Kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Tuấn Vinh

Khóa luận kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Tuấn Vinh

• Tác giả: Nguyễn Thị Bích Việt
• Người hướng dẫn: TS. Lê Viết Giáp
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế, Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Tuấn Vinh
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan kế toán doanh thu chi phí và KQKD tại Tuấn Vinh

Công ty TNHH Tuấn Vinh là doanh nghiệp hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực thi công xây dựng. Bộ máy quản lý áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa theo Thông tư 133/2016/TT-BTC. Niên độ kế toán bắt đầu ngày 01 tháng 01 và kết thúc ngày 31 tháng 12 hàng năm. Đơn vị tiền tệ hạch toán là Việt Nam đồng. Công ty sử dụng phương pháp trích khấu hao tài sản cố định theo đường thẳng. Công tác kế toán doanh thu, chi phí giữ vai trò then chốt trong điều hành doanh nghiệp. Hệ thống này phản ánh dòng tiền vào qua các hợp đồng thi công đã nghiệm thu. Đồng thời, kế toán theo dõi chặt chẽ nguồn vốn chi ra cho nhân công, vật liệu và máy móc. Dữ liệu tập hợp giúp ban lãnh đạo kiểm soát ngân sách thi công. Việc ghi nhận đúng kỳ hạn hỗ trợ đơn vị tuân thủ nghĩa vụ thuế nhà nước. Ngoài ra, thông tin tài chính hỗ trợ đánh giá hiệu quả từng dự án công trình. Doanh nghiệp dễ dàng nhận diện nguồn chi phí phát sinh ngoài định mức dự toán. Nhờ đó, người quản lý đưa ra giải pháp điều chỉnh kịp thời và tối ưu dòng tiền.

1.1. Cơ cấu tổ chức bộ máy kế toán tại đơn vị

Mô hình tổ chức kế toán tại Công ty TNHH Tuấn Vinh được thiết kế tinh gọn. Đứng đầu bộ phận là Kế toán trưởng trực tiếp phụ trách toàn bộ hoạt động tài chính. Kế toán trưởng quản lý hệ thống sổ sách, kiểm tra ngân sách và lập báo cáo tài chính. Nhân sự này cũng phân tích tình hình kinh doanh và tư vấn trực tiếp cho giám đốc. Vị trí thứ hai là Thủ quỹ chịu trách nhiệm thu chi tiền mặt. Thủ quỹ bảo quản ngân quỹ, xuất nhập quỹ theo đúng phiếu thu và phiếu chi hợp lệ. Mối quan hệ làm việc giữa Kế toán trưởng và Thủ quỹ diễn ra liên tục, chặt chẽ. Cơ cấu đơn giản này giúp tốc độ xử lý luân chuyển chứng từ nhanh chóng.

1.2. Chính sách và chế độ kế toán đang áp dụng

Doanh nghiệp áp dụng khuôn khổ Thông tư 133/2016/TT-BTC dành cho doanh nghiệp vừa và nhỏ. Hình thức sổ kế toán là Nhật ký chung với việc nhập liệu trên phần mềm Excel. Toàn bộ nghiệp vụ kinh tế được ghi chép tuần tự theo mốc thời gian phát sinh. Kỳ kế toán áp dụng theo năm dương lịch, thuận lợi cho việc tổng hợp số liệu. Hệ thống tài khoản hạch toán tuân thủ đúng danh mục quy định của Bộ Tài chính. Các khoản mục chi phí được mở chi tiết theo từng công trình xây dựng. Tài sản cố định tính hao mòn theo phương pháp đường thẳng định kỳ. Quy định này đảm bảo tính nhất quán giữa các năm tài chính, giúp số liệu báo cáo minh bạch.

II. Thực trạng kế toán doanh thu và chi phí tại Công ty Tuấn Vinh

Thực tế ghi nhận doanh thu tại Công ty Tuấn Vinh gắn liền với biên bản nghiệm thu công trình. Kế toán đối chiếu hồ sơ thanh toán cùng hợp đồng kinh tế trước khi phát hành hóa đơn. Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ được ghi nhận kịp thời theo chuẩn mực. Tuy nhiên, đặc thù ngành xây dựng khiến tiến độ nghiệm thu phụ thuộc nhiều vào chủ đầu tư. Điều này đôi lúc làm chậm trễ thời điểm hạch toán doanh thu thực tế. Về mặt chi phí, công ty tập hợp chi phí nguyên vật liệu, nhân công và sản xuất chung. Kế toán phân loại chi phí theo từng hạng mục công trình thi công riêng biệt. Việc tập hợp chi phí bằng bảng tính Excel bộc lộ nhiều hạn chế về kiểm soát dữ liệu. Khối lượng phát sinh lớn dễ dẫn đến sai sót khi liên kết công thức giữa các bảng biểu. Ngoài ra, việc phân bổ chi phí chung vào cuối kỳ đòi hỏi thao tác thủ công phức tạp. Công ty chưa áp dụng phần mềm kế toán chuyên dụng để đồng bộ hóa thông tin. Tình trạng này khiến công tác xác định kết quả kinh doanh định kỳ tốn nhiều thời gian đối chiếu.

2.1. Bất cập trong kiểm soát chứng từ và doanh thu

Công tác lưu trữ và luân chuyển chứng từ tại doanh nghiệp còn tồn tại một số điểm nghẽn. Các chứng từ vật tư hiện trường thường về phòng kế toán chậm hơn thực tế phát sinh. Đội ngũ thi công tập trung ngoài công trường nên việc hoàn thiện hồ sơ nghiệm thu kéo dài. Khi hồ sơ chậm trễ, kế toán chưa thể ghi nhận doanh thu đúng thời điểm phát sinh nghĩa vụ. Bên cạnh đó, việc kiểm tra tính hợp lý của hóa đơn đầu vào đòi hỏi đối chiếu thủ công. Kế toán trưởng phải rà soát từng biên bản giao nhận với hợp đồng xây dựng. Quy trình này làm gia tăng áp lực công việc cho nhân sự kế toán trong các đợt quyết toán công trình.

2.2. Hạn chế khi ghi chép sổ sách trên phần mềm Excel

Hệ thống kế toán phụ thuộc hoàn toàn vào các tệp bảng tính Excel truyền thống. Phương pháp này tiết kiệm chi phí mua bản quyền phần mềm nhưng tiềm ẩn rủi ro sai sót. Khi khối lượng chứng từ tăng cao, các bảng tính dễ bị quá tải và nhầm lẫn liên kết dữ liệu. Việc phân quyền truy cập và bảo mật số liệu tài chính trên máy tính gặp khó khăn. Ngoài ra, thao tác thủ công không có cơ chế cảnh báo lỗi hạch toán tự động. Kế toán phải tự xây dựng bảng tổng hợp chi phí và đối chiếu số dư cuối kỳ. Sự thiếu vắng phần mềm chuyên ngành làm giảm tốc độ lập báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh cuối năm.

III. Giải pháp hoàn thiện kế toán doanh thu chi phí tại Tuấn Vinh

Doanh nghiệp cần sớm đầu tư và triển khai phần mềm kế toán chuyên nghiệp. Ứng dụng công nghệ giúp tự động hóa quá trình nhập liệu từ hóa đơn điện tử. Phần mềm chuyên dụng hỗ trợ kết chuyển doanh thu và phân bổ chi phí chuẩn xác. Hệ thống máy tính giảm thiểu tối đa sai sót số học so với bảng tính thông thường. Công ty cũng cần chuẩn hóa quy trình luân chuyển chứng từ giữa các bộ phận. Đội thi công công trình phải gửi chứng từ vật tư về văn phòng theo định kỳ tuần. Kế toán trưởng kiểm tra tính hợp pháp, hợp lệ ngay khi nhận được hồ sơ thanh toán. Việc này ngăn chặn tình trạng thất lạc hóa đơn và dồn ứ công việc cuối niên độ. Bên cạnh đó, doanh nghiệp nên tăng cường đào tạo nghiệp vụ cho nhân sự kế toán. Cán bộ tài chính cần cập nhật kịp thời các chính sách thuế và chế độ kế toán mới. Việc cải tiến phương pháp quản lý giúp nâng cao tính chuẩn xác cho báo cáo tài chính.

3.1. Ứng dụng phần mềm kế toán chuyên dụng

Công ty cần thay thế bảng tính Excel bằng phần mềm kế toán đóng gói hoặc trực tuyến. Phần mềm cho phép tích hợp trực tiếp với hệ thống hóa đơn điện tử quốc gia. Mọi nghiệp vụ mua bán vật tư, chi trả lương được hạch toán ngay vào sổ cái. Các báo cáo phân tích chi phí công trình được tạo lập tự động chỉ sau vài thao tác. Hệ thống mới cung cấp tính năng phân quyền chặt chẽ giữa kế toán và thủ quỹ. Dữ liệu tài chính được sao lưu định kỳ trên nền tảng đám mây an toàn. Việc chuyển đổi công nghệ giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian và hạn chế rủi ro thất thoát dữ liệu.

3.2. Hoàn thiện luân chuyển chứng từ công trình

Doanh nghiệp cần ban hành quy chế luân chuyển chứng từ chi tiết cho đội thi công. Mọi hóa đơn mua cát, đá, xi măng phải gửi về phòng kế toán trong ba ngày. Cán bộ kỹ thuật hiện trường lập phiếu xác nhận khối lượng hoàn thành có chữ ký giám sát. Khi có đủ biên bản, kế toán trưởng đối chiếu hợp đồng và phê duyệt thanh toán. Quy định thời hạn rõ ràng giúp kế toán ghi nhận chi phí đúng kỳ phát sinh. Trách nhiệm của từng cá nhân được gắn liền với tiến độ nộp chứng từ kế toán. Nhờ đó, việc quản lý tài chính công trình trở nên chặt chẽ và minh bạch hơn.

IV. Đánh giá và ứng dụng xác định KQKD tại Công ty TNHH Tuấn Vinh

Kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh phản ánh sức khỏe tài chính doanh nghiệp. Tại Công ty TNHH Tuấn Vinh, công tác này cung cấp bức tranh rõ ràng về hiệu quả hoạt động thi công. Ban giám đốc dựa vào số liệu lãi lỗ để xây dựng kế hoạch dự thầu cho các công trình mới. Báo cáo kết quả kinh doanh là cơ sở quyết định tái đầu tư máy móc và mở rộng quy mô. Việc ứng dụng các giải pháp cải tiến giúp kiểm soát chặt chẽ chi phí đầu vào. Doanh nghiệp hạn chế tối đa tình trạng thất thoát vật tư và lãng phí nhân công hiện trường. Hệ thống sổ sách hoàn thiện tạo điều kiện thuận lợi khi cơ quan thuế thanh tra quyết toán. Tóm lại, tổ chức khoa học bộ máy kế toán là nền tảng vững chắc cho sự phát triển lâu dài. Doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh nhờ quản trị chi phí thông minh và minh bạch tài chính.

4.1. Ứng dụng số liệu kế toán vào quản trị doanh nghiệp

Số liệu kế toán doanh thu và chi phí cung cấp căn cứ thiết lập dự toán cho các gói thầu tương lai. Người điều hành nắm rõ cơ cấu giá thành để đưa ra mức giá dự thầu cạnh tranh. Thông tin lãi gộp từng hạng mục giúp doanh nghiệp nhận biết mảng kinh doanh mang lại lợi nhuận cao nhất. Đồng thời, báo cáo tài chính hỗ trợ công tác quản trị dòng tiền và vốn lưu động. Doanh nghiệp chủ động đàm phán tiến độ thanh toán hợp lý với đối tác và ngân hàng. Quyết định mở rộng hoạt động thi công luôn dựa trên năng lực tài chính thực tế.

4.2. Ý nghĩa đối với nghĩa vụ tài chính và đối tác

Báo cáo kết quả kinh doanh minh bạch đảm bảo doanh nghiệp hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ thuế. Cơ quan thuế dễ dàng đối chiếu doanh thu xây dựng với các hóa đơn xuất bán. Tính chính xác của chi phí được trừ giúp hạn chế rủi ro xử phạt vi phạm hành chính. Đối với các tổ chức tín dụng, hồ sơ tài chính chuẩn mực tăng cường uy tín của doanh nghiệp. Ngân hàng nhanh chóng thẩm định hồ sơ vay vốn để tài trợ các dự án quy mô lớn. Đối tác và chủ đầu tư luôn ưu tiên lựa chọn nhà thầu có tình hình tài chính rõ ràng, lành mạnh.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và xu thế hội nhập kinh tế toàn cầu, các doanh nghiệp phải đối mặt với nhiều áp lực cạnh tranh cũng như các biến động kinh tế vĩ mô như lạm phát và sự mất giá của đồng tiền. Tình trạng mất cân đối giữa dòng tiền thu và các khoản chi phí phát sinh là nguyên nhân trực tiếp dẫn tới những quyết định điều hành sai lầm, gây thiếu hụt nguồn vốn lưu động cần thiết để duy trì hoạt động và thậm chí đẩy nhiều doanh nghiệp vào nguy cơ phá sản. Đối với các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực xây lắp dân dụng và công nghiệp, công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh giữ vai trò hạt nhân trong việc kiểm soát tài chính, cung cấp dữ liệu kịp thời cho việc quản trị chiến lược và bảo đảm sự tuân thủ nghiêm ngặt các chuẩn mực pháp luật.

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Nguyễn Thị Bích Việt (Trường Đại học Kinh tế – Đại học Huế) lựa chọn khách thể nghiên cứu là Công ty Trách nhiệm hữu hạn Tuấn Vinh – một doanh nghiệp hoạt động chính trong lĩnh vực thi công xây dựng nhà các loại tại địa bàn tỉnh Quảng Bình. Đề tài được hình thành xuất phát từ yêu cầu hoàn thiện công tác kế toán của đơn vị, nhằm giúp doanh nghiệp theo dõi, quản lý tối ưu các nguồn thu, kiểm soát chi phí thực tế phát sinh trong quá trình thi công và xác định chính xác kết quả kinh doanh.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được phân định thành mục tiêu chung và ba nhiệm vụ cụ thể:

• Mục tiêu chung: Tìm hiểu và nghiên cứu thực trạng công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Tuấn Vinh; từ đó đề xuất hệ thống giải pháp góp phần hoàn thiện công tác kế toán doanh thu, chi phí và lợi nhuận tại doanh nghiệp.
• Mục tiêu cụ thể 1: Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp.
• Mục tiêu cụ thể 2: Tìm hiểu, nghiên cứu, phân tích và đánh giá thực trạng công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả hoạt động kinh doanh tại Công ty TNHH Tuấn Vinh.
• Mục tiêu cụ thể 3: Xác định rõ các ưu điểm, nhược điểm, hạn chế và thiếu sót trong công tác kế toán tại đơn vị; từ đó kiến nghị các giải pháp thiết thực nhằm hoàn thiện bộ máy và quy trình hạch toán.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu được xác định rõ ràng:

• Đối tượng nghiên cứu: Những vấn đề lý luận và thực tiễn về công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại đơn vị khảo sát.
• Phạm vi không gian: Công ty TNHH Tuấn Vinh, địa chỉ tại thôn Trung Minh, xã Quảng Châu, huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình.
• Phạm vi thời gian: Thu thập số liệu, báo cáo tài chính và kết quả hoạt động kinh doanh tổng quát của công ty trong giai đoạn 3 năm (2021–2023), trong đó tập trung khai thác sâu hệ thống chứng từ, sổ sách kế toán phát sinh trong niên độ kế toán năm 2023 để đánh giá thực trạng hạch toán.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý thuyết dựa trên khung pháp lý kế toán hiện hành của Việt Nam kết hợp các chuẩn mực kế toán quốc tế:

• Khung pháp lý trọng tâm: Thông tư số 133/2016/TT-BTC ngày 26/08/2016 của Bộ Tài chính hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa. Tác giả trích dẫn cụ thể các điều khoản: Điều 56 (Khái niệm doanh thu), Điều 57 (Điều kiện ghi nhận doanh thu và các khoản giảm trừ), Điều 58 (Doanh thu hoạt động tài chính), Điều 59 (Nguyên tắc ghi nhận chi phí), Điều 62 (Giá vốn hàng bán), Điều 63 (Chi phí tài chính và chi phí quản lý kinh doanh), Điều 65 (Thu nhập khác), Điều 66 (Chi phí khác), Điều 67 (Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp), và Điều 68 (Xác định kết quả kinh doanh).
• Chuẩn mực kế toán tham chiếu: Chuẩn mực kế toán Việt Nam (VAS) số 14 ban hành theo Quyết định số 149/2001/QĐ-BTC của Bộ Tài chính; Chuẩn mực Báo cáo tài chính quốc tế IFRS 15 về doanh thu từ hợp đồng với khách hàng; Chuẩn mực Kế toán quốc tế IAS 01 (Trình bày báo cáo tài chính) và IAS 08 (Chính sách kế toán, thay đổi ước tính kế toán và sai sót).
• Các nguyên tắc kế toán cốt lõi: Nguyên tắc ghi nhận doanh thu, nguyên tắc ghi nhận chi phí, nguyên tắc thận trọng, nguyên tắc phù hợp, nguyên tắc nhất quán, nguyên tắc đầy đủ và nguyên tắc kỳ kế toán.

Phương pháp nghiên cứu được tác giả vận dụng gồm hai nhóm phương pháp chính:

Nhóm phương pháp	Phương pháp cụ thể	Nội dung thực hiện trong đề tài
Thu thập số liệu	Phương pháp nghiên cứu tài liệu	Tìm hiểu giáo trình, văn bản pháp luật, Thông tư 133/2016/TT-BTC, chuẩn mực kế toán và các công trình khóa luận trước đây.
	Phương pháp quan sát	Quan sát trực tiếp quy trình lập, xử lý, luân chuyển và lưu trữ chứng từ gốc giữa các bộ phận tại doanh nghiệp.
	Phương pháp phỏng vấn trực tiếp	Trao đổi, phỏng vấn trực tiếp nhân sự phòng kế toán để làm rõ các nghiệp vụ kinh tế và phương thức hạch toán thực tế.
Phân tích và xử lý	Phương pháp đối chiếu, so sánh	So sánh số liệu lao động, tài sản, nguồn vốn và kết quả kinh doanh giữa các năm 2021, 2022 và 2023.
	Phương pháp phân tích số liệu	Xử lý dữ liệu từ báo cáo tài chính nhằm đánh giá hiệu quả kinh doanh và cấu trúc tài chính của công ty.

Nguồn dữ liệu nghiên cứu là các tài liệu kế toán nội bộ của Công ty TNHH Tuấn Vinh, bao gồm hóa đơn giá trị gia tăng, phiếu thu, phiếu chi, giấy báo nợ, giấy báo có, sổ nhật ký chung, sổ cái, sổ chi tiết các tài khoản liên quan và Báo cáo tài chính giai đoạn 2021–2023.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp

Chương 1 khái quát toàn bộ hệ thống lý luận về kế toán kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp vừa và nhỏ theo Thông tư 133/2016/TT-BTC:

• Kế toán doanh thu: Trình bày chi tiết bản chất, phân loại doanh thu (bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, hoạt động tài chính, thu nhập khác) và điều kiện ghi nhận doanh thu theo chuẩn mực. Đặc biệt, chương này nêu rõ nguyên tắc ghi nhận doanh thu hợp đồng xây dựng: doanh thu được ghi nhận tương ứng với phần công việc hoàn thành đã được khách hàng nghiệm thu, xác nhận trong kỳ và phản ánh trên hóa đơn lập ra. Tài khoản sử dụng gồm TK 511 (với 4 tài khoản cấp 2: 5111, 5112, 5113, 5118), TK 515 và TK 711. Kết cấu của các tài khoản này đều phản ánh số phát sinh tăng bên Có, kết chuyển doanh thu thuần/thu nhập thuần bên Nợ sang TK 911 và không có số dư cuối kỳ.
• Kế toán chi phí: Khái quát các tiêu chuẩn ghi nhận chi phí theo nguyên tắc phù hợp và thận trọng. Hệ thống tài khoản hạch toán chi phí gồm TK 632 (Giá vốn hàng bán, phân tích theo hai phương pháp kế toán hàng tồn kho: kê khai thường xuyên và kiểm kê định kỳ), TK 635 (Chi phí tài chính), TK 642 (Chi phí quản lý kinh doanh, gồm TK 6421 – Chi phí bán hàng và TK 6422 – Chi phí quản lý doanh nghiệp), TK 811 (Chi phí khác), TK 821 (Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp, gồm TK 8211 – hiện hành và TK 8212 – hoãn lại). Toàn bộ chi phí phát sinh được tổng hợp và kết chuyển vào bên Nợ của TK 911 vào thời điểm cuối kỳ kế toán.
• Kế toán xác định kết quả kinh doanh: Mô tả quy trình kết chuyển doanh thu thuần, thu nhập khác và các khoản chi phí vào TK 911 (Xác định kết quả kinh doanh). Doanh nghiệp xác định ba bộ phận cấu thành kết quả: kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh, kết quả hoạt động tài chính và kết quả hoạt động khác, từ đó xác định tổng lợi nhuận trước thuế và sau thuế chuyển sang TK 4212 (Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối năm nay).

Chương 2: Tiến hành phân tích, đánh giá thực trạng công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả hoạt động kinh doanh tại Công ty TNHH Tuấn Vinh

Chương 2 phản ánh chi tiết thực tế tổ chức công tác kế toán tại đơn vị nghiên cứu:

• Tổng quan về đơn vị: Công ty TNHH Tuấn Vinh được thành lập theo Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh cấp ngày 24/09/2010, chính thức đi vào hoạt động ngày 11/10/2010, mã số thuế 3100650617, do ông Đàm Văn Vinh làm người đại diện pháp luật. Vốn điều lệ của công ty đăng ký là 10 tỷ đồng. Doanh nghiệp hoạt động dưới loại hình công ty TNHH hai thành viên trở lên ngoài nhà nước, cơ quan quản lý thuế trực tiếp là Chi cục Thuế khu vực Quảng Trạch – Ba Đồn. Hoạt động kinh doanh chính là xây dựng nhà các loại, thi công công trình đường bộ, cầu cống và công trình kỹ thuật dân dụng. Quá trình phát triển chia thành 3 giai đoạn: Khởi nghiệp (2010–2012), Mở rộng (2013–2016) và Khẳng định thương hiệu (2017 đến nay).
• Tổ chức bộ máy quản lý và bộ máy kế toán:
  • Bộ máy quản trị gồm: Giám đốc, Phòng Kỹ thuật, Phòng Kế hoạch, Phòng Kế toán – Tài chính và Đội thi công.
  • Bộ máy kế toán được tổ chức tinh gọn theo mô hình tập trung gồm 02 nhân sự: Kế toán trưởng (bà Phạm Thị Quân) phụ trách toàn diện công tác kế toán, kiểm tra ngân sách, lập BCTC và tuân thủ thuế; Thủ quỹ (bà Đàm Thị Vân) quản lý tiền mặt và thực hiện thu chi.
• Chính sách kế toán áp dụng: Áp dụng chế độ kế toán theo Thông tư 133/2016/TT-BTC; niên độ kế toán theo năm dương lịch (01/01 đến 31/12); hình thức ghi sổ Nhật ký chung; thực hiện nhập liệu và xử lý sổ sách trên phần mềm Microsoft Excel; khấu hao tài sản cố định theo phương pháp đường thẳng; đơn vị tiền tệ ghi sổ là Việt Nam đồng.
• Thực trạng quy trình hạch toán nghiệp vụ: Khóa luận khảo sát thực tế quy trình luân chuyển chứng từ và trích xuất các sổ sách kế toán năm 2023 của công ty:
  • Doanh thu bán hàng và CCDV: Sử dụng Hóa đơn GTGT (như Hóa đơn số 0000001), sổ chi tiết và sổ cái TK 511.
  • Doanh thu tài chính: Hạch toán lãi tiền gửi ngân hàng qua các Giấy báo có (NTTK00029, NTTK00030, NTTK00031) vào sổ chi tiết và sổ cái TK 515.
  • Chi phí tài chính: Ghi nhận chi phí lãi vay và phí chuyển tiền qua Giấy báo nợ (SCK00068), phản ánh vào sổ chi tiết và sổ cái TK 635.
  • Chi phí quản lý kinh doanh: Hạch toán chi phí quản lý doanh nghiệp qua Phiếu chi (PC00302, PC00303), sổ chi tiết và sổ cái TK 6422; theo dõi chi phí bán hàng qua TK 6421.
  • Xác định kết quả kinh doanh: Tập hợp chi phí thuế TNDN trên sổ chi tiết, sổ cái TK 821 và kết chuyển doanh thu, chi phí sang sổ chi tiết, sổ cái TK 911, kết chuyển lợi nhuận sang TK 4212.
• Phân tích chỉ tiêu kinh tế cơ bản (2021–2023): Khóa luận tổng hợp các bảng phân tích tình hình sử dụng lao động, tình hình biến động tài sản – nguồn vốn và kết quả sản xuất kinh doanh của công ty trong 3 năm liên tiếp.

Chương 3: Định hướng giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả hoạt động kinh doanh tại Công ty TNHH Tuấn Vinh

Trên cơ sở đánh giá thực trạng ở Chương 2, tác giả đưa ra các nhận định và đề xuất cụ thể:

• Đánh giá chung: Đơn vị duy trì được bộ máy tinh gọn, tuân thủ đúng các quy định cốt lõi của Thông tư 133/2016/TT-BTC, lập và lưu trữ chứng từ đầy đủ. Tuy nhiên, việc vận hành hệ thống kế toán trên phần mềm Microsoft Excel tiềm ẩn nhiều rủi ro về sai sót số liệu, tính bảo mật thấp và thiếu các tiện ích kiểm soát tự động.
• Nhược điểm trong hạch toán nghiệp vụ: Quy trình phân bổ chi phí gián tiếp vào giá vốn từng công trình xây lắp còn mang tính ước lượng; công tác theo dõi các khoản nợ phải thu khách hàng (TK 131) và trích lập dự phòng phải thu khó đòi chưa được thực hiện đầy đủ theo nguyên tắc thận trọng; việc kết chuyển chi phí và doanh thu chủ yếu thực hiện vào cuối năm tài chính mà chưa lập báo cáo định kỳ hàng quý để phục vụ quản trị nội bộ.
• Định hướng giải pháp đề xuất:
  • Về công tác tổ chức kế toán: Chuyển đổi từ nhập liệu thủ công trên Microsoft Excel sang ứng dụng phần mềm kế toán chuyên nghiệp nhằm nâng cao tính chính xác và bảo mật dữ liệu; tổ chức đào tạo, bồi dưỡng cập nhật văn bản pháp luật mới cho đội ngũ nhân sự.
  • Về công tác hạch toán nghiệp vụ: Hoàn thiện quy trình nghiệm thu công trình theo giai đoạn để ghi nhận doanh thu và giá vốn phù hợp với khối lượng thực tế; thiết lập hệ thống sổ chi tiết theo dõi chi phí giá vốn (TK 632) riêng biệt cho từng hạng mục công trình; thực hiện nghiêm ngặt quy định trích lập dự phòng nợ phải thu khó đòi và phân loại chính xác chi phí quản lý doanh nghiệp (TK 6422).

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã mô tả và hệ thống hóa bức tranh toàn diện về công tác hạch toán tại một doanh nghiệp xây dựng quy mô vừa và nhỏ ở địa phương:

Hạng mục kế toán	Thực trạng tại Công ty TNHH Tuấn Vinh	Căn cứ quy định áp dụng
Chế độ kế toán áp dụng	Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa	Thông tư 133/2016/TT-BTC
Hình thức sổ kế toán	Nhật ký chung (ghi chép trên Microsoft Excel)	Mẫu biểu quy định theo Thông tư 133
Ghi nhận doanh thu xây lắp	Căn cứ biên bản nghiệm thu và hóa đơn lập ra (TK 511)	Khoản 1 Điều 57 Thông tư 133/2016/TT-BTC
Ghi nhận doanh thu tài chính	Lãi tiền gửi ngân hàng theo Giấy báo có (TK 515)	Điều 58 Thông tư 133/2016/TT-BTC
Theo dõi chi phí quản lý	Phản ánh qua TK 6421 (bán hàng) và TK 6422 (quản lý)	Điều 63 Thông tư 133/2016/TT-BTC
Phương pháp khấu hao TSCĐ	Phương pháp khấu hao theo đường thẳng	Quy định quản lý, trích khấu hao TSCĐ
Kỳ kế toán thực hiện	Niên độ kế toán theo năm (01/01 – 31/12)	Luật Kế toán và quy chế công ty

Về mặt đóng góp, công trình mang lại các giá trị cụ thể:

• Phản ánh trung thực quy trình luân chuyển chứng từ kế toán trong lĩnh vực thi công xây dựng dân dụng tại địa bàn Quảng Bình, minh họa chi tiết qua từng biểu mẫu thực tế (hóa đơn GTGT số 0000001, các giấy báo có, giấy báo nợ, phiếu chi và sổ cái các tài khoản từ loại 5 đến loại 9).
• Đối chiếu sự phù hợp giữa lý luận của Thông tư 133/2016/TT-BTC với thực tiễn thực hành kế toán tại doanh nghiệp xây lắp nhỏ, chỉ ra những điểm vênh trong việc sử dụng bảng tính Excel thay cho phần mềm kế toán chuyên dụng.
• Đề xuất các giải pháp khả thi gắn liền với điều kiện thực tế của Công ty TNHH Tuấn Vinh, tập trung vào việc quản lý chi phí giá vốn từng công trình và số hóa công tác kế toán.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận còn tồn tại một số giới hạn nghiên cứu được chỉ ra từ nội dung văn bản:

• Hạn chế về phạm vi không gian và tính đại diện: Nghiên cứu chỉ thực hiện tại duy nhất một đơn vị là Công ty TNHH Tuấn Vinh với loại hình xây dựng nhà ở và công trình dân dụng quy mô nhỏ; do đó các kết luận chưa phản ánh hết tính đa dạng của các doanh nghiệp xây lắp lớn hoặc các doanh nghiệp có hoạt động xây dựng – chuyển giao.
• Hạn chế về công cụ phân tích: Khóa luận chủ yếu sử dụng phương pháp thống kê mô tả, so sánh số liệu tuyệt đối và tương đối; chưa áp dụng các mô hình định lượng phân tích tác động của biến động chi phí đến tỷ suất sinh lời của doanh nghiệp.
• Hạn chế từ phía tác giả: Như tác giả đã nêu trong phần lời cảm ơn, do giới hạn về mặt kiến thức và kinh nghiệm thực tiễn trong môi trường doanh nghiệp nên quá trình phân tích chuyên sâu các nghiệp vụ xây lắp phức tạp còn hạn chế.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng khảo sát công tác kế toán doanh thu, chi phí trên mẫu nghiên cứu gồm nhiều doanh nghiệp xây dựng trên địa bàn miền Trung; nghiên cứu sâu quy trình kiểm soát chi phí thi công theo dự toán và phân tích hiệu quả của việc chuyển đổi số sang các phần mềm kế toán ERP.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu hữu ích cho:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán và Tài chính doanh nghiệp: Tài liệu cung cấp mẫu hình hoàn chỉnh về cấu trúc một khóa luận tốt nghiệp thực tập kế toán doanh nghiệp theo chuẩn của Đại học Kinh tế – Đại học Huế.
• Người làm đề tài tại doanh nghiệp xây lắp: Chương 1 cung cấp tóm tắt các căn cứ pháp lý và sơ đồ hạch toán theo Thông tư 133/2016/TT-BTC; Chương 2 cung cấp danh mục biểu mẫu chứng từ, hệ thống sổ chi tiết và sổ cái thực tế của các tài khoản doanh thu, chi phí (511, 515, 632, 635, 642, 821, 911), giúp người nghiên cứu nắm được cách trình bày một nghiên cứu thực trạng nghiệp vụ.
• Bộ phận kế toán tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa: Tham khảo hệ thống tài khoản và phương pháp quản lý sổ sách Nhật ký chung trên bảng tính điện tử đối với lĩnh vực thi công xây dựng.

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty TNHH Tuấn Vinh áp dụng chế độ kế toán và hình thức ghi sổ nào? Công ty áp dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa ban hành theo Thông tư số 133/2016/TT-BTC ngày 26/08/2016 của Bộ Tài chính. Hình thức kế toán áp dụng là Nhật ký chung, với phương thức thực hiện là nhập liệu và xử lý trên bảng tính Microsoft Excel.

2. Cơ cấu tổ chức bộ máy kế toán của công ty gồm bao nhiêu người và đảm nhiệm nhiệm vụ gì? Bộ máy kế toán của công ty tổ chức theo mô hình tập trung, gồm 02 người: Kế toán trưởng (bà Phạm Thị Quân) chịu trách nhiệm chung về toàn bộ công tác kế toán, quản lý sổ sách, kiểm tra ngân sách, lập báo cáo tài chính và kê khai thuế; Thủ quỹ (bà Đàm Thị Vân) chịu trách nhiệm quản lý quỹ tiền mặt và thực hiện các giao dịch thanh toán thu chi.

3. Doanh thu hợp đồng xây dựng tại công ty được ghi nhận theo nguyên tắc nào? Doanh thu hợp đồng xây dựng được ghi nhận khi kết quả thực hiện hợp đồng được xác định một cách đáng tin cậy và được khách hàng xác nhận nghiệm thu. Doanh thu và chi phí liên quan được ghi nhận tương ứng với phần công việc hoàn thành đã được nghiệm thu trong kỳ và phản ánh trên hóa đơn GTGT đã phát hành.

4. Hệ thống tài khoản chi phí quản lý kinh doanh tại đơn vị được theo dõi trên những tài khoản nào? Theo Thông tư 133/2016/TT-BTC áp dụng tại công ty, chi phí quản lý kinh doanh được theo dõi trên TK 642 gồm hai tài khoản cấp 2: TK 6421 (Chi phí bán hàng, phản ánh chi phí quảng cáo, vận chuyển, bảo quản...) và TK 6422 (Chi phí quản lý doanh nghiệp, phản ánh chi phí lương bộ máy quản lý, khấu hao TSCĐ văn phòng, công cụ dụng cụ...).

5. Khóa luận sử dụng các phương pháp nghiên cứu cụ thể nào để thu thập và xử lý số liệu? Khóa luận sử dụng nhóm phương pháp thu thập số liệu gồm: phương pháp nghiên cứu tài liệu, phương pháp quan sát trực tiếp quy trình luân chuyển chứng từ, phương pháp phỏng vấn trực tiếp nhân sự phòng kế toán. Nhóm phương pháp phân tích gồm: phương pháp đối chiếu, so sánh đánh giá số liệu giữa các kỳ và phương pháp phân tích số liệu tài chính qua 3 năm (2021–2023).

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Nguyễn Thị Bích Việt đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh theo Thông tư 133/2016/TT-BTC. Công trình phản ánh chi tiết thực trạng tổ chức hạch toán qua hệ thống chứng từ, sổ sách thực tế tại Công ty TNHH Tuấn Vinh trong niên độ 2023 và phân tích số liệu tài chính giai đoạn 2021–2023. Các giải pháp do tác giả đề xuất bám sát vào những hạn chế thực tế của công ty, đặc biệt là định hướng ứng dụng phần mềm kế toán chuyên dụng nhằm thay thế việc nhập liệu trên Microsoft Excel và hoàn thiện quy trình quản trị chi phí giá vốn công trình.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN DOANH THU, CHI PHÍ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP 1. Tổng quan về doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp 1. Một số khái niệm cơ bản về doanh thu 1. Khái niệm về doanh thu Theo Thông tư số 133/2016/TT-BTC, doanh thu được quy định tại điều 56: “Doanh thu là lợi ích kinh tế thu được làm tăng vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp trừ phần vốn góp thêm của các cổ đông.

Doanh thu được ghi nhận tại thời điểm giao dịch phát sinh, khi chắc chắn thu được lợi ích kinh tế, được xác định theo giá trị hợp lý của những khoản được quyền nhận, không phân biệt là đã thu tiền hay sẽ thu được tiền”. Căn cứ theo chuẩn mực kế toán Việt Nam (VAS) số 14 ban hành theo quyết định số 149/2001/QĐ – BTC ngày 31/12/2001 của Bộ Tài Chính quy định: “Doanh thu là tổng giá trị các lợi ích kinh tế mà doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ các hoạt động sản xuất , kinh doanh thông thường của doanh nghiệp, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu”. Theo chuẩn mực Báo Cáo Tài Chính quốc tế IFPS 15 quy định: “Doanh thu là khoản thu nhập phát sinh từ hoạt động kinh doanh thông thường của các các doanh nghiệp, từ việc cung cấp hàng hóa, dịch vụ hoặc các hoạt động khác cho khách hàng. Doanh thu được ghi nhận khi doanh nghiệp chuyển giao quyền sở hữu hàng hóa hoặc dịch vụ cho khách hàng và ghi nhận được giá trị tương ứng từ khách hàng”.

Như vậy, doanh thu được hiểu là Nguồn lợi nhuận mà doanh nghiệp nhận được từ việc bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ hoặc các hoạt động kinh doanh khác trong một khoản thời gian nhất định, phản ánh khả năng sinh lời và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Phân loại về doanh thu Doanh thu kinh doanh tại doanh nghiệp bao gồm: - Doanh thu từ bán hàng hóa: Là doanh thu thu được từ việc bán sản phẩm hoặc hàng hóa của doanh nghiệp. 5 - Doanh thu từ cung ứng dịch vụ: Là doanh thu từ việc cung cấp dịch vụ cho khách hàng, chẳng hạn như dịch vụ tư vấn, sửa chữa, bảo trì, V. - Doanh thu từ hoạt động tài chính: Bao gồm doanh thu từ lãi suất, cổ tức hoặc các khoản thu khác liên quan đến hoạt động tài chính của doanh nghiệp.

- Doanh thu từ hoạt động khác: Là doanh thu phát sinh từ các hoạt động không thuộc hoạt động chính của doanh nghiệp như: cho thuê tài sản, bán tài sản cố định hoặc các khoản thu khác. Điều kiện ghi nhận doanh thu Căn cứ khoản 1 điều 57 của Thông tư 133/2016/TT-BTC quy định về điều kiện ghi nhận doanh thu như sau: a, Doanh nghiệp chỉ ghi nhận doanh thu bán hàng khi đồng thời thỏa mãn các điều kiện sau: - Các rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu sản phẩm, hàng hóa phải được doanh nghiệp chuyển giao phần lớn cho người mua; - Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hóa như người sở hữu hoặc quyền kiểm soát hàng hóa; - Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn. Khi hợp đồng quy định người mua được quyền trả lại sản phẩm, hàng hóa, đã mua theo những điều kiện cụ thể, doanh nghiệp chỉ được ghi nhận doanh thu khi những điều kiện cụ thể đó không còn tồn tại và người mua không được quyền trả lại sản phẩm, hàng hóa (trừ trường hợp khách hàng có quyền trả lại hàng hóa dưới hình thức đổi lại để lấy hàng hóa, dịch vụ khác); - Doanh nghiệp đã hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch bán hàng; - Xác định được các chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng. b, Doanh nghiệp chỉ ghi nhận doanh thu cung cấp dịch vụ khi đồng thời thỏa mãn các điều kiện sau: - Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn.

Khi hợp đồng quy định người mua được quyền trả lại dịch vụ đã mua theo những điều kiện cụ thể, doanh nghiệp chỉ được ghi nhận doanh thu khi những điều kiện cụ thể đó không còn tồn tại và người mua không được quyền trả lại dịch vụ đã cung cấp; - Doanh nghiệp đã hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch cung cấp dịch vụ đó; - Xác định được phần công việc đã hoàn thành vào thời điểm báo cáo; 6 - Xác định được chi phí phát sinh cho giao dịch và chi phí để hoàn thành giao dịch cung cấp dịch vụ đó. Doanh nghiệp ghi nhận doanh thu hợp đồng xây dựng : - Bao gồm: doanh thu ban đầu được ghi trong hợp đồng; các khoản tăng, giảm khi thực hiện hợp đồng, các khoản tiền thưởng và các khoản thanh toán khác nếu các khoản này có khả năng làm thay đổi doanh thu và xác định được một cách đáng tin cậy; các khoản thanh toán khác mà nhà thầu thu được từ khách hàng hay một bên khác để bù đắp cho các chi phí không bao gồm trong giá hợp đồng. -Ghi nhận doanh thu của hợp đồng xây dựng như sau: khi kết quả thực hiện hợp đồng xây dựng được xác định một cách đáng tin cậy và được khách hàng xác nhận thì doanh thu và chi phí liên quan đến hợp đồng được ghi nhận tương ứng với phần công việc đã hoàn thành được khách hàng xác nhận trong kỳ phản ánh trên hoá đơn đã lập. Các khoản giảm trừ doanh thu Căn cứ khoản 1 điều 57 của Thông tư 133/2016/TT-BTC doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ thuần mà doanh nghiệp thực hiện trong kỳ kế toán có thể thấp hơn doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ ghi nhận ban đầu do doanh nghiệp chiết khấu thương mại, giảm giá hàng đã bán cho khách hàng hoặc hàng đã bán bị trả lại do không đảm bảo điều kiện về quy cách, phẩm chất ghi trong hợp đồng kinh tế.

Trường hợp hàng hóa, dịch vụ, sản phẩm đã tiêu thụ từ các kỳ trước đến kỳ sau sẽ phải chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán hoặc hàng bán bị trả lại sẽ được ghi giảm doanh thu theo nguyên tắc: - Nếu sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ đã tiêu thụ từ các kỳ trước đến kỳ sau phải giảm giá, phải chiết khấu thương mại, bị trả lại nhưng phát sinh trước thời điểm phát hành báo cáo tài chính thì kế toán phải coi đây là một sự kiện phát sinh sau ngày lập báo cáo tài chính và ghi giảm doanh thu trên báo cáo tài chính của kỳ lập báo cáo. - Trường hợp hàng hóa, dịch vụ, sản phẩm phải giảm giá, phải chiết khấu thương mại bị trả lại sau thời điểm phát hành báo cáo tài chính thì doanh nghiệp sẽ ghi giảm doanh thu của kỳ phát sinh. Một số khái niệm cơ bản về chi phí 1. Khái niệm về chi phí 7 Theo điều 59 Thông tư 133/2016/TT-TBC: “Chi phí là những khoản làm giảm lợi ích kinh tế, được ghi nhận tại thời điểm giao dịch phát sinh hoặc khi có khả năng tương đối chắc chắn sẽ phát sinh trong tương lai không biết đã chi tiền hay chưa”.

Theo chuẩn mực kế toán quốc tế IAS số 1 thì: “Chi phí là khoản làm giảm lợi ích kinh tế dưới dạng luồng chi hoặc giảm giá trị tài sản, hoặc phát sinh nợ dẫn tới giảm vốn chủ sở hữu ( không phải các khoản giảm do phân chia cho các chủ sở hữu”. Theo chuẩn mực kế toán Việt Nam (2001): “Chi phí là tổng giá trị các khoản làm giảm lợi ích trong kỳ kế toán dưới hình thức các khoản tiền chi ra, các khoản khấu trừ tài sản hoặc phát sinh các khoản nợ dẫn đến làm giảm vốn chủ sở hữu, không bao gồm khoản phân phối cho cổ đông hoặc chủ sở hữu”. Phân loại về chi phí - Chi phí giá vốn hàng bán là tất cả các loại chi phí liên quan đến quá trình sản xuất và tạo ra sản phẩm, là giá trị thực tế xuất kho của sản phẩm hoặc giá thành thực tế dịch vụ hoàn thành đã được xác định tiêu thụ và những khoản chi phí khác được tính vào giá vốn, để xác định kết quả kinh doanh trong kỳ. - Chi phí hoạt động tài chính: Trong hoạt động tài chính, đi đầu tư sẽ phát sinh các khoản chi phí và cả các khoản lỗ như: + Chi phí lãi tiền vay, lãi mua hàng trả chậm, lãi thuê tài sản thuê tài chính; + Chiết khấu thanh toán cho người mua; + Các khoản lỗ do thanh lý, nhượng bán các khoản đầu tư; chi phí giao dịch bán chứng khoán; Lỗ tỷ giá hối đoái phát sinh trong kỳ; + Lỗ tỷ giá hối đoái do đánh giá lại cuối kỳ các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ; Lỗ bán ngoại tệ; + Số trích lập dự phòng giảm giá chứng khoán kinh doanh, dự phòng tổn thất đầu tư vào đơn vị khác; + Các khoản chi phí của hoạt động đầu tư tài chính khác; Các khoản chi phí tài chính khác.

- Chi phí quản lý doanh nghiệp được hiểu là các khoản chi phí liên quan trực tiếp đến việc quản lý và điều hành của một doanh nghiệp và nó không liên quan đến quá trình sản xuất hàng hóa và cung cấp dịch vụ của doanh nghiệp gồm: chi phí công cụ dụng cụ, khấu hao tài sản cố định phục vụ bộ máy quản lý doanh nghiệp, chi phí dịch vụ mua ngoài và một số khoản chi phí có liên quan khác. 8 - Chi phí khác thường đề cập đến các khoản chi tiêu không nằm trong các danh mục chi phí chính như chi phí sản xuất, chi phí marketing hay chi phí nhân sự. Các khoản chi phí này có thể bao gồm: chi phí thuế, chi phí bảo trì, chi phí lãi vay, vv. Điều kiện ghi nhận chi phí Theo điều 59 của Thông tư 133/2016/TT-BTC chi phí được ghi nhận khi đồng thời thỏa mãn các nguyên tắc sau: - Chi phí là những khoản làm giảm lợi ích kinh tế của doanh nghiệp, sẽ được ghi nhận tại thời điểm giao dịch phát sinh hoặc khi có khả năng tương đối chắc chắn sẽ phát sinh trong tương lai, không phân biệt đã chi tiền hay chưa.

- Việc ghi nhận chi phí cả khi chưa đến kỳ hạn thanh toán nhưng có khả năng chắc chắn sẽ phát sinh, nhằm đảm bảo nguyên tắc thận trọng và bảo toàn vốn. Chi phí và những khoản doanh thu do chi phí tạo ra phải được ghi nhận đồng thời theo nguyên tắc phù hợp. Tuy nhiên trong một số trường hợp thì nguyên tắc phù hợp có thể xung đột với nguyên tắc thận trọng trong kế toán thì kế toán phải căn cứ vào bản chất của giao dịch để phản ánh một cách hợp lý và trung thực.