Kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Dịch vụ Môi trường và Phát triển nhà C&C Việt Nam

Khóa luận kế toán doanh thu, chi phí và KQKD tại Công ty Dịch vụ Môi trường & PTN C&C Việt Nam

• Tác giả: Trần Linh Nhi
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Quang Huy
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế - Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Dịch vụ Môi trường và Phát triển nhà C&C Việt Nam
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan kế toán doanh thu chi phí tại Công ty C C Việt Nam

Công ty TNHH Dịch vụ Môi trường và Phát triển nhà C&C Việt Nam hoạt động chuyên sâu trong lĩnh vực dịch vụ môi trường, xử lý chất thải và tư vấn phát triển nhà ở. Tổ chức bộ máy kế toán đóng vai trò then chốt trong việc kiểm soát dòng tiền và xác định hiệu quả sản xuất kinh doanh. Doanh nghiệp hiện đang áp dụng chế độ kế toán theo Thông tư 133/2016/TT-BTC dành cho doanh nghiệp vừa và nhỏ. Hệ thống tài khoản và mẫu biểu chứng từ kế toán tuân thủ nghiêm ngặt theo các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành. Công tác kế toán doanh thu và chi phí phản ánh tình hình tiêu thụ dịch vụ, quản lý giá vốn và các khoản chi phí phát sinh. Số liệu kế toán được cập nhật liên tục để phục vụ công tác điều hành nội bộ. Lãnh đạo doanh nghiệp sử dụng báo cáo tài chính để đưa ra các quyết định chiến lược kịp thời. Bên cạnh đó, thông tin tài chính minh bạch còn xây dựng uy tín vững chắc với ngân hàng, đối tác và cơ quan quản lý thuế. Doanh nghiệp áp dụng phương pháp kê khai thường xuyên đối với hàng tồn kho và tính giá xuất kho theo phương pháp bình quân gia quyền. Quy trình này tạo cơ sở vững chắc cho việc tính toán nghĩa vụ nộp ngân sách nhà nước.

1.1. Chế độ kế toán và chính sách áp dụng tại doanh nghiệp

Công ty áp dụng Thông tư 133/2016/TT-BTC của Bộ Tài chính từ ngày thành lập. Chế độ kế toán này phù hợp với mô hình tổ chức doanh nghiệp quy mô vừa và nhỏ. Đơn vị tính sử dụng trong sổ sách là đồng Việt Nam. Niên độ kế toán bắt đầu từ ngày 01 tháng 01 và kết thúc vào ngày 31 tháng 12 hàng năm. Doanh nghiệp hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên. Phương pháp tính giá hàng tồn kho là bình quân gia quyền. Nguyên tắc ghi nhận giá trị hàng hóa và nguyên vật liệu dựa trên giá gốc. Chính sách này giúp công ty phản ánh trung thực giá trị tài sản thực tế và đảm bảo tính nhất quán qua các kỳ tài chính.

1.2. Cơ cấu tổ chức bộ máy kế toán tại công ty C C

Bộ máy kế toán tại công ty được tổ chức theo mô hình tập trung gọn nhẹ. Kế toán trưởng trực tiếp quản lý, phân công nhiệm vụ và chỉ đạo toàn bộ nghiệp vụ tài chính. Kế toán bán hàng chịu trách nhiệm xuất hóa đơn, theo dõi doanh thu và công nợ khách hàng. Kế toán mua hàng theo dõi chặt chẽ nguồn vật tư, nguyên liệu và công nợ nhà cung cấp. Kế toán thanh toán thực hiện tính lương, trích các khoản bảo hiểm xã hội và quản lý tạm ứng. Thủ quỹ chịu trách nhiệm thu chi và bảo toàn quỹ tiền mặt của đơn vị. Các vị trí phối hợp nhịp nhàng nhằm kiểm soát chứng từ chặt chẽ. Mô hình này giúp bộ phận kế toán xử lý thông tin nhanh gọn và hạn chế tối đa sai sót phát sinh.

II. Phân tích thực trạng kế toán doanh thu chi phí tại C C Việt Nam

Thực tế ghi nhận doanh thu và chi phí tại Công ty C&C Việt Nam phản ánh đầy đủ hoạt động dịch vụ môi trường. Doanh thu phát sinh chủ yếu từ các hợp đồng xử lý chất thải, quan trắc môi trường và tư vấn hồ sơ kỹ thuật. Chứng từ kế toán bán hàng gồm hợp đồng kinh tế, biên bản nghiệm thu khối lượng và hóa đơn giá trị gia tăng điện tử. Kế toán phản ánh kịp thời các khoản doanh thu vào tài khoản 511 theo quy định. Tuy nhiên, khâu ghi nhận doanh thu đôi khi bị chậm trễ do thủ tục nghiệm thu công trình kéo dài. Đối với công tác kế toán chi phí, doanh nghiệp theo dõi chi tiết chi phí nguyên vật liệu, nhân công và chi phí quản lý kinh doanh. Một số khoản chi phí phục vụ thi công hiện trường chưa được tập hợp hóa đơn kịp thời. Việc luân chuyển chứng từ giữa bộ phận kỹ thuật hiện trường và phòng kế toán còn gặp gián đoạn nhất định. Điều này dẫn đến sự chênh lệch thời điểm giữa chi phí phát sinh thực tế và số liệu ghi sổ kế toán. Công tác phân bổ chi phí chung vào giá vốn từng dịch vụ vẫn dựa trên ước tính thủ công, làm giảm tính chuẩn xác của báo cáo tài chính.

2.1. Quy trình hạch toán doanh thu và xác định giá vốn dịch vụ

Doanh thu dịch vụ được hạch toán khi biên bản nghiệm thu được đại diện hai bên ký kết đầy đủ. Kế toán bán hàng lập hóa đơn tài chính và ghi sổ chi tiết tài khoản 511. Giá vốn dịch vụ được tập hợp tương ứng vào tài khoản 632 để phản ánh chi phí tạo ra sản phẩm. Các khoản chi phí trực tiếp gồm hóa chất xử lý, khấu hao thiết bị quan trắc và nhân công trực tiếp. Phương pháp kê khai thường xuyên giúp doanh nghiệp theo dõi sát sao sự biến động của giá vốn. Tuy vậy, các hợp đồng dịch vụ kéo dài qua nhiều kỳ kế toán thường gặp khó khăn khi ước tính tỷ lệ hoàn thành, làm ảnh hưởng đến tính kịp thời của việc đối ứng doanh thu và giá vốn.

2.2. Vấn đề tồn tại trong quản lý chi phí và lưu chuyển chứng từ

Tồn tại lớn nhất là tốc độ luân chuyển chứng từ từ các công trường ngoại tỉnh về văn phòng công ty. Nhân viên hiện trường thường nộp chứng từ chi phí theo đợt thay vì ngay khi phát sinh nghiệp vụ. Tình trạng này khiến kế toán chậm cập nhật chi phí vào sổ sách theo ngày. Phân loại chi phí quản lý doanh nghiệp và chi phí bán hàng còn có sự chồng chéo ở một số nội dung nhỏ. Công tác đối chiếu công nợ nhà cung cấp dịch vụ vận chuyển và vật tư môi trường chưa diễn ra đều đặn hàng tháng. Việc kiểm soát quỹ tiền mặt phát sinh nhiều khoản chi tạm ứng chưa thanh toán dứt điểm. Những hạn chế này tạo nguy cơ sai lệch báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh hàng quý.

III. Giải pháp hoàn thiện kế toán doanh thu chi phí cho C C Việt Nam

Để giải quyết các vướng mắc, công ty cần xây dựng quy chế luân chuyển chứng từ rõ ràng và chặt chẽ hơn. Ban giám đốc cần ban hành thời hạn giao nộp hóa đơn, chứng từ cho kỹ sư công trình tại hiện trường. Doanh nghiệp cần đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý tài chính và kế toán. Ứng dụng phần mềm kế toán chuyên dụng cho phép theo dõi hợp đồng và doanh thu theo thời gian thực. Kế toán viên có thể kết nối dữ liệu từ kho, hiện trường thi công trực tiếp vào hệ thống trung tâm. Phương pháp phân bổ chi phí gián tiếp cần được chuẩn hóa dựa trên tỷ lệ tiêu hao nhân công hoặc doanh thu thực tế của từng dự án. Doanh nghiệp cũng cần định kỳ kiểm kê nguyên vật liệu xử lý môi trường tại kho bãi để phát hiện sai lệch. Công tác trích lập dự phòng phải thu khó đòi và đối chiếu công nợ cần thực hiện nghiêm túc vào cuối mỗi tháng. Đào tạo nâng cao nghiệp vụ cho nhân sự kế toán là chìa khóa then chốt nhằm cập nhật kịp thời các chính sách thuế mới.

3.1. Chuẩn hóa quy trình luân chuyển chứng từ kế toán nội bộ

Công ty cần thiết lập sơ đồ luân chuyển chứng từ chi tiết cho từng nghiệp vụ bán hàng và chi phí. Nhân sự tại các dự án môi trường phải gửi chứng từ gốc về phòng kế toán trong vòng 48 giờ sau khi phát sinh giao dịch. Kế toán mua hàng và kế toán thanh toán phải phối hợp kiểm tra tính hợp pháp, hợp lệ của hóa đơn trước khi chi tiền. Mọi khoản tạm ứng công tác phải được hoàn ứng dứt điểm trong tuần làm việc kế tiếp. Ban lãnh đạo nên áp dụng hệ thống phê duyệt điện tử để giảm thiểu giấy tờ thủ công. Quy trình chuẩn hóa này giúp dòng thông tin tài chính luôn thông suốt và đảm bảo số liệu ghi nhận kịp thời.

3.2. Đẩy mạnh ứng dụng phần mềm kế toán và công nghệ số

Doanh nghiệp cần nâng cấp phần mềm kế toán hiện đại có khả năng tích hợp quản lý dự án công trình. Hệ thống mới phải cho phép tự động phân bổ chi phí chung vào từng hợp đồng dịch vụ cụ thể. Việc tích hợp hóa đơn điện tử và chữ ký số vào quy trình bán hàng giúp tăng tốc độ thanh quyết toán với đối tác. Kế toán trưởng có thể trích xuất báo cáo doanh thu, chi phí tức thì để cố vấn cho ban điều hành. Nhân viên kế toán cần được đào tạo sử dụng thành thạo các tính năng phân tích dữ liệu tự động. Chuyển đổi số kế toán giúp giảm thiểu sai sót do nhập liệu tay và nâng cao năng suất toàn phòng ban.

IV. Kết luận về kế toán doanh thu chi phí tại Công ty C C Việt Nam

Công tác kế toán doanh thu và chi phí giữ vị trí đặc biệt quan trọng trong việc vận hành Công ty C&C Việt Nam. Một hệ thống kế toán hoàn chỉnh giúp phản ánh chân thực kết quả sản xuất kinh doanh của đơn vị. Doanh nghiệp duy trì sự minh bạch tài chính sẽ nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường dịch vụ môi trường. Việc tuân thủ chặt chẽ Thông tư 133/2016/TT-BTC bảo đảm doanh nghiệp luôn thực hiện đúng nghĩa vụ thuế với ngân sách nhà nước. Những đề xuất cải tiến về quy trình luân chuyển chứng từ và ứng dụng công nghệ thông tin mang tính khả thi cao. Khi áp dụng đồng bộ, doanh nghiệp sẽ tiết kiệm thời gian hạch toán và giảm thiểu rủi ro thất thoát tài chính. Ban giám đốc sở hữu nguồn dữ liệu chuẩn xác để hoạch định chiến lược đầu tư mở rộng trong tương lai. Kế toán không đơn thuần là công việc ghi chép sổ sách mà là công cụ quản trị nguồn lực sắc bén. Sự hoàn thiện này tạo đòn bẩy vững chắc cho sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.

4.1. Ý nghĩa thực tiễn của công tác kế toán chuẩn mực

Tổ chức kế toán chuẩn mực mang lại lợi ích to lớn cho quá trình vận hành doanh nghiệp môi trường. Số liệu doanh thu và chi phí rõ ràng giúp kiểm soát chặt chẽ giá thành dịch vụ. Doanh nghiệp nắm vững lợi nhuận thực tế của từng gói thầu để kịp thời điều chỉnh giá cả cạnh tranh. Tính minh bạch tài chính giúp bảo vệ công ty trước các rủi ro thanh tra, kiểm tra thuế. Uy tín thương hiệu của công ty cũng được củng cố mạnh mẽ trước các ngân hàng thương mại và đối tác đầu tư. Hệ thống kế toán vững mạnh là nền tảng quản trị giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí vận hành thường niên.

4.2. Định hướng ứng dụng quản trị tài chính cho tương lai

Trong tương lai, công ty cần chuyển hướng kế toán tài chính thuần túy sang mô hình kế toán quản trị chiến lược. Phòng kế toán phải đóng vai trò phân tích dữ liệu chi phí để dự báo xu hướng dòng tiền. Doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống định mức chi phí chuẩn cho từng khâu xử lý môi trường. Việc liên tục theo dõi biến động giá nguyên vật liệu giúp công ty ứng phó linh hoạt với thị trường. Lãnh đạo doanh nghiệp cần tăng cường đầu tư vào công nghệ tự động hóa quy trình kế toán. Sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ phận sẽ đảm bảo cho công ty duy trì tăng trưởng ổn định và lâu dài.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Trần Linh Nhi (sinh viên lớp K55C Kế toán, Khoa Kế toán – Tài chính, Trường Đại học Kinh tế – Đại học Huế) được triển khai trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam bước vào giai đoạn phục hồi và tái thiết lập đà tăng trưởng sau những tác động của đại dịch Covid-19. Khi các hoạt động sản xuất kinh doanh bình thường hóa từ năm 2024, các chính sách kích cầu và hỗ trợ phát triển của Chính phủ đã mở ra cơ hội mở rộng quy mô cho khối doanh nghiệp trong nước. Song song với cơ hội, các doanh nghiệp phải đối diện với áp lực cạnh tranh gia tăng, biến động giá cả nguyên vật liệu đầu vào, chi phí sản xuất và xu hướng tiêu dùng thay đổi nhanh chóng. Để hỗ trợ nhà quản trị đưa ra các quyết định kinh doanh kịp thời và chính xác, công tác kế toán – đặc biệt là phân hệ kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh – giữ vai trò hạt nhân trong việc cung cấp thông tin tài chính minh bạch và tối ưu hóa hiệu quả hoạt động. Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó tại Công ty TNHH Dịch vụ môi trường và phát triển nhà C&C Việt Nam, đề tài được lựa chọn nhằm phân tích thực trạng và tìm kiếm các giải pháp hoàn thiện công tác hạch toán tại đơn vị.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể như sau:

1. Mục tiêu chung: Tìm hiểu toàn diện thực trạng công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Dịch vụ môi trường và phát triển nhà C&C Việt Nam; từ đó đề xuất các giải pháp khả thi nhằm hoàn thiện công tác kế toán này tại đơn vị.
2. Mục tiêu cụ thể:
   • Thứ nhất, hệ thống hóa cơ sở lý luận nền tảng về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp.
   • Thứ hai, khảo sát và đánh giá thực trạng tổ chức hạch toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Dịch vụ môi trường và phát triển nhà C&C Việt Nam.
   • Thứ ba, đề xuất các định hướng và phương án cụ thể nhằm tháo gỡ khó khăn, hoàn thiện quy trình kế toán tại công ty.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài được giới hạn rõ ràng:

• Đối tượng nghiên cứu: Những vấn đề lý luận nền tảng cùng tình hình thực tế về công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Dịch vụ môi trường và phát triển nhà C&C Việt Nam.
• Phạm vi không gian: Thực hiện tại trụ sở Công ty TNHH Dịch vụ môi trường và phát triển nhà C&C Việt Nam (Tổ 4, thôn Phước Hưng, xã Hòa Nhơn, huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng).
• Phạm vi thời gian: Thu thập và sử dụng chuỗi số liệu tài chính giai đoạn 2021–2023 nhằm phân tích tình hình tài sản, nguồn vốn và kết quả kinh doanh tổng quát; đồng thời sử dụng hệ thống số liệu, chứng từ phát sinh chi tiết trong năm tài chính 2023 để đánh giá chuyên sâu nghiệp vụ kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh.
• Phạm vi nội dung: Khảo sát hoạt động kinh doanh đa ngành của công ty, bao gồm doanh thu bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, doanh thu hoạt động tài chính, thu nhập khác cùng toàn bộ các chi phí phát sinh tương ứng (giá vốn hàng bán, chi phí quản lý kinh doanh, chi phí tài chính, chi phí khác, chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp) và quy trình tổng hợp kết quả kinh doanh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết của khóa luận được xây dựng dựa trên hệ thống chuẩn mực kế toán và các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành của Việt Nam cùng các thông lệ kế toán quốc tế:

• Chuẩn mực kế toán: Chuẩn mực Kế toán Việt Nam số 14 (VAS 14 – Doanh thu và thu nhập khác, ban hành theo Quyết định số 149/2001/QĐ-BTC ngày 31/12/2001 của Bộ Tài chính), kết hợp đối chiếu với Chuẩn mực Kế toán Quốc tế IAS 18 (Revenue) và định nghĩa chi phí của Ủy ban Chuẩn mực Kế toán Quốc tế (IASB).
• Chế độ kế toán và quy định thuế: Thông tư số 133/2016/TT-BTC ngày 26/08/2016 của Bộ Tài chính hướng dẫn Chế độ Kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa (trọng tâm là Điều 56 về nguyên tắc ghi nhận doanh thu và Điều 68 về phương pháp xác định kết quả kinh doanh); Thông tư số 78/2014/TT-BTC của Bộ Tài chính (Điều 7 quy định về thu nhập khác trong tính thuế thu nhập doanh nghiệp).

Hệ thống nguyên tắc hạch toán được vận dụng gồm: nguyên tắc cơ sở dồn tích (nghiệp vụ được ghi nhận khi phát sinh, không căn cứ vào thời điểm thực thu hay thực chi tiền), nguyên tắc phù hợp (chi phí phải tương ứng với doanh thu tạo ra trong cùng kỳ kế toán), và nguyên tắc thận trọng (doanh thu chỉ ghi nhận khi có bằng chứng chắc chắn về lợi ích kinh tế thu được).

Mô hình xác định kết quả kinh doanh tuân thủ Điều 68 Thông tư 133/2016/TT-BTC qua các công thức:

• Kết quả kinh doanh = Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh + Kết quả hoạt động tài chính + Kết quả hoạt động khác.
• Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh = Doanh thu thuần về bán hàng và cung cấp dịch vụ - Giá vốn hàng bán - Chi phí bán hàng - Chi phí quản lý doanh nghiệp.
• Doanh thu thuần = Tổng doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ - Các khoản giảm trừ doanh thu (chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại).
• Kết quả hoạt động tài chính = Doanh thu hoạt động tài chính - Chi phí tài chính.
• Kết quả hoạt động khác = Thu nhập khác - Chi phí khác.

Phương pháp nghiên cứu thực tế được tác giả triển khai kết hợp giữa thu thập và phân tích dữ liệu:

• Phương pháp thu thập dữ liệu:
  • Phương pháp quan sát: Quan sát trực tiếp các khâu luân chuyển chứng từ, lập hóa đơn, đối chiếu số liệu và quy trình nhập liệu vào phần mềm kế toán trên máy tính tại phòng kế toán của công ty.
  • Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Khảo cứu các giáo trình, sách chuyên khảo, chuẩn mực kế toán (VAS 14), các thông tư hướng dẫn của Bộ Tài chính (TT 133/2016/TT-BTC, TT 78/2014/TT-BTC).
  • Phương pháp phỏng vấn: Trực tiếp trao đổi với Kế toán trưởng, Kế toán tổng hợp, Kế toán bán hàng, Kế toán mua hàng và Thủ quỹ về quy trình xử lý nghiệp vụ, định khoản và kết chuyển tài khoản.
  • Phương pháp thu thập số liệu: Trích xuất số liệu sơ cấp và thứ cấp gồm chứng từ gốc (hóa đơn giá trị gia tăng, phiếu thu, phiếu chi, giấy báo nợ, giấy báo có), hệ thống sổ chi tiết, sổ cái và báo cáo tài chính của công ty.
• Phương pháp xử lý và phân tích dữ liệu:
  • Phương pháp mô tả: Hệ thống hóa cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý, bộ máy kế toán và trình tự ghi sổ kế toán máy tính.
  • Phương pháp phân tích, so sánh và tổng hợp: Sử dụng bảng biểu để phân tích biến động các chỉ tiêu tài sản, nguồn vốn, doanh thu, chi phí và lợi nhuận qua các năm 2021, 2022 và 2023.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh

Chương 1 hệ thống hóa toàn diện các lý luận kế toán áp dụng cho doanh nghiệp vừa và nhỏ theo định hướng của Thông tư 133/2016/TT-BTC và VAS 14:

• Kế toán doanh thu và các khoản giảm trừ: Khóa luận làm rõ 4 điều kiện ghi nhận doanh thu bán hàng và 4 điều kiện ghi nhận doanh thu cung cấp dịch vụ theo VAS 14. Về tài khoản, Thông tư 133 không duy trì tài khoản giảm trừ riêng biệt (TK 521) mà hạch toán trực tiếp các khoản chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại vào bên Nợ của TK 511 (Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ). TK 511 bao gồm 4 tài khoản cấp hai: TK 5111 (Doanh thu bán hàng), TK 5112 (Doanh thu bán thành phẩm), TK 5113 (Doanh thu cung cấp dịch vụ), và TK 5118 (Doanh thu khác). Doanh thu hoạt động tài chính được phản ánh qua TK 515; thu nhập khác phát sinh ngoài hoạt động thông thường được theo dõi qua TK 711. Cả ba tài khoản doanh thu (TK 511, 515, 711) đều không có số dư cuối kỳ do được kết chuyển toàn bộ sang TK 911.
• Kế toán chi phí: Hệ thống hóa 5 khoản mục chi phí:
  1. Giá vốn hàng bán (TK 632): Phản ánh giá gốc hàng hóa, dịch vụ tiêu thụ trong kỳ theo hai phương pháp hạch toán tồn kho (kê khai thường xuyên và kiểm kê định kỳ), bao gồm cả chi phí liên quan đến bất động sản đầu tư.
  2. Chi phí quản lý kinh doanh (TK 642): Điểm đặc thù của Thông tư 133 là gộp chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp thành chi phí quản lý kinh doanh, phân bổ chi tiết qua TK 6421 (Chi phí bán hàng) và TK 6422 (Chi phí quản lý doanh nghiệp).
  3. Chi phí hoạt động tài chính (TK 635): Phản ánh chi phí lãi vay, lỗ bán ngoại tệ, chiết khấu thanh toán cho người mua, các khoản lỗ đầu tư tài chính.
  4. Chi phí khác (TK 811): Tập hợp các khoản chi phí không thường xuyên như tiền phạt vi phạm hợp đồng, giá trị còn lại khi thanh lý tài sản cố định.
  5. Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp (TK 821): Ghi nhận số thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành phải nộp trong năm.
• Kế toán xác định kết quả kinh doanh: Sử dụng TK 911 (Xác định kết quả kinh doanh) để tập hợp toàn bộ doanh thu thuần, thu nhập phát sinh (bên Có) và đối ứng với tổng chi phí giá vốn, chi phí quản lý, chi phí tài chính, chi phí khác, chi phí thuế (bên Nợ), từ đó kết chuyển số lãi hoặc lỗ sang TK 421 (Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối).

Chương 2: Thực trạng công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Dịch vụ môi trường và phát triển nhà C&C Việt Nam

Chương 2 trình bày bức tranh toàn cảnh về hoạt động kinh doanh và thực tế tổ chức công tác kế toán tại doanh nghiệp khảo sát:

• Tổng quan về đơn vị: Công ty TNHH Dịch vụ môi trường và phát triển nhà C&C Việt Nam (Mã số thuế: 0401894724) được thành lập ngày 20/04/2018 tại thôn Phước Hưng, xã Hòa Nhơn, huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng, do ông Nguyễn Hữu Dũng làm Giám đốc. Danh mục ngành nghề đăng ký kinh doanh chính của đơn vị được trình bày trong bảng sau:

STT	Mã số	Tên ngành nghề kinh doanh
1	0810	Khai thác đá, cát, sỏi
2	2220	Sản xuất sản phẩm từ plastic
3	410	Xây dựng nhà cửa
4	421	Xây dựng công trình
5	432	Lắp đặt các hệ thống
6	6810	Kinh doanh bất động sản, quyền sử dụng đất thuộc chủ sở hữu, chủ sử dụng hoặc đi thuê
7	493	Vận tải hành khách, hàng hóa

• Tổ chức bộ máy quản lý và kế toán: Bộ máy quản lý gồm Giám đốc điều hành trực tiếp 4 phòng chức năng: Kế toán, Nhân sự, Kinh doanh và Sản xuất. Bộ máy kế toán được tổ chức theo mô hình tập trung, đứng đầu là Kế toán trưởng, trực tiếp chỉ đạo Kế toán tổng hợp, Kế toán mua hàng, Kế toán bán hàng và Thủ quỹ.
• Chế độ và chính sách kế toán áp dụng: Đơn vị áp dụng Chế độ Kế toán theo Thông tư 133/2016/TT-BTC; hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên; tính giá trị hàng xuất kho theo phương pháp bình quân gia quyền; nguyên tắc ghi nhận hàng tồn kho theo giá gốc; và áp dụng hình thức ghi sổ kế toán trên máy tính.
• Thực tế công tác hạch toán chi tiết tại công ty:
  • Kế toán doanh thu: Quá trình ghi nhận doanh thu gắn liền với việc lập và theo dõi hóa đơn GTGT điện tử (như Hóa đơn GTGT số 13, Hóa đơn GTGT số 30 trong phụ lục), các biên bản giao nhận và hợp đồng kinh tế. Số liệu doanh thu bán hàng được tập hợp chi tiết trên TK 511. Doanh thu tài chính ghi nhận tiền lãi gửi ngân hàng thông qua giấy báo có tại Ngân hàng TMCP Tiên Phong (TPBank) và theo dõi trên TK 515. Doanh nghiệp không phát sinh các khoản giảm trừ doanh thu trong kỳ đánh giá.
  • Kế toán chi phí: Giá vốn hàng bán được tính toán trên cơ sở bảng kê xuất nhập tồn và phiếu xuất kho, hạch toán vào TK 632 (minh họa qua các chứng từ thực tế như Hóa đơn số 527). Chi phí quản lý kinh doanh (TK 642) được ghi nhận dựa trên bảng lương, bảng phân bổ công cụ dụng cụ và khấu hao tài sản cố định. Chi phí tài chính (TK 635) phản ánh lãi vay và phí dịch vụ ngân hàng qua giấy báo nợ. Kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp (TK 821) tạm tính theo quý và quyết toán vào cuối năm tài chính.
  • Kế toán xác định kết quả kinh doanh: Cuối kỳ, kế toán tổng hợp lập các bút toán kết chuyển từ các tài khoản doanh thu (TK 511, 515, 711) và tài khoản chi phí (TK 632, 635, 642, 811, 821) vào TK 911 để tính toán lợi nhuận kế toán trước thuế và sau thuế, sau đó kết chuyển vào TK 421.
• Đánh giá nguồn lực và tài chính: Khóa luận tổng hợp hệ thống bảng số liệu phản ánh tình hình biến động lao động, biến động quy mô tài sản, cơ cấu nguồn vốn và kết quả kinh doanh của công ty trong giai đoạn 3 năm 2021–2023.

Chương 3: Giải pháp hoàn thiện công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Dịch vụ môi trường và phát triển nhà C&C Việt Nam

Chương 3 tổng hợp các đánh giá thực tế và đề xuất hoàn thiện:

• Đánh giá ưu điểm và hạn chế: Khóa luận ghi nhận công ty đã tuân thủ đúng biểu mẫu chứng từ và nguyên tắc của Thông tư 133/2016/TT-BTC, áp dụng tốt hình thức kế toán máy tính. Tuy nhiên, đơn vị vẫn bộc lộ một số nhược điểm như: phân loại chi phí giữa bán hàng và quản lý doanh nghiệp còn lúng túng; quy trình kiểm tra, luân chuyển chứng từ một số thời điểm chưa kịp thời; công tác trích trước và dự phòng chi phí chưa thực hiện đồng bộ; việc tạm tính chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp hàng quý đôi khi chưa sát với kết quả kinh doanh thực tế.
• Các nhóm giải pháp đề xuất:
  1. Hoàn thiện công tác tổ chức kế toán chung: Nâng cao năng lực chuyên môn của kế toán viên thông qua cập nhật văn bản pháp luật mới; phân định rành mạch trách nhiệm luân chuyển chứng từ giữa phòng kinh doanh và phòng kế toán.
  2. Hoàn thiện kế toán doanh thu: Thực hiện mở sổ chi tiết theo dõi doanh thu theo từng lĩnh vực chuyên biệt (doanh thu hoạt động xây lắp, dịch vụ môi trường, bán hàng hóa) nhằm đáp ứng nhu cầu quản trị đa ngành nghề.
  3. Hoàn thiện kế toán chi phí và thuế TNDN: Tăng cường kiểm soát chi phí hợp lý hợp lệ theo Luật Thuế TNDN; tính toán chính xác chi phí trích trước, tránh dồn chi phí vào cuối năm tài chính.
  4. Hoàn thiện xác định kết quả kinh doanh: Chuẩn hóa trình tự kết chuyển số liệu trên phần mềm máy tính nhằm đảm bảo việc xác định kết quả kinh doanh phản ánh trung thực kết quả của từng mảng hoạt động.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đạt được các kết quả cụ thể dựa trên việc tổng hợp các dữ liệu thực tế:

• Về phương diện lý luận: Hệ thống hóa một cách mạch lạc cơ sở lý thuyết về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh theo Thông tư 133/2016/TT-BTC, làm rõ các điểm khác biệt đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa (như việc xóa bỏ TK 521, gộp chi phí bán hàng và chi phí quản lý vào TK 642) so với các chế độ kế toán khác.
• Về phương diện thực tiễn:
  • Mô tả chi tiết quy trình xử lý kế toán thực tế tại một doanh nghiệp kinh doanh đa lĩnh vực tại Đà Nẵng, minh chứng bằng hệ thống chứng từ thực tế: Hóa đơn GTGT số 13, Hóa đơn GTGT số 30, Hóa đơn số 527; Giấy báo có và Giấy báo nợ tại Ngân hàng TPBank; hệ thống trích lục sổ chi tiết các tài khoản 511, 515, 632, 635, 642, 821, 911.
  • Phân tích bức tranh tài chính tổng hợp qua việc lập các bảng biểu: tình hình lao động, biến động tài sản, nguồn vốn và kết quả sản xuất kinh doanh giai đoạn 2021–2023.
• Về giải pháp: Đưa ra 4 định hướng hoàn thiện có tính ứng dụng trực tiếp cho Công ty TNHH Dịch vụ môi trường và phát triển nhà C&C Việt Nam, tập trung vào việc quản lý luân chuyển chứng từ, mở sổ chi tiết doanh thu theo mảng hoạt động và kiểm soát chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của nghiên cứu: Dữ liệu hạch toán nghiệp vụ chi tiết của khóa luận chủ yếu tập trung trong năm tài chính 2023 tại một công ty duy nhất có quy mô nhỏ và vừa. Thời gian thực tập có hạn và sự tiếp cận các chứng từ mật của doanh nghiệp còn giới hạn khiến việc phân tích chuyên sâu các giao dịch bất động sản phức tạp chưa được thực hiện đầy đủ.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng phạm vi nghiên cứu sang việc theo dõi việc ứng dụng chuyển đổi số toàn diện trong quy trình kế toán tự động tại công ty giai đoạn từ năm 2024 trở đi; khảo sát thêm các phương pháp kế toán quản trị doanh thu – chi phí theo dự án xây lắp nhằm phục vụ tốt hơn cho công tác ra quyết định của ban lãnh đạo.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu hữu ích cho:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán và Tài chính doanh nghiệp đang thực hiện khóa luận tốt nghiệp hoặc báo cáo thực tập về đề tài kế toán bán hàng, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa áp dụng Thông tư 133/2016/TT-BTC.
• Nhân viên kế toán tại các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xây lắp, dịch vụ môi trường, khai khoáng và kinh doanh bất động sản; cung cấp ví dụ thực tế về phương pháp ghi chép chứng từ, mở sổ chi tiết và trình tự kết chuyển tài khoản trên phần mềm máy tính.
• Phần đáng tham khảo nhất là hệ thống sơ đồ hạch toán tài khoản theo Thông tư 133/2016/TT-BTC và các trích biểu chứng từ thực tế (Hóa đơn GTGT, Giấy báo ngân hàng TPBank, sổ chi tiết TK 511, 632, 642, 911).

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty TNHH Dịch vụ môi trường và phát triển nhà C&C Việt Nam áp dụng chế độ kế toán và phương pháp quản lý hàng tồn kho nào?
Công ty áp dụng Chế độ Kế toán doanh nghiệp vừa và nhỏ theo Thông tư số 133/2016/TT-BTC do Bộ Tài chính ban hành ngày 26/08/2016. Hàng tồn kho được theo dõi theo phương pháp kê khai thường xuyên, tính giá trị xuất kho theo phương pháp bình quân gia quyền và ghi nhận theo giá gốc. Hình thức tổ chức sổ kế toán là kế toán trên máy tính.

2. Điểm đặc thù về tài khoản kế toán doanh thu và chi phí quản lý theo Thông tư 133/2016/TT-BTC được phản ánh trong khóa luận là gì?
Theo Thông tư 133/2016/TT-BTC được trình bày trong đề tài, doanh nghiệp không sử dụng tài khoản giảm trừ doanh thu riêng biệt (TK 521) mà hạch toán các khoản giảm trừ trực tiếp vào bên Nợ của TK 511. Đồng thời, chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp không theo dõi riêng ở hai tài khoản cấp một mà được gộp chung vào TK 642 (Chi phí quản lý kinh doanh), chi tiết thành hai tài khoản cấp hai: TK 6421 (Chi phí bán hàng) và TK 6422 (Chi phí quản lý doanh nghiệp).

3. Cơ cấu bộ máy kế toán tại Công ty C&C Việt Nam được tổ chức theo mô hình nào và gồm những vị trí nào?
Bộ máy kế toán của công ty được tổ chức theo mô hình tập trung. Đứng đầu là Kế toán trưởng, trực tiếp quản lý và chỉ đạo 4 vị trí chức danh bao gồm: Kế toán tổng hợp, Kế toán mua hàng, Kế toán bán hàng và Thủ quỹ.

4. Khóa luận sử dụng các chứng từ thực tế cụ thể nào để minh họa cho quy trình hạch toán?
Khóa luận sử dụng hệ thống chứng từ thực tế phát sinh tại công ty gồm: Hóa đơn GTGT số 13, Hóa đơn GTGT số 30, Hóa đơn số 527; Giấy báo có và Giấy báo nợ phát sinh tại Ngân hàng TMCP Tiên Phong (TPBank); cùng các sổ chi tiết hạch toán TK 511, TK 515, TK 632, TK 635, TK 642, TK 821 và TK 911.

5. Phạm vi thời gian nghiên cứu của đề tài được phân bổ như thế nào giữa các mục tiêu phân tích?
Đề tài sử dụng chuỗi số liệu tài chính trong 3 năm liên tiếp (2021–2023) để đánh giá sự biến động về quy mô lao động, tình hình biến động tài sản, nguồn vốn và tổng quan kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh; đồng thời lựa chọn riêng số liệu chứng từ chi tiết của năm tài chính 2023 để phân tích chuyên sâu thực trạng tổ chức hạch toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Trần Linh Nhi đã hoàn thành đầy đủ các mục tiêu nghiên cứu thông qua việc hệ thống hóa chặt chẽ cơ sở lý luận theo Thông tư 133/2016/TT-BTC và phản ánh chân thực công tác kế toán doanh thu, chi phí, xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Dịch vụ môi trường và phát triển nhà C&C Việt Nam. Dựa trên chuỗi số liệu giai đoạn 2021–2023 và hệ thống chứng từ thực tế năm 2023, tác giả đã đánh giá khách quan các ưu điểm cũng như những điểm hạn chế trong quy trình luân chuyển chứng từ và hạch toán sổ sách tại đơn vị. Các giải pháp được đề xuất trong công trình bám sát đặc thù vận hành của một doanh nghiệp vừa và nhỏ, mang lại giá trị thực tiễn cho công tác quản lý tài chính kế toán tại công ty khảo sát cũng như làm tài liệu tham khảo cho người học chuyên ngành Kế toán.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN KẾ TOÁN DOANH THU, CHI PHÍ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH 1. Những vấn đề lý luận cơ bản về doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh 1. Khái niệm về doanh thu - Theo điều 3 chuẩn mực kế toán Việt Nam số 14 ( VAS 14- Doanh thu và thu nhập khác) ban hành và công bố theo quyết định số 149/2001/QĐ-BTC ngày 31/12/2001 của Bộ Tài Chính quy định: “ Doanh thu là tổng giá trị các lợi ích kinh tế của doanh nghiệp đã thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thường của doanh nghiệp góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu”. - Theo Chuẩn mực kế toán quốc tế IAS 18- Doanh thu được định nghĩa là: “ Doanh thu là luồng thu gộp các lợi ích kinh tế của doanh nghiệp trong kỳ kế toán, phát sinh từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thường của doanh nghiệp, góp phần làm tăng vốn chủ sỗ hữu nhưng không bao gồm khoản góp vốn của các chủ sở hữu vốn”.

- Theo Mục 1 điều 56 của Thông tư 133/2016/TT-BTC được ban hành ngày 26/08/2016 của Bộ tài chính thì “ Doanh thu là lợi ích kinh tế thu được làm tăng vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp trừ phần góp thêm của các cổ đông. Doanh thu được ghi nhận tại thời điểm giao dịch phát sinh, khi chắc chắn thu được lợi ích kinh tế, được xác định theo giá trị hợp lý của các khoản được quyền nhận, không phân biệt đã thu tiền hay sẽ thu được tiền”. - Ngoài ra các khoản mục làm giảm trừ doanh thu gồm: Chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán và hàng bán bị trả lại. Trong đó: + Chiết khấu thương mại: Được hiểu là khoản doanh nghiệp bán giảm giá niêm yết cho khách hàng trong trường hợp mua hàng với khối lượng lớn.

+ Giảm giá hàng bán: Là khoản giảm trừ cho bên mua trong trường hợp hàng hóa kém chất lượng hay sai mẫu mã quy định, hàng gần hết hạn mà doanh nghiệp muốn tiêu thụ hết. + Giá trị hàng bán bị trả lại: Là giá trị khối lượng hàng bán đã xác định tiêu thụ nhưng bị khách hàng trả lại và từ chối thanh toán do nhiều nguyên nhân khác nhau như sai mẫu mã, hàng kém chất lượng hay do vi phạm những quy định hợp đồng. 5 - Doanh thu của một doanh nghiệp được tạo ra từ 3 hoạt động chính của doanh nghiệp bao gồm: Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ, doanh thu từ hoạt động tài chính và doanh thu từ thu nhập khác. + Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ: là tổng số tiền thu được hoặc phải thu phát sinh trong kỳ kế toán từ quá trình bán hàng hóa và cung cấp dịch vụ của doanh nghiệp.

+ Doanh thu từ hoạt động tài chính: Là toàn bộ khoản tiền thu được từ hoạt động đầu tư tài chính hoặc kinh doanh về vốn của doanh nghiệp đem lại, bao gồm các khoản tiền lãi từ cho vay, cổ tức được hưởng,thu nhập từ cho thuê tài sản, cổ tức lợi nuận được chia, lãi tỷ giá hối đoái, mua bán chứng khoán,. + Doanh thu từ hoạt động bất thường ( thu nhập khác): Theo điều 7 thông tư 78 năm 2014 thì thu nhập khác “ Là các khoản thu nhập chịu thuế trong kỳ tính thuế, mà khoản thu nhập này không thuộc các ngành nghề, lĩnh vực kinh doanh ghi trong đăng kí kinh doanh của doanh nghiệp”. Thu nhập khác gồm các khoản thu từ nhượng bán, thanh lý tài sản cố định, tiền thu từ tiền phạt nhà cung cấp, khách hàng do vi phạm hợp đồng, các khoản nợ không xác định được chủ… 1. Nguyên tắc, vai trò, ý nghĩa của điều kiện ghi nhận doanh thu 1.

Nguyên tắc Ghi nhận doanh thu tuân theo các nguyên tắc sau: - Cơ sở dồn tích: Doanh thu và chi phí được ghi nhận dựa trên nghiệp vụ kinh tế xảy ra mà không dựa vào thực thu hay thực chi. - Phù hợp: Yêu cầu doanh thu và chi phí được ghi nhận trong cùng một kỳ kế toán, việc ghi nhận doanh thu phải phù hợp với chi phí. - Thận trọng: doanh thu và thu nhập chỉ được ghi nhận khi có bằng chứng rõ ràng về khả năng thu được lợi nhuận kinh tế. Vai trò, ý nghĩa của doanh thu Doanh thu đóng vai trò rất quan trọng trong hoạt động kinh doanh, bởi nó là thước đo chính của sự thành công và sự phát triển của một doanh nghiệp.

Trong đó doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ là một khoản mục chiếm tỷ trọng lớn trong toàn bộ doanh thu của doanh nghiệp, không chỉ vậy doanh thu bán hàng còn là giai đoạn cuối cùng của toàn bộ quá trình sản xuất của doanh nghiệp, nếu như không thực hiện tốt giai đoạn này thì các giai đoạn trước đó đều là vô ghĩa và sẽ gây ảnh hưởng 6 nghiêm trọng đến tình hình tài chính cũng như quá trình tái sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. - Doanh thu phản ánh quy mô của quá trình tái sản xuất trong doanh nghiệp. + Doanh thu là cơ sở để bù đắp chi phí sản xuất đã sử dụng trong sản xuất và thực hiện nộp các khoản thuế cho Nhà nước. + Doanh thu được thực hiện được xem là kết thúc giai đoạn cuối cùng của quá trình luân chuyển vốn và tạo điệu kiện để thực hiện quá trình tái sản xuất tiếp theo.

+ Doanh thu là một nguồn tài chính quan trọng để doanh nghiệp làm tăng vốn chủ sở hữu, là đòn bẩy kinh tế quan trọng nhằm khuyến khích người lao động ra sức sản xuất nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Điều kiện ghi nhận doanh thu Theo điều 10 Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 14, Doanh thu chỉ được ghi nhận khi thỏa mãn đồng thơi những điều kiện sau: - Doanh nghiệp đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu sản phẩm, hoàng hóa cho người mua - Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền quản lý hoàng hóa như người sở hữu hàng hóa hoặc quyền kiểm soát hàng hóa. - Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn. Khi hợp đồng quy định người mua có thể trả lại sản phẩm, hàng hóa đã mua theo những điều kiện cụ thể, doanh nghiệp chỉ được ghi nhận doanh thu khi những điều kiện đó không cong tồn tại và người mua không có quyền trả lại sản phẩm, hàng hóa đó ( trừ trường hợp khách hàng có quyền trả lại hàng hóa, sản phẩm dưới hình thức đổi lại hàng hóa, sản phẩm khác).

- Doanh nghiệp đã thu hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch bán hàng - Xác định được chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng. Kết quả của giao dịch cung cấp dịch vụ được xác định khi thỏa mãn các điều kiện sau: - Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn. - Có khả năng thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch cung cấp dịch vụ. - Xác định được phần công việc đã hoàn thành vào thời điểm báo cáo.

- Xác định được các chi phí phát sinh cho giao dịch và chi phí để hoàn thành giao dịch cung cấp dịch vụ. Đối với doanh thu từ tiền lãi,cổ tức và lợi nhuận được chia thì sẽ ghi nhận khi thỏa mãn 2 điều kiện sau: 7 - Có khả năng thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch đó. - Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn. Một số khái niệm về các chi phí liên quan Chi phí là một trong những yếu tố cốt lõi trong công tác quản lý hoạt động sản xuất, kinh doanh của mỗi doanh nghiệp và theo ủy ban chuẩn mực kế toán quốc tế( IASB- International Accounting Standards Board) thì “ Chi phí là sự giảm đi của lợi ích kinh tế trong kỳ kế toán dưới hình thức sự suy giảm của tài sản hoặc sự tăng lên của nợ phải trả dẫn đến sự giảm xuống của vốn chủ sở hữu mà không phải do phân phối vốn cho chủ sở hữu”.

- Theo chuẩn mực kế toán Việt Nam thì chi phí là tổng giá trị các khoản làm giảm lợi ích kinh tế trong kỳ kế toán dưới hình thức các khoản tiền chi ra, các khoản khấu trừ tài sản hoặc phát sinh các khoản nợ dẫn đến làm giàu vốn chủ sỡ hữu, không bao gồm các khoản phân phối cho chủ sỡ hữu hoặc cổ đông. Như vậy chi phí có thể được định nghĩa như là khoản hao phí mà doanh nghiệp bỏ ra để đạt được một kết quả nào đó, chi phí bao gồm những khoản sau: - Giá vốn hàng bán: Gía vốn hàng bán là giá gốc của hàng hóa, sản phẩm hoặc dịch vụ đã tiêu thụ trong kỳ. - Chi phí quản lý kinh doanh: Chi phí này phan ánh các khoản chi phí phát sinh trong quá trình bán hàng hóa, sản phẩm, cung cấp dịch vụ và hoạt động quản lý hành chính, quản lý kinh doanh và quản lý điều hành chung toàn bộ doanh nghiệp, gồm: + Chi phí bán hàng: Là chi phí sử dụng nhằm mục đích xây dựng quy trình bán hàng hoặc cung cấp dịch vụ của doanh nghiệp với khách hàng. + Chi phí quản lý doanh nghiệp:Là tất cả các chi phí liên quan đến quá trình quản lý nhằm phục vụ cho quá trình điều hành các hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, gồm các chi phí như sau: Chi phí dịch vụ mua ngoài; tiền lương và các khoản trích theo lương; chi phí phân bổ công cụ dụng cụ, khấu hao tài sản cố định phục vụ cho bộ máy quản lý và điều hành… - Chi phí quản lý tài chính: Là các chi phí liên quan đến hoạt động tài chính gồm các khoản chi phí hoặc các khoản lỗ liên quan đến hoạt động đầu tư tài chính, chi phí cho vay và đi vay vốn, lỗ chuyển nhượng chứng khoán ngắn hạn, chi phí giao dịch bán chứng khoán, chi phí góp vồn liên doanh,.

8 - Chi phí khác: là những khoản chi phí phát sinh không thường xuyên, các khoản lỗ do các nghiệp vụ riêng biệt với hoạt động thông thường của doanh nghiệp gây ra, cũng có thể những khoản chi phí bị bỏ sót từ những năm trước. Khái niệm về xác định kết quả kinh doanh Theo điều 68, thông tư 133/2016/TT-BTC thì kết quả kinh doanh là kết quả cuối cùng của hoạt động sản xuất kinh doanh, hoạt động đầu tư tài chính và hoạt động khác trong một thời kỳ nhất định. Biểu hiện của kết quả kinh doanh là số lãi hoặc số lỗ.