Nghiên cứu công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh của Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Tấn Thành

Khóa luận kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH TMDV Tấn Thành

• Tác giả: Võ Thị Linh
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Đình Chiến
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế - Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Nghiên cứu công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh của Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Tấn Thành
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan kế toán doanh thu kết quả kinh doanh Công ty Tấn Thành

Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Tấn Thành hoạt động trong lĩnh vực thương mại và dịch vụ. Doanh nghiệp áp dụng chế độ kế toán theo Thông tư 133/2016/TT-BTC dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Kế toán doanh thu đóng vai trò huyết mạch trong việc phản ánh dòng tiền bán hàng và cung cấp dịch vụ. Hoạt động ghi nhận doanh thu chuẩn xác giúp ban giám đốc nắm rõ nguồn thu thực tế. Bên cạnh đó, việc xác định kết quả kinh doanh giúp đánh giá hiệu quả sinh lời định kỳ. Chỉ tiêu lợi nhuận gộp và lợi nhuận thuần là căn cứ quan trọng để hoạch định chiến lược kinh doanh. Kế toán sử dụng tài khoản 511 để phản ánh doanh thu bán hàng và tài khoản 515 cho doanh thu tài chính. Các khoản giảm trừ doanh thu như chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán được ghi nhận chặt chẽ. Chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp và giá vốn hàng bán được tập hợp về tài khoản 911. Quy trình đối trừ doanh thu và chi phí diễn ra cuối kỳ nhằm xác định lãi lỗ rõ ràng. Toàn bộ công tác kế toán đảm bảo tuân thủ nghiêm ngặt chuẩn mực kế toán Việt Nam hiện hành.

1.1. Khái niệm và vai trò kế toán doanh thu bán hàng

Doanh thu bán hàng là tổng giá trị lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ từ tiêu thụ hàng hóa và dịch vụ. Chỉ tiêu này phản ánh quy mô và năng lực cạnh tranh của Công ty Tấn Thành trên thị trường. Doanh thu tăng trưởng ổn định chứng minh hàng hóa đáp ứng tốt nhu cầu khách hàng. Công tác kế toán doanh thu cung cấp số liệu kịp thời cho nhà quản lý. Kế toán theo dõi chi tiết từng hóa đơn, hợp đồng kinh tế và hình thức thanh toán. Việc hạch toán chính xác giúp ngăn chặn thất thoát dòng tiền và tài sản. Số liệu doanh thu cũng là cơ sở để kê khai thuế giá trị gia tăng minh bạch. Thông tin kế toán doanh thu chuẩn xác hỗ trợ đắc lực cho các quyết định mở rộng thị phần.

1.2. Nguyên tắc xác định kết quả kinh doanh theo Thông tư 133

Xác định kết quả kinh doanh là khâu tổng hợp toàn bộ doanh thu và chi phí hợp lý. Quá trình này tuân thủ nguyên tắc phù hợp giữa doanh thu và chi phí phát sinh. Kế toán Công ty Tấn Thành hạch toán trên tài khoản 911 theo từng kỳ kế toán. Bên Có tài khoản 911 kết chuyển doanh thu thuần và doanh thu hoạt động tài chính. Bên Nợ tài khoản 911 tập hợp giá vốn hàng bán cùng chi phí quản lý kinh doanh. Phần chênh lệch phản ánh lợi nhuận trước thuế của doanh nghiệp. Nếu doanh thu lớn hơn chi phí, công ty đạt lợi nhuận dương. Ngược lại, chi phí vượt trội sẽ ghi nhận khoản lỗ kinh doanh. Kết quả này phản ánh chân thực hiệu quả hoạt động tài chính toàn đơn vị.

II. Thực trạng kế toán doanh thu kết quả kinh doanh tại Tấn Thành

Thực tế công tác kế toán tại Công ty Tấn Thành đã đi vào nền nếp rõ rệt. Đội ngũ kế toán áp dụng phần mềm máy tính để nhập liệu chứng từ và in ấn sổ sách. Quy mô lao động công ty tăng mạnh từ 6 nhân sự năm 2021 lên 27 nhân sự năm 2023. Tỷ lệ lao động có trình độ đại học và cao đẳng chiếm phần lớn. Bộ máy kế toán xử lý khối lượng hóa đơn thương mại gia tăng đáng kể. Tuy nhiên, quá trình đối chiếu hóa đơn bán hàng đôi lúc phát sinh độ trễ. Sự luân chuyển chứng từ giữa bộ phận kinh doanh và phòng kế toán chưa thực sự đồng bộ. Một số khoản chiết khấu thanh toán hoặc giảm giá hàng bán cập nhật chưa kịp thời. Kế toán doanh thu hoạt động tài chính chủ yếu dựa trên chứng từ lãi tiền gửi ngân hàng. Chi phí quản lý doanh nghiệp còn thiếu tiêu thức phân bổ chi tiết cho từng nhóm dịch vụ. Việc khóa sổ và kết chuyển tài khoản 911 thường dồn vào những ngày cuối tháng. Điều này gây áp lực công việc lớn lên nhân viên kế toán. Những hạn chế trên ảnh hưởng phần nào đến tính kịp thời của báo cáo quản trị nội bộ.

2.1. Quy trình hạch toán doanh thu và chi phí thực tế

Khi phát sinh giao dịch bán hàng, kế toán lập hóa đơn điện tử và phiếu xuất kho. Căn cứ vào đó, phần mềm tự động ghi nhận Nợ tài khoản 111, 112 hoặc 131. Đồng thời, hệ thống ghi Có tài khoản 511 và Có tài khoản 3331. Song song với doanh thu, kế toán phản ánh giá vốn hàng bán trên tài khoản 632. Chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp tập hợp vào tài khoản 642 theo Thông tư 133. Định kỳ hàng tháng, kế toán kiểm tra đối chiếu sổ phụ ngân hàng và giấy báo Có. Các chứng từ kế toán được lưu trữ trên hệ thống máy tính lẫn hồ sơ giấy. Quy trình hạch toán tuân thủ đúng nguyên tắc tài chính hiện hành.

2.2. Những tồn tại trong công tác kiểm soát chứng từ sổ sách

Công tác kiểm soát chứng từ tại đơn vị vẫn bộc lộ một số nhược điểm. Việc chuyển giao chứng từ bán hàng từ nhân viên thị trường về kế toán thường bị chậm. Điều này dẫn tới việc cập nhật sổ chi tiết doanh thu chưa kịp thời theo ngày phát sinh. Công tác đối chiếu công nợ khách hàng đôi khi chưa diễn ra định kỳ hàng tháng. Một số biên bản giao nhận hàng hóa thiếu chữ ký xác nhận của khách hàng. Việc phân loại chi phí quản lý doanh nghiệp còn mang tính bao quát, thiếu chiều sâu chi tiết. Khâu kiểm tra chứng từ kế toán trước khi nhập liệu còn phụ thuộc vào một cá nhân. Những thiếu sót này làm tăng nguy cơ sai sót số liệu khi lập báo cáo tài chính cuối năm.

III. Giải pháp kế toán doanh thu và kết quả tại Công ty Tấn Thành

Nhằm hoàn thiện công tác tài chính, Công ty Tấn Thành cần áp dụng đồng bộ nhiều giải pháp. Thứ nhất, doanh nghiệp cần chuẩn hóa quy trình luân chuyển chứng từ bán hàng. Mọi phát sinh bán hàng phải được chuyển ngay về phòng kế toán trong vòng 24 giờ. Thứ hai, đơn vị cần mở rộng việc sử dụng chứng từ điện tử toàn diện. Hệ thống chữ ký số và hóa đơn điện tử giúp rút ngắn thời gian xử lý nghiệp vụ. Thứ ba, kế toán cần phân loại chi tiết các khoản chi phí quản lý kinh doanh. Việc chia nhỏ tiểu khoản giúp ban giám đốc kiểm soát chi phí bán hàng chặt chẽ hơn. Thứ tư, công ty cần thiết lập lịch đối chiếu công nợ khách hàng định kỳ vào ngày 25 hàng tháng. Điều này giảm thiểu nguy cơ phát sinh nợ khó đòi và thất thoát vốn lưu động. Thứ năm, ban lãnh đạo cần đẩy mạnh nâng cấp phần mềm kế toán hiện đại. Phần mềm mới sẽ tự động hóa các khâu kết chuyển tài khoản 911 và lập báo cáo tài chính. Cuối cùng, doanh nghiệp cần chú trọng bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn cho đội ngũ kế toán viên.

3.1. Hoàn thiện quy trình luân chuyển chứng từ kế toán

Quy trình luân chuyển chứng từ chặt chẽ là điều kiện tiên quyết giúp số liệu kế toán chuẩn xác. Doanh nghiệp cần ban hành quy định thời hạn nộp chứng từ rõ ràng cho từng phòng ban. Nhân viên bán hàng phải chuyển giao biên bản giao nhận ngay sau khi hoàn thành đơn hàng. Kế toán bán hàng tiến hành kiểm tra tính hợp lệ của hóa đơn trước khi ghi sổ. Các chứng từ kế toán được đánh số thứ tự liên tục để tránh trùng lặp hoặc bỏ sót. Việc lưu trữ số hóa trên điện toán đám mây giúp tra cứu dữ liệu nhanh chóng. Điều này giúp bộ phận kế toán rút ngắn thời gian lập báo cáo doanh thu hàng tháng.

3.2. Nâng cấp phần mềm kế toán và đào tạo nhân sự

Việc đầu tư phần mềm kế toán thông minh giúp tự động hóa khâu xử lý số liệu. Hệ thống cần tích hợp tính năng cảnh báo nợ quá hạn và tồn kho tự động. Phần mềm cũng hỗ trợ phân tích tỷ suất sinh lời theo từng mặt hàng kinh doanh. Song song với công nghệ, yếu tố con người giữ vai trò quyết định hiệu quả công việc. Công ty Tấn Thành nên tổ chức các khóa tập huấn nghiệp vụ định kỳ cho kế toán. Nhân viên cần nắm vững các điểm mới trong chính sách thuế và chế độ kế toán. Việc nâng cao kỹ năng giúp kế toán phát hiện kịp thời các sai sót nghiệp vụ. Đội ngũ nhân sự chuyên nghiệp tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển lâu dài.

IV. Ứng dụng kế toán doanh thu và kết quả kinh doanh tại Tấn Thành

Công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh giữ vị trí cốt lõi trong hệ thống quản lý. Việc ứng dụng đồng bộ quy trình kế toán chuẩn mực mang lại lợi ích to lớn cho doanh nghiệp. Ban lãnh đạo nắm bắt tình hình dòng tiền và lợi nhuận thực tế theo thời gian thực. Nhờ đó, công ty đưa ra những quyết định tài chính và kinh doanh chuẩn xác hơn. Hiệu quả kiểm soát chi phí bán hàng và chi phí quản trị được cải thiện rõ rệt. Tình trạng ứ đọng công nợ và thất thoát hàng hóa trong kho được hạn chế tối đa. Mô hình kế toán này còn đảm bảo tính minh bạch đối với cơ quan thuế và đối tác ngân hàng. Việc tuân thủ chặt chẽ Thông tư 133 giúp công ty phòng ngừa rủi ro pháp lý và xử phạt hành chính. Nghiên cứu thực tế tại Công ty Tấn Thành cung cấp kinh nghiệm quý báu cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ khác. Hệ thống kế toán hoàn chỉnh chính là đòn bẩy vững chắc thúc đẩy doanh nghiệp phát triển bền vững trong tương lai.

4.1. Hiệu quả ứng dụng giải pháp vào quản trị doanh nghiệp

Việc triển khai các giải pháp kế toán mới mang lại chuyển biến tích cực trong công tác quản trị. Số liệu doanh thu và chi phí được cập nhật liên tục giúp ban giám đốc theo dõi sát sao tiến độ kinh doanh. Báo cáo tài chính định kỳ được lập nhanh hơn và giảm thiểu sai sót kỹ thuật. Công tác phân tích kết quả kinh doanh chỉ ra chính xác các dịch vụ mang lại tỷ suất lợi nhuận cao. Doanh nghiệp chủ động điều chỉnh chiến lược giá và chính sách khuyến mại phù hợp với thị trường. Dòng tiền kinh doanh được kiểm soát chặt chẽ, đảm bảo khả năng thanh toán các khoản nợ ngắn hạn. Quản trị tài chính minh bạch cũng củng cố uy tín của công ty với các tổ chức tín dụng.

4.2. Bài học kinh nghiệm cho doanh nghiệp vừa và nhỏ

Từ thực tiễn tại Công ty Tấn Thành, các doanh nghiệp vừa và nhỏ rút ra nhiều bài học quý giá. Doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống quy chế tài chính nội bộ rõ ràng ngay từ đầu. Việc đồng bộ hóa dữ liệu giữa bộ phận kinh doanh và kế toán là điều kiện bắt buộc. Doanh nghiệp không nên dồn việc kiểm tra chứng từ và khóa sổ vào thời điểm cuối năm. Việc ứng dụng phần mềm kế toán cần đi đôi với bồi dưỡng năng lực nghiệp vụ cho nhân sự. Đội ngũ kế toán phải thường xuyên cập nhật quy định thuế để tránh các vi phạm pháp luật. Cuối cùng, việc duy trì báo cáo tài chính trung thực giúp doanh nghiệp thu hút vốn đầu tư và phát triển bền vững.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong cơ chế thị trường, mục tiêu cơ bản để duy trì và phát triển hoạt động của một doanh nghiệp là tạo ra lợi nhuận, đồng nghĩa mức doanh thu thu về phải bù đắp đầy đủ toàn bộ chi phí và mang lại giá trị thặng dư kỳ vọng. Để quản trị tốt mục tiêu này, hệ thống thông tin kế toán giữ vai trò phản ánh kịp thời, có tính pháp lý và độ chuẩn xác cao. Đặc biệt, bộ phận kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh là khâu then chốt trong chu trình kế toán tài chính, cung cấp dữ liệu số liệu phục vụ đánh giá năng lực quản trị, hoạch định chiến lược kinh doanh và minh bạch tài chính đối với các đối tác, nhà đầu tư.

Khóa luận được thực hiện tại Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Tấn Thành – đơn vị hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh, buôn bán và phân phối các mặt hàng thực phẩm, tiêu dùng trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế. Xuất phát điểm của vấn đề nghiên cứu bắt nguồn từ thực trạng kinh doanh của công ty trong giai đoạn khảo sát: doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ có biểu hiện suy giảm, quy mô hoạt động có xu hướng bị thu hẹp dần. Điều này tác động trực tiếp đến lợi nhuận và sự ổn định của doanh nghiệp, đồng thời phản ánh quy trình, công tác hạch toán kế toán doanh thu và các khoản mục liên quan tại công ty còn gặp phải những trục trặc nhất định trong khâu xử lý và lưu trữ dữ liệu.

Mục tiêu nghiên cứu tổng quát của đề tài là khảo sát, đánh giá thực trạng công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại một doanh nghiệp thương mại vừa và nhỏ, từ đó đề xuất các định hướng giải pháp góp phần hoàn thiện công tác này.

Các mục tiêu cụ thể được xác định gồm ba nhiệm vụ:

1. Tìm hiểu, khái quát và hệ thống hóa các cơ sở lý luận cơ bản về kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh áp dụng đối với khối doanh nghiệp vừa và nhỏ.
2. Khảo sát, phân tích chi tiết thực trạng tổ chức hạch toán kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Tấn Thành.
3. Đánh giá ưu điểm, hạn chế còn tồn tại và xây dựng các giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện công tác kế toán tại đơn vị thực tập.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của khóa luận được phân định rõ ràng:

• Đối tượng nghiên cứu: Các quy định lý luận, hệ thống chứng từ kế toán, sổ sách kế toán, các tài khoản và chu trình luân chuyển số liệu liên quan đến hạch toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh của doanh nghiệp.
• Phạm vi không gian: Phòng Kế toán của Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Tấn Thành.
• Phạm vi thời gian: Số liệu tổng hợp phân tích về tình hình lao động và kết quả kinh doanh được thu thập trong giai đoạn 3 năm từ năm 2021 đến năm 2023; số liệu minh họa chi tiết về chứng từ và quy trình hạch toán nghiệp vụ kế toán tập trung chủ yếu vào niên độ kế toán năm 2023.
• Phạm vi nội dung: Tập trung vào kế toán doanh thu bán hàng, doanh thu hoạt động tài chính, thu nhập khác, giá vốn hàng bán, chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp, chi phí tài chính, chi phí khác, chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp và quy trình kết chuyển xác định kết quả kinh doanh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung pháp lý và cơ sở lý thuyết

Nghiên cứu được xây dựng trên hệ thống Chuẩn mực Kế toán Việt Nam (VAS) và các văn bản chế độ kế toán hiện hành của Bộ Tài chính:

• Chuẩn mực Kế toán Việt Nam số 14 (VAS 14) - "Doanh thu và thu nhập khác" (ban hành kèm Quyết định 149/2001/QĐ-BTC): Quy định khái niệm doanh thu là tổng giá trị lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ, làm tăng vốn chủ sở hữu; nguyên tắc xác định theo giá trị hợp lý của các khoản đã thu hoặc sẽ thu được theo thỏa thuận sau khi trừ các khoản chiết khấu, giảm giá, hàng bán bị trả lại.
• Thông tư 133/2016/TT-BTC: Chế độ kế toán áp dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, quy định cụ thể việc ghi nhận doanh thu (Điều 56), các khoản giảm trừ doanh thu và doanh thu tài chính (Điều 58), chi phí tài chính (Điều 63), thu nhập khác (Điều 65), chi phí khác (Điều 66), chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp (Điều 67) và phương pháp xác định kết quả kinh doanh (Điều 68).
• Thông tư 200/2014/TT-BTC (Điều 96): Khung quy chiếu bổ trợ về bản chất kết quả kinh doanh.

Khóa luận hệ thống hóa các công thức xác định kết quả kinh doanh căn cứ theo quy định của Thông tư 133/2016/TT-BTC:

• Kết quả kinh doanh trước thuế = Kết quả hoạt động kinh doanh + Kết quả hoạt động khác.
• Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh = Doanh thu thuần về bán hàng và cung cấp dịch vụ - Giá vốn hàng bán - Chi phí bán hàng - Chi phí quản lý doanh nghiệp.
• Kết quả hoạt động tài chính = Doanh thu hoạt động tài chính - Chi phí hoạt động tài chính.
• Kết quả hoạt động khác = Thu nhập khác - Chi phí khác.

Khung lý thuyết cũng phân loại ba phương thức thanh toán chủ yếu trong lưu chuyển hàng hóa gồm: thanh toán trực tiếp (tiền mặt, chuyển khoản áp dụng cho khách mua lẻ), thanh toán chậm trả (bán chịu, cấp tín dụng thương mại cho khách hàng thân thiết theo hợp đồng), và thanh toán bù trừ công nợ (áp dụng giữa hai đối tác vừa là người mua vừa là người bán).

Phương pháp nghiên cứu

Tác giả đã kết hợp đồng bộ các phương pháp nghiên cứu chuyên ngành kế toán và kinh tế học nhằm giải quyết các nhiệm vụ đề ra:

• Phương pháp quan sát: Trực tiếp theo dõi chu trình luân chuyển chứng từ, thao tác nghiệp vụ, quy trình hạch toán và cập nhật số liệu của các nhân viên kế toán tại đơn vị thực tập để so sánh giữa nguyên lý lý thuyết và quy trình thực tế.
• Phương pháp so sánh: Đối chiếu các chỉ tiêu trên Bảng cân đối kế toán, Báo cáo kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh qua các niên độ 2021, 2022 và 2023 nhằm xác định xu hướng biến động và đánh giá hiệu quả kinh doanh.
• Phương pháp tổng hợp và xử lý số liệu: Thu thập dữ liệu thô, phân loại, sắp xếp logic để phục vụ việc phân tích thực trạng công tác kế toán.
• Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp: Thu thập hệ thống hồ sơ tài liệu từ doanh nghiệp gồm báo cáo tài chính năm, hóa đơn giá trị gia tăng, phiếu xuất kho, phiếu chi, giấy báo ngân hàng và các sổ kế toán chi tiết, sổ cái tài khoản.
• Phương pháp thống kê: Lập bảng số liệu, tính toán tỷ trọng và tốc độ tăng trưởng của các đại lượng (nhân sự, doanh thu, chi phí).
• Phương pháp kế toán: Ứng dụng các yếu tố cấu thành phương pháp kế toán gồm phương pháp chứng từ, phương pháp đối ứng tài khoản và phương pháp tổng hợp cân đối kế toán để phân tích định khoản từng nghiệp vụ phát sinh.
• Phương pháp phỏng vấn: Phỏng vấn trực tiếp Giám đốc điều hành, Kế toán trưởng và các nhân viên kế toán phần hành nhằm làm rõ những điểm bất cập mà việc quan sát bề ngoài chưa thể hiện hết.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh

Chương 1 tập trung hệ thống hóa toàn diện các lý thuyết kế toán tài chính áp dụng cho doanh nghiệp vừa và nhỏ theo định hướng Thông tư 133/2016/TT-BTC:

• Kế toán doanh thu, thu nhập và các khoản giảm trừ: Trình bày 5 điều kiện bắt buộc để ghi nhận doanh thu bán hàng và 4 điều kiện đối với doanh thu cung ứng dịch vụ. Phân tích tài khoản 511 (với 6 tài khoản cấp 2: 5111, 5112, 5113, 5114, 5117, 5118) và sơ đồ hạch toán doanh thu, các khoản giảm trừ doanh thu (chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại). Trình bày cơ chế ghi nhận doanh thu tài chính qua tài khoản 515 và thu nhập khác qua tài khoản 711, xác định hai tài khoản này không có số dư cuối kỳ và kết chuyển sang tài khoản 911 khi xác định kết quả.
• Kế toán chi phí: Trình bày khái niệm, chứng từ và sơ đồ đối ứng cho từng nhóm chi phí:
  • Giá vốn hàng bán (TK 632): Phản ánh giá trị xuất bán, trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho. Hệ thống hóa 4 phương pháp tính giá trị xuất kho: thực tế đích danh, nhập trước xuất trước (FIFO), bình quân gia quyền (cả kỳ và liên hoàn), nhập sau xuất trước (LIFO).
  • Chi phí tài chính (TK 635): Phản ánh lãi vay, chiết khấu thanh toán, lỗ chênh lệch tỷ giá.
  • Chi phí quản lý kinh doanh (TK 642): Phân tách thành hai tài khoản cấp 2 theo Thông tư 133 gồm TK 6421 (Chi phí bán hàng) và TK 6422 (Chi phí quản lý doanh nghiệp).
  • Chi phí thuế TNDN (TK 821 - chi tiết TK 8211) và Chi phí khác (TK 811).
• Kế toán xác định kết quả kinh doanh: Mô tả quy trình kết chuyển toàn bộ doanh thu, thu nhập (bên Có TK 911) và chi phí (bên Nợ TK 911) vào thời điểm cuối kỳ để xác định lãi hoặc lỗ chuyển sang tài khoản 421 (Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối).

Chương 2: Kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Tấn Thành

Nội dung chương này đi sâu vào phân tích đặc điểm tổ chức và quy trình kế toán thực tế tại đơn vị nghiên cứu:

• Đặc điểm chung: Công ty thành lập ngày 07/12/2011 theo Giấy phép kinh doanh số 3103000149 do Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Thừa Thiên Huế cấp; người đại diện pháp luật kiêm Giám đốc là ông Trần Hữu Độ. Trụ sở tại 379 Phạm Văn Đồng, phường Phú Thượng, TP. Huế; có chi nhánh tại KQH Vinh Vệ, xã Phú Mỹ, huyện Phú Vang. Doanh nghiệp hoạt động buôn bán các mặt hàng sữa, bánh kẹo, dầu ăn, nước mắm, gạo, đồ uống và kiêm dịch vụ vận tải hàng hóa đường bộ.
• Tổ chức bộ máy quản lý và kế toán: Bộ máy quản lý gồm Giám đốc, Phòng Kế toán, Phòng Nhân sự, Phòng Kinh doanh và Bộ phận Kho. Bộ máy kế toán gồm Kế toán trưởng phụ trách chung, hỗ trợ bởi Kế toán thuế, Kế toán mua hàng, Kế toán bán hàng, Kế toán thanh toán và Thủ quỹ.
• Chế độ kế toán áp dụng: Áp dụng Thông tư 133/2016/TT-BTC; niên độ kế toán từ 01/01 đến 31/12; đơn vị tiền tệ VNĐ; nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ; hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên, giá trị xuất kho tính theo phương pháp bình quân gia quyền; khấu hao tài sản cố định theo phương pháp đường thẳng; ghi nhận doanh thu khi giao hàng xuất kho, lập hóa đơn GTGT và bên mua chấp nhận thanh toán. Doanh nghiệp áp dụng hình thức kế toán trên máy vi tính thông qua phần mềm MISA.
• Thống kê biến động lao động: Khóa luận đưa ra bảng phân tích cơ cấu lao động giai đoạn 2021-2023, ghi nhận quy mô nhân sự tăng trưởng mạnh:

Chỉ tiêu phân loại	Năm 2021 (Người)	Tỷ trọng 2021 (%)	Năm 2022 (Người)	Tỷ trọng 2022 (%)	Năm 2023 (Người)	Tỷ trọng 2023 (%)	So sánh 2022/2021 (+/-)	So sánh 2022/2021 (%)	So sánh 2023/2022 (+/-)	So sánh 2023/2022 (%)
Tổng số lao động	6	100,0	25	100,0	27	100,0	+19	+316,7	+2	+8,0
1. Theo trình độ
Đại học	2	33,3	8	32,0	9	33,3	+6	+300,0	+1	+12,5
Cao đẳng, Trung cấp	3	50,0	15	60,0	15	55,6	+12	+400,0	0	0,0
Lao động phổ thông	1	16,7	2	8,0	3	11,1	+1	+100,0	+1	+50,0
2. Theo giới tính
Nam	5	83,3	19	76,0	20	74,1	+14	+280,0	+1	+5,3
Nữ	1	16,7	6	24,0	7	25,9	+5	+500,0	+1	+16,7

• Thực trạng hạch toán nghiệp vụ năm 2023: Khóa luận khảo sát chứng từ và trích xuất dữ liệu sổ sách kế toán cụ thể bao gồm:
  • Hóa đơn GTGT số 00001763 và Sổ chi tiết TK 511 (Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ).
  • Phiếu xuất kho PXK0112, PXK0310 và Sổ chi tiết TK 632 (Giá vốn hàng bán).
  • Sổ chi tiết TK 635 (Chi phí tài chính) và Phiếu chi số PC148/23.
  • Sổ chi tiết TK 6421 (Chi phí bán hàng) và TK 6422 (Chi phí quản lý doanh nghiệp).
  • Sổ chi tiết TK 8211 (Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành).
  • Sổ chi tiết TK 911 (Xác định kết quả kinh doanh) và Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh năm 2023.
  • Các chứng từ thanh toán ngân hàng như Ủy nhiệm chi, Giấy nộp/thu tiền gửi TTG1512.

Chương 3: Một số biện pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Tấn Thành

Dựa trên kết quả phân tích ở Chương 2, tác giả đưa ra đánh giá tổng quát về hệ thống kế toán của công ty (nêu rõ các ưu điểm đạt được trong việc áp dụng phần mềm kế toán MISA, tuân thủ chế độ hóa đơn chứng từ cơ bản), đồng thời chỉ ra các tồn tại hạn chế trong công tác quản lý doanh thu, chi phí. Từ đó, chương này đề xuất 4 nhóm giải pháp:

• Giải pháp về bộ máy tổ chức: Hoàn thiện và phân công nhiệm vụ cụ thể hơn giữa các phần hành kế toán để nâng cao tính kiểm soát chéo.
• Giải pháp về quản lý hóa đơn: Khắc phục triệt để tình trạng bảo quản lỏng lẻo, giảm thiểu thất lạc chứng từ gốc phát sinh trong khâu bán hàng và kho vận.
• Giải pháp về các chính sách và khen thưởng: Xây dựng cơ chế thúc đẩy bán hàng, chính sách chiết khấu linh hoạt kết hợp chế độ thưởng phạt rõ ràng nhằm tăng doanh thu.
• Giải pháp về mặt tổ chức nhân sự: Bố trí nhân lực phù hợp chuyên môn, đào tạo nâng cao kỹ năng sử dụng phần mềm và cập nhật chính sách thuế cho nhân viên kế toán.

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu chính

Khóa luận đã ghi nhận và lượng hóa một số kết quả cơ bản sau:

1. Dữ liệu nhân sự: Tác giả đã tổng hợp chi tiết sự chuyển dịch quy mô lao động của công ty. Tổng số lao động tăng từ 6 người năm 2021 lên 25 người năm 2022 (tăng 316,7%) và đạt 27 người năm 2023. Cơ cấu lao động duy trì tỷ lệ nhân sự có trình độ đại học trên 32% (năm 2023 là 33,3%), cao đẳng - trung cấp chiếm tỷ trọng chủ lực (55,6% năm 2023), và lao động nam chiếm trên 74% qua các năm phù hợp với đặc thù phân phối hàng hóa vận tải đường bộ.
2. Quy trình luân chuyển chứng từ: Minh chứng rõ ràng chu trình kế toán khép kín trên phần mềm MISA: từ việc xuất chứng từ gốc (Hóa đơn GTGT số 00001763, Phiếu xuất kho PXK0112, PXK0310, Phiếu chi PC148/23, Thu tiền gửi TTG1512), hạch toán vào các sổ chi tiết (TK 511, TK 632, TK 635, TK 6421, TK 6422, TK 8211), đến việc tổng hợp kết chuyển sang TK 911 và lập Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh niên độ 2023.

Đề xuất giải pháp và đóng góp của tác giả

• Đóng góp về mặt lý luận: Khóa luận hệ thống hóa các nguyên tắc ghi nhận doanh thu và xác định kết quả kinh doanh theo Thông tư 133/2016/TT-BTC, làm rõ các công thức tính toán và tài khoản áp dụng riêng cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, tránh sự nhầm lẫn với hệ thống tài khoản của Thông tư 200/2014/TT-BTC.
• Đề xuất giải pháp thực tiễn: Tác giả kiến nghị 4 nhóm giải pháp tập trung vào: tinh gọn bộ máy tổ chức, chấn chỉnh quy trình quản lý và bảo quản lưu trữ hóa đơn chứng từ, đổi mới chính sách kinh doanh và đào tạo nhân sự phòng kế toán để giải quyết trực tiếp các thiếu sót mà công ty đang đối mặt.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận tự chỉ ra các hạn chế xuất phát từ điều kiện nghiên cứu thực tế tại đơn vị:

• Hạn chế về dữ liệu chứng từ: Do công tác lưu trữ, bảo quản chứng từ tại Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Tấn Thành chưa được đảm bảo dẫn đến tình trạng một số chứng từ kế toán bị mất hoặc thất lạc. Vì vậy, khóa luận chưa thể cung cấp đầy đủ toàn bộ hệ thống chứng từ gốc tương ứng với mọi nghiệp vụ kinh tế phát sinh trong năm 2023.
• Giới hạn thời gian và phạm vi: Do thời gian thực tập chỉ kéo dài 3 tháng và năng lực chuyên môn, kinh nghiệm thực tiễn của sinh viên còn hạn chế, đề tài mới chỉ tập trung phân tích sâu phần hành kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại phòng kế toán, chưa mở rộng phân tích các phần hành tài chính chuyên sâu khác.
• Hướng phát triển: Các nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng khảo sát các giải pháp số hóa toàn diện khâu quản lý kho vận gắn liền hóa đơn điện tử, cũng như đánh giá tác động chi tiết của cấu trúc chi phí quản lý kinh doanh đến khả năng sinh lời của doanh nghiệp thương mại vừa và nhỏ trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế.

Giá trị tham khảo

Báo cáo khóa luận có giá trị ứng dụng thực tiễn và học thuật cho các nhóm đối tượng:

• Sinh viên ngành Kế toán - Tài chính: Là tài liệu mẫu hữu ích về phương pháp tiếp cận đề tài thực tập tốt nghiệp chuyên ngành kế toán tại doanh nghiệp vừa và nhỏ áp dụng chế độ kế toán Thông tư 133/2016/TT-BTC.
• Người làm đề tài kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh: Tham khảo hệ thống tài khoản áp dụng (đặc biệt là việc sử dụng TK 6421, TK 6422 thay thế cho TK 641, TK 642 của Thông tư 200) và sơ đồ hạch toán kế toán máy trên phần mềm MISA.
• Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Tấn Thành: Ban giám đốc và bộ phận kế toán của công ty có thể tham khảo trực tiếp các nhận xét đánh giá khách quan về tình trạng thất lạc chứng từ, cơ cấu nhân lực và các kiến nghị hoàn thiện quy trình kiểm soát hóa đơn bán hàng.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận nghiên cứu tại doanh nghiệp nào và do ai thực hiện?

Đề tài nghiên cứu tại Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Tấn Thành (địa chỉ tại 379 Phạm Văn Đồng, phường Phú Thượng, TP. Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế; MST: 3301368561), do sinh viên Võ Thị Linh (MSV: 20K4050270, niên khóa 2020-2024, Khoa Kế toán – Tài chính, Trường Đại học Kinh tế - Đại học Huế) thực hiện dưới sự hướng dẫn của TS. Nguyễn Đình Chiến vào tháng 06/2024.

2. Doanh nghiệp áp dụng chế độ kế toán, phương pháp tính thuế và phần mềm kế toán nào?

Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Tấn Thành áp dụng Chế độ kế toán theo Thông tư 133/2016/TT-BTC; tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ; hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên và xác định giá trị xuất kho theo phương pháp bình quân gia quyền; trích khấu hao tài sản cố định theo phương pháp đường thẳng; công tác kế toán được thực hiện trên máy vi tính thông qua phần mềm MISA.

3. Quy mô lao động của công ty biến động như thế nào qua các năm 2021, 2022 và 2023?

Tổng số lao động của công ty ghi nhận 6 người vào năm 2021, tăng lên 25 người vào năm 2022 (tăng 19 người, tương ứng tăng 316,7%), và đạt 27 người vào năm 2023 (tăng thêm 2 người, tương ứng tăng 8,0%). Trong đó, lao động nam luôn chiếm đa số (từ 74,1% đến 83,3%), và lao động có trình độ đại học chiếm ổn định ở mức 32% - 33,3% tổng số nhân sự.

4. Những chứng từ và tài khoản kế toán cụ thể nào được trích xuất minh họa trong khóa luận?

Về chứng từ: Hóa đơn GTGT số 00001763, Phiếu xuất kho PXK0112 và PXK0310, Phiếu chi số PC148/23, Thu tiền gửi TTG1512, Ủy nhiệm chi. Về tài khoản và sổ sách: Trích sổ chi tiết TK 511 (Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ), TK 632 (Giá vốn hàng bán), TK 635 (Chi phí tài chính), TK 6421 (Chi phí bán hàng), TK 6422 (Chi phí quản lý doanh nghiệp), TK 8211 (Chi phí thuế TNDN hiện hành), TK 911 (Xác định kết quả kinh doanh) và Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh năm 2023.

5. Khóa luận nêu hạn chế cụ thể nào trong công tác quản lý chứng từ tại công ty?

Khóa luận chỉ rõ hạn chế thực tế tại công ty là có tình trạng mất và thất lạc chứng từ kế toán do công tác bảo quản, lưu trữ chưa được đảm bảo đúng quy cách. Do đó, tác giả không thể thu thập và phản ánh đầy đủ toàn bộ các chứng từ kế toán liên quan đến tất cả các nghiệp vụ kinh tế phát sinh trong bài nghiên cứu.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Võ Thị Linh đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý thuyết về kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh theo Thông tư 133/2016/TT-BTC, đồng thời phản ánh chi tiết thực tế áp dụng tại Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Tấn Thành niên độ 2021-2023 trên phần mềm kế toán MISA. Đề tài cung cấp hệ thống số liệu cụ thể về cơ cấu lao động, minh họa quy trình luân chuyển chứng từ hạch toán doanh thu, chi phí, cũng như thẳng thắn chỉ ra bất cập trong khâu bảo quản chứng từ dẫn đến thất lạc hồ sơ kế toán tại đơn vị. Các giải pháp đề xuất về hoàn thiện bộ máy tổ chức, quản lý hóa đơn và chính sách nhân sự mang tính định hướng thiết thực nhằm hỗ trợ doanh nghiệp củng cố công tác kế toán tài chính trong giai đoạn tiếp theo.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cở sở lý luận về kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh. Chương 2: Kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty T(HH Thương mại và Dịch vụ Tấn Thành. Chương 3: Một số giải pháp góp phần hoàn thiện công tác doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty T(HH Thương mại và Dịch vụ Tấn Thành. Phần III: Kết luận và kiến nghị 4 PHẦ II: ỘI DU G VÀ KẾT QUẢ GHIÊ CỨU CHƯƠ G 1: CƠ SỞ LÝ LUẬ VỀ KẾ TOÁ DOA H THU VÀ XÁC ĐN H KẾT QUẢ KI H DOA H 1.

hững vấn đề cơ bản về kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ 1. Khái quát về doanh thu 1. Khái niệm Căn cứ theo Hệ thống chuNn mực kế toán Việt N am (VAS) số 14 “Doanh thu và thu nhập khác” (ban hành và công bố theo Quyết định 149/2001/QĐ - BTC) được quy định như sau: “Doanh thu là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thường của doanh nghiệp, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu”. Căn cứ Điều 56 Thông tư 133/2016/TT-BTC doanh thu còn có định nghĩa khác là: “Doanh thu là lợi ích kinh tế thu được làm tăng vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp trừ phần vốn góp thêm của các cổ đông.

Thời điểm ghi nhận doanh thu tại thời điểm giao dịch phát sinh, khi chắc chắn thu được lợi ích kinh tế, được xác định theo giá trị hợp lý của các khoản được quyền nhận, không phân biệt đã thu tiền hay sẽ thu được tiền”. (guyên tắc xác định doanh thu - Theo Điều 5 VAS số 14 thì: “Doanh thu được xác định theo giá trị hợp lý của các khoản đã thu hoặc sẽ thu được.” - Theo Điều 6 VAS số 14 thì: “Doanh thu được xác định bởi thỏa thuận bởi doanh nghiệp với bên mua hoặc bên sử dụng tài sản. N ó được xác định bằng giá trị hợp lý của các khoản đã thu được hoặc sẽ thu được sau khi trừ đi các khoản chiết khấu thanh toán, chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại.” - Theo Điều 7 VAS số 14 thì: “Đối với các khoản tiền hoặc tương đương tiền chưa được nhận ngay thì doanh thu được xác định bằng cách quy đổi giá trị danh nghĩa của các khoản sẽ thu được trong tương lai về giá trị thực tế tại thời điểm ghi nhận doanh thu có thể nhỏ hơn giá trị doanh nghiệp sẽ thu được trong tương lai. Khái quát về xác định kết quả kinh doanh 1.

Khái niệm Theo Điều 68 Thông tư 133/2016/TT-BTC và Điều 96 Thông tư 200/2014/TT- BTC: “Kết quả kinh doanh là kết quả cuối cùng của hoạt động sản xuất kinh doanh, hoạt động đầu tư tài chính và hoạt động khác trong một thời kỳ nhất định. Biểu hiện của kết quả kinh doanh là số lãi (hoặc số lỗ)”.