CHƯƠNG 1 CO SO LY THUYET VE KE TOAN CHI PHi SAN XUAT PHUC VU CONG TAC KIEM SOAT CHI PHi TRONG DOANH NGHIEP 1. VAI TRO CUA KE TOAN CHI PHi SAN XUAT PHUC VU CONG TÁC KIÊM SOÁT CHI PHÍ Kế toán quản trị chỉ phí có vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động quản trị vì giúp quản trị rủi ro trước khi tiến hành hoạt động và kiểm soát trong khâu tô chức thực hiện hoạt động. Các nhà quản trị biết được hoạt động nảo, bộ phận nào là tác nhân phát sinh rủi ro, chỉ phí (nguồn rủi ro), cơ cấu rủi ro, đối tượng chịu ảnh hưởng của rủi ro (tài chính, nhân lực, năng suất, thương hiệu.), khả năng xảy ra rủi ro, chỉ phí và mức độ phát sinh tối đa có thể chấp nhận là bao nhiêu để đạt được mục tiêu. nhờ vào các thông tin được cung cấp bởi kế toán quản trị chỉ phí.
Đồng thời, các thông tin đó sẽ giúp nhà quản trị đánh giá được hiệu quả của quy trình hoạt động hiện tại và đưa ra các phương án cải tiến quy trình hoạt động đẻ ngăn ngừa các rủi ro phát sinh làm ảnh hưởng đến hiệu quả của hoạt động. Kinh doanh là quá trình doanh nghiệp sử dụng các nguồn lực kinh tế để cung cấp sản phẩm, dịch vụ có ích cho người tiêu dùng; quá trình đó làm phát sinh các loại chỉ phí tại nhiều địa điểm khác nhau trong doanh nghiệp. Do vậy, việc tập hợp chỉ phí và tính giá thành là một nội dung cơ bản và có tính truyền thống trong kế toán quản trị. Tính giá thành là nội dung có tính xuất phát điểm cho nhiều công việc khác nhau trong công tác quản trị, vì nó có mối quan hệ mật thiết với nhiều chức năng quản trị, như hoạch định, tổ chức kiểm soát và ra quyết định.
Tính giá không chỉ là việc tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp sản xuất, mà còn là giá phí của các hoạt động dịch vụ và nhiễu hoạt động khác có nhu cầu quản trị chỉ phí. Đặc điểm của chỉ phí sản xuất Theo tac giả Nguyễn Văn Hải (2012): “quá trình hoạt động của doanh nghiệp thực chất là sự vận động, kết hợp, tiêu dùng, chuyên đổi các yếu tố sản xuất kinh doanh đã bỏ ra để tạo thành các sản phẩm công việc, lao vụ nhất định”. Toàn bộ các hao phí về lao động sống cần thiết, lao động vật hóa và các chỉ phí khác mà doanh nghiệp phải chỉ ra trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh, biểu hiện bằng tiền và tính cho một kỳ nhất định được xem là chỉ phí của doanh nghiệp. Như vậy, những phí tổn về tải nguyên, vật chất, về lao động và gắn liền với mục đích kinh doanh chính là bản chất của chỉ phí trong.
hoạt động của doanh nghiệp. Mặt khác, cũng theo tác giả Nguyễn Văn Hải (2012), khi xem xét bản chất của chỉ phí trong doanh nghiệp cần phải xác định rõ: - Chỉ phí của doanh nghiệp phải được đo lường và tính toán bằng tiền trong một khoảng thời gian xác định; - Khối lượng các yếu tố sản xuất đã tiêu hao trong kỳ và giá cả của một đơn vị yếu tố sản xuất đã hao phí chính là hai nhân tố ảnh hưởng đến độ lớn của chỉ phí. Việc nghiên cứu và nhận thức chỉ phí còn phụ thuộc vào góc độ nhìn nhận trong từng loại kế toán khác nhau. Theo tác giả Nguyễn Văn Hải (2012): - Trên góc độ kế toán tài chính, chỉ phí được nhìn nhận như những khoản phí tổn phát sinh gắn liền với hoạt động của doanh nghiệp để đạt được một sản phẩm, lao vụ, dịch vụ nhất định; được xác định bằng tiền của những hao phí về lao động sống cần thiết và lao động vật hóa.
trên cơ sở chứng từ, tài liệu bằng. chứng chắc chắn. ~ Trên góc độ kế toán quản trị, chỉ phí còn được nhận thức theo phương thức nhận diện thông tin ra quyết định. Chỉ phí có thể là phí tổn thực tế gắn liền với hoạt động sản xuất kinh doanh hàng ngày khi tổ chức thực hiện, kiểm tra, ra quyết định; có thể là phí tôn ước tính đẻ thực hiện dự án, phí tốn mắất đi khi lựa chọn phương án, bỏ qua cơ hội kinh doanh.
Cũng theo tác giả Nguyễn Văn Hải (2012), “quản trị chỉ phí trong doanh nghiệp bao gồm bốn chức năng: lập kế hoạch chỉ phí: tô chức thực hiện chỉ phí: ghi chép và phản ánh vào số sách kế toán các khoản chỉ phí phát sinh trong thực. hiện; phân tích đánh giá và ra quyết định”. Lập kế hoạch chỉ phí Lập kế hoạch chỉ phí là việc xác định toàn bộ mọi chỉ phí doanh nghiệp bỏ ra để sản xuất và tiêu thụ sản phẩm của kỳ kế hoạch. Thông qua việc lập kế hoạch, doanh nghiệp có thê kiểm tra tình hình sử dụng chỉ phí, phát hiện khả năng tiết kiệm chỉ phí để thúc đầy cải tiến biện pháp quản lý; là trợ thủ “đắc lực” cho việc hoàn thành nhiệm vụ tiết kiệm chỉ phí của doanh nghiệp.
Kế hoạch chỉ phí sản xuất được thể hiện qua đầy đủ theo ba loại chỉ phí: nguyên vật liệu trực tiếp, nhân công trực tiếp và sản xuất chung. ~ Kế hoạch chỉ phí NVLTT phản ánh tất cả chỉ phí NVLTT cần thiết để đáp ứng yêu cầu sản xuất đã được thể hiện trên dự toán khối lượng sản phẩm sản xuất, Để lập kế hoạch NVLTT cần xác định định mức tiêu hao nguyên vật liệu để sản xuất sản phẩm. ~ Kế hoạch chỉ phí NCTT cung cấp những thông tin quan trọng liên quan đến quy mô của lực lượng lao động cân thiết cho kỳ kế hoạch. Mục tiêu cơ bản của kế hoạch nảy là duy trì lực lượng lao động vừa đủ để đáp ứng yêu cầu sản xuất, tránh tình trạng lăng phí sử dụng lao động.
Đề lập kế hoạch, doanh nghiệp. cẩn sử dụng định mức lao động từng công đoạn trong dây chuyền sản xuất sản 10 phẩm: tiền công cho từng giờ lao động hoặc từng sản phẩm nếu doanh nghiệp trả lương theo sản phẩm. ~ Kế hoạch chỉ phí SXC là lập các chỉ phí liên quan đến phục vụ và quản lý hoạt động sản xuất, phát sinh trong phân xưởng. Lập kế hoạch chỉ phí SXC ở các doanh nghiệp thường được xem là nhiệm vụ cơ bản nhằm giảm chỉ phí và hạ thấp giá thành.
Do vậy, tăng giảm chỉ phí phụ thuộc vào nhiều yếu tố trong đó có trách nhiệm của các nhà quản trị từng phân xưởng, từng trung tâm. Các chỉ phí này độc lập tương đối với mức hoạt động, có sự liên đới với cấu trúc của đơn vị sản xuất, Để cung cấp thông tin cho việc lập kế hoạch chỉ phí sản xuất, công tác kế toán tập hợp chỉ phí và tính giá thành phải đầy đủ, chỉ tiết theo từng khoản mục, bộ phận, đối tượng chỉ phí, theo thực tế phát sinh. Có như vậy việc lập kế hoạch chỉ phí mới xác với thực tế, chỉ tiết, dễ dàng chiếu kiểm tra khi thực hiện. Tổ chức thực hiện chỉ phí sản xuất sản phẩm Để kế hoạch được thực hiện hiệu quả nhất, nhà quản trị phải phối hợp tốt giữa con người và các nguồn lực hiện có.
Thực hiện chỉ phí là việc thực hiện các kế hoạch chỉ phí đã đề ra trong từng khâu, từng bước công việc sản xt Để thực hiện tốt chức năng này, nhà quản trị cần thông tin kế toán, nhất là thông tin kế toán quản trị chỉ phí. Nhà quản trị cần được cung cấp thông tin để ra quyết định sản xuất đúng đắn trong quá trình lãnh đạo hoạt động, phù hợp với mục tiêu chung. Ghi chép va phan ánh vào sỗ sách kế toán các khoản chỉ phí phát sinh trong thực hiện Để hệ thống lại toàn bộ chỉ phí phát sinh theo từng khoán mục chỉ phí, vụ việc. từ đó hỗ trợ cho việc phân tích, đánh giá và ra quyết định của các nha quan trị thì việc ghỉ chép và phản ánh vào số sách kế toán các khoản chỉ phí phát sinh trong thực hiện là bước rất quan trọng.
Tùy theo từng phương pháp, từng đối tượng chỉ phí và tính giá thành mà kế toán có những phương pháp ghi chép và phản ánh vào số sách khác nhau. Lựa chọn được phương pháp tập hợp chỉ phí và tính giá thành đúng đắn sẽ giúp quá trình ghi chép số sách được chỉ tiết, đầy đủ, phục vụ tốt cho công tác kiểm tra, đánh giá. 4L Phân tích đánh giá và ra quyết định Sau khi lập kế hoạch, tổ chức thực hiện kế hoạch thì nhà quản trị phải kiểm tra và đánh giá việc thực hiện. So sánh kế hoạch với thực hiện là phương, pháp thường sử dụng, từ đó sẽ phát hiện sự khác nhau giữa kết quả đạt được và mục tiêu đặt ra.
Lựa chọn được cách đánh giá phù hợp có tác dụng khuyến khích nhà quản trị thực hiện tốt nhiệm vụ. Nếu chọn cách đánh giá không phù hợp hoặc chưa phù hợp, chưa chính xác, không đúng, sẽ dẫn đến giải pháp điều hành không đúng gây tổn hại đến hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. 'Hầu hết thông tin do kế toán quản trị cung cắp nhằm phục vụ chức năng ra quyết định của nhà quản trị. Vì vậy, ra quyết định là một chức năng quan trọng xuyên suốt quá trình của quản trị doanh nghiệp.
Để có thông tin một cách thích hợp, có độ chính xác cao, đáp ứng được yêu cầu của nhà quản lý, nhà quản trị các cấp sẽ yêu cầu thực hiện các nghiệp vụ phân tích chuyên môn để chọn lọc. Để có thể quản trị chỉ phí sản xuất thì các nhà quản trị luôn cần có thông. tin cung cấp từ kế toán chỉ phí phục vụ công tác kiểm soát chỉ phí một cách chính xác, nhanh chóng và hiệu quả, nhằm xây dựng kế hoạch. kiểm soát, đánh giá hoạt động và ra các quyết định hợp lý.
Ngoài ra, còn cung cấp thông tin về chỉ phí ước tính cho các sản phẩm. dịch vụ hoặc các đối tượng khác theo yêu cầu của nhà quản lý nhằm giúp họ ra các quyết định quan trọng về sản xuất, cơ 12 cấu sản phẩm sản xuất cho các hoạt động của doanh nghiệp. Quản trị chỉ phí sản xuất giúp doanh nghiệp tập trung hết mọi nguồn lực của mình vào những ưu điểm và lợi thế, giúp doanh nghiệp có thể cải thiện chất lượng sản phẩm hay dịch vụ của mình mà không làm thay đổi chỉ phí. Mặt khác, quán trị chỉ phí sản xuất còn giúp người ra quyết định nhận diện được các.