Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong tiến trình công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước, việc khơi thông và phát huy tối đa các nguồn lực, đặc biệt là nguồn vốn, đóng vai trò then chốt đối với sự phát triển kinh tế. Nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế cho thấy hai xu hướng huy động vốn chủ đạo: một số quốc gia sử dụng vốn bên ngoài làm lực lượng chủ lực kết hợp chuyển giao công nghệ để rút ngắn khoảng cách phát triển; trong khi một số quốc gia khác lựa chọn nguồn vốn nội địa làm chủ đạo nhằm hạn chế sự phụ thuộc, tạo thế chủ động chiến lược lâu dài dù tốc độ tăng trưởng ban đầu có thể chậm hơn. Tại Việt Nam, chủ trương tại Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VIII và tiếp tục được khẳng định tại Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ IX đã xác định rõ: "Vốn trong nước có ý nghĩa quyết định, vốn nước ngoài có ý nghĩa quan trọng kết hợp tiềm năng sức mạnh bên trong với khả năng có thể tranh thủ bên ngoài".

Để giải quyết bài toán tập trung và luân chuyển nguồn vốn trong nền kinh tế thị trường có sự cạnh tranh ngày càng gia tăng, hệ thống trung gian tài chính, cụ thể là các ngân hàng thương mại (NHTM), giữ vị trí huyết mạch. Ngân hàng Thương mại Cổ phần Xuất nhập khẩu Việt Nam (Eximbank) là một trong những ngân hàng thương mại cổ phần đi đầu trong công tác huy động vốn. Chi nhánh Eximbank Hà Nội vừa thực hiện chức năng kinh doanh tiền tệ trên địa bàn Thủ đô, vừa đảm nhận vai trò thành viên đóng góp nguồn vốn điều hòa cho toàn hệ thống Eximbank Việt Nam. Tuy nhiên, hoạt động huy động vốn tại chi nhánh vẫn còn bộc lộ một số hạn chế trước áp lực cạnh tranh gay gắt từ các tổ chức tín dụng khác. Do đó, việc nghiên cứu thực trạng và tìm kiếm giải pháp nâng cao hiệu quả công tác huy động vốn tại Eximbank Hà Nội là yêu cầu cấp thiết.

Khóa luận xác lập các mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:

  1. Xác định nội dung, vai trò của ngân hàng thương mại thông qua hoạt động huy động vốn nhằm đáp ứng nhu cầu vốn cho phát triển kinh tế và dịch vụ.
  2. Phân tích thực trạng hoạt động kinh doanh nói chung và công tác huy động vốn nói riêng tại NHTM CP XNK Chi nhánh Hà Nội.
  3. Đề xuất hệ thống giải pháp và kiến nghị nhằm mở rộng quy mô, nâng cao hiệu quả huy động vốn tại Eximbank Hà Nội, đáp ứng nhu cầu vốn cho hoạt động sản xuất kinh doanh trên địa bàn.
  • Đối tượng nghiên cứu: Những vấn đề lý luận cơ bản về vốn và sử dụng vốn trong hoạt động kinh doanh của ngân hàng thương mại, trọng tâm là hiệu quả công tác huy động vốn.
  • Phạm vi nghiên cứu:
    • Không gian: Khảo sát thực tế hoạt động tại NHTM CP XNK Chi nhánh Hà Nội (trụ sở tại số 19 Trần Hưng Đạo, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội cùng các chi nhánh cấp II trực thuộc gồm Láng Hạ và Long Biên).
    • Thời gian: Dữ liệu và thực trạng hoạt động kinh doanh của chi nhánh trong giai đoạn 3 năm, từ năm 2002 đến năm 2004.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý thuyết dựa trên khung pháp lý của hệ thống ngân hàng Việt Nam và lý luận kinh tế tiền tệ - ngân hàng:

  • Cơ sở pháp lý: Pháp lệnh Ngân hàng ban hành ngày 23/5/1990 quy định NHTM là tổ chức kinh doanh tiền tệ với hoạt động chủ yếu và thường xuyên là nhận tiền gửi từ khách hàng với trách nhiệm hoàn trả, sử dụng tiền gửi để cho vay, thực hiện nghiệp vụ chiết khấu và làm phương tiện thanh toán. Luật các Tổ chức tín dụng (sửa đổi, bổ sung năm 2004), Điều 20 quy định tổ chức tín dụng là doanh nghiệp hoạt động kinh doanh tiền tệ và dịch vụ ngân hàng với nội dung thường xuyên là nhận tiền gửi, cấp tín dụng và cung ứng dịch vụ thanh toán.
  • Mô hình tổ chức: Hệ thống ngân hàng hai cấp, trong đó Ngân hàng Nhà nước (NHTW) thực hiện chức năng quản lý nhà nước về tiền tệ, phát hành tiền, đóng vai trò là ngân hàng của các ngân hàng và ngân hàng của Chính phủ; các NHTM thực hiện chức năng kinh doanh tiền tệ.
  • Vai trò của NHTM: Cung cấp vốn cho nền kinh tế, làm cầu nối giữa doanh nghiệp với thị trường đầu vào và đầu ra, là công cụ để Nhà nước điều tiết kinh tế vĩ mô thông qua cơ chế phản hồi thông tin thực thi chính sách tiền tệ, và làm cầu nối giữa nền tài chính quốc gia với nền tài chính quốc tế.
  • Chức năng của NHTM: Ba chức năng cốt lõi gồm trung gian thanh toán (cung cấp các phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt như séc, ủy nhiệm thu, ủy nhiệm chi, thẻ thanh toán, thanh toán bù trừ, thanh toán điện tử); trung gian tín dụng (vai trò trung tâm với cơ chế "đi vay để cho vay", giải quyết sự lệch pha về khối lượng và thời hạn giữa bên cung và bên cầu vốn); chức năng tạo tiền (tạo bút tệ thông qua hệ thống tài khoản tiền gửi thanh toán kết hợp giữa trung gian thanh toán và tín dụng).
  • Nghiệp vụ ngân hàng:
    • Nghiệp vụ tài sản nợ: Tạo lập nguồn vốn kinh doanh gồm vốn tiền gửi (tiền gửi thanh toán, tiền gửi tiết kiệm không kỳ hạn và có kỳ hạn); phát hành giấy tờ có giá (chứng chỉ tiền gửi - CDs tính lãi trên cơ sở 360 ngày, trái phiếu ngân hàng, kỳ phiếu ngân hàng); vốn đi vay (vay tái cấp vốn, tái chiết khấu, cứu cánh, thời vụ từ NHTW; vay liên ngân hàng qua đêm hoặc có kỳ hạn từ các TCTD khác); vốn khác phát sinh trong thanh toán (thư tín dụng L/C, séc bảo chi, tiền phong tỏa); vốn tự có và coi như tự có (vốn điều lệ ban đầu, vốn bổ sung từ lợi nhuận, phát hành cổ phiếu, các quỹ trích lập).
    • Nghiệp vụ tài sản có: Sử dụng vốn gồm nghiệp vụ ngân quỹ (tiền mặt tại quỹ, tiền gửi tại NHTW và các ngân hàng khác); nghiệp vụ cho vay (ngắn hạn dưới 12 tháng, trung hạn từ 1 đến 5 năm, dài hạn trên 5 năm); nghiệp vụ đầu tư chứng khoán và góp vốn mua cổ phần; các tài sản có khác.
  • Các nhân tố ảnh hưởng và biện pháp mở rộng vốn: Khóa luận phân tích hai nhóm nhân tố tác động gồm nhóm khách quan (môi trường chính trị - pháp lý, môi trường kinh tế, môi trường văn hóa - xã hội, môi trường công nghệ) và nhóm chủ quan (chiến lược kinh doanh, chính sách giá cả và lãi suất, mạng lưới chi nhánh, uy tín ngân hàng). Trên cơ sở đó, các biện pháp mở rộng huy động vốn được phân định thành: biện pháp kinh tế (chính sách lãi suất linh hoạt, khuyến mại), biện pháp kỹ thuật (công nghệ thanh toán, chuẩn hóa quy trình, đào tạo nghiệp vụ nhân sự), và biện pháp tâm lý (bảo hiểm tiền gửi, xây dựng thương hiệu, chính sách đãi ngộ nhân viên).

Phương pháp nghiên cứu được tác giả áp dụng bao gồm:

  • Phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của Chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh.
  • Phương pháp nghiên cứu cụ thể: Phương pháp thống kê kinh tế, phương pháp phân tích - tổng hợp số liệu, phương pháp so sánh đối chiếu số liệu qua các năm.

Nguồn dữ liệu: Số liệu thứ cấp thu thập từ các báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, báo cáo cân đối kế toán giai đoạn 2002 - 2004 do Phòng Kế toán, Phòng Tín dụng, Phòng Kinh doanh ngoại tệ của Eximbank Chi nhánh Hà Nội cung cấp, kết hợp các thông tin tổng quan về kinh tế - xã hội TP. Hà Nội.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Lý luận chung về công tác huy động vốn trong hoạt động kinh doanh của NHTM

Chương này tập trung xây dựng cơ sở lý luận toàn diện về vị trí của nguồn vốn huy động trong hoạt động kinh doanh ngân hàng:

  • Quá trình phát triển lịch sử từ hệ thống ngân hàng thời kỳ thế kỷ XV - XVIII đến mô hình ngân hàng hai cấp hiện đại.
  • Bản chất của vốn huy động: Là giá trị tiền tệ tạm thời nhàn rỗi trong nền kinh tế được ngân hàng tập trung lại; ngân hàng chỉ nắm quyền sử dụng mà không sở hữu, phải có trách nhiệm hoàn trả gốc và lãi đúng hạn hoặc theo thỏa thuận. Vốn huy động là nguồn lực chủ yếu, thường chiếm 70% – 80% tổng nguồn vốn kinh doanh của NHTM, quyết định trực tiếp đến quy mô hoạt động tín dụng, khả năng thanh toán, năng lực cạnh tranh và sự an toàn của ngân hàng trên thị trường.
  • Phân tích chi tiết các hình thức huy động:
    • Tiền gửi không kỳ hạn và có kỳ hạn của tổ chức kinh tế và cá nhân.
    • Tiền gửi tiết kiệm (không kỳ hạn và có kỳ hạn) của các tầng lớp dân cư.
    • Phát hành giấy tờ có giá gồm chứng chỉ tiền gửi (CDs), trái phiếu ngân hàng (trung và dài hạn), kỳ phiếu ngân hàng (ngắn hạn).
    • Vay NHTW và vay mượn lẫn nhau trên thị trường liên ngân hàng để đảm bảo thanh khoản dự trữ cấp bách.
  • Đánh giá các nhân tố ảnh hưởng từ vĩ mô đến vi mô và cơ chế vận hành của ba nhóm biện pháp kinh tế, kỹ thuật, tâm lý trong việc thu hút khách hàng mở tài khoản và gửi tiền.

Chương 2: Thực trạng công tác huy động vốn tại NHTM CP XNK chi nhánh Hà Nội

Chương 2 phản ánh lịch sử hình thành, cơ cấu tổ chức và toàn bộ kết quả hoạt động kinh doanh của Eximbank Hà Nội giai đoạn 2002 - 2004:

  • Lịch sử đơn vị: Eximbank Việt Nam thành lập theo Quyết định số 140/CT ngày 24/05/1989 của Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng với tên gọi ban đầu là Ngân Hàng Xuất Nhập Khẩu Việt Nam, thời hạn 50 năm, vốn pháp định 100 tỷ VNĐ (tương đương 25 triệu USD) chia làm 250.000 cổ phần mệnh giá 400.000 VNĐ (tương đương 100 USD). Thống đốc NHNN phê chuẩn điều lệ theo Quyết định số 04/NHQD ngày 17/10/1990; ngân hàng chính thức hoạt động từ 17/10/1990 với Hội sở tại TP. Hồ Chí Minh. Chi nhánh Eximbank Hà Nội được thành lập theo Quyết định số 195/EIB-HN/VP ngày 10/08/1992 của Chủ tịch HĐQT Eximbank, được NHNN chấp thuận theo văn bản số 002/GCT ngày 22/09/1992 và hoạt động từ ngày 27/11/1992 tại số 19 Trần Hưng Đạo, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội. Đến năm 2004, chi nhánh có gần 100 cán bộ công nhân viên, quản lý 2 chi nhánh cấp II gồm Chi nhánh Láng Hạ (thành lập tại 54 K1 Thành Công) và Chi nhánh Long Biên (đi vào hoạt động từ 10/03/2004). Cơ cấu vận hành gồm Ban Giám đốc, các phòng nghiệp vụ, tổ vi tính, tổ công nợ, tổ thẻ và bộ phận tư vấn du học.
  • Bối cảnh địa bàn: Tính đến cuối năm 2004, Hà Nội có khoảng 92 tổ chức tín dụng, trong đó có 70 ngân hàng và chi nhánh ngân hàng cấp một; tốc độ tăng trưởng GDP bình quân của thành phố năm 2004 đạt 11%/năm.
  • Thực trạng huy động vốn: Tổng nguồn vốn huy động của chi nhánh năm 2004 đạt 985,83 tỷ đồng, tăng 2,32% so với năm 2003 (năm 2003 từng tăng mạnh 45,18% so với năm 2002). Tốc độ tăng trưởng vốn năm 2004 bị chững lại do tác động gia tăng của chỉ số giá tiêu dùng.
Chỉ tiêu Năm 2002 (Số tiền - Tỷ trọng) Năm 2003 (Số tiền - Tỷ trọng) Năm 2004 (Số tiền - Tỷ trọng)
Tổng vốn huy động tiền gửi 595,16 tỷ đồng (100%) 880,50 tỷ đồng (100%) 893,44 tỷ đồng (100%)
- Tiền gửi của TCKT 243,72 tỷ đồng (40,85%) 243,67 tỷ đồng (27,67%) 251,45 tỷ đồng (28,14%)
- Tiền gửi tiết kiệm 351,44 tỷ đồng (59,15%) 636,83 tỷ đồng (72,33%) 641,99 tỷ đồng (71,86%)

(Nguồn số liệu: Bảng 2.1 khóa luận, Phòng Kế toán Eximbank Hà Nội)

Số liệu cho thấy tiền gửi tiết kiệm dân cư luôn chiếm tỷ trọng áp đảo (trên 71% trong các năm 2003 - 2004), thể hiện mức độ tín nhiệm cao của dân cư, trong khi tỷ trọng tiền gửi từ các tổ chức kinh tế sụt giảm mạnh từ 40,85% năm 2002 xuống còn 28,14% năm 2004.

  • Hoạt động tín dụng: Doanh số cho vay năm 2003 đạt 1.746,48 tỷ đồng (tăng 54,72% so với 2002); năm 2004 đạt 1.953,50 tỷ đồng (tăng 11,86% so với 2003). Dư nợ tín dụng tăng đều từ 448,18 tỷ đồng (2002) lên 587,90 tỷ đồng (2003, tăng 31,17%) và đạt 713,60 tỷ đồng vào ngày 31/12/2004 (tăng 21,38%). Tín dụng ngắn hạn chiếm chủ đạo. Doanh số cho vay ngoại tệ quy đổi sang VNĐ năm 2003 đạt 797,12 tỷ đồng (chiếm 45,64%), năm 2004 đạt 863,37 tỷ đồng (chiếm 47,15%), chủ yếu tài trợ xuất nhập khẩu. Cho vay VNĐ năm 2003 đạt 449,60 tỷ đồng (28,6%), năm 2004 đạt 532,80 tỷ đồng (27,3%). Tổng dư nợ quá hạn ngày 31/12/2004 là 18,67 tỷ đồng (tỷ lệ 2,7% trên tổng dư nợ), trong đó nợ khó đòi là 0,58 tỷ đồng (năm 2001 nợ quá hạn từng ở mức 40,42 tỷ đồng).
  • Các mảng nghiệp vụ khác:
    • Thanh toán quốc tế: Doanh số thương lượng chứng từ năm 2004 đạt 19,02 tỷ đồng (158 món); thanh toán L/C hàng nhập đạt 76,09 tỷ đồng (765 món); nhờ thu đạt 3,03 tỷ đồng (191 món).
    • Hoạt động kiều hối: Khai thác mạng lưới đại lý tại 58 quốc gia. Doanh số chi trả năm 2003 tăng gấp đôi năm 2002, nhưng năm 2004 giảm 76%, chỉ đạt 2,1 triệu USD do thiếu bộ phận chuyên trách tiếp thị.
    • Nghiệp vụ thẻ: Phát hành thẻ VietNam Eximbank – MasterCard từ tháng 3/2001 và VisaCard từ tháng 7/2003. Năm 2004 phát hành 1.768 thẻ MasterCard (tăng 26%), giá trị bình quân 20 triệu đồng/thẻ, doanh số thanh toán đạt 0,98 triệu USD (tăng 20%), thu phí dịch vụ tăng 15%. Hạn chế là số lượng máy ATM quá ít và tiến độ kết nối mạng lưới ATM với Vietcombank còn chậm.
    • Kinh doanh ngoại tệ: Doanh số mua bán ngoại tệ tăng từ 171,83 triệu USD (2002) lên 269,80 triệu USD (2003) và đạt 471,00 triệu USD (2004); lợi nhuận kinh doanh ngoại tệ lần lượt đạt 0,12 triệu USD (2002), 0,19 triệu USD (2003) và 0,21 triệu USD (2004). Nguồn USD mua từ thanh toán xuất khẩu chỉ đáp ứng 20% – 25% nhu cầu khách hàng, còn lại phải bù đắp từ thị trường liên ngân hàng và vãng lai.
    • Thanh toán và ngân quỹ: Đến đầu năm 2004 quản lý 7.569 tài khoản khách hàng với hơn 15 thanh toán viên. Trong 10 năm hoạt động, tổng thu tiền mặt qua quỹ đạt trên 10.000 tỷ VNĐ và chi ra xấp xỉ 10.000 tỷ VNĐ; thu quỹ ngoại tệ đạt trên 180 triệu USD và chi ra 185 triệu USD.
  • Kết quả tài chính:
Chỉ tiêu tài chính Năm 2002 (Tỷ đồng) Năm 2003 (Tỷ đồng) Năm 2004 (Tỷ đồng)
Tổng thu 34,82 56,80 73,17
- Thu lãi cho vay 20,79 34,19 41,52
- Thu lãi tiền gửi 5,17 12,25 19,21
- Thu từ kinh doanh ngoại tệ 2,70 3,52 4,37
- Thu từ bảo lãnh 0,32 0,24 0,83
- Thu dịch vụ khác 5,71 6,10 6,72
- Thu khác 0,00 0,19 0,15
Tổng chi 25,87 48,52 60,83
- Chi trả lãi tiền gửi 20,45 36,07 38,13
- Chi trả lãi tiền vay 0,06 0,00 0,04
- Chi dịch vụ thanh toán và ngân quỹ 0,47 0,72 0,86
- Chi quản lý 4,49 8,15 9,26
- Chi nộp thuế 0,25 0,35 0,41
- Chi khác 0,06 0,28 0,35
Lợi nhuận thu được 8,95 8,28 9,01

(Nguồn số liệu: Bảng 2.6 khóa luận, Phòng Kế toán Eximbank Hà Nội)

Thu lãi cho vay chiếm trên 50% tổng thu nhập hàng năm (năm 2004 đạt 41,52 tỷ đồng). Chi trả lãi tiền gửi chiếm tỷ trọng lớn nhất trong chi phí hoạt động (38,13 tỷ đồng năm 2004).

Chương 3: Giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác huy động vốn tại NHTM CP XNK chi nhánh Hà Nội

Theo kết cấu được công bố tại phần mở đầu của khóa luận, Chương 3 dành để xây dựng hệ thống các giải pháp và kiến nghị. Dựa trên những điểm nghẽn được bóc tách từ Chương 2, chương này hướng tới:

  • Đưa ra giải pháp nâng cao hiệu quả thu hút tiền gửi từ các tổ chức kinh tế để cân đối lại cơ cấu nguồn vốn vốn đang phụ thuộc lớn vào tiền gửi tiết kiệm dân cư.
  • Hoàn thiện chính sách lãi suất linh hoạt và chính sách chăm sóc khách hàng nhằm ứng phó với biến động chỉ số giá tiêu dùng.
  • Khắc phục các tồn tại về công nghệ và hạ tầng dịch vụ ngân hàng bán lẻ: mở rộng mạng lưới máy giao dịch ATM, đẩy nhanh tiến độ kết nối hạ tầng thẻ với Vietcombank, thiết lập bộ phận chuyên trách mảng kiều hối, đẩy mạnh các sản phẩm thẻ quốc tế và dịch vụ tư vấn tài chính.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đạt được các kết quả cụ thể thông qua hệ thống dữ liệu thực tế:

  • Về quy mô và cơ cấu vốn: Chứng minh được sự tăng trưởng liên tục của nguồn vốn huy động từ tiền gửi qua 3 năm, đạt 893,44 tỷ đồng năm 2004 (tổng nguồn vốn huy động chung đạt 985,83 tỷ đồng). Phân tích sự chuyển dịch cơ cấu khi tiền gửi tiết kiệm dân cư chiếm ưu thế áp đảo (tăng từ 59,15% năm 2002 lên 71,86% năm 2004), đồng thời nhận diện sự chững lại về tốc độ tăng trưởng năm 2004 (chỉ đạt 2,32% so với 45,18% của năm 2003) do áp lực lạm phát và chỉ số giá tiêu dùng.
  • Về hiệu quả sử dụng vốn và kinh doanh: Làm rõ mối quan hệ giữa huy động vốn và hoạt động cấp tín dụng; dư nợ cho vay năm 2004 đạt 713,60 tỷ đồng, tập trung vào thế mạnh tài trợ xuất nhập khẩu với doanh số cho vay ngoại tệ chiếm 47,15%. Khẳng định chất lượng tín dụng được kiểm soát khi tỷ lệ nợ quá hạn duy trì ở mức 2,7% (18,67 tỷ đồng). Kết quả kinh doanh đạt mức lợi nhuận 9,01 tỷ đồng năm 2004.
  • Đóng góp khoa học và thực tiễn: Khóa luận hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản trị tài sản nợ - tài sản có của ngân hàng thương mại, đồng thời phác họa bức tranh thực tế về công tác tạo lập nguồn vốn tại một chi nhánh ngân hàng thương mại cổ phần trên địa bàn Thủ đô – nơi tập trung 92 TCTD cạnh tranh gay gắt. Công trình chỉ rõ vai trò của chi nhánh trong việc cung ứng và điều hòa nguồn vốn cho toàn hệ thống Eximbank Việt Nam.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

  • Hạn chế: Khóa luận giới hạn phạm vi khảo sát số liệu trong giai đoạn 2002 - 2004 tại một chi nhánh đơn lẻ (Eximbank Hà Nội), chưa có sự so sánh đối chiếu định lượng đa chiều với các chi nhánh NHTM cổ phần đối thủ trên cùng địa bàn. Phần trích đoạn văn bản dừng lại ở phần đầu thực trạng huy động vốn chi tiết của Chương 2, do đó các phân tích chuyên sâu về chi phí huy động bình quân và các giải pháp cụ thể ở Chương 3 chủ yếu được ghi nhận theo định hướng kết cấu đề tài.
  • Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu biến động nguồn vốn huy động dưới tác động của chính sách tiền tệ và biến động lạm phát trong các giai đoạn kinh tế tiếp theo; đánh giá tác động của công nghệ ngân hàng hiện đại (ngân hàng điện tử, liên minh thẻ liên ngân hàng) đến sự ổn định của nguồn tiền gửi không kỳ hạn.

Giá trị tham khảo

Khóa luận có giá trị tham khảo chuyên môn đối với:

  • Sinh viên, học viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Kinh tế tiền tệ: Cung cấp tài liệu tham khảo thực tế về nghiệp vụ huy động vốn, phân loại tài sản nợ - tài sản có, cơ chế tạo tiền và các công cụ tài chính như CDs, trái phiếu, kỳ phiếu ngân hàng.
  • Cán bộ nghiệp vụ tại các chi nhánh NHTM: Cung cấp bài học kinh nghiệm về quản trị cơ cấu tiền gửi giữa dân cư và tổ chức kinh tế, kiểm soát nợ quá hạn, phát triển dịch vụ thẻ quốc tế và tổ chức thanh toán quốc tế phục vụ tài trợ xuất nhập khẩu.

Câu hỏi thường gặp

  1. Vốn pháp định và ngày thành lập ban đầu của Eximbank Việt Nam được quy định như thế nào? Theo Quyết định số 140/CT ngày 24/05/1989 của Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng, ngân hàng được thành lập với tên gọi Ngân Hàng Xuất Nhập Khẩu Việt Nam, thời hạn hoạt động 50 năm, vốn pháp định là 100 tỷ VNĐ (tương đương 25 triệu USD), chia thành 250.000 cổ phần mệnh giá 400.000 VNĐ/cổ phần (được đảm bảo bằng 100 USD). Ngân hàng chính thức hoạt động từ ngày 17/10/1990 theo Quyết định số 04/NHQD của Thống đốc NHNN.

  2. Cơ cấu tiền gửi huy động tại Eximbank Hà Nội biến động như thế nào qua các năm 2002, 2003 và 2004? Theo Bảng 2.1 của khóa luận, tiền gửi tiết kiệm dân cư tăng mạnh về tỷ trọng: năm 2002 đạt 351,44 tỷ đồng (chiếm 59,15%), năm 2003 đạt 636,83 tỷ đồng (chiếm 72,33%), và năm 2004 đạt 641,99 tỷ đồng (chiếm 71,86%). Ngược lại, tiền gửi của các tổ chức kinh tế có xu hướng giảm tỷ trọng: năm 2002 đạt 243,72 tỷ đồng (chiếm 40,85%), năm 2003 đạt 243,67 tỷ đồng (chiếm 27,67%), và năm 2004 đạt 251,45 tỷ đồng (chiếm 28,14%).

  3. Doanh số cho vay và cơ cấu cho vay theo loại tiền tại Eximbank Hà Nội năm 2004 đạt bao nhiêu? Năm 2004, doanh số cho vay đạt 1.953,50 tỷ đồng (tăng 11,86% so với năm 2003), dư nợ đạt 713,60 tỷ đồng. Trong đó, doanh số cho vay bằng ngoại tệ quy đổi đạt 863,37 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng cao nhất với 47,15% tổng doanh số; cho vay bằng VNĐ đạt 532,80 tỷ đồng, chiếm 27,3% tổng doanh số cho vay.

  4. Những khó khăn chính trong phát triển dịch vụ thẻ của Eximbank Hà Nội năm 2004 là gì? Văn bản chỉ rõ ba hạn chế chính: số lượng máy ATM của Eximbank quá ít gây bất tiện cho giao dịch; tiến độ kết nối hệ thống ATM với Vietcombank còn chậm; công tác quảng bá sản phẩm thẻ còn hạn chế và gặp cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng áp dụng chính sách miễn, giảm phí dịch vụ tại đơn vị chấp nhận thẻ.

  5. Kết quả thu nhập, chi phí và lợi nhuận của Eximbank Hà Nội năm 2004 được ghi nhận ra sao? Theo Bảng 2.6 của khóa luận, năm 2004 chi nhánh đạt tổng thu 73,17 tỷ đồng (trong đó thu lãi cho vay chiếm ưu thế với 41,52 tỷ đồng; thu lãi tiền gửi đạt 19,21 tỷ đồng). Tổng chi phí là 60,83 tỷ đồng (chi trả lãi tiền gửi chiếm phần lớn với 38,13 tỷ đồng; chi quản lý là 9,26 tỷ đồng). Lợi nhuận thu được năm 2004 đạt 9,01 tỷ đồng.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về các nghiệp vụ tài sản nợ, chức năng tạo tiền và các công cụ huy động vốn của ngân hàng thương mại trong nền kinh tế thị trường. Thông qua việc phân tích chuỗi dữ liệu thực tế giai đoạn 2002 - 2004, tác giả đã phản ánh trung thực thực trạng tạo lập vốn, cơ cấu tiền gửi tiết kiệm và tổ chức kinh tế, hoạt động cấp tín dụng xuất nhập khẩu cùng kết quả tài chính của Eximbank Chi nhánh Hà Nội. Công trình làm nổi bật vai trò huyết mạch của công tác huy động vốn tại chi nhánh trong việc cung ứng vốn cho sản xuất kinh doanh Thủ đô và đóng góp điều hòa thanh khoản cho toàn hệ thống Eximbank Việt Nam.