Trêng §¹i häc C«ng NghiÖp Hµ Néi 1 Khoa Kinh TÕ Lêi Më §Çu Dưới sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước, nền kinh tế nước ta đã chuyển đổi từ cơ chế kế hoạch hóa tập trung sang cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước theo định hướng XHCN đã thu được những thành quả tốt đẹp. Việc chuyển đổi này đã tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp áp dụng khoa học kỹ thuật cao vào sản xuất và là đòn bẩy tích cực để các doanh nghiệp tồn tại và phát triển. Từ đó yêu cầu công tác quản lý kinh tế trong các doanh nghiệp nói chung và hạch toán kinh tế nói riêng cũng phải đổi mới cho phù hợp với sự phát triển của hoạt động sản xuất kinh doanh. Đi đôi với sự đổi mới trong công tác quản lý kinh tế, sự đổi mới của hệ thống kế toán doanh nghiệp đã tạo ra cho kế toán một kế hoạch mới khẳng định được vị trí của kế toán trong các công cụ quản lý.
Trong công tác kế toán, kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm là một trong những khâu quan trọng được các doanh nghiệp coi trọng. Các thông tin của nó ở mức độ khác nhau đưa lại đã, đang và sẽ giúp Nhà nước, doanh nghiệp cũng như bên thứ ba đưa ra quyết định quan trọng của mình. Để đạt được mục tiêu kinh doanh có hiệu quả bản thân các doanh nghiệp, tế bào của nền kinh tế phải tổ chức xây dựng được một đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế nhạy bén năng động, tận tụy cho mục tiêu sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Các phòng ban kế toán tài chính của doanh nghiệp có trách nhiệm quan trọng trong việc thực hiện nhiệm vụ đó.
Chính vì vậy, hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm có ý nghĩa hết sức quan trọng trong việc tính toán chính xác, đầy đủ chi phí sản xuất vào giá thành sản phẩm phấn đấu tiết kiệm chi phí, từ đó hạ giá thành và nâng cao chất lượng sản phẩm luôn là vấn đề được quan tâm hàng đầu của doanh nghiệp. Ph¹m ThÞ HuyÒn_ C§ KT7_K8 Chuyªn §Ò Tèt NghiÖp LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trêng §¹i häc C«ng NghiÖp Hµ Néi 2 Khoa Kinh TÕ Trong quá trình thực tập tại công ty TNHH Bánh kẹo Thủ Đô, được sự hướng dẫn chỉ bảo của cô giáo Hoàng Thị Thanh Huyền, các anh chị phòng kế toán của công ty TNHH Bánh kẹo Thủ Đô em đã hoàn thành chuyên đề tốt nghiệp với đề tài: “ Kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm ở công ty TNHH Bánh kẹo Thủ Đô.” Chuyên đề tốt nghiệp gồm 3 phần chính: Phần I: Lý luận chung về hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp sản xuất kinh doanh. Phần II: Thực trạng hạch toán chi phí sản xuất kinh doanh tại công ty TNHH Bánh kẹo Thủ Đô. Phần III: Phương hướng hoàn thiện công tác hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành tại công ty TNHH bánh kẹo Thủ Đô.
Phương pháp được sử dụng thu thập, phân tích và xử lý thông tin là phương pháp quan sát, phỏng vấn, phân tích so sánh và phương pháp thống kê. Phạm vi nghiên cứu của chuyên đề là công ty TNHH Bánh kẹo Thủ Đô. Do hạn chế về mặt thời gian cũng như chiều sâu về kiến thức nên chuyên đề tốt nghiệp này không tránh khỏi những hạn chế, thiếu sót. Em rất mong nhận được sự góp ý để chuyên đè được hoàn thiện hơn.
Em xin chân thành cảm ơn ban lãnh đạo, các anh chị phòng kế toán của công ty, cô giáo Hoàng Thị Thanh Huyền, các thầy cô trong khoa kế toán trường Đại học Công Nghiệp Hà Nội, các bạn sinh viên đã tạo điều kiện giúp đỡ em hoàn thành chuyên đề này. Em xin chân thành cảm ơn! Ph¹m ThÞ HuyÒn_ C§ KT7_K8 Chuyªn §Ò Tèt NghiÖp LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trêng §¹i häc C«ng NghiÖp Hµ Néi 3 Khoa Kinh TÕ PHẦN I LÝ LUẬN CHUNG VỀ HẠCH TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT. BẢN CHẤT VÀ NỘI DUNG KINH TẾ CỦA CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ GIÁ THÀNH SẢN PHẨM. Chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm.1 Chi phí sản xuất và cách phân loại 1.1 Chi phí sản xuất Chi phí sản xuất được hình thành do có sự chuyển dịch giá trị của các yếu tố sản xuất vào sản phẩm sản xuất ra và được biểu hiện trên hai mặt: Về mặt định tính: Đó là bản thân các yếu tố về vật chất phát sinh và tiêu hao tạo nên quá trình sản xuất và đạt được mục đích là tạo nên sản phẩm.
Về mặt định lượng: Đó là mức tiêu hao cụ thể của các yếu tố vật chất tham gia vào quá trình sản xuất và được biểu hiện qua các thước đo khác nhau mà chủ yếu là thước đo tiền tệ. Các khái niệm chi phí được thể hiện bằng nhiều cách khác nhau: Theo kế toán Pháp: Chi phí là số tiền bỏ ra để mua các yếu tố cần thiết cho quá trình kinh doanh nhằm sinh lợi cho doanh nghiệp. Theo kế toán Mỹ: Thuật ngữ chi phí được sử dụng để phản ánh giá trị các nguồn lực đã hao phí để co được các hàng hóa hoặc dịch vụ. Theo kế toán Việt Nam, ta co thể hiểu cách chung nhất là : Chi phí sản xuất là toàn bộ hao phí về lao động sống và lao động vật hóa và các chi phí cần thiết khác mà doanh nghiệp bỏ ra có liên quan đến việc chế tạo sản phẩm, lao vụ, dịch vụ trong một thời kỳ nhất định được biểu hiện bàng tiền.
Ph¹m ThÞ HuyÒn_ C§ KT7_K8 Chuyªn §Ò Tèt NghiÖp LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trêng §¹i häc C«ng NghiÖp Hµ Néi 4 Khoa Kinh TÕ I.2 Phân loại chi phí Phân loại chi phí theo công dụng của chi phí Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: Là chi phí nguyên vật liệu chính, nguyên vật liệu phụ trực tiếp để chế tạo sản phẩm. Chi phí nhân công trực tiếp: Bao gồm các khoản tiền lương, các khoản trích trên lương, phụ cấp mang tính chất lương của công nhân trực tiếp sản xuất. Chi phí sản xuất chung: bao gồm toàn bộ chi phí liên quan đến hoạt động quản lý phục vụ sản xuất trong phạm vi phân xưởng, tổ, đội như: Chi phí nhân viên phân xưởng Chi phí khấu hao TSCĐ Chi phí dịch vụ mua ngoài phân xưởng Chi phí bằng tiền khác Phân loại chi phí theo nội dung của chi phí Chi phí nguyên vật liệu: bao gồm toàn bộ chi phí nguyên vật liệu phát sinh trong quá trình sản xuất kinh doanh. Chi phí nhân công Chi phí khấu hao TSCĐ: Là giá trị hao mòn tài sản cố định được sử dụng trong sản xuất của doanh nghiệp.
Chi phí dịch vụ mua ngoài Chi phí khác bằng tiền Phân loại chi phí theo mối liên hệ quan hệ với sản lượng sản xuất. Ph¹m ThÞ HuyÒn_ C§ KT7_K8 Chuyªn §Ò Tèt NghiÖp LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trêng §¹i häc C«ng NghiÖp Hµ Néi 5 Khoa Kinh TÕ Chi phí khả biến( chi phí biến đổi): là những chi phí có đặc điểm tổng chi phí biến đổi thay đổi khi sản lượng thay đổi ( tỷ lệ thuận) nhưng chi phí biến đổi tính cho một đơn vị sản phẩm không đổi. Chi phí bất biến ( chi phí cố định) : là những chi phí có đặc điểm tổng chi phí cố định không thay đổi khi sản lượng thay đổi nhưng tổng chi phí cố định tính cho một đơn vị sản phẩm thay đổi. Phân loại chi phí theo mối liên hệ quan hệ với lợi nhuận Chi phí thời kỳ: là chi phí phát sinh nó làm giảm lợi nhuận kinh doanh trong kỳ của doanh nghiệp nó bao gồm chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp.
Chi phí sản phẩm: là các khoản chi phí phát sinh tạo thành giá trị của vật tư, tài sản hoặc của sản phẩm và nó được coi là một loại tài sản lưu động của doanh nghiệp và chỉ trở thành phí tổn khi hàng hóa, sản phẩm được tiêu thụ. Phân loại chi phí theo đối tượng tập hợp chi phí và phương pháp tập hợp chi phí. Chi phí trực tiếp: Là những khoản chi phí phát sinh nó tập hợp trực tiếp cho một đối tượng tập hợp chi phí. Chi phí gián tiếp: là loại chi phí nó liên quan đến nhiều đối tượng do đó người ta phải tập hợp chung sau đó phân bổ theo những tiêu thức thích hợp.2 Giá thành sản phẩm và các loại giá thành 1.1 Giá thành sản phẩm Giá thành sản phẩm thực chất là chi phí sản xuất tính cho một khối lượng sản phẩm nhất định đã hoàn thành trong kỳ gọi là tổng giá thành hay tính cho một đơn vị sản phẩm hoàn thành gọi là giá thành đơn vị sản phẩm.
Giá thành sản phẩm là một chỉ tiêu kinh tế tổng hợp phản ánh kết quả của việc sử dụng vật tư, lao động và tiền vốn trong quá trình sản xuất kinh Ph¹m ThÞ HuyÒn_ C§ KT7_K8 Chuyªn §Ò Tèt NghiÖp LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trêng §¹i häc C«ng NghiÖp Hµ Néi 6 Khoa Kinh TÕ doanh. Giá thành còn là căn cứ quan trọng để định giá bán và xác định hiệu quả kinh tế của hoạt động sản xuất kinh doanh.2 Phân loại giá thành Phân loại giá thành theo thời điểm tính và nguồn số liệu để tính giá thành Giá thành kế hoạch: Giá thành kế hoạch được xác định trước khi bước vào kinh doanh trên cơ sở giá thành thực tế kỳ trước và các định mức, các dự toán chi phí kỳ kế hoạch. Giá thành định mức: Giá thành định mức cũng được xác định trước khi sản xuất sản phẩm. Giá thành định mức được xây dựng trên cơ sở các định mức chi phí hiện hành tại từng thời điểm nhất định trong kỳ kế hoạch nên giá thành định mức luôn luôn thay phù hợp với sự thay đổi của các chi phí đạt được trong quá trình sản xuất sản phẩm.
Giá thành thực tế: Giá thành thực tế là chỉ tiêu được xác định sau khi kết thúc quá trình sản xuất sản phẩm trên cơ sở các chi phí phát sinh trong quá trình sản xuất sản phẩm. Cách phân loại giúp cho doanh nghiệp có thể so sánh được giá thành thực tế với giá thành kế hoạch, giá thành định mức để đánh giá các giải pháp hạ giá thành sản phẩm.