lãi/lỗ và kết chuyển sang TK 421 (Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối).

Chương 2: Kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Tân Nhà Việt

Chương 2 tập trung phân tích đặc điểm hoạt động kinh doanh, cơ cấu tổ chức và thực trạng công tác kế toán tại đơn vị thực tập. Công ty TNHH Tân Nhà Việt được thành lập ngày 19/10/2006 (sửa đổi lần thứ 13 ngày 05/05/2023), do bà Huỳnh Thị Vân làm Giám đốc và bà Nguyễn Thị Phương Uyên làm Kế toán trưởng. Công ty có quy mô tổng tài sản hơn 12 tỷ đồng, ngành nghề kinh doanh chính là bán lẻ hàng hóa khác mới trong các cửa hàng chuyên doanh (mã G4773), sản phẩm chủ lực là khí dầu mỏ hóa lỏng LPG (mã hàng chủ lực PM12 - bình gas 12kg) với triết lý "Lửa xanh từ trong tâm".

Bộ máy quản lý được tổ chức theo quan hệ trực tuyến - chức năng, gồm Giám đốc điều hành trực tiếp 4 bộ phận: Bộ phận Nhân sự, Bộ phận Kế toán, Bộ phận Kinh doanh và Bộ phận Kho. Bộ máy kế toán áp dụng hình thức kế toán trên máy vi tính.

Tình hình nguồn lực của công ty qua 3 năm (2021-2023) được tác giả phân tích cụ thể qua các bảng số liệu:

Chỉ tiêu	Năm 2021 (Người)	Tỷ trọng (%)	Năm 2022 (Người)	Tỷ trọng (%)	Năm 2023 (Người)	Tỷ trọng (%)	Biến động 2022/2021 (%)	Biến động 2023/2022 (%)
Tổng số lao động	25	100	27	100	22	100	+8,0	-18,5
Theo trình độ:
- Đại học	8	32,0	9	33,3	8	36,4	+12,5	-11,1
- Cao đẳng, Trung cấp	15	60,0	15	55,6	12	54,5	0,0	-20,0
- Lao động phổ thông	2	8,0	3	11,1	2	9,1	+50,0	-33,3
Theo giới tính:
- Nam	19	76,0	20	74,1	16	68,2	+5,3	-20,0
- Nữ	6	24,0	7	25,9	6	31,8	+16,7	-14,3

Cơ cấu lao động phản ánh đặc thù ngành hàng gas nặng nhọc, vận chuyển xa nên lao động nam chiếm trên 68% qua các năm; lao động có trình độ cao đẳng, trung cấp chiếm tỷ trọng cao nhất. Năm 2023 công ty thực hiện cắt giảm 5 nhân sự (-18,5%) nhằm tiết giảm chi phí hoạt động.

Về tình hình tài sản và nguồn vốn giai đoạn 2021-2023:

Chỉ tiêu tài chính	Biến động năm 2022/2021 (%)	Biến động năm 2023/2022 (%)	Đặc điểm ghi nhận
Tiền và các khoản tương đương tiền	+37,39	+114,00	Tăng mạnh, phản ánh khả năng thanh toán nhanh tốt nhưng gắn với việc chưa thanh toán ngay cho nhà cung cấp
Các khoản phải thu	+14,02	+21,21	Năm 2022 trả trước người bán tăng 577,86%, phải thu khách hàng tăng 6.176,87%; năm 2023 tăng do mở rộng bán chịu
Hàng tồn kho	-76,40	+406,23	Năm 2022 tiêu thụ mạnh mã hàng PM12; năm 2023 hàng bán chậm dẫn đến tồn kho tăng cao
Tài sản cố định	-21,68	+50,74	Năm 2023 tăng thêm 332.189 đồng do công ty đầu tư bổ sung cơ sở vật chất
Tài sản khác	+107,96	-43,07	Biến động tăng 69.668 đồng năm 2022 và giảm 57.697 đồng trong năm 2023
Tổng tài sản	+15,96	+44,30	Quy mô tài sản mở rộng liên tục qua các năm
Nợ phải trả	+31,46	+74,30	Chiếm trên 80% tổng nguồn vốn; năm 2023 khoản phải trả người bán chiếm 99,35% nợ phải trả
Vốn chủ sở hữu	Giảm	+49,01	Năm 2022 giảm mạnh do LNST chưa phân phối giảm 497,19%; năm 2023 tăng 364.889 đồng
Tổng nguồn vốn	+15,96	+72,84	Tăng trưởng tài trợ chủ yếu từ việc chiếm dụng vốn nhà cung cấp

Về thực trạng hạch toán cụ thể trong năm 2023, tác giả phân tích việc vận dụng chứng từ và sổ kế toán thực tế:

• Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ: Sử dụng TK 511 (chi tiết TK 5111 - Doanh thu bán hàng hóa và TK 5113 - Doanh thu cung cấp dịch vụ). Tác giả minh họa qua Hóa đơn GTGT số 10810, 10872 và Hóa đơn đầu ra số 6829, trích xuất sổ chi tiết TK 5111 và TK 5113.
• Các khoản giảm trừ: Sử dụng TK 521 để theo dõi chiết khấu thương mại, minh họa qua sổ chi tiết TK 521.
• Doanh thu hoạt động tài chính: Sử dụng TK 515, theo dõi lãi tiền gửi ngân hàng, chiết khấu thanh toán được hưởng, minh họa qua sổ chi tiết TK 515.
• Kế toán giá vốn hàng bán: Sử dụng TK 632, xuất kho ghi nhận kèm Phiếu xuất kho theo HĐ 10872 và sổ chi tiết TK 632.
• Kế toán chi phí hoạt động: Chi phí bán hàng (TK 641) theo dõi chi phí nhân viên, bốc xếp, dịch vụ mua ngoài, minh họa qua Phiếu chi và Hóa đơn đầu vào số 22335; Chi phí quản lý doanh nghiệp (TK 642) theo dõi tiền lương quản lý, văn phòng phẩm, minh họa qua Hóa đơn đầu vào số 23933 và sổ chi tiết TK 642.
• Kế toán thuế TNDN và xác định kết quả kinh doanh: Trích xuất sổ chi tiết TK 821 và sổ chi tiết TK 911 tổng hợp quá trình kết chuyển cuối kỳ.

Chương 3: Một số giải pháp góp phần hoàn thiện công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Tân Nhà Việt

Chương 3 tổng kết các ưu điểm và hạn chế trong công tác tổ chức kế toán nói chung và phần hành kế toán doanh thu, kết quả kinh doanh nói riêng tại đơn vị:

• Đánh giá hạn chế: Cơ cấu vốn của doanh nghiệp phụ thuộc quá lớn vào nợ phải trả (trên 80%), khoản phải trả người bán chiếm tới 99,35% nợ phải trả; rủi ro nợ bán chịu khách hàng tăng nhanh qua các năm; hàng tồn kho năm 2023 tăng vọt (+406,23%) tạo áp lực vốn và rủi ro an toàn kho đối với mặt hàng khí gas dễ cháy nổ; quy trình kiểm soát chứng từ và quản lý chi tiết công nợ cần được kiện toàn.
• Đề xuất giải pháp: Tác giả đề xuất nhóm giải pháp về tổ chức bộ máy kế toán (phân công nhiệm vụ cụ thể, nâng cao hiệu quả ứng dụng phần mềm kế toán) và nhóm giải pháp nghiệp vụ (hoàn thiện quy trình theo dõi công nợ phải thu theo từng khách hàng, kiểm soát chặt chẽ giá vốn hàng bán, lập kế hoạch dự trữ hàng tồn kho an toàn, quản lý chi phí bán hàng và chi phí quản lý nhằm ổn định lợi nhuận).

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu chính từ văn bản khóa luận:

• Phản ánh trung thực thực trạng tài chính của Công ty TNHH Tân Nhà Việt: Tác giả đã tổng hợp bức tranh tài chính qua 3 năm (2021-2023), làm rõ sự biến động của kết quả kinh doanh từ có lãi năm 2021 chuyển sang lỗ năm 2022 và có lãi trở lại vào năm 2023.
• Làm rõ cơ cấu vốn rủi ro: Nợ phải trả chiếm tỷ trọng áp đảo trên 80% tổng nguồn vốn, trong đó năm 2023 nợ người bán chiếm 99,35% nợ phải trả (tăng 73,45% so với năm 2022). Công ty không sử dụng nợ vay tài chính mà tài trợ hoạt động bằng việc chiếm dụng vốn từ nhà cung cấp.
• Nhận diện vấn đề quản lý hàng tồn kho và công nợ: Tồn kho năm 2023 tăng 406,23% phản ánh việc tiêu thụ chững lại; các khoản phải thu năm 2023 tăng 21,21% (sau khi đã tăng 14,02% năm 2022) do chính sách nới lỏng bán chịu để kích cầu.
• Mô tả chi tiết việc vận dụng Thông tư 200/2014/TT-BTC vào thực tế tại một doanh nghiệp thương mại bán lẻ LPG thông qua việc trích dẫn các biểu mẫu hóa đơn đầu ra, hóa đơn đầu vào, phiếu xuất kho, phiếu chi và sổ chi tiết các tài khoản (5111, 5113, 521, 515, 632, 641, 642, 821, 911).

Đóng góp của khóa luận:

• Về mặt học thuật: Hệ thống hóa lý luận kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh theo Thông tư 200/2014/TT-BTC gắn liền với thực tiễn doanh nghiệp thương mại vừa và nhỏ kinh doanh mặt hàng có tính chất đặc thù (khí dầu mỏ hóa lỏng).
• Về mặt ứng dụng: Các giải pháp hoàn thiện quy trình kiểm soát công nợ, quản trị hàng tồn kho và tổ chức chứng từ do tác giả đề xuất xuất phát trực tiếp từ các tồn tại có thật tại Công ty TNHH Tân Nhà Việt.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của nghiên cứu:

• Phạm vi khảo sát thực trạng nghiệp vụ chi tiết chủ yếu giới hạn trong năm tài chính 2023, chưa đối chiếu chi tiết chuỗi số liệu nghiệp vụ từng tháng của các năm 2021 và 2022.
• Nghiên cứu thực hiện tại một doanh nghiệp cụ thể (Công ty TNHH Tân Nhà Việt) trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế nên các kết luận mang tính chất tình huống đơn vị, chưa bao quát toàn ngành kinh doanh khí hóa lỏng.

Hướng nghiên cứu tiếp theo:

• Mở rộng phân tích công tác kế toán quản trị doanh thu và chi phí, phân tích điểm hòa vốn cho từng dòng sản phẩm khí hóa lỏng (bình gas 12kg, bình công nghiệp...).
• Nghiên cứu sâu hơn các mô hình quản trị rủi ro dòng tiền và tối ưu hóa chính sách tín dụng thương mại cho khách hàng bán lẻ trong các giai đoạn tiếp theo.

Giá trị tham khảo

Khóa luận có giá trị tham khảo thiết thực cho:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán, Tài chính doanh nghiệp đang thực hiện khóa luận tốt nghiệp hoặc báo cáo thực tập về mảng đề tài kế toán bán hàng, doanh thu và xác định kết quả kinh doanh theo Thông tư 200/2014/TT-BTC.
• Kế toán viên tại các doanh nghiệp thương mại bán lẻ muốn tham khảo quy trình hạch toán, hệ thống sổ chi tiết và mối liên hệ giữa các tài khoản doanh thu, giá vốn và chi phí thời kỳ.
• Phần đáng tham khảo nhất: Phương pháp phân tích tình hình tài sản, nguồn vốn và cơ cấu lao động gắn với thực tiễn kinh doanh; hệ thống sơ đồ tài khoản đối ứng chuẩn mực và quy trình xử lý hóa đơn, chứng từ thực tế của đơn vị.

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty TNHH Tân Nhà Việt kinh doanh ngành nghề gì và có quy mô hoạt động ra sao? Công ty chuyên bán lẻ hàng hóa khác mới trong các cửa hàng chuyên doanh (mã ngành G4773), sản phẩm kinh doanh chủ lực là khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG, tiêu biểu là bình gas PM12). Công ty thành lập năm 2006 tại thành phố Huế, có quy mô tổng tài sản hơn 12 tỷ đồng và số lượng lao động dao động từ 22 đến 27 người trong giai đoạn 2021-2023.

2. Tác giả sử dụng các chuẩn mực và chế độ kế toán nào để xây dựng khung lý thuyết? Tác giả dựa trên Chuẩn mực Kế toán Việt Nam số 14 (VAS 14 – "Doanh thu và thu nhập khác") và hệ thống nguyên tắc, kết cấu tài khoản quy định tại Thông tư 200/2014/TT-BTC của Bộ Tài chính (từ Điều 78 đến Điều 96).

3. Tình hình tài chính của Công ty TNHH Tân Nhà Việt có những biến động lớn nào trong giai đoạn 2021-2023? Tổng tài sản tăng 15,96% năm 2022 và tiếp tục tăng 44,3% năm 2023. Nguồn vốn chủ yếu là nợ phải trả (chiếm trên 80%), trong đó nợ phải trả người bán chiếm tới 99,35% cơ cấu nợ năm 2023. Hàng tồn kho giảm 76,40% trong năm 2022 nhưng tăng vọt 406,23% vào năm 2023. Lợi nhuận sau thuế TNDN biến động từ lãi năm 2021, chuyển sang lỗ năm 2022 và phục hồi có lãi trong năm 2023.

4. Bộ máy kế toán và hình thức kế toán tại công ty được tổ chức như thế nào? Bộ máy kế toán do Kế toán trưởng Nguyễn Thị Phương Uyên phụ trách, trực thuộc sự điều hành của Giám đốc Huỳnh Thị Vân; áp dụng hình thức kế toán trên máy vi tính để xử lý chứng từ và tổng hợp sổ sách kế toán.

5. Trong phần hành doanh thu và chi phí, công ty sử dụng những chứng từ thực tế tiêu biểu nào? Công ty sử dụng các hóa đơn GTGT bán ra (như HĐ số 10810, 10872, 6829), hóa đơn GTGT mua vào (HĐ số 22335, 23933), phiếu xuất kho theo hóa đơn, phiếu chi và hệ thống sổ chi tiết các tài khoản 5111, 5113, 521, 515, 632, 641, 642, 821, 911.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Nguyễn Thị Thanh Mỹ đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận về kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh theo Thông tư 200/2014/TT-BTC và Chuẩn mực kế toán VAS 14. Công trình phản ánh chi tiết thực trạng hạch toán nghiệp vụ và luân chuyển chứng từ tại Công ty TNHH Tân Nhà Việt thông qua hệ thống sổ sách và chứng từ kế toán thực tế năm 2023. Đồng thời, nghiên cứu đã chỉ ra những đặc điểm nổi bật về cơ cấu vốn phụ thuộc nợ phải trả và biến động tồn kho của doanh nghiệp bán lẻ khí hóa lỏng, làm căn cứ đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác kế toán và quản trị tài chính tại đơn vị.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ KẾ TOÁN DOANH THU VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH 1. Cơ sở lý luận về kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh 1. Những khái niệm cơ bản - Theo chuẩn mực kế toán Việt Nam số 14 (VAS - Doanh thu và thu nhập khác) quy định: “Doanh thu là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán, phát sinh qua các hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thường, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp [1]”. - Theo khoản 1 điều 78 Thông tư 200/2014/TT- BTC: “Doanh thu là lợi ích kinh tế thu được làm tăng vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp trừ phần vốn góp thêm của các cổ đông.

Doanh thu ghi nhận tại thời điểm giao dịch phát sinh, khi chắc chắn thu được lợi ích kinh tế, được xác định theo giá trị hợp lý của các khoản được quyền nhận, không phân biệt đã thu tiền hay sẽ thu được tiền [3]”. - Doanh thu gồm có 03 loại: + Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ: Là tổng toàn bộ số tiền thu được hoặc sẽ thu được phát sinh trong kỳ thông qua quá trình bán hàng và cung cấp dịch vụ của doanh nghiệp. + Doanh thu hoạt động tài chính: Là toàn bộ giá trị lợi ích kinh tế thu được từ hoạt động tài chính bao gồm thu nhập từ phát hành cổ phiếu, trái phiếu; tiền lãi từ các hoạt động cho vay cá nhân, doanh nghiệp; cổ tức và lợi nhuận được chia thông qua hoạt động nắm giữ cổ phiếu hoặc góp vốn…. + Thu nhập khác: Thu nhập khác là các khoản thu phát sinh từ các giao dịch không phải là hoạt động kinh doanh chính thức của doanh nghiệp, ví dụ như lãi từ tiền gửi ngân hàng, lợi nhuận từ việc nhượng bán tài sản cố định, hoặc thu nhập từ các khoản hoàn trả, đền bù.

Thu nhập này không phản ánh trực tiếp hiệu quả của hoạt động sản xuất kinh doanh, nhưng lại có thể tạo ra tác động đáng kể đến tình hình tài chính của doanh nghiệp trong một kỳ báo cáo. Sự cần thiết và nhiệm vụ của kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh a. Sự cần thiết - Doanh thu và xác định kết quả kinh doanh là kết quả cuối cùng để đánh giá chính xác hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp trong từng thời kỳ khác nhau. Chính vì vậy, việc xác định đúng kết quả kinh doanh không chỉ giúp các nhà quản lý mà 4 còn cả các bộ phận trong doanh nghiệp thấy được ưu và nhược điểm, những vấn đề tồn tại và từ đó đưa ra các phương án kinh doanh, biện pháp khắc phục trong các năm tiếp theo.

- Việc xác định tính trung thực, chính xác, phù hợp và khách quan của thông tin trên BCTC về kết quả kinh doanh là sự quan tâm được đặt lên hàng đầu của các đối tượng sử dụng thông tin tài chính. Vì vậy, cần hoàn thiện hơn nữa công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp là điều cần thiết và quan trọng trong doanh nghiệp. Nhiệm vụ - Nhiệm vụ của kế toán doanh thu:  Phản ánh và ghi chép đầy đủ, kịp thời, chính xác tình hình hiện có và sự biến động của từng loại sản phẩm, hàng hóa và dịch vụ.  Xác định đúng thời điểm hàng hóa được tiêu thụ để phản ánh doanh thu một cách chính xác và kịp thời, để phục vụ cho việc lập báo cáo.

 Lựa chọn phương pháp tính giá vốn hàng xuất kho phù hợp với đặc thù, yêu cầu của công ty.  Cung cấp những thông tin liên quan tới doanh thu phải chính xác, trung thực, đảm bảo trong việc lập, phân tích BCTC. - Nhiệm vụ của kế toán xác định kết quả kinh doanh  Xác định kết quả kinh doanh của doanh nghiệp trong từng lĩnh vực và thời kỳ khác nhau  Phản ánh, tính toán, hạch toán chính xác kết quả từng hoạt động, giám sát tình hình thực hiện nhiệm vụ đối với Nhà nước để có căn cứ đánh giá tình hình tiêu dùng,…  Cung cấp thông tin chính xác, hữu ích về kết quả kinh doanh cho các nhà quản trị căn cứ vào đó để đưa ra quyết định, chiến lược nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh. Nội dung kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh 1.

Kế toán doanh thu, thu nhập và giảm trừ doanh thu 1. Kế toán doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ a. Điều kiện ghi nhận doanh thu - Theo Chuẩn mực Kế toán Việt Nam số 14 (VAS 14- Doanh thu và thu nhập khác), doanh thu bán hàng được doanh nghiệp ghi nhận khi đồng thời thỏa mãn 5 điều kiện sau: “Doanh nghiệp đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu 5 sản phẩm, hàng hóa cho người mua; Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hóa như người sở hữu hoặc quyền kiểm soát hàng hóa; Doanh nghiệp được xác định tương đối chắc chắn; Doanh nghiệp đã hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch bán hàng; Xác định được các chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng [1]”. - Doanh nghiệp chỉ ghi nhận doanh thu cung cấp dịch vụ khi thỏa mãn đồng thời 4 điều kiện sau: “Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn; Doanh nghiệp đã hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch cung cấp dịch vụ đó; Xác định được phần công việc đã hoàn thành vào thời điểm báo cáo; Xác định được chi phí phát sinh cho giao dịch và chi phí để hoàn thành giao dịch cung cấp dịch vụ đó [1]”.

- Doanh nghiệp ghi nhận doanh thu từ tiền lãi, tiền bản quyền, cổ tức và lợi nhuận được chia khi thỏa mãn đồng thời cả 2 điều kiện sau: “Có khả năng thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch đó; Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn [1]”. Tài khoản sử dụng Tài khoản sử dụng là: TK 511- Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ - Tài khoản 511 - Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ, có 6 tài khoản cấp 2: + Tài khoản 5111 - Doanh thu bán hàng hoá + Tài khoản 5112 - Doanh thu bán các thành phẩm + Tài khoản 5113 - Doanh thu cung cấp dịch vụ + Tài khoản 5114 - Doanh thu trợ cấp, trợ giá + Tài khoản 5117 - Doanh thu kinh doanh bất động sản đầu tư + Tài khoản 5118 - Doanh thu khác c. Sổ sách, chứng từ sử dụng - Chứng từ sử dụng: Hóa đơn bán hàng thông thường (đối với doanh nghiệp tính thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp), (đối với doanh nghiệp nộp thuế theo phương pháp khấu trừ) Hóa đơn GTGT; Hóa đơn thương mại; Phiếu xuất kho, Phiếu nhập kho; Các chứng từ thanh toán như: Phiếu thu, Giấy báo Có ngân hàng, bảng sao kê của Ngân hàng, ủy nhiệm thu;. - Sổ sách sử dụng bao gồm: Sổ chi tiết doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ; Sổ chi tiết bán hàng, sổ quỹ tiền mặt, sổ tiền gửi ngân hàng; Sổ chi tiết thanh toán với người mua; Sổ cái các TK liên quan đến doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ.

Nội dung và phương pháp hạch toán - Nội dung: 6 Bên Nợ:  Các khoản thuế gián thu phải nộp (GTGT, tiêu thụ đặc biệt, xuất khẩu, bảo vệ môi trường );  Doanh thu hàng bán bị trả lại kết chuyển cuối kỳ;  Khoản giảm giá hàng bán kết chuyển cuối kỳ;  Khoản chiết khấu thương mại kết chuyển cuối kỳ;  Kết chuyển doanh thu thuần vào TK 911 “Xác định kết quả kinh doanh”. Bên Có: + Doanh thu bán sản phẩm, hàng hóa, bất động sản đầu tư và cung cấp dịch vụ của doanh nghiệp thực hiện trong kỳ kế toán TK 511- Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ không có số dư cuối kỳ - Phương pháp hạch toán: Sơ đồ 1. Sơ đồ hạch toán TK 511 “Doanh thu bán hàng và CCDV” chịu thuế theo phương pháp khấu trừ 7 Sơ đồ 1. Sơ đồ hạch toán TK 511 “Doanh thu bán hàng và CCDV” chịu thuế theo phương pháp trực tiếp 1.

Kế toán các khoản giảm trừ doanh thu a. Khái niệm Theo Điều 81 Thông tư 200/2014/TT- BTC quy định: “Các khoản giảm trừ doanh thu bao gồm: Chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại. - Chiết khấu thương mại: Là một khoản bên bán giảm giá cho bên mua trong trường hợp bên mua mua hàng với khối lượng lớn. - Giảm giá hàng bán: Là khoản bên bán giảm trừ cho bên mua trong trường hợp bên bán bán hàng hóa kém chất lượng, sai mẫu mã quy cách theo quy định trong hợp đồng kinh tế hay hàng hóa sắp hết hạn sử dụng mà người bán mong muốn để tiêu thụ kịp thời.

- Hàng bán bị trả lại: là giá trị khối lượng hàng bán đã xác định tiêu thụ nhưng bị người mua trả lại và từ chối thanh toán do nhiều nguyên nhân khác nhau như hành kém chất lượng, sai mẫu mã quy cách hay do vi phạm những quy định của hợp đồng [3]”. Tài khoản sử dụng TK 521- Các khoản giảm trừ doanh thu - Tài khoản 521 có 3 tài khoản cấp 2, bao gồm:  Tài khoản 5211 - Chiết khấu thương mại  Tài khoản 5212 - Hàng bán bị trả lại 8  Tài khoản 5213 - Giảm giá hàng bán c. Sổ sách, chứng từ sử dụng - Kế toán giảm trừ doanh thu sử dụng những chứng từ sau:  Chiết khấu thương mại: Hợp đồng mua bán, hóa đơn bán hàng, hóa đơn giá trị gia tăng, bảng tính và hợp đồng chiết khấu.  Giảm giá hàng bán: Hóa đơn giảm giá, Biên bản điều chỉnh giảm giá hàng bán  Hàng bán bị trả lại: Văn bản, biên bản giải trình trả lại hàng bán của khách hàng, Phiếu nhập kho hàng bán bị trả lại, hóa đơn bên mua xuất để trả lại hàng đã mua - Sổ sách sử dụng gồm: Sổ chi tiết khoản giảm trừ doanh thu; Sổ cái các khoản giảm trừ doanh thu d.

Nội dung và phương pháp hạch toán - Nội dung Bên Nợ:  Sổ chiết khấu thương mại đã chấp nhận thanh toán cho khách hàng  Sổ giảm giá hàng bán đã chấp thuận cho người mua hàng;  Doanh thu của hàng bán bị trả lại, đã trả lại tiền cho người mua hoặc tính trừ vào khoản phải thu khách hàng về số sản phẩm, hàng hóa đã bán.