CHƯƠNG 1 : MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT SẢN PHẨM BÚT MÁY TRƯỜNG SƠN TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN VPP HỒNG HÀ 1. Một số định nghĩa , khái niệm cơ bản. - Chi phí: Là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí lao động sống và các hao phí lao động cần thiết khác mà doanh nghiệp đã bỏ ra trong một thời kỳ nhất định( tính theo tháng, quý, năm). - Chi phí sản xuất : chi phí sản xuất là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí về lao động sống và lao động vật hoá và các chi phí khác mà doanh nghiệp đã chi ra để tiến hành các hoạt đông sản xuất kinh doanh trong một thời kỳ.
- Chi phí NVLTT : Gồm các chi phí về nguyên liệu chính và vật liệu phụ được sử dụng trực tiếp để sản xuát ,chế tọa sản phẩm. - Chi phí NCTT : Gồm tiền lương chính , lương phụ , các khoản tiền thưởng , bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế , kinh phí công đoàn phát sinh trong kỳ của công nhân trực tiếp sản xuất sản phẩm. - Chi phí sản xuất chung : Gồm tiền lương và các khoản chính theo lương của nhân viên quản lý phân xưởng , chi phí công cụ dụng cụ , dịch vụ mua ngoài và chi phí bàng tiền khác. * Chi phí sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp gồm nhiều loại khác nhau.
Để thuận tiện cho công tác quản lý, hạch toán kiểm tra chi phí cũng được phục vụ cho việc ra quyết định kinh doanh, chi phí sản xuất cần được phân loại theo những tiêu thức phù hợp. a) Phân loại chi phí sản xuất theo nội dung, tính chất kinh tế của chi phí ( theo yếu tố chi phí ) Theo cách phân loại này, người ta sắp xếp các chi phí có cùng nội dung và tính chất kinh tế vào một loại gọi là yếu tố chi phí mà không cần phân biệt chi phí đó phát sinh ở lĩnh vực hoạt động nào. Vì vậy khi quản lý hạch toán chi phí sản xuất, các doanh nghiệp phải theo dõi được chi phí theo 5 yếu tố sau: - Chi phí nguyên liệu và vật liệu. SV :Ph¹m ThÞ Sen 3 Líp K39 DK 15 Chuyên đề thực tập GVHD :TS LÊ THỊ THANH HẢI - Chi phí nhân công.
- Chi phí khấu hao máy móc thiết bị. - Chi phí dịch vụ mua ngoài. - Chi phí khác bằng tiền. b) Phân loại chi phí sản xuất theo công dụng kinh tế ( theo khoản mục ).
Căn cứ vào mục đích, công dụng của chi phí để sắp xếp những chi phí có cùng một mục đích và công dụng vào cùng một khoản mục chi phí. Chi phí sản xuất kinh doanh chia làm 03 khoản mục. - Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp. - Chi phí nhân công trực tiếp.
- Chi phí sản xuất chung. c) Phân loại chi phí sản xuất theo mối quan hệ giữa chi phí và mức độ hoạt động. Chi phí sản xuất của doanh nghiệp được chia làm 3 loại: - Chi phí biến đổi ( Biến phí ). - Chi phí cố định (đ ịnh ph í) 1.2 Phân tích nội dung nghiên cứu đề tài 1.1 Đối tượng tập hợp chi phí và phương pháp tập hợp chi phí - Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất là phạm vi, giới hạn để tập hợp chi phí sản xuất phát sinh trong kỳ theo phạm vi, giới hạn đó, nhằm đáp ứng yêu cầu kiểm soát chi phí sản phẩm.
Thực chất của việc xác định đối tượng tập hợp chi phí sản xuất chính là xác định nơi các chi phí đó phát sinh hoặc các đối tượng gánh chịu chi phí. + Địa điểm phát sinh chi phí như: phân xưởng, đội trại sản xuất… + Đối tượng gánh chịu chi phí: sản phẩm, công việc hoặc lao vụ do doanh nghiệp đang sản xuất, công trình, hạng mục công trình, đơn đặt hàng… Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất trong doanh nghiệp có thể là: + Từng sản phẩm, chi tiết sản phẩm, nhóm sản phẩm, đơn đặt hang. + Từng phân xưởng, giai đoạn công nghệ sản xuất. + Toàn bộ quy trình công nghệ sản xuất, toàn doanh nghiệp.
- Phương pháp tập hợp chi phí : SV :Ph¹m ThÞ Sen 4 Líp K39 DK 15 Chuyên đề thực tập GVHD :TS LÊ THỊ THANH HẢI Doanh nghiệp có thể tập hợp chi phí sản xuất theo 2 phương pháp kế toán tổng hợp hành tồn kho: “phương pháp kê khai thường xuyên và phương pháp kiểm kê định kỳ” 1.2 Kế toán chi phí sản xuất theo chế độ kế toán hiện hành - Kế toán tập hợp chi phí theo phương pháp kê khai thường xuyên * Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp Chi phÝ nguyªn vËt liÖu lµ nh÷ng chi phÝ nguyªn vËt liÖu chÝnh, ngoµi nguyªn vËt liÖu phô, nöa thµnh phÈm mua ngoµi nhiªn liÖu sö dông trùc tiÕp cho viÖc s¶n xuÊt, chÕ t¹o s¶n phÈm hoÆc thùc hiÖn cung cÊp dÞch vô. ViÖc tËp hîp chi phÝ nguyªn vËt liÖu vµo c¸c ®æi tîng cã thÓ tiÕn hµnh theo ph¬ng ph¸p ph©n bæ gi¸n tiÕp ngoµi viÖc ®a chi phÝ trùc tiÕp vµo ®èi tîng tËp hîp chi phÝ. - Ph¬ng ph¸p trùc tiÕp: §èi víi chi phÝ nguyªn vËt liÖu TT chØ liªn quan ®Õn mét ®èi tîng chÞu chi phÝ. - Ph¬ng ph¸p gi¸n tiÕp: §èi víi trêng hîp cho phÝ trùc tiÕp cã liªn quan ®Õn nhiÒu ®èi tîng tËp hîp cho phÝ.
C¸c tiªu thøc lùa chä ®Ó ph©n bæ chi phÝ nguyªn vËt liÖu TT cã thÓ lµ: lµ chi phÝ ®Þnh møc, chi phÝ kÕ ho¹ch, khèi lîng ho¹t ®éng. §Ó tËp hîp vµ ph©n bæ chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp kÕ to¸n sö dông TK 621 "Cp nguyªn vËt liÖu TT". TK 621 cã kÕt cÊu nh sau. Bªn nî: TrÞ gi¸ thùc tÕ cña nguyªn vËt liÖu dïng cho s¶n xuÊt s¶n phÈm.
Bªn cã: - TrÞ gi¸ nguyªn vËt liÖu dïng kh«ng hÕt, phÕ liÖu thu håi nhËp kho. - KÕt chuyÓn CP nguyªn vËt lkiÖu vµo Tk 154 vµ 631 ®Ó tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm. SV :Ph¹m ThÞ Sen 5 Líp K39 DK 15 Chuyên đề thực tập GVHD :TS LÊ THỊ THANH HẢI - KÕt chuyÓn Cp nguyªn vËt liÖu TT vît møc b×nh thêng vµo TK 632. Tk 621 kh«ng cã sè d cuèi kú.Tr×nh tù ho¹ch to¸n ®îc thÓ hiÖn qua S§ 1 : KÕ to¸n chi phÝ NVL trùc tiÕp theo ph¬ng ph¸p kª khai thêng xuyªn (Trang ) - Chi phí nhân công trực tiếp Chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp lµ kho¶n tiÒn ph¶i tr¶, ph¶i thµnh to¸n cho c«ng nh©n trùc tiÕp s¶n phÈm nh: TiÒn l¬ng chÝnh, l¬ng phô c¸c kho¶n phô cÊp, c¸c kho¶n nép theo l¬ng nh BHXH, BHYT, KPGD cña c«ng nh©n trùc tiÕp s¶n xuÊt.
Trêng hîp chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp s¶n xuÊt tiªu chuÈn ph©n bæ cã thÓ lµ: chi phÝ tiÒn c«ng ®Þnh møc, giê c«ng ®Þnh møc, giê c«ng thùc tÕ, khèi lîng ho¹t ®éng. ViÖc tËp hîp vµ ph©n bè chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp cho c¸c ®èi tîng ®îc thùc hiÖn trªn TK 622 "CP nh©n c«ng trùc tiÕp" Tk 622 cã kÕt cÊu nh sau: Bªn nî: - TËp hîp chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp. Bªn cã: - KÕt chuyÓn chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp vµo Tk 154 hoÆc Tk 631 ®Ó tÝnh gi¸ thµnh. - KÕt chuyÓn chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp vît trªn møc b×nh thêng vµo TK 632.
Trình tự kế toán phản ánh theo sơ đồ 3 (Trang ) * Chi phí sản xuất chung Chi phÝ s¶n xuÊt chung lµ nh÷ng chi phÝ cã liªn quan ®Õn phôc vô qu¶n lý s¶n xuÊt trong ph¹m vi c¸c ph©n xëng, tæ bé phËn s¶n xuÊt nh: Chi phÝ nh©n viªn xëng, chi phÝ vËt liÖu, c«ng cô dông cô dïng ë ph©n xëng, cho phÝ khÊu hao TSC§, chi phÝ dÞch vô mua ngoµi, chi phÝ b»ng tiÒn kh¸c. SV :Ph¹m ThÞ Sen 6 Líp K39 DK 15 Chuyên đề thực tập GVHD :TS LÊ THỊ THANH HẢI Trêng hîp chi phÝ s¶n xuÊt chung ph¶i ph©n bæ cho c¸c ®èi tîng th× tiªu chuÈn ph©n bè cã thÓ lµ: chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp, chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp, chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp, ®Þnh møc CP s¶n xuÊt cao…. §Ó tËp hîp vµ ph©n bè chi phÝ s¶n xuÊt chung kÕ to¸n sö dông TK 627 “ chi phÝ s¶n xuÊt chung” KÕt cÊu cña Tk. Bªn nî: - TËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt chung ph¸t sinh trong kú.
Bªn cã: - C¸c kho¶n chi phÝ, gi¶m chi phÝ s¶n xuÊt chung, (nÕu cã) - Chi phÝ s¶n xuÊt cè ®Þnh kh«ng ph©n bè ®îc ghi nhËn vµo gi¸ vèn trong kú do møc s¶n phÈm thùc tÕ s¶n xuÊt ra thÊp h¬n c«ng suÊt b×nh thêng. - KÕt chuyÓn, ph©n bæ chi phÝ s¶n xuÊt chung vµo TK 154 hoÆc TK 031 ®Ó tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm. Tµi kho¶n nµy kh«ng cã sè d cuèi kú. TK 627 ®îc më thµnh c¸c TK cÊp 2 sau: + TK 6271.
– Chi phÝ nh©n viªn ph©n xëng. – Chi phÝ vËt liÖu. – Chi phÝ c«ng cô, dông cô. – Chi phÝ khÊu hao TSC§.
– Chi phÝ dÞch vô mua ngoµi. – Chi phÝ kh¸c b»ng tiÒn. Trình tự kế toán được thể hiện qua sơ đồ sau ; Sơ đồ 4 : Dùng cho phương pháp kiểm kê định kỳ (Trang ) * Kế toán tổng hợp chi phi sản xuất Sau khi ®· thùc hiÖn chi phÝ s¶n xuÊt theo tõng kho¶n môc: chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp chi phÝ c«ng nh©n trùc tiÕp, chi phÝ s¶n xuÊt chung kÕ to¸n cÇn kÕt chuyÓn vµ tËp SV :Ph¹m ThÞ Sen 7 Líp K39 DK 15 Chuyên đề thực tập GVHD :TS LÊ THỊ THANH HẢI hîp chi phÝ s¶n xuÊt theo tõng ®èi tîng chÞu chi phÝ vÒ c¶ ba kho¶n môc chi phÝ nªu trªn ®Ó phôc vô cho viÖc ®¸nh gi¸ s¶n phÈm lµm dë cuèi kú vµ tÝnh GTSP. Tuú thuéc vµo ph¬ng ph¸p kÕ to¸n hµng tån kho mµ tËp hîp chi phÝ theo nh÷ng ph¬ng ph¸p sau: §èi víi nh÷ng doanh nghiÖp ¸p dông kÕ to¸n hµng tån kho theo ph¬ng ph¸p kª khai thêng xuyªn th× sö dông TK 154 – Cp s¶n xuÊt kinh doanh dë dang ®Ó tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt toµn doanh nghiÖp.
S§5: S¬ ®å KT tæng hîp chi phÝ s¶n xuÊt theo ph¬ng ph¸p kª khai thêng xuyªn. (Trang ) - §èi víi nh÷ng doanh nghiÖp ¸p dông kÕ to¸n hµng tån kho theo ph¬ng ph¸p kiÓm kª ®Þnh kỳ th× sö dông Tk 631 – Gi¸ thµnh s¶n xuÊt ®Ó tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt toµn doanh nghiÖp.) S§6: S¬ ®å kÕ to¸n tæng hîp chi phÝ s¶n xuÊt theo ph¬ng ph¸p kiÓm kª ®Þnh kú (Trang ) CHƯƠNG II : PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ THỰC TRẠNG KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT SẢN PHẨM BÚT MÁY TRƯỜNG SƠN TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN VPP HỒNG HÀ.