Kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty cổ phần kỹ nghệ thực phẩm Á Châu

Khóa luận kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành tại Công ty Kỹ nghệ Thực phẩm Á Châu 2024

• Tác giả: Hồ Trần Lan Anh
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Hoàng
• Trường học: Đại học Huế - Trường Đại học Kinh tế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty cổ phần kỹ nghệ thực phẩm Á Châu
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan kế toán chi phí sản xuất tại Công ty Thực phẩm Á Châu

Kế toán chi phí sản xuất giữ vai trò trung tâm trong công tác quản lý tài chính doanh nghiệp. Tại Công ty Cổ phần Kỹ nghệ Thực phẩm Á Châu, quy trình này phản ánh toàn bộ dòng luân chuyển chi phí phục vụ hoạt động sản xuất. Các yếu tố đầu vào bao gồm nguyên vật liệu trực tiếp, nhân công trực tiếp và chi phí sản xuất chung. Doanh nghiệp ghi nhận chi phí theo từng đối tượng cụ thể. Điều này giúp bộ phận kế toán kiểm soát chặt chẽ hao phí phát sinh ở từng phân xưởng. Đặc thù ngành thực phẩm đòi hỏi công tác kế toán phải phản ánh kịp thời và minh bạch. Việc hạch toán chính xác giúp công ty giảm thiểu thất thoát nguyên liệu thô. Doanh nghiệp áp dụng phương pháp kê khai thường xuyên để theo dõi biến động tài sản. Các chứng từ kế toán được luân chuyển tuần tự và kiểm duyệt nghiêm ngặt. Hệ thống sổ sách phản ánh đầy đủ thông tin phục vụ lập báo cáo tài chính. Nhà quản trị dựa vào số liệu chi phí để đưa ra các quyết định điều hành sản xuất phù hợp. Do đó, tổ chức kế toán chi phí sản xuất là điều kiện tiên quyết giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường.

1.1. Đối tượng và phương pháp tập hợp chi phí

Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất tại công ty được xác định theo từng phân xưởng và đơn đặt hàng. Kế toán sử dụng tài khoản 621 để theo dõi nguyên vật liệu trực tiếp như bột, hạt nhựa và phụ liệu. Tài khoản 622 tập hợp chi phí tiền lương cùng các khoản trích theo lương của công nhân sản xuất. Tài khoản 627 dùng để ghi nhận khấu hao máy móc, điện nước và chi phí phụ trợ khác. Kế toán mở sổ chi tiết cho từng loại chi phí phát sinh hàng ngày. Cuối kỳ kế toán, toàn bộ số liệu tập hợp trên các tài khoản này được kết chuyển sang tài khoản 154 để tiến hành tính giá thành thành phẩm. Quy trình diễn ra tuần tự, bảo đảm tính thống nhất của số liệu.

1.2. Vai trò của việc tính giá thành sản phẩm

Tính giá thành sản phẩm cung cấp thước đo hiệu quả sản xuất kinh doanh của đơn vị. Chỉ tiêu này phản ánh mức tiêu hao tài nguyên trên một đơn vị thành phẩm hoàn thành. Khi nắm rõ chi phí cụ thể, ban giám đốc có cơ sở khoa học để thiết lập giá bán cạnh tranh. Doanh nghiệp dễ dàng nhận diện khâu sản xuất phát sinh lãng phí nhằm có biện pháp can thiệp kịp thời. Thông tin giá thành còn phục vụ công tác lập kế hoạch ngân sách và phân bổ nguồn lực. Ngoài ra, việc xác định đúng giá vốn hàng bán bảo đảm báo cáo kết quả kinh doanh đạt độ tin cậy cao. Điều này tạo nền tảng vững chắc cho sự tăng trưởng ổn định của doanh nghiệp.

II. Thực trạng tính giá thành sản phẩm tại Công ty Thực phẩm Á Châu

Công ty Thực phẩm Á Châu áp dụng mô hình sản xuất liên tục với sản lượng chế biến lớn. Kế toán doanh nghiệp mở sổ theo dõi chi tiết tài khoản 621, 622 và 627 theo chu kỳ hàng tháng. Việc tập hợp chi phí nguyên vật liệu được kiểm soát chặt qua các phiếu xuất kho vật tư. Tuy nhiên, thực tế phát sinh nhiều điểm hạn chế trong quy trình phân bổ chi phí gián tiếp. Tiêu thức phân bổ chi phí sản xuất chung đôi khi chưa phản ánh đúng mức độ hao phí của từng mặt hàng. Điều này làm sai lệch cơ cấu giá thành sản phẩm thực tế. Bên cạnh đó, việc đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ còn gặp nhiều khó khăn. Doanh nghiệp áp dụng phương pháp ước lượng tỷ lệ hoàn thành theo kinh nghiệm cảm quan của cán bộ kỹ thuật. Sự thiếu hụt các chỉ tiêu đo lường chuẩn xác dẫn đến giá trị sản phẩm dở dang thiếu tính nhất quán. Thời điểm lập chứng từ xuất vật liệu đôi lúc bị chậm trễ so với tiến độ sản xuất thực tế. Kế toán viên phải mất nhiều thời gian đối chiếu số liệu tồn kho cuối kỳ. Những hạn chế này ảnh hưởng trực tiếp đến tính kịp thời của thông tin tài chính doanh nghiệp.

2.1. Khó khăn trong phân bổ chi phí sản xuất chung

Chi phí sản xuất chung tại doanh nghiệp phát sinh đa dạng và chiếm tỷ lệ cao trong cơ cấu giá thành. Hiện nay, đơn vị lựa chọn tiêu thức phân bổ chi phí chung theo tiền lương công nhân trực tiếp. Phương pháp này bộc lộ bất cập khi dây chuyền tự động hóa được đưa vào vận hành phổ biến. Máy móc hiện đại làm giảm tỷ trọng chi phí nhân công nhưng làm gia tăng khấu hao và chi phí điện. Khi phân bổ dựa trên tiền lương thợ, các mặt hàng tốn nhiều giờ máy bị phản ánh giá thành thấp hơn thực tế. Ngược lại, sản phẩm thủ công phải gánh chịu chi phí chung quá mức. Tình trạng này gây sai lệch kết quả phân tích lãi lỗ từng mặt hàng.

2.2. Bất cập khi xác định giá trị dở dang cuối kỳ

Quy trình chế biến thực phẩm tại nhà máy diễn ra liên tục qua nhiều công đoạn gia công. Cuối mỗi chu kỳ hạch toán, lượng bán thành phẩm tồn đọng trên dây chuyền tương đối lớn. Kế toán xác định khối lượng dở dang chủ yếu dựa vào số liệu kiểm kê thực tế tại các phân xưởng. Tuy nhiên, việc đánh giá tỷ lệ hoàn thành của nguyên liệu đang pha trộn chưa có quy chuẩn đồng bộ. Sự thiếu chính xác ở khâu này làm sai lệch giá trị sản phẩm dở dang chuyển sang kỳ sau. Khi giá trị dở dang bị ước tính sai, giá thành của lô thành phẩm hoàn thành cũng bị ảnh hưởng theo. Sai số luỹ kế gây khó khăn cho việc kiểm soát định mức hao hụt.

III. Giải pháp kế toán chi phí sản xuất cho Công ty Thực phẩm Á Châu

Để khắc phục những hạn chế, doanh nghiệp cần đồng bộ các giải pháp kế toán chi phí. Thứ nhất, bộ phận kế toán cần cải tiến tiêu thức phân bổ chi phí sản xuất chung. Doanh nghiệp nên kết hợp phân bổ theo giờ máy vận hành cho các khâu tự động hóa cao. Phương pháp này phản ánh khách quan mức độ tiêu hao năng lượng và khấu hao tài sản. Thứ hai, đơn vị cần hoàn thiện quy trình đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ. Việc xác định tỷ lệ hoàn thành tương đương cần áp dụng công thức kỹ thuật chuẩn cho từng loại sản phẩm. Thứ ba, doanh nghiệp cần chuẩn hóa hệ thống định mức kinh tế kỹ thuật. Các định mức tiêu hao nguyên vật liệu chính, bao bì và phụ gia phải được cập nhật định kỳ. Khi có biến động giá cả hoặc công nghệ mới, phòng kỹ thuật cần phối hợp kế toán điều chỉnh kịp thời. Ngoài ra, việc ứng dụng phần mềm kế toán quản trị chuyên sâu là bước đi tất yếu. Phần mềm giúp tự động hóa quá trình tập hợp số liệu và phân bổ chi phí nhanh chóng. Nhờ đó, ban lãnh đạo nhận được báo cáo giá thành chính xác nhằm đưa ra các quyết định kịp thời.

3.1. Hoàn thiện phương pháp tính giá thành theo phân bước

Quy trình sản xuất tại công ty mang tính chất liên tục qua nhiều công đoạn nối tiếp. Doanh nghiệp nên áp dụng triệt để phương pháp tính giá thành phân bước có tính giá thành nửa thành phẩm. Mỗi phân xưởng chế biến được xác định là một bước chi phí độc lập. Chi phí phát sinh tại phân xưởng trước được kết chuyển tuần tự sang phân xưởng kế tiếp. Kế toán dễ dàng kiểm soát chi phí riêng biệt của từng giai đoạn sản xuất. Biện pháp này giúp phát hiện chính xác phân xưởng làm tăng chi phí bất thường. Doanh nghiệp có thể quy trách nhiệm quản lý vật tư rõ ràng cho từng tổ trưởng sản xuất. Nhờ đó, hiệu quả sử dụng nguyên liệu được cải thiện rõ rệt.

3.2. Ứng dụng công nghệ số trong quản trị chi phí

Chuyển đổi số trong kế toán là giải pháp then chốt giúp tối ưu hóa công tác tính giá thành. Công ty Thực phẩm Á Châu cần triển khai hệ thống hoạch định tài nguyên doanh nghiệp ERP đồng bộ. Mọi chứng từ xuất nhập kho vật tư đều được quét mã vạch và ghi nhận tức thời trên hệ thống. Dữ liệu chi phí nhân công từ máy chấm công tự động tích hợp trực tiếp vào bảng lương. Thuật toán phần mềm tự động phân bổ chi phí chung theo tiêu thức giờ máy đã thiết lập sẵn. Thời gian tổng hợp giá thành cuối kỳ giảm từ nhiều ngày xuống vài giờ thao tác. Độ chính xác của số liệu kế toán được bảo đảm tuyệt đối, tránh sai sót thủ công.

IV. Ứng dụng kế toán chi phí sản xuất tại Công ty Thực phẩm Á Châu

Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành là trụ cột quản trị cốt lõi của doanh nghiệp chế biến thực phẩm. Tại Công ty Thực phẩm Á Châu, việc hoàn thiện hệ thống kế toán chi phí mang lại nhiều giá trị thiết thực. Số liệu giá thành minh bạch giúp ban giám đốc thiết lập chính sách giá bán linh hoạt cho từng phân khúc thị trường. Doanh nghiệp chủ động đàm phán hợp đồng cung ứng lớn mà vẫn bảo đảm biên lợi nhuận kỳ vọng. Bên cạnh đó, thông tin chi phí chi tiết hỗ trợ đắc lực cho công tác cắt giảm hao hụt nguyên vật liệu. Ứng dụng thực tiễn của công tác này còn thể hiện ở khâu kiểm soát nội bộ và quản trị rủi ro sản xuất. Doanh nghiệp dễ dàng nhận biết khâu phát sinh lãng phí để thực hiện tái cấu trúc quy trình kịp thời. Việc tính toán chính xác chi phí dở dang và thành phẩm giúp báo cáo tài chính đáp ứng chuẩn mực kiểm toán. Uy tín tài chính của công ty trước đối tác thương mại và các tổ chức tín dụng ngày càng gia tăng. Tóm lại, đổi mới kế toán chi phí là bước đi chiến lược bảo đảm sự phát triển bền vững lâu dài.

4.1. Cơ sở xây dựng chiến lược định giá thành phẩm

Giá thành đơn vị sản phẩm là cơ sở tin cậy để doanh nghiệp định hình chiến lược giá. Trong môi trường cạnh tranh khốc liệt của ngành thực phẩm, chính sách giá bán quyết định thị phần hàng hóa. Kế toán xác định chính xác chi phí từng mẻ sản phẩm giúp doanh nghiệp tránh rủi ro bán dưới giá thành. Đơn vị chủ động áp dụng các chương trình khuyến mãi và chiết khấu thương mại mà vẫn kiểm soát được lợi nhuận gộp. Đồng thời, doanh nghiệp có thể phát triển các dòng sản phẩm mới với mức định giá mục tiêu tối ưu. Đây là đòn bẩy quan trọng giúp mở rộng mạng lưới phân phối rộng khắp toàn quốc.

4.2. Tối ưu hóa chi phí và nâng cao năng lực cạnh tranh

Thông tin chi phí chi tiết giúp nhà quản lý nhận diện chính xác các trung tâm hao phí không cần thiết. Doanh nghiệp triển khai hiệu quả chương trình thực hành tiết kiệm nguyên vật liệu tại từng xưởng sản xuất. Việc kiểm soát định mức chặt chẽ giúp hạn chế tối đa phế phẩm và hư hỏng vật tư. Khi chi phí sản xuất được tối ưu hóa, tỷ suất sinh lời trên mỗi đơn vị thành phẩm gia tăng bền vững. Nguồn vốn tích lũy bổ sung cho phép công ty tái đầu tư vào dây chuyền công nghệ tự động hóa. Doanh nghiệp củng cố vị thế tiên phong trên thị trường thực phẩm và gia tăng sức đề kháng trước khủng hoảng kinh tế.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp tập trung giải quyết bài toán tổ chức công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong môi trường doanh nghiệp sản xuất thực phẩm và bao bì đóng chai. Trong điều kiện toàn cầu hóa và áp lực cạnh tranh trên thị trường, việc kiểm soát chi phí sản xuất nhằm hạ giá thành, nâng cao chất lượng sản phẩm là cơ sở then chốt để duy trì hiệu quả kinh doanh. Thông tin kế toán chi phí và giá thành cung cấp căn cứ trực tiếp cho nhà quản trị đưa ra các quyết định điều hành ngắn hạn và chiến lược dài hạn. Công ty Cổ phần Kỹ nghệ Thực phẩm Á Châu (tiền thân là Nhà máy Bia Huế) sản xuất đa dạng mặt hàng như sữa chua, kem, trái cây sấy, thạch rau câu và nắp chai (nắp ken). Do đó, yêu cầu hạch toán độc lập, phản ánh chính xác chi phí cho từng dòng sản phẩm có ý nghĩa cấp thiết đối với hoạt động quản trị doanh nghiệp.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài gồm:

• Mục tiêu chung: Tìm hiểu thực trạng về kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản xuất tại Công ty Cổ phần Kỹ nghệ Thực phẩm Á Châu.
• Các mục tiêu cụ thể:
  1. Thứ nhất: Hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm của lĩnh vực sản xuất.
  2. Thứ hai: Mô tả thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Kỹ nghệ Thực phẩm Á Châu.
  3. Thứ ba: Từ những phân tích về nguyên nhân dẫn tới các hạn chế, đề xuất những giải pháp góp phần giúp công ty hoàn thiện hơn công tác kế toán nói chung và kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm nói riêng.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Kỹ nghệ Thực phẩm Á Châu.
• Phạm vi không gian: Công ty Cổ phần Kỹ nghệ Thực phẩm Á Châu (số 71 Nguyễn Khoa Chiêm, Phường An Cựu / Phường An Tây, Thành phố Huế, Tỉnh Thừa Thiên Huế).
• Phạm vi thời gian: Số liệu chứng từ và báo cáo tài chính được thu thập trong giai đoạn 3 năm (2021, 2022, 2023). Các nghiệp vụ kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành chi tiết được khảo sát thực tế vào năm 2023, cụ thể là kỳ kế toán tháng 10 năm 2023 đối với quy trình sản xuất sản phẩm nắp chai.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận vận dụng hệ thống lý luận kế toán tài chính doanh nghiệp sản xuất theo quy định hiện hành của Bộ Tài chính Việt Nam:

• Khung lý thuyết và chế độ kế toán: Vận dụng hệ thống tài khoản và nguyên tắc ghi nhận theo Thông tư số 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 của Bộ Tài chính. Các khái niệm nền tảng bao gồm: chi phí sản xuất (lao động sống, lao động vật hóa), giá thành sản xuất, chức năng của giá thành (thước đo bù đắp chi phí, chức năng lập giá, đòn bẩy kinh tế).
• Phân loại chi phí: Phân loại theo nội dung kinh tế thành 7 yếu tố (nguyên vật liệu; nhiên liệu, động lực; tiền lương và các khoản phụ cấp lương; bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, kinh phí công đoàn; khấu hao tài sản cố định; chi phí dịch vụ mua ngoài; chi phí khác bằng tiền); phân loại theo công dụng kinh tế thành các khoản mục (chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí sản xuất chung, chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp); phân loại theo khả năng quy nạp (chi phí trực tiếp, chi phí gián tiếp); phân loại theo mô hình ứng xử (chi phí khả biến, chi phí bất biến, chi phí hỗn hợp).
• Khung phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ: Đánh giá theo chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, theo sản lượng hoàn thành tương đương và theo chi phí sản xuất định mức.
• Khung phương pháp tính giá thành: Phương pháp giản đơn, phương pháp hệ số và phương pháp tỷ lệ.

Phương pháp nghiên cứu thực tế được tác giả triển khai bao gồm:

• Phương pháp thu thập số liệu: Nghiên cứu, tham khảo giáo trình, tài liệu chuyên ngành kế toán; sao chép, thu thập hệ thống hóa đơn, chứng từ gốc (phiếu nhập kho, phiếu xuất kho, phiếu đề xuất vật tư), sổ kế toán (sổ chi tiết các tài khoản 621, 622, 627, 154, nhật ký chứng từ số 10) và báo cáo tài chính tại doanh nghiệp; quan sát trực tiếp dây chuyền sản xuất; phỏng vấn Kế toán trưởng, kế toán phần hành (kế toán vật tư, kế toán tiền lương) và cán bộ quản lý phân xưởng.
• Phương pháp xử lý số liệu: Tổng hợp, phân tích và đối chiếu số liệu; sử dụng các phương pháp kế toán kỹ thuật gồm phương pháp chứng từ kế toán, phương pháp đối ứng tài khoản, phương pháp sổ sách kế toán, phương pháp so sánh (đối chiếu số liệu giữa chứng từ và sổ kế toán; so sánh biến động tài sản, nguồn vốn, kết quả kinh doanh 2021-2023) và phương pháp thống kê mô tả.
• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu thứ cấp trích xuất từ Báo cáo tài chính, Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh giai đoạn 2021-2023 và hệ thống sổ kế toán máy (phần mềm Fast Accounting) của Phòng Kế toán Công ty Cổ phần Kỹ nghệ Thực phẩm Á Châu.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp

Chương 1 hệ thống hóa toàn bộ các vấn đề lý luận cơ bản về chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp sản xuất:

• Trình bày định nghĩa, bản chất kinh tế của chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm, làm rõ mối quan hệ mật thiết giữa hai chỉ tiêu này: chi phí sản xuất phản ánh hao phí phát sinh trong một kỳ nhất định, trong khi giá thành sản xuất biểu thị giới hạn chi phí gắn liền với khối lượng sản phẩm đã hoàn thành.
• Xác định đối tượng tập hợp chi phí sản xuất (sản phẩm, chi tiết sản phẩm, công đoạn, phân xưởng) và phương pháp tập hợp, phân bổ chi phí trực tiếp hoặc gián tiếp theo hệ số phân bổ: $$\text{Hệ số phân bổ chi phí} = \frac{\text{Tổng chi phí sản xuất phát sinh trong kỳ}}{\text{Tổng tiêu thức phân bổ}}$$
• Trình bày 3 phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ: phương pháp theo chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (chỉ tính chi phí nguyên vật liệu chính cho dở dang), phương pháp theo sản lượng hoàn thành tương đương (phân chia thành chi phí nhóm 1 phát sinh đầu kỳ và chi phí nhóm 2 phát sinh theo mức độ hoàn thành), và phương pháp theo chi phí sản xuất định mức.
• Hệ thống hóa trình tự hạch toán chi phí thông qua hệ thống tài khoản kế toán theo Thông tư 200/2014/TT-BTC: Kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (TK 621), Kế toán chi phí nhân công trực tiếp (TK 622), Kế toán chi phí sản xuất chung (TK 627), và Kế toán tập hợp chi phí sản xuất kinh doanh dở dang (TK 154).
• Phân loại giá thành theo thời điểm tính (giá thành kế hoạch, định mức, thực tế) và theo phạm vi phát sinh (giá thành sản xuất, giá thành toàn bộ); chi tiết hóa công thức xác định giá thành theo phương pháp giản đơn, phương pháp hệ số (thông qua hệ số quy đổi về sản phẩm tiêu chuẩn) và phương pháp tỷ lệ.

Chương 2: Thực trạng công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty cổ phần kỹ nghệ thực phẩm Á Châu

Chương 2 phản ánh toàn diện thực trạng tổ chức quản lý, tổ chức công tác kế toán và quy trình hạch toán chi phí tại đơn vị khảo sát:

• Tổng quan doanh nghiệp: Tiền thân là Nhà máy Bia Huế (thành lập năm 1990 với thương hiệu Huda Beer; năm 1994 liên doanh với Carlsberg Đan Mạch giữ 50% vốn). Năm 2005 đầu tư thêm các dây chuyền sữa chua, kem, trái cây sấy, thạch rau câu và nắp chai đóng chai thủy tinh. Năm 2009 chuyển phần vốn liên doanh cho Công ty TNHHNN MTV Xổ số kiến thiết Thừa Thiên Huế và thực hiện cổ phần hóa theo Quyết định số 160/QĐ-UBND ngày 20/01/2009 của UBND tỉnh Thừa Thiên Huế. Công ty nhận Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh số 3300101526 ngày 01/03/2011.
• Cơ cấu tổ chức: Hội đồng quản trị, Ban Giám đốc quản lý hai khối gồm Khối sản xuất (Phân xưởng kem, Phân xưởng chíp, Phân xưởng nắp chai, Phân xưởng sữa chua, Tổ điện cơ) và Khối hành chính (Phòng vật tư, Phòng tổ chức hành chính, Phòng kế hoạch thị trường, Phòng kế toán).
• Bộ máy kế toán: Gồm Kế toán trưởng (bà Lê Thị Thủy Ngân phụ trách chung, lập BCTC), Kế toán tiền lương và thuế (bà Hồ Thị Hoài Phương phụ trách thanh toán, thu chi, quỹ, kế toán giá thành, tiền lương, BHXH, thuế), Kế toán vật tư (bà Nguyễn Thị Kim Phượng phụ trách theo dõi nhập - xuất - tồn, mở sổ chi tiết vật liệu), và Thủ quỹ (bà Nguyễn Thị Thùy Lan).
• Chính sách kế toán áp dụng: Thông tư 200/2014/TT-BTC; thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ; niên độ kế toán từ 01/01 đến 31/12; trích khấu hao TSCĐ theo phương pháp đường thẳng; xuất kho nguyên vật liệu theo phương pháp bình quân gia quyền; tính giá thành theo phương pháp giản đơn; hình thức sổ kế toán máy sử dụng phần mềm Fast Accounting (trên nền tảng hình thức Nhật ký chung).
• Tình hình tài chính và kết quả kinh doanh giai đoạn 2021-2023:

Chỉ tiêu	Năm 2021	Năm 2022	Năm 2023	Biến động 2022/2021 (%)	Biến động 2023/2022 (%)
Tài sản ngắn hạn	16.889	15.420	15.564	-8,70	+0,93
Tài sản dài hạn	7.452	6.268	4.719	-15,89	-24,71
Tổng tài sản	23.341	21.688	20.283	-6,21	-6,04
Nợ phải trả	3.053	2.442	1.821	-20,01	-25,43
Vốn chủ sở hữu	19.288	18.246	18.462	-5,40	+1,18
Doanh thu thuần	-	31.357	-	-16,19	-
Lợi nhuận gộp	-	4.852	-	+0,52	-
Lợi nhuận sau thuế TNDN	-	310.045	-	-58,79	-

(Số liệu tổng hợp từ Bảng 2.1 và Bảng 2.2 trong khóa luận; đơn vị tính theo nguyên bản tài liệu)

• Quy trình sản xuất sản phẩm nắp chai: Dây chuyền liên tục gồm các bước: Thép tấm $\rightarrow$ Xử lý, in, phủ bề mặt $\rightarrow$ Dập tạo hình nắp (máy dập PTC) $\rightarrow$ Xi lô chứa nắp $\rightarrow$ Đổ lớp lót đệm kín (máy gia nhiệt đùn nhựa PVC hạt dẻo PMC) $\rightarrow$ Kiểm tra chất lượng bằng hệ thống camera $\rightarrow$ Làm nguội $\rightarrow$ Định lượng đếm mẻ $\rightarrow$ Đóng thùng carton $\rightarrow$ Chất pallet $\rightarrow$ Nhập kho thành phẩm.
• Thực tế hạch toán chi phí nắp chai trong tháng 10/2023:
  • Chi phí NVLTT: Nguyên vật liệu mua ngoài được nhập kho theo giá mua thực tế (ví dụ: ngày 11/10/2023 nhập mua thép lá Dung Quất theo Hóa đơn số 1234 seri 1C23TBB của Công ty CP bao bì Dược Q. Phú Nhuận với 1.011 tấm đơn giá 35.187 đồng và 4.989 tấm đơn giá 37.013 đồng, tổng thanh toán 222.191.200 đồng). Ngày 25/10/2023, căn cứ Phiếu đề xuất vật tư của phân xưởng nắp chai, kế toán lập Phiếu xuất kho số 1NC, 2NC/10 xuất dùng vật tư cho sản xuất nắp chai:

STT	Tên vật tư	Đơn vị tính	Số lượng	Đơn giá (đồng)	Thành tiền (đồng)
1	Thùng nắp ken mẫu mới	Bộ	550,00	20.000	11.000.000
2	Giấy in 100x60 (in thường)	Cuộn	6,00	70.858	452.151
3	Băng keo trong	Cuộn	30,00	15.772	473.173
4	Thép tấm Thạch Bích	Tấm	2.600,00	52.047	135.746.000
5	Ribbon dạng cuộn 110x100	Cuộn	2,00	71.872	143.744
6	Hạt nhựa trắng X0571	Kg	1.500,00	41.965	62.530.000
7	Bao PE nắp ken	Kg	30,00	49.998	1.943.000
8	Hạt nhựa PE	Kg	25,00	44.000	1.000.000
9	Thép lá Dung Quất	Tấm	8.734,00	51.709	451.493.000
Tổng cộng					664.780.000

• Định khoản xuất kho: Nợ TK 621: 664.780.000 đồng / Có TK 1521, 1522: 664.780.000 đồng. Cuối kỳ ngày 31/10/2023, kế toán thực hiện kết chuyển chi phí NVLTT của sản phẩm nắp chai (mã SP800) sang TK 154 là 664.551.000 đồng (đồng thời kết chuyển sản phẩm sữa chua SP10 là 173.229.000 đồng).

Chương 3: Một số đánh giá góp phần hoàn thiện công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty cổ phần kỹ nghệ thực phẩm Á Châu

Chương 3 trình bày các phân tích đánh giá ưu - nhược điểm và giải pháp đề xuất:

• Đánh giá ưu điểm: Bộ máy kế toán được tổ chức tương đối gọn nhẹ; công ty áp dụng phần mềm kế toán Fast Accounting giúp tăng tốc độ xử lý chứng từ, đối chiếu số liệu và lập báo cáo tài chính; quy trình luân chuyển chứng từ nhập, xuất kho vật tư được kiểm soát qua nhiều khâu (quản đốc phân xưởng, phòng vật tư, thủ kho, kế toán). Việc áp dụng Thông tư 200/2014/TT-BTC đảm bảo tính thống nhất pháp lý.
• Đánh giá hạn chế: Kế toán tiền lương và thuế phải kiêm nhiệm quá nhiều phần hành (quỹ tiền mặt, thanh toán tạm ứng, kế toán giá thành, BHXH, thuế), dẫn đến khối lượng công việc dồn ép vào thời điểm cuối tháng; việc tập hợp và phân bổ một số khoản mục chi phí sản xuất chung còn mang tính dồn tích; hệ thống định mức tiêu hao nguyên vật liệu (thép, hạt nhựa PVC) cần được rà soát cập nhật thường xuyên trước sự biến động của giá cả thị trường.
• Đề xuất giải pháp:
  • Đối với tổ chức bộ máy: Sắp xếp lại nhiệm vụ, tách riêng phần hành kế toán giá thành chuyên trách hoặc phân bổ bớt nhiệm vụ thu chi quỹ tiền mặt để nhân viên kế toán tập trung chuyên sâu cho việc tính giá thành chính xác.
  • Đối với nghiệp vụ kế toán chi phí và tính giá thành: Hoàn thiện phương pháp theo dõi chi tiết chi phí dở dang, cập nhật các bảng định mức tiêu hao vật tư kỹ thuật cho phân xưởng nắp chai, kiểm soát chặt chẽ phế phẩm dập nắp và bavia thép để giảm thiểu chi phí phát sinh ngoài định mức.

Kết quả và đóng góp

Kết quả phân tích số liệu tài chính và thực trạng kế toán:

• Phản ánh rõ nét bức tranh tài chính 2021-2023: Vốn chủ sở hữu của công ty chiếm tỷ trọng chủ đạo và tăng dần qua các năm (từ 85,15% năm 2021 lên 90,46% năm 2023), nợ phải trả giảm dần (từ 14,85% xuống 9,54%), phản ánh chính sách tài chính sử dụng vốn tự có an toàn, không phụ thuộc vào vốn vay (chi phí lãi vay ghi nhận bằng 0). Tuy nhiên, doanh thu thuần năm 2022 giảm 16,19% và lợi nhuận sau thuế TNDN giảm 58,79% so với năm 2021, đòi hỏi công ty phải thắt chặt kiểm soát chi phí sản xuất để chặn đà suy giảm lợi nhuận.
• Minh họa chi tiết quy trình hạch toán dòng chi phí sản xuất nắp chai tháng 10/2023: Tập hợp đầy đủ chứng từ xuất dùng vật tư trị giá 664.780.000 đồng và nghiệp vụ kết chuyển chi phí NVLTT sang TK 154 cho mã sản phẩm SP800 đạt 664.551.000 đồng.

Giải pháp và đóng góp của đề tài:

• Đề xuất kiện toàn việc phân công lao động kế toán nhằm giảm tải áp lực kiêm nhiệm cho kế toán tiền lương - thuế - giá thành.
• Kiến nghị cụ thể về quản lý định mức kỹ thuật tiêu hao thép tấm và hạt nhựa lót đệm, chuẩn hóa việc ghi nhận hao hụt trong quá trình dập và ép nguội nắp chai.
• Khóa luận đóng góp nguồn dữ liệu mô tả thực tế về phương pháp kế toán chi phí theo Thông tư 200/2014/TT-BTC trên phần mềm Fast Accounting tại một doanh nghiệp thực phẩm chuyển đổi từ doanh nghiệp nhà nước sau cổ phần hóa.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của nghiên cứu:

• Do giới hạn về mặt thời gian thực tập và kinh nghiệm thực tế của sinh viên, khóa luận chỉ tập trung đi sâu vào quy trình hạch toán chi phí sản xuất của một sản phẩm duy nhất là nắp chai trong một kỳ kế toán điển hình (tháng 10 năm 2023), chưa thực hiện khảo sát đồng bộ toàn bộ các dòng sản phẩm khác (kem, chíp sấy, sữa chua, thạch rau câu).
• Số liệu minh chứng về chi phí nhân công trực tiếp và chi phí sản xuất chung trong văn bản mới dừng ở mức mô tả biểu mẫu và trình tự nguyên lý, chưa cung cấp trọn vẹn số liệu đối chiếu tổng hợp cả năm 2023 của toàn phân xưởng.

Hướng nghiên cứu tiếp:

• Mở rộng phạm vi nghiên cứu hạch toán chi phí sang toàn bộ các mặt hàng thực phẩm chủ lực của công ty (sữa chua, kem que, kem hộp, trái cây sấy khô).
• Nghiên cứu so sánh chi phí giá thành qua nhiều kỳ liên tiếp (theo quý, theo năm) nhằm xây dựng mô hình dự báo chi phí sản xuất và phân tích sâu hơn độ nhạy của giá thành đối với biến động giá thép và hạt nhựa nhập khẩu.

Giá trị tham khảo

Tài liệu khóa luận có giá trị tham khảo thiết thực đối với:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán và Tài chính doanh nghiệp đang thực hiện khóa luận, đồ án tốt nghiệp về chuyên đề kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại các doanh nghiệp chế biến, gia công phụ trợ.
• Người làm công tác thực tế tại các doanh nghiệp sản xuất bao bì kim loại, nắp chai hoặc chế biến thực phẩm có thể tham khảo quy trình luân chuyển chứng từ nhập - xuất vật tư, cách thiết lập tài khoản chi tiết (TK 621, 622, 627, 154) và quy trình hạch toán trên phần mềm Fast Accounting.
• Cán bộ quản lý chi phí có thể tham khảo quy trình công nghệ 10 bước sản xuất nắp chai để xác định các điểm kiểm soát tiêu hao vật liệu (thép cuộn, hạt nhựa PVC).

Câu hỏi thường gặp

Khóa luận lựa chọn khảo sát quy trình kế toán chi phí cho sản phẩm cụ thể nào?
Khóa luận chọn khảo sát chuyên sâu công tác tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành cho sản phẩm nắp chai (nắp ken dùng cho chai bia, nước khoáng, nước ngọt đóng chai thủy tinh) tại Phân xưởng nắp chai trong kỳ kế toán tháng 10 năm 2023.

Công ty Cổ phần Kỹ nghệ Thực phẩm Á Châu áp dụng những chế độ và chính sách kế toán cơ bản nào?
Công ty áp dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp ban hành theo Thông tư số 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 của Bộ Tài chính; tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ; trích khấu hao TSCĐ theo phương pháp đường thẳng; tính giá trị xuất kho nguyên vật liệu theo phương pháp bình quân gia quyền; tính giá thành sản phẩm theo phương pháp giản đơn; và ghi sổ kế toán trên phần mềm Fast Accounting.

Cơ cấu tài sản và nguồn vốn của công ty biến động như thế nào qua 3 năm 2021 - 2023?
Tổng tài sản của công ty giảm liên tục từ 23.341 đồng (2021) xuống 21.688 đồng (2022) và 20.283 đồng (2023), trong đó tài sản ngắn hạn luôn chiếm tỷ trọng lớn (>68% đến 77%). Về nguồn vốn, công ty hoạt động chủ yếu bằng vốn chủ sở hữu (chiếm trên 85% đến 90,46% tổng nguồn vốn), nợ phải trả có xu hướng giảm dần (từ 14,85% năm 2021 xuống 9,54% năm 2023) và công ty không phát sinh chi phí lãi vay.

Trong tháng 10/2023, chi phí nguyên vật liệu trực tiếp xuất cho phân xưởng nắp chai gồm những vật tư chính nào?
Theo Phiếu xuất kho số 1NC, 2NC/10 ngày 25/10/2023, chi phí NVLTT xuất dùng gồm 9 loại vật tư với tổng trị giá 664.780.000 đồng, trong đó chiếm tỷ trọng lớn nhất là thép lá Dung Quất (451.493.000 đồng), thép tấm Thạch Bích (135.746.000 đồng), hạt nhựa trắng X0571 (62.530.000 đồng) và thùng nắp ken mẫu mới (11.000.000 đồng).

Bộ máy kế toán của công ty phân công nhân sự phụ trách phần hành tính giá thành như thế nào?
Phần hành kế toán giá thành do bà Hồ Thị Hoài Phương (Kế toán tiền lương và thuế) đảm nhận, kết hợp với các nhiệm vụ khác gồm thu chi quỹ tiền mặt, thanh toán tạm ứng, tính lương, trích bảo hiểm (BHXH, BHYT) và xử lý nghĩa vụ thuế.

Kết luận

Khóa luận của sinh viên Hồ Trần Lan Anh đã phản ánh toàn diện thực trạng công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành tại Công ty Cổ phần Kỹ nghệ Thực phẩm Á Châu theo chuẩn mực Thông tư 200/2014/TT-BTC. Nghiên cứu cung cấp minh chứng số liệu chi tiết về quy trình hạch toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp cho dòng sản phẩm nắp chai qua hệ thống phần mềm Fast Accounting trong kỳ kế toán tháng 10 năm 2023. Đồng thời, tác giả đã đánh giá khách quan các ưu điểm về luân chuyển chứng từ cũng như những hạn chế về tình trạng kiêm nhiệm nhân sự kế toán, từ đó đưa ra các kiến nghị hoàn thiện phù hợp với quy mô thực tế của doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1:Cơ sở lý luận về kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phNm trong doanh nghiệp -Chương 2: Thực trạng kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phNm tại Công ty cổ phần kỹ nghệ thực phNm Á Châu. -Chương 3:Một số đánh giá góp phần hoàn thiện công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phNm tại công ty cổ phNn kỹ nghệ thực phNm Á Châu. Phần III: Kết luận và kiến nghị 3 PHẦ II: ỘI DU G VÀ KẾT QUẢ GHIÊ CỨU CHƯƠ G 1 : CƠ SỞ LÝ LUẬ VỀ KẾ TOÁ TẬP HỢP CHI PHÍ SẢ XUẤT VÀ TÍ H GIÁ THÀ H SẢ PHẨM TRO G DOA H GHIỆP 1.1 Tổng quan về chi phí sản xuất và tính giá thành sản phum 1.1 Tổng quan về chi phí sản xuất 1.1 Khái niệm chi phí và chi phí sản xuất a. Khái niệm chi phí “Chi phí là tổng các khoản làm giảm lợi ích kinh tế trong kỳ kế toán dưới hình thức các khoản tiền chi ra, các khoản khấu trừ tài sản hoặc phát sinh các khoản nợ dẫn đến làm giảm vốn chủ sở hữu, không bao gồm các khoản phân phối cho cổ đông hoặc chủ sở hữu.

Khái niệm chi phí sản xuất Chi phí sản xuất là toàn bộ hao phí về lao động sống, lao động vật hóa và các chi phí cần thiết khác mà doanh nghiệp bỏ ra có liên quan đến việc chế tạo sản phNm, loại dịch vụ trong một thời kì nhất định. Phân loại chi phí sản xuất a. Phân loại theo nội dung kinh tế – Để phục vụ cho việc tập hợp, quản lý chi phí theo nội dung kinh tế địa điểm phát sinh, chi phí được phân theo yếu tố. Cách phân loại này giúp cho việc xây dựng và phân tích định mức vốn lưu động cũng như việc lập, kiểm tra và phân tích dự toán chi phí.

“Toàn bộ chi phí được chi làm 7 yếu tố sau: + Yếu tố nguyên liệu, vật liệu: bao gồm toàn bộ giá trị nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ, phụ tùng thay thế, công cụ dụng cụ… sử dụng vào sản xuất kinh doanh (loại trừ giá trị dùng không hết nhập lại kho và phế liệu thu hồi cùng với nhiên liệu, động lực). + Yếu tố nhiên liệu, động lực sử dụng vào quá trình sản xuất kinh doanh trong kỳ (trừ số dùng không hết nhập lại kho và phế liệu thu hồi). + Yếu tố tiền lương và các khoản phụ cấp lương: phản ánh tổng số tiền lương và phụ cấp mang tính chất lượng phải trả cho người lao động. 4 + Yếu tố BHXH, BHYT, KPCĐ trích theo tỷ lệ quy định trên tổng số tiền lương và phụ cấp lương phải trả lao động.

+ Yếu tố khấu hao TSCĐ: phản ánh tổng số khấu hao TSCĐ phải trích trong kỳ của tất cả TSCĐ sử dụng cho sản xuất kinh doanh trong kỳ. + Yếu tố chi phí dịch vụ mua ngoài: phản ánh toàn bộ chi phí dịch vụ mua ngoài dùng vào sản xuất kinh doanh. + Yếu tố chi phí khác bằng tiền: phản ánh toàn bộ chi phí khác bằng tiền chưa phản ánh vào các yếu tố trên dùng vào hoạt động sản xuất kinh doanh trong kỳ. Phân loại theo công dụng kinh tế Căn cứ vào ý nghĩa của chi phí trong giá thành sản phNm và để thuận tiện cho việc tính giá thành toàn bộ, chi phí được phân theo khoản mục, cách phân loại này dựa vào công dụng của chi phí và mức phân bổ chi phí cho từng đối tượng + Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp là toàn bộ chi phí nguyên vật liệu được sử dụng trực tiếp cho quá trình sản xuất chế tạo sản phNm, lao vụ, dịch vụ.