Kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Đầu tư và Tư vấn Xây dựng Trường Thành

Khóa luận kế toán doanh thu, chi phí và KQKD tại Công ty Đầu tư và TVXD Trường Thành

• Tác giả: Trần Diệu Vy
• Người hướng dẫn: ThS. Hoàng Hạnh Nguyên
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế, Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Đầu tư và Tư vấn Xây dựng Trường Thành
• Loại tài liệu: Khóa luận cuối khóa
• Năm xuất bản: 2025
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan kế toán doanh thu chi phí tại Công ty Trường Thành

Công tác kế toán doanh thu, chi phí tại Công ty TNHH Đầu tư và TVXD Trường Thành đóng vai trò trọng yếu trong việc vận hành bộ máy tài chính. Doanh nghiệp hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực đầu tư và tư vấn xây dựng. Đặc thù ngành nghề đòi hỏi việc quản lý dòng tiền và định khoản chi phí phải thực hiện chặt chẽ theo từng dự án. Bộ máy kế toán của công ty bao gồm Kế toán trưởng, Kế toán thanh toán ngân hàng và Kế toán thuế. Mỗi vị trí đảm nhận các nhiệm vụ chuyên biệt nhằm bảo đảm tính minh bạch cho hệ thống sổ sách. Kế toán trưởng chịu trách nhiệm điều hành chung, cân đối tài chính và lập báo cáo tài chính hàng năm. Kế toán thanh toán kiểm soát tiền mặt, tài khoản ngân hàng và công nợ với đối tác. Kế toán thuế xử lý chứng từ hóa đơn, kê khai nghĩa vụ ngân sách theo quy định nhà nước. Việc hạch toán doanh thu và chi phí chuẩn xác giúp ban lãnh đạo nắm bắt kịp thời hiệu quả từng công trình. Hệ thống thông tin tài chính rõ ràng hỗ trợ tối ưu nguồn vốn đầu tư. Công ty nhờ đó duy trì sự ổn định ngân sách và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường xây dựng.

1.1. Cơ cấu tổ chức bộ máy kế toán doanh nghiệp

Bộ máy kế toán tại Công ty TNHH Đầu tư và TVXD Trường Thành được tổ chức theo mô hình tập trung. Nhân sự phòng kế toán gồm ba thành viên đảm nhiệm các phần hành riêng. Kế toán trưởng trực tiếp giám sát chuyên môn, phân công công việc và chịu trách nhiệm pháp lý cao nhất về sổ sách tài chính. Vị trí kế toán thanh toán ngân hàng thực hiện kiểm tra chứng từ thu chi, lập phiếu chi và theo dõi sát sao số dư tiền gửi hàng ngày. Nhân viên kế toán thuế tập trung vào việc quản lý hóa đơn giá trị gia tăng, lập tờ khai thuế và chuẩn bị hồ sơ quyết toán. Sự phân công nhiệm vụ rõ ràng giúp luồng thông tin tài chính luôn lưu thông thông suốt giữa các bộ phận.

1.2. Vai trò của việc quản lý doanh thu chi phí

Doanh thu và chi phí phản ánh trực tiếp kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty Trường Thành. Doanh thu xây dựng đến từ các hợp đồng tư vấn thiết kế và thi công xây lắp công trình. Chi phí bao gồm chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công và chi phí quản lý doanh nghiệp. Việc ghi nhận chính xác hai yếu tố này là căn cứ để xác định kết quả kinh doanh cuối kỳ qua tài khoản 911. Quản lý chặt chẽ chi phí giúp công ty kiểm soát hao hụt nguyên vật liệu và ngăn ngừa lãng phí. Theo dõi sát sao doanh thu giúp doanh nghiệp thu hồi nợ đúng hạn, bảo toàn dòng vốn lưu động và đảm bảo nguồn tài chính cho các gói thầu tiếp theo.

II. Thực trạng kế toán doanh thu chi phí tại Công ty Trường Thành

Thực tế công tác kế toán doanh thu, chi phí tại Công ty TNHH Đầu tư và TVXD Trường Thành còn bộc lộ một số tồn tại kỹ thuật. Doanh nghiệp áp dụng phương pháp kế toán ghi nhận doanh thu dịch vụ xây dựng dựa trên nghiệm thu hoàn thành từng hạng mục. Khi bàn giao khối lượng công việc, kế toán ghi nhận tài khoản 511 và phản ánh thuế giá trị gia tăng đầu ra trên tài khoản 3331. Tuy nhiên, thời điểm lập hóa đơn thường có độ trễ so với biên bản nghiệm thu kỹ thuật hiện trường. Vấn đề này dẫn tới việc phản ánh doanh thu chưa thật sự kịp thời trong kỳ báo cáo. Đối với chi phí sản xuất kinh doanh, kế toán tập hợp chi phí nguyên vật liệu và nhân công theo từng công trình. Dẫu vậy, việc phân bổ chi phí chung quản lý dự án đôi lúc mang tính ước lượng tương đối. Hệ thống phần mềm kế toán chưa tích hợp sâu với quy trình quản lý vật tư của công trường. Nhân sự kế toán phải xử lý nhiều chứng từ thủ công bằng bảng tính Excel. Tình trạng này làm tăng nguy cơ sai sót số liệu và kéo dài thời gian tổng hợp báo cáo tài chính cuối quý.

2.1. Quy trình hạch toán và ghi nhận doanh thu

Quy trình hạch toán doanh thu tại công ty dựa trên Chuẩn mực Kế toán số 14 về Doanh thu và thu nhập khác. Kế toán sử dụng tài khoản 511 để ghi nhận giá trị hợp đồng tư vấn hoặc giá trị nghiệm thu công trình. Cuối kỳ kế toán, toàn bộ doanh thu thuần được kết chuyển sang tài khoản 911 để xác định kết quả kinh doanh. Tuy vậy, điểm nghẽn lớn nằm ở thời gian thu thập hóa đơn và biên bản xác nhận khối lượng. Một số đối tác thanh toán chậm hoặc trì hoãn đối chiếu công nợ. Doanh nghiệp đôi khi phải theo dõi các khoản doanh thu chưa thực hiện trên tài khoản 3387. Việc này đòi hỏi nhân sự phải rà soát định kỳ nhằm phân bổ chính xác vào kết quả kinh doanh kỳ tới.

2.2. Khó khăn trong kiểm soát chi phí công trình

Quản lý chi phí trong xây dựng luôn đối mặt với rủi ro biến động giá nguyên vật liệu. Công ty Trường Thành tập hợp chi phí thi công qua các tài khoản 621, 622 và 627 trước khi tính giá thành trên tài khoản 154. Tuy nhiên, việc kiểm kê vật tư tại công trường chưa diễn ra thường xuyên. Định mức tiêu hao nguyên vật liệu tại một số công trình thực tế bị vượt mức dự toán ban đầu. Chứng từ thanh toán tạm ứng của đội ngũ kỹ sư ngoài hiện trường đôi khi nộp về phòng kế toán chậm trễ. Tình trạng chứng từ dồn ứ gây cản trở công tác hạch toán chi phí giá vốn hàng bán tài khoản 632. Kết quả là việc đánh giá hiệu quả sinh lời từng dự án bị sai lệch thời điểm.

III. Giải pháp hoàn thiện kế toán doanh thu chi phí ở Trường Thành

Để nâng cao hiệu quả kế toán doanh thu và chi phí tại Công ty Trường Thành, ban lãnh đạo cần thực hiện các biện pháp cải tiến đồng bộ. Trước hết, doanh nghiệp cần hoàn thiện quy trình đối chiếu và nghiệm thu sản phẩm xây dựng. Bộ phận kế toán phải phối hợp chặt chẽ với ban quản lý dự án để cập nhật tiến độ công trình theo tuần. Việc ban hành quy chế tạm ứng và thanh quyết toán chi phí rõ ràng sẽ giảm thiểu tình trạng tồn đọng hóa đơn. Doanh nghiệp cần chuẩn hóa hệ thống định mức tiêu hao nguyên vật liệu cho từng hạng mục thi công cụ thể. Việc này giúp kế toán chi phí phát hiện sớm các lãng phí ngoài định mức dự toán. Bên cạnh đó, công ty nên ứng dụng phần mềm kế toán xây dựng chuyên dụng có khả năng liên thông dữ liệu. Phần mềm hiện đại hỗ trợ tự động hóa các bút toán phân bổ chi phí chung và kết chuyển doanh thu cuối kỳ. Đội ngũ nhân viên kế toán cũng cần được bồi dưỡng thường xuyên về các chuẩn mực kế toán mới. Những thay đổi này sẽ bảo đảm báo cáo tài chính luôn minh bạch, chính xác và đúng quy định.

3.1. Ứng dụng phần mềm kế toán xây lắp chuyên sâu

Công ty Trường Thành cần nâng cấp hệ thống phần mềm kế toán tích hợp phân hệ xây lắp. Giải pháp này giúp kết nối dữ liệu từ phòng kỹ thuật, ban chỉ huy công trình đến phòng kế toán. Mọi chứng từ xuất kho nguyên vật liệu và bảng chấm công sẽ được nhập liệu trực tiếp tại công trường. Hệ thống hỗ trợ kế toán ghi nhận chi phí theo từng mã công trình tự động. Việc này loại bỏ hoàn toàn các thao tác thủ công dễ gây nhầm lẫn trên bảng tính Excel. Ngoài ra, phần mềm cho phép trích xuất báo cáo doanh thu và chi phí tức thời. Ban giám đốc nhờ đó nắm bắt kịp thời diễn biến chi phí để đưa ra quyết định điều hành vốn hiệu quả.

3.2. Chuẩn hóa quy trình nghiệm thu và ghi nhận hóa đơn

Doanh nghiệp cần thiết lập quy chế phối hợp nghiêm ngặt giữa bộ phận hiện trường và phòng kế toán. Khi hoàn thành khối lượng xây dựng, biên bản nghiệm thu kỹ thuật phải được gửi ngay về phòng kế toán trong vòng ba ngày làm việc. Kế toán căn cứ vào biên bản để phát hành hóa đơn giá trị gia tăng và ghi nhận doanh thu trên tài khoản 511. Quy trình này xóa bỏ tình trạng chậm trễ lập hóa đơn so với thực tế phát sinh công việc. Đồng thời, doanh nghiệp cần gắn trách nhiệm giải trình chi phí tạm ứng cho từng chỉ huy trưởng công trình. Các khoản chi phí vật tư và nhân công chỉ được quyết toán khi có đầy đủ hóa đơn hợp pháp hợp lệ. Điều này bảo đảm mọi khoản chi đều được kiểm soát chặt chẽ.

IV. Đánh giá ứng dụng kế toán doanh thu chi phí tại Trường Thành

Hoàn thiện kế toán doanh thu và chi phí giữ vai trò then chốt đối với sự phát triển bền vững của Công ty TNHH Đầu tư và TVXD Trường Thành. Việc tổ chức công tác kế toán khoa học giúp đơn vị kiểm soát chặt chẽ giá thành sản phẩm tư vấn và xây lắp. Số liệu tài chính chính xác cung cấp cơ sở tin cậy để ban lãnh đạo hoạch định chiến lược kinh doanh dài hạn. Doanh nghiệp nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn nhờ vào việc quản lý công nợ chặt chẽ và ghi nhận doanh thu đúng kỳ. Các giải pháp kiểm soát chi phí nguyên vật liệu và nhân công trực tiếp giúp hạn chế tối đa nguy cơ thất thoát ngân sách. Việc chuẩn hóa chứng từ và hiện đại hóa phần mềm cũng giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro pháp lý về thuế. Trong bối cảnh ngành xây dựng cạnh tranh gay gắt, việc tối ưu hóa chi phí sản xuất trở thành lợi thế cạnh tranh cốt lõi. Mô hình kế toán hoàn thiện sẽ là nền tảng vững chắc để công ty mở rộng quy mô hoạt động và đấu thầu thành công các dự án lớn trong tương lai.

4.1. Lợi ích đối với công tác quản trị doanh nghiệp

Hệ thống kế toán doanh thu, chi phí hoàn thiện mang lại giá trị quản trị to lớn cho Công ty Trường Thành. Ban điều hành có trong tay bức tranh tài chính trung thực và chuẩn xác theo thời gian thực. Việc nắm rõ chi tiết cấu thành giá thành từng công trình giúp doanh nghiệp xây dựng mức giá bỏ thầu cạnh tranh hơn. Công tác giám sát dòng tiền thu chi chặt chẽ giúp hạn chế tình trạng chiếm dụng vốn từ các chủ đầu tư. Đồng thời, doanh nghiệp chủ động phân bổ ngân sách cho các đợt thi công tiếp theo mà không lo thiếu hụt dòng tiền lưu động. Quản trị tài chính vững vàng là đòn bẩy trực tiếp gia tăng lợi nhuận ròng cho công ty.

4.2. Khả năng nhân rộng mô hình cho doanh nghiệp cùng ngành

Mô hình kế toán doanh thu và chi phí tại Công ty Trường Thành mang tính thực tiễn cao cho các doanh nghiệp xây dựng vừa và nhỏ. Cách thức bố trí nhân sự kế toán tinh gọn nhưng vẫn bảo đảm tính độc lập giữa kế toán ngân hàng và thuế là bài học hữu ích. Phương pháp tập hợp chi phí thi công theo công trình và quy trình nghiệm thu chặt chẽ có thể chuyển giao hiệu quả. Khi áp dụng các quy chuẩn này, những nhà thầu xây dựng khác sẽ dễ dàng kiểm soát thất thoát vật tư và minh bạch hóa chi phí dự án. Việc chuẩn hóa quy trình kế toán giúp các đơn vị thi công vừa đáp ứng tốt luật thuế hiện hành, vừa nâng cao uy tín với các đối tác tín dụng ngân hàng.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong nền kinh tế thị trường, doanh nghiệp đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm và đóng góp nguồn thu cho ngân sách nhà nước. Cùng với áp lực cạnh tranh ngày càng gia tăng, việc nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh và tối ưu hóa lợi nhuận đã trở thành mục tiêu hàng đầu của các đơn vị kinh tế. Để đạt được mục tiêu này, hệ thống thông tin kế toán – đặc biệt là phần hành kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh – giữ vị trí trung tâm, cung cấp dữ liệu kịp thời và chuẩn xác nhằm hỗ trợ công tác quản trị, kiểm soát hoạt động và ra quyết định.

Công ty TNHH Đầu tư và Tư vấn Xây dựng Trường Thành là doanh nghiệp hoạt động chuyên sâu trong lĩnh vực đầu tư và tư vấn xây dựng. Đây là ngành nghề có tính chất đặc thù: quy trình và chu kỳ sản xuất thường kéo dài, sản phẩm mang tính chất đơn chiếc, giá trị nghiệm thu lớn, đồng thời chịu sự chi phối mạnh mẽ từ các biến động kinh tế thị trường cũng như hệ thống quy định pháp lý chuyên ngành. Thực tế đó đòi hỏi công tác kế toán của công ty phải được tổ chức khoa học, linh hoạt và bám sát các chuẩn mực, chế độ hiện hành để phản ánh đúng bản chất kinh tế phát sinh.

Tuy nhiên, thực tế công tác kế toán tại đơn vị vẫn bộc lộ một số tồn tại nhất định, cụ thể như việc phân loại chi phí chưa thật sự hợp lý, công tác phân bổ chi phí chưa bảo đảm tính chính xác, hoặc việc ghi nhận doanh thu trong một số trường hợp chưa tuân thủ triệt để các nguyên tắc kế toán quy định. Những hạn chế này có nguy cơ làm sai lệch tính trung thực và hợp lý của báo cáo tài chính, gây ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng điều hành doanh nghiệp. Từ bối cảnh thực tiễn trên, tác giả Trần Diệu Vy đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp nhằm nghiên cứu chuyên sâu về công tác kế toán tại đơn vị.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được phân định cụ thể như sau:

1. Mục tiêu chung: Phản ánh chính xác thực trạng và phương thức thực hiện kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Đầu tư và Tư vấn Xây dựng Trường Thành; qua đó phân tích các ưu điểm, chỉ ra những mặt hạn chế và đề xuất các giải pháp khắc phục nhằm hoàn thiện công tác kế toán tại đơn vị.
2. Mục tiêu cụ thể:

• Thứ nhất: Hệ thống hóa toàn diện các cơ sở lý luận liên quan đến công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong loại hình doanh nghiệp đầu tư và tư vấn xây dựng.
• Thứ hai: Khảo sát, mô tả và đánh giá thực trạng công tác hạch toán doanh thu, chi phí và quy trình xác định kết quả kinh doanh đang được áp dụng tại Công ty TNHH Đầu tư và Tư vấn Xây dựng Trường Thành.
• Thứ ba: Đề xuất các giải pháp cụ thể, có tính khả thi nhằm hoàn thiện công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại công ty.

Về đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Thực trạng công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Đầu tư và Tư vấn Xây dựng Trường Thành.
• Phạm vi không gian: Nghiên cứu được thực hiện tại văn phòng Công ty TNHH Đầu tư và Tư vấn Xây dựng Trường Thành (Số 106, đường Nguyễn Hữu Cảnh, phường Đồng Phú, thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình).
• Phạm vi thời gian: Nghiên cứu tổng quan tình hình hoạt động của công ty trong giai đoạn 3 năm từ năm 2021 đến năm 2023. Khóa luận đi sâu tìm hiểu quy trình kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh phát sinh trong năm tài chính 2023, đồng thời sử dụng các số liệu và chứng từ, sổ sách kế toán gốc của công ty trong quý IV năm 2023 làm dẫn chứng thực tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý thuyết dựa trên các chuẩn mực kế toán và văn bản pháp luật kế toán - thuế hiện hành tại Việt Nam:

• Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 14 (VAS 14) – “Doanh thu và thu nhập khác”: Làm căn cứ lý luận cho các khái niệm về doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ, các khoản giảm trừ doanh thu (chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại, chiết khấu thanh toán), điều kiện ghi nhận doanh thu và thu nhập khác.
• Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 02 (VAS 02) – “Hàng tồn kho”: Cung cấp cơ sở lý luận về giá vốn hàng bán, chi phí hàng tồn kho và các phương pháp xác định giá trị xuất kho.
• Thông tư 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 của Bộ Tài chính: Hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp, bao gồm nguyên tắc ghi nhận doanh thu (Điều 78), nguyên tắc ghi nhận chi phí (Điều 82), hạch toán doanh thu tài chính (Điều 80), chi phí khác (Điều 94), kết cấu hệ thống tài khoản và báo cáo tài chính.
• Thông tư 133/2016/TT-BTC của Bộ Tài chính: Hướng dẫn chế độ kế toán cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, đặc biệt là quy định về chi phí tài chính (Điều 63), chi phí quản lý kinh doanh (Điều 64), xác định kết quả kinh doanh (Điều 68) và quy tắc hạch toán giảm trừ doanh thu trực tiếp vào bên Nợ tài khoản 511 mà không sử dụng các tài khoản giảm trừ riêng biệt.
• Luật Thuế Thu nhập doanh nghiệp năm 2008 (sửa đổi, bổ sung năm 2014) và Nghị định số 218/2013/NĐ-CP: Quy định căn cứ, phương pháp xác định thu nhập chịu thuế, thu nhập tính thuế và nghĩa vụ thuế thu nhập doanh nghiệp.

Về phương pháp nghiên cứu, tác giả kết hợp hài hòa giữa phương pháp thu thập dữ liệu và phương pháp xử lý dữ liệu thực tế:

• Phương pháp thu thập dữ liệu:
  • Phương pháp tham khảo, nghiên cứu tài liệu: Khai thác hệ thống giáo trình chuyên ngành kế toán, văn bản quy phạm pháp luật và các tài liệu luận văn học thuật có liên quan.
  • Phương pháp quan sát, thu thập dữ liệu tại phòng kế toán: Trực tiếp quan sát quy trình luân chuyển chứng từ và thao tác nghiệp vụ của nhân sự kế toán tại đơn vị trong kỳ thực tập; tiến hành chụp, scan và trích lục các chứng từ kế toán gốc, sổ chi tiết, bảng kê và báo cáo tài chính khi được sự đồng ý của công ty.
• Phương pháp xử lý số liệu:
  • Phương pháp mô tả: Hệ thống hóa, phân loại và mô tả chi tiết các bước xử lý số liệu, quy trình luân chuyển chứng từ và định khoản kế toán.
  • Phương pháp so sánh: Đánh giá số liệu tài chính qua các năm 2021, 2022 và 2023 nhằm xác định xu thế và biên độ biến động của các chỉ tiêu tài sản, nguồn vốn và kết quả kinh doanh.
  • Phương pháp phỏng vấn: Trực tiếp trao đổi, phỏng vấn nhân sự phòng kế toán và các bộ phận nghiệp vụ liên quan về tổ chức bộ máy, hình thức ghi sổ, cách thức xử lý nghiệp vụ kinh tế và quy trình lập, nộp báo cáo.
  • Phương pháp phân tích số liệu và đánh giá: Sử dụng dữ liệu thực tế thu thập được để phân tích sự phù hợp giữa thực tiễn và lý luận, từ đó chỉ rõ ưu điểm, nhược điểm trong hạch toán kế toán tại công ty.

Nguồn dữ liệu sử dụng bao gồm hệ thống chứng từ kế toán gốc (hóa đơn giá trị gia tăng, phiếu thu, phiếu chi, giấy báo Nợ, giấy báo Có, biên bản nghiệm thu và thanh lý hợp đồng), hệ thống sổ chi tiết các tài khoản (5112, 515, 632, 635, 6422, 911), tờ khai quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2023 và báo cáo tài chính của công ty giai đoạn 2021 – 2023.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp

Trong chương này, tác giả làm rõ bản chất kinh tế và nội dung hạch toán kế toán của từng bộ phận cấu thành nên kết quả kinh doanh của doanh nghiệp:

• Cơ sở lý luận về doanh thu và thu nhập: Trình bày định nghĩa chuẩn mực về doanh thu theo VAS 14, các điều kiện bắt buộc để ghi nhận doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ, các khoản giảm trừ doanh thu và doanh thu hoạt động tài chính theo Thông tư 200/2014/TT-BTC. Đồng thời, nêu rõ phương thức kế toán doanh thu bán hàng trực tiếp, bán hàng trả chậm - trả góp (thông qua tài khoản doanh thu chưa thực hiện 3387 để định kỳ phân bổ vào tài khoản 515), và phương thức bán hàng qua đại lý.
• Cơ sở lý luận về chi phí: Khái quát các khoản mục chi phí theo quy định hiện hành, bao gồm giá vốn hàng bán (VAS 02) gắn với ba phương pháp xác định giá trị xuất kho (thực tế đích danh, bình quân gia quyền, nhập trước - xuất trước FIFO); chi phí tài chính (khoản 1 Điều 63 Thông tư 133/2016/TT-BTC); chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp (Điều 64 Thông tư 133/2016/TT-BTC); chi phí khác (khoản 1 Điều 94 Thông tư 200/2014/TT-BTC); chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp (hiện hành và hoãn lại).
• Cơ sở lý luận về xác định kết quả kinh doanh: Tổng hợp công thức xác định kết quả kinh doanh theo Điều 68 Thông tư 133/2016/TT-BTC và Thông tư 200/2014/TT-BTC:

$$\text{Kết quả hoạt động SXKD} = \text{Doanh thu thuần} - \text{Giá vốn hàng bán} - \text{Chi phí QLDN và bán hàng}$$

$$\text{Kết quả hoạt động tài chính} = \text{Doanh thu hoạt động tài chính} - \text{Chi phí tài chính}$$

$$\text{Kết quả hoạt động khác} = \text{Thu nhập khác} - \text{Chi phí khác}$$

$$\text{Lợi nhuận sau thuế} = \text{Tổng doanh thu} - \text{Tổng chi phí} - \text{Thuế TNDN}$$

• Trình bày hệ thống sơ đồ hạch toán chuẩn: Chương 1 tổng hợp đầy đủ các sơ đồ tài khoản chữ T mô tả luân chuyển nghiệp vụ từ khâu phát sinh trên chứng từ gốc đến khâu kết chuyển cuối kỳ vào tài khoản 911 nhằm xác định lãi hoặc lỗ.

Chương 2: Thực trạng công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Trường Thành

Chương 2 phản ánh toàn diện bức tranh thực tế về tổ chức hoạt động và công tác hạch toán tại doanh nghiệp khảo sát:

• Tổng quan doanh nghiệp: Công ty TNHH Đầu tư và Tư vấn Xây dựng Trường Thành (tên viết tắt: Công ty Trường Thành), MST: 3101047218, được thành lập và hoạt động từ ngày 09/03/2018 dưới sự điều hành của Giám đốc Nguyễn Tiến Thành. Vốn điều lệ ban đầu là 3 tỷ đồng. Doanh nghiệp thực hiện hạch toán kinh tế độc lập, có tư cách pháp nhân đầy đủ, trụ sở đặt tại số 106 Nguyễn Hữu Cảnh, thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình.
• Cơ cấu tổ chức và bộ máy quản lý: Bộ máy quản lý của công ty được phân định rõ ràng giữa Ban lãnh đạo và các phòng ban chức năng:

Bộ phận / Chức danh	Nhân sự phụ trách	Nhiệm vụ chính
Ban lãnh đạo (Giám đốc)	Ông Nguyễn Tiến Thành	Điều hành chung toàn bộ hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty
Trưởng phòng Tài chính	Bà Lê Thị Thanh Hà	Trực tiếp quản lý Phòng Tài chính - Kế toán và Phòng Pháp lý - Nhân sự
Trưởng phòng Dự án	Ông Nguyễn Đức Bình	Trực tiếp quản lý Phòng Kỹ thuật và Phòng Quản lý dự án

• Tổ chức bộ máy kế toán: Mô hình tổ chức kế toán của công ty được thiết lập tương đối tinh gọn, bao gồm ba vị trí chuyên trách:
  • Kế toán trưởng (kế toán tổng hợp): Chịu trách nhiệm quản lý, theo dõi tình hình tài chính tổng thể; kiểm tra các hợp đồng kinh tế; tham mưu cho ban giám đốc; thực hiện các bút toán phân bổ công cụ dụng cụ, trích khấu hao tài sản cố định; cân đối bảng cân đối kế toán và lập báo cáo tài chính năm.
  • Kế toán thanh toán, ngân hàng: Theo dõi thu - chi tiền mặt và tiền gửi ngân hàng; quản lý dòng tiền; theo dõi công nợ khách hàng và nhà cung cấp; định khoản chứng từ vào phần mềm; kiểm tra số dư ngân hàng hàng ngày và lập phiếu chi.
  • Kế toán thuế: Chịu trách nhiệm kê khai, quyết toán các sắc thuế phát sinh và theo dõi các nghĩa vụ thuế đối với Nhà nước.
• Thực trạng thực hiện phần hành kế toán: Tác giả phân tích cụ thể quy trình luân chuyển chứng từ và hạch toán trên các sổ kế toán chi tiết trong quý IV/2023:
  • Doanh thu: Sử dụng tài khoản 5112 để ghi nhận doanh thu xây lắp, dịch vụ hoàn thành; ghi nhận doanh thu hoạt động tài chính trên tài khoản 515 (lãi tiền gửi ngân hàng) và thu nhập khác trên tài khoản 711.
  • Chi phí: Phản ánh giá vốn hàng bán trên tài khoản 632 từ các chi phí cấu thành công trình (như chi phí mua thép từ Công ty Quốc Khánh); chi phí tài chính trên tài khoản 635; chi phí quản lý doanh nghiệp trên sổ chi tiết tài khoản 6422; và chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp trên tài khoản 821 căn cứ theo tờ khai quyết toán thuế TNDN năm 2023.
  • Xác định kết quả kinh doanh: Cuối kỳ, toàn bộ số dư bên Có của tài khoản 511, 515, 711 và số dư bên Nợ của tài khoản 632, 635, 642, 821, 811 được kết chuyển vào tài khoản 911 để xác định lợi nhuận thực hiện trong kỳ.

Chương 3: Hoàn thiện công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Trường Thành

Dựa trên thực trạng hạch toán được khảo sát tại Chương 2, Chương 3 tập trung phân tích, đánh giá có hệ thống:

• Đánh giá ưu điểm:
  • Bộ máy kế toán của công ty gọn nhẹ nhưng nhân sự có chuyên môn, kinh nghiệm thực tiễn vững vàng, tinh thần trách nhiệm cao, bảo đảm công việc kế toán được hoàn thành kịp thời, chính xác.
  • Mối quan hệ phối hợp giữa bộ phận kế toán và các phòng ban kỹ thuật, dự án diễn ra nhịp nhàng, tạo điều kiện cung cấp chứng từ kịp thời, giúp số liệu phản ánh trung thực tình hình hoạt động kinh doanh.
• Đánh giá hạn chế:
  • Khâu phân loại và tập hợp một số khoản mục chi phí phát sinh trong lĩnh vực thi công xây dựng còn chưa thực sự tối ưu.
  • Phương pháp phân bổ chi phí quản lý và chi phí chung cho từng công trình, dự án chưa bảo đảm mức độ chuẩn xác tuyệt đối.
  • Quy trình ghi nhận thời điểm hoàn thành doanh thu xây lắp đôi khi còn chịu độ trễ nhất định so với tiến độ nghiệm thu thực tế.
• Định hướng giải pháp hoàn thiện: Tác giả đề xuất các nhóm giải pháp nhằm hoàn thiện quy trình lập và kiểm soát chứng từ ban đầu; chuẩn hóa tiêu chí phân bổ chi phí gián tiếp vào giá vốn từng hạng mục công trình; và tăng cường kiểm soát việc tuân thủ nguyên tắc phù hợp giữa doanh thu và chi phí khi thực hiện bút toán kết chuyển trên tài khoản 911.

Kết quả và đóng góp

Về kết quả chính:

• Khóa luận đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh theo các chuẩn mực VAS 02, VAS 14 và chế độ kế toán doanh nghiệp (Thông tư 200/2014/TT-BTC, Thông tư 133/2016/TT-BTC).
• Mô tả chi tiết thực trạng bộ máy kế toán và quy trình xử lý số liệu kế toán tại Công ty TNHH Đầu tư và Tư vấn Xây dựng Trường Thành, minh chứng bằng hệ thống chứng từ và sổ chi tiết thực tế phát sinh trong năm 2023 (đặc biệt là quý IV/2023) như Sổ chi tiết TK 5112, TK 515, TK 632, TK 635, TK 6422, TK 911, Hóa đơn mua thép của Công ty Quốc Khánh và Tờ khai thuế TNDN năm 2023.
• Khẳng định bộ máy kế toán ba vị trí (kế toán trưởng, kế toán thanh toán/ngân hàng, kế toán thuế) hoạt động hiệu quả, xử lý kịp thời các số liệu tài chính của doanh nghiệp có quy mô vốn điều lệ 3 tỷ đồng.

Về giải pháp đề xuất:

• Khóa luận đưa ra các khuyến nghị có tính ứng dụng thực tế nhằm khắc phục những nhược điểm còn tồn tại trong việc phân loại và phân bổ chi phí xây dựng.
• Đề xuất tăng cường hoàn thiện các khâu hạch toán doanh thu theo đúng nguyên tắc chuẩn mực kế toán, bảo đảm số liệu trên sổ sách phản ánh sát đúng với tiến độ thi công thực tế tại các công trình.

Đóng góp của khóa luận:

• Cung cấp tài liệu nghiên cứu thực tiễn phản ánh trung thực quy trình hạch toán kế toán tại một doanh nghiệp tư vấn và thi công xây lắp quy mô vừa và nhỏ trên địa bàn tỉnh Quảng Bình.
• Làm rõ tính gắn kết giữa lý thuyết kế toán với chứng từ kế toán thực tế thông qua việc đối chiếu trực tiếp các sơ đồ hạch toán với các sổ chi tiết kế toán phát sinh tại đơn vị.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận có những giới hạn nhất định bắt nguồn từ phạm vi và điều kiện nghiên cứu:

• Phạm vi nghiên cứu thực nghiệm chủ yếu tập trung vào dữ liệu tài chính năm 2023 và đi sâu vào chứng từ, sổ chi tiết gốc của quý IV năm 2023; chưa mở rộng chuỗi số liệu hạch toán chi tiết cho toàn bộ các quý trước đó.
• Đối tượng nghiên cứu giới hạn tại một doanh nghiệp cụ thể là Công ty TNHH Đầu tư và Tư vấn Xây dựng Trường Thành, với đặc thù mô hình tổ chức bộ máy kế toán vừa và nhỏ (3 nhân sự chuyên trách), do đó các giải pháp đưa ra mang tính ứng dụng cục bộ cho đơn vị mà chưa bao quát được toàn diện các mô hình doanh nghiệp xây dựng quy mô lớn.
• Thời gian nghiên cứu thực tế tại đơn vị diễn ra trong ba tháng thực tập tốt nghiệp, tác giả tự nhận định kinh nghiệm thực tiễn và kiến thức chuyên sâu của bản thân còn những điểm hạn chế nhất định.

Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng khảo sát chuỗi số liệu kế toán hoàn chỉnh qua nhiều năm tài chính liên tục, so sánh mô hình kế toán của đơn vị với các doanh nghiệp xây dựng khác cùng ngành, hoặc đi sâu phân tích ảnh hưởng của sự khác biệt giữa doanh thu kế toán và doanh thu tính thuế trong hoạt động thi công xây lắp dài hạn.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu hữu ích cho:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán và Tài chính doanh nghiệp đang thực hiện khóa luận, chuyên đề tốt nghiệp liên quan đến phần hành kế toán bán hàng, doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh.
• Các nhà nghiên cứu và người làm thực tế tại các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực tư vấn, đầu tư xây lắp cần tham khảo quy trình hạch toán, danh mục chứng từ kế toán và mô hình tổ chức bộ máy kế toán gọn nhẹ.
• Phần đáng tham khảo nhất của tài liệu là hệ thống đối chiếu giữa sơ đồ tài khoản lý thuyết (Chương 1) với hệ thống biểu mẫu, sổ sách chi tiết thực tế (Chương 2), bao gồm cách luân chuyển chứng từ cho tài khoản 5112, 632, 6422 và quy trình kết chuyển sang tài khoản 911 để lập tờ khai thuế TNDN.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận nghiên cứu tại doanh nghiệp nào và quy mô của đơn vị ra sao?
Khóa luận nghiên cứu tại Công ty TNHH Đầu tư và Tư vấn Xây dựng Trường Thành (tiền thân là Công ty TNHH Tư vấn xây dựng Trường Thành), thành lập ngày 09/03/2018, trụ sở tại số 106 Nguyễn Hữu Cảnh, phường Đồng Phú, TP. Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình. Doanh nghiệp có vốn điều lệ 3 tỷ đồng, do ông Nguyễn Tiến Thành làm Giám đốc.

2. Bộ máy kế toán của Công ty Trường Thành được tổ chức theo mô hình nào?
Bộ máy kế toán của công ty được tổ chức tinh gọn gồm 3 chức danh: Kế toán trưởng (phụ trách chung, kế toán tổng hợp, trích khấu hao, phân bổ và lập báo cáo tài chính), Kế toán thanh toán - ngân hàng (phụ trách quỹ tiền mặt, giao dịch ngân hàng, theo dõi công nợ, định khoản chứng từ), và Kế toán thuế (chuyên trách kê khai, quyết toán thuế).

3. Khóa luận sử dụng số liệu kế toán trong giai đoạn nào?
Khóa luận tìm hiểu tình hình hoạt động tổng quan của công ty qua 3 năm (2021, 2022, 2023). Riêng quy trình hạch toán chi tiết doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh được tác giả khảo sát chuyên sâu theo dữ liệu năm 2023, trong đó trích xuất chứng từ và sổ chi tiết kế toán gốc trong quý IV năm 2023.

4. Trong văn bản, tài khoản chi phí quản lý kinh doanh được theo dõi chi tiết như thế nào?
Căn cứ theo chế độ kế toán Thông tư 133/2016/TT-BTC áp dụng cho doanh nghiệp, công ty theo dõi chi phí quản lý kinh doanh trên tài khoản 642, gồm hai tài khoản cấp 2 là tài khoản 6421 (Chi phí bán hàng) và tài khoản 6422 (Chi phí quản lý doanh nghiệp). Trong phần thực hành, tác giả trích lục nghiệp vụ trực tiếp từ Sổ chi tiết tài khoản 6422.

5. Khóa luận chỉ ra những hạn chế chính nào trong công tác kế toán tại công ty?
Văn bản nêu rõ thực tế tại công ty vẫn tồn tại một số hạn chế như: việc phân loại chi phí chưa thật sự hợp lý, công tác phân bổ chi phí cho các công trình chưa đảm bảo độ chính xác cao, và việc ghi nhận doanh thu trong một số trường hợp chưa hoàn toàn bám sát các nguyên tắc kế toán theo quy định hiện hành.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Trần Diệu Vy đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh theo các quy định kế toán hiện hành của Việt Nam. Thông qua việc khảo sát trực tiếp tại Công ty TNHH Đầu tư và Tư vấn Xây dựng Trường Thành với số liệu trọng tâm của năm tài chính 2023, tác giả đã phản ánh sinh động thực tiễn hạch toán trên hệ thống sổ chi tiết tại một doanh nghiệp xây dựng quy mô vừa và nhỏ. Công trình đã làm rõ các mặt tích cực của một bộ máy kế toán tinh gọn, chỉ ra những tồn tại trong khâu phân loại, phân bổ chi phí và đề xuất phương hướng khắc phục có tính thực tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN DOANH THU, CHI PHÍ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP 1. Cơ sở lý luận về doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh 1. Những khái niệm cơ bản về doanh thu và thu nhập trong doanh nghiệp 1. Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ Theo chuẩn mực kế toán số 14 “Doanh thu và thu nhập khác” - Doanh thu: Là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thường của doanh nghiệp, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu”.

Các khoản giảm trừ doanh thu Theo chuẩn mực kế toán Việt Nam số 14 – Doanh thu và thu nhập khác có trình bày các khái niệm cơ bản về các khoản giảm trừ doanh thu như sau: - Chiết khấu thương mại: Là khoản doanh nghiệp bán giảm giá niêm yết cho khách hàng mua hàng với khối lượng lớn. - Giảm giá hàng bán: Là khoản giảm trừ cho người mua do hàng hóa kém chất lượng, sai quy trình sản xuất hoặc lạc hậu thị hiếu. - Giá trị hàng bán bị trả lại: Là giá trị khối lượng hàng bán đã xác định là tiêu thụ bị khách hàng trả lại và từ chối thanh toán. - Chiết khấu thanh toán: Là khoản tiền người bán giảm trừ cho người mua, do người mua thanh toán tiền mua hàng trước thời hạn theo hợp đồng.

Doanh thu hoạt động tài chính Theo khoản 1 điều 80 thông tư 200/TT-BTC ngày 22/12/2012: Doanh thu hoạt động tài chính dùng để phản ánh doanh thu tiền lãi, tiền bản quyền, cổ tức, lợi nhuận được chia và doanh thu hoạt động tài chính khác, như: - Tiền lãi: Lãi cho vay, lãi tiền gửi Ngân hàng, lãi bán hàng trả chậm, trả góp, lãi đầu tư trái phiếu, tín phiếu, chiết khấu thanh toán được hưởng do mua hàng hoá, dịch vụ;. - Cổ tức, lợi nhuận được chia cho giai đoạn sau ngày đầu tư; - Thu nhập về hoạt động đầu tư mua, bán chứng khoán ngắn hạn, dài hạn. 5 - Lãi chuyển nhượng vốn khi thanh lý các khoản vốn góp liên doanh. - Thu nhập về các hoạt động đầu tư khác; - Lãi tỷ giá hối đoái, gồm cả lãi do bán ngoại tệ; - Các khoản doanh thu hoạt động tài chính khác.

Thu nhập khác Theo chuẩn mực kế toán Việt Nam số 14: Thu nhập khác là khoản thu nhập góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu từ hoạt động ngoài các hoạt động tạo ra doanh thu. Những khái niệm cơ bản về chi phí trong doanh nghiệp 1. Giá vốn hàng bán Theo chuẩn mực số 02 – Hàng tồn kho: Giá vốn hàng bán là chi phí về hàng tồn kho được trình bày trên báo cáo kết quả kinh doanh. Giá vốn hàng bán trong kỳ kế toán bao gồm giá gốc của hàng tồn kho đã bán, khoản dự phòng giảm giá hàng tồn kho, các khoản hao hụt, mất mát của hàng tồn kho sau khi trừ phần bồi thường do trách nhiệm cá nhân gây ra, chi phí sản xuất chung không được phân bổ.

Chi phí hoạt động tài chính Theo điều 63 thông tư 133/2016/TT-BTC Chi phí tài chính bao gồm: Chi phí lãi tiền vay, lãi mua hàng trả chậm, lãi thuê tài sản thuê tài chính; Chiết khấu thanh toán cho người mua; Các khoản lỗ do thanh lý, nhượng bán các khoản đầu tư; chi phí giao dịch bán chứng khoán; Lỗ tỷ giá hối đoái phát sinh trong kỳ; Lỗ tỷ giá hối đoái do đánh giá lại cuối kỳ các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ; Lỗ bán ngoại tệ; Số trích lập dự phòng giảm giá chứng khoán kinh doanh, dự phòng tổn thất đầu tư vào đơn vị khác; Các khoản chi phí của hoạt động đầu tư tài chính khác; Các khoản chi phí tài chính khác. Chi phí quản lý doanh nghiệp Theo điều 64 thông tư 133/2016/TT-BTC. Chi phí quản lý doanh nghiệp bao gồm các chi phí quản lý chung của doanh nghiệp: các chi phí về lương nhân viên bộ phận kinh doanh; bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, kinh phí công đoàn, bảo hiểm thất nghiệp của nhân viên quản lý doanh nghiệp; chi phí vật liệu văn phòng, công cụ lao động, khấu hao TSCĐ dùng cho quản lý doanh nghiệp; tiền thuê đất, thuế môn bài; khoản lập dự phòng phải thu khó đòi; dịch vụ mua; chi bằng tiền khác. Chi phí bán hàng Theo điều 64 thông tư 133/2016/TT-BTC.

Chi phí bán hàng bao gồm các chi phí thực tế phát sinh trong quá trình bán sản phẩm, hàng hóa, cung cấp dịch vụ, bao gồm các chi phí chào hàng, giới thiệu sản phẩm, quảng cáo sản phẩm, hoa hồng bán hàng, chi phí bảo hành sản phẩm, hàng hóa, chi phí bảo quản, đóng gói, vận chuyển, lương nhân viên bộ phận bán hàng, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, phí công đoàn, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm tai nạn lao động của nhân viên bán hàng; chi phí vật liệu, công cụ lao động, khấu hao TSCĐ dùng cho bộ phận bán hàng; dịch vụ mua ngoài chi bằng tiền khác. Chi phí khác Căn cứ theo khoản 1 Điều 94 Thông tư 200/2014/TT-BTC của Bộ Tài chính, Chi phí khác là những khoản chi phí phát sinh do các sự kiện hay các nghiệp vụ riêng biệt với hoạt động thông thường của doanh nghiệp. Chi phí khác bao gồm: - Chi phí thanh lý, nhượng bán tài sản cố định (TSCĐ) (gồm cả chi phí đấu thầu hoạt động thanh lý). Số tiền thu từ bán hồ sơ thầu hoạt động thanh lý, nhượng bán TSCĐ được ghi giảm chi phí thanh lý.

- Chênh lệch giữa giá trị hợp lý tài sản được chia từ hợp đồng hợp tác kinh doanh (BCC) nhỏ hơn chi phí đầu tư xây dựng tài sản đồng kiểm soát. - Giá trị còn lại của TSCĐ bị phá dỡ. - Giá trị còn lại của TSCĐ thanh lý, nhượng bán TSCĐ (nếu có). - Chênh lệch lỗ do đánh giá lại vật tư, hàng hoá, TSCĐ đưa đi góp vốn vào công ty con, công ty liên doanh, đầu tư vào công ty liên kết, đầu tư dài hạn khác.

- Tiền phạt phải trả do vi phạm hợp đồng kinh tế, phạt hành chính. Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp Căn cứ Điều 3 Luật Thuế TNDN 2008 (được sửa đổi bởi khoản 1 Điều 1 Luật sửa sửa đổi các Luật về thuế 2014): Thuế TNDN là một loại thuế mà nhà nước trực tiếp thu vào ngân sách của nhà nước tính trên thu nhập chịu thuế của doanh nghiệp. Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp của doanh nghiệp bao gồm chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành và chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp hoãn lại phát sinh trong năm làm căn cứ xác định kết quả hoạt động kinh doanh sau thuế của doanh nghiệp trong năm tài chính hiện hành. 7 Trong đó: - Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành là số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp tính trên thu nhập chịu thuế trong năm và thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành.

- Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp hoãn lại là số thuế thu nhập doanh nghiệp sẽ phải nộp trong tương lai phát sinh từ việc:  Ghi nhận thuế thu nhập hoãn lại phải trả trong năm.  Hoàn nhập thuế tài sản thu nhập hoãn lại đã được ghi nhận từ các năm trước. Những khái niệm cơ bản xác định kết quả kinh doanh Căn cứ theo điều 68 thông tư 133/2016/TT – BTC: Xác định kết quả kinh doanh là xác định và phản ánh kết quả hoạt động kinh doanh và các hoạt động khác của doanh nghiệp trong một kỳ kế toán. Kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp bao gồm: Kết quả hoạt động sản xuất, kinh doanh, kết quả hoạt động tài chính và kết quả hoạt động khác.

 Kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp bao gồm: - Kết quả hoạt động sản xuất, kinh doanh: là số chênh lệch giữa doanh thu thuần và giá vốn hàng bán (gồm sản phẩm, bất động sản đầu tư và dịch vụ, giá thành sản xuất của sản phẩm xây lắp, chi phí khấu hao TSCĐ, chi phí nâng cấp, sửa chữa, chi phí thanh lý, nhượng bán bất động sản đầu tư), chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp. Kết quả hoạt động SXKD = Doanh thu thuần – GVHB – Chi phí QLDN và BH - Kết quả hoạt động tài chính: là số chênh lệch giữa thu nhập của hoạt động tài chính và chi phí hoạt động tài chính. Kết quả hoạt động tài chính = Doanh thu hoạt động tài chính – Chi phí tài chính - Kết quả hoạt động khác: là số chênh lệch giữa các khoản thu nhập khác và các khoản chi phí khác. Kết quả hoạt động khác = Thu nhập khác – Chi phí khác - Kết quả chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp: Được xác định theo công thức: Thuế TNDN = Thu nhập tính thuế x Thuế suất thuế GTGT - Nếu tổng doanh thu lớn hơn tổng chi phí thì doanh nghiệp có lời, ngược lại nếu tổng doanh thu nhỏ hơn tổng chi phí thì lỗ.

8 - Lợi nhuận trước thuế: Theo thông tư 200/TT-BTC, được xác định theo công thức: Lợi nhuận trước thuế = Tổng doanh thu - Chi phí cố định - Chi phí phát sinh - Lợi nhuận sau thuế: Theo thông tư 200/TT-BTC, được xác định theo công thức: Lợi nhuận sau thuế = Tổng doanh thu – Tổng chi phí – Thuế TNDN 1. Kế toán doanh thu, kế toán chi phí và kế toán xác định kết quả kinh doanh trong hình thức sổ kế toán 1. Kế toán doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ 1. Tài khoản sử dụng - TK 511 - Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ: dùng để phản ánh doanh thu bán hàng thực tế của doanh nghiệp được thực hiện trong một kỳ sản xuất kinh doanh.

Căn cứ theo thông tư 200/2014/TT-BTC của Bộ Tài chính, tài khoản 511 có sáu tài khoản cấp 2: - Tài khoản 5111 - Doanh thu bán hàng hoá dùng để phản ánh doanh thu và doanh thu thuần của khối lượng hàng hoá được xác định là đã bán trong một kỳ kế toán của doanh nghiệp. Tài khoản 5111 chủ yếu dùng cho các ngành kinh doanh hàng hoá, vật tư, lương thực,. - Tài khoản 5112 - Doanh thu bán các thành phẩm dùng để phản ánh doanh thu và doanh thu thuần của khối lượng sản phẩm (thành phẩm, bán thành phẩm) được xác định là đã bán trong một kỳ kế toán của doanh nghiệp. Tài khoản 5112 chủ yếu dùng cho các ngành sản xuất vật chất như: Công nghiệp, nông nghiệp, xây lắp, ngư nghiệp, lâm nghiệp, .