Chương 1: TONG QUAN VE E-LEARNING VA HE THONG QUAN LY HOC TAP 1. Tổng quan về E-Learning 1. Khái niệm về E-Learning Hiện nay có rất nhiều quan niệm và khái niệm khác nhau về E-Leaming. Mãi khái niệm được nêu ra với những góc nhìn khác nhau, và do vậy, nội hàm của khái niệm cũng rất khác nhau.
Điển hình trong số rất nhiều khái niệm về E-Leaming đó là: - E-Leaming là một thuật ngữ dùng đẻ mô tả việc học tập, đào tạo dựa trên CNTT và truyền thông. - E-Leaming là việc phân phối các hoạt động, quá trình, và sự kiện đào tạo, học tập thông qua các phương tiện điện tử như internet, mtranet, extranet, CD- ROM, video tape, DVD, TV, các thiết bị cá nhân. - E-Learning là hình thức học tập bằng truyền thông qua mạng Internet theo cách tương tác với nội dung học tập và được thiết kế dựa trên nền tảng phương pháp đạy học. - E-Leaming là việc sử dụng công nghệ mạng đẻ thiết kế, cung cấp, lựa chọn, quản trị và mở rộng việc học tập, cho phép học tập ở bất cứ lúc nào, bất cứ nơi đâu.
- E-Leaming là hệ thống hễ trợ dạy học sử dụng các phương tiện công nghệ thông tin và truyền thông trong việc cung cấp, truyền tải thông tin và quản lý các hoạt động, quá trình, đữ kiện dạy và học ở mọi lúc, mọi nơi. Qua các khái niệm trên, chúng ta thấy những dấu hiệu đặc trưng của E- Learning như sau: - Sử dụng mạng Internet; - Tên tại đưới dạng các khóa học; - Sử dụng các hệ thống quan lý học tập; - Đảm bảo sự tương tác, hợp tác trong học tập; - Hễ trợ hoạt động day hoc moi hic, moi noi. ws Dựa trên những dấu hiệu đặc trưng trên, E-Leaming có thể được định nghĩa như sau: E-/eœning là một hình tức học tập thông qua mạng Iriernet dưới dạng các khóa học và được quản lý bởi các hệ thống quản lý học tập đảm bảo sự tương tác, hợp tác đáp ứng nhu cầu học mọi lúc, mọi nơi của người hoc. Quy định về chuẩn của E-Learning Các tổ chức về tiêu chuẩn trên thế giới như ADL (Advanced Distributed Leaming), AICC (Aviation Industry Computer-Based Training Committee), Té chức về đào tạo toàn cầu IMS,.
đã đưa ra các quy định khác nhau về chuẩn E- learning. Tuy nhiên, các quy định này có chung những đặc điểm như sau: - Khả năng truy cập nội dung học từ mệt nơi ở xa và phân phối cho nhiều nơi khác. - Khả năng sử dụng lại ở một nơi nào đó các nội dung học đã được phát triển ở một nơi khác bằng nhiều công cụ và nền khác nhau. - Khả năng vẫn sử dụng được các nội dung học khi công nghệ thay đổi mà không phải thiết kế lại, cấu hình lại hoặc mã hóa lại.
Hiện nay trên thế giới có một số chuẩn vé E-Learning như sau: + Chuan IMS MS Global Leaming Consortium, Inc. Mô hình hệ théng E-Learning Dựa theo hoạt động dạy học, đặc trưng của hệ thống E-leaming, chuẩn của hệ thếng E-Leaming, cấu trúc tổng thé của hệ thống E-leaming được thể hiện qua sơ dé sau: N Người - Quản trị hệ thống Người học. Hệ thắng Người học Quần lý học tập LMS (Learning Management Systern) Người học ( Công cụ Người học ] Xây dựng nội dung học tập (Authoring Tool) Hình 1.1: Mé hinh tong quát hé thong E-Learning Trong đó: + Người học: là đối tượng trung tâm của quá trình dạy học dựa trên E- Leaming. Các khóa học cần được thiết kế theo định hướng lấy người học làm trung tâm.
Khi tham gia học tập, người học sẽ thực hiện các hoạt động học tập đã được thiết kế theo kịch bản sư phạm đề tự lực, chủ động khám phá tri thức, kỹ năng khóa học. Bên cạnh đó, người học cũng thường xuyên nhận được các thông tin chỉ dẫn, giúp đỡ khi gặp khó khăn hay cùng nhau thảo luận, chia sẻ thông qua các chức năng hợp tác trên mạng. + Người dạy: là nhân tố chính trong việc cung cấp khóa học trên E-Leaming. Ngoài việc thiết kế nội dung, kịch bản khóa học, người dạy cũng cần thao tác trực tiếp với các chức năng của hệ thống trong việc định hướng, chỉ dẫn, đánh giá người học một cách thường xuyên và kịp thời.
+ Người quản trị hệ thẳng: đây là người có trách nhiệm quản trị toàn bộ hệ thếng với các chức năng như tạo lập các khóa học, phân quyền sử dụng, cấp phát tài khoản, thiết lập môi trường, trợ giúp người dạy và người học về công nghệ,. + Công cụ xây dựng nội dung học tập: là các phần mềm soạn bài giảng, bài tập đánh giá, độc lập với hệ thống. Người dạy sử dụng các phần mềm này để thiết kế kịch bản, nội dung bài giảng và đóng gói theo chuẩn bài giảng điện tử (như SCORM) dé tich hợp vào hé théng E-Learning. 26 + Công cụ xây dựng nội dung học tập có thể là mét Aé thong quan iy ndi dung LCMS (Learning Content Managerment System}.
Đó là một môi trường đa người dùng cho phép người dạy và người hễ trợ cùng hợp tác để xây dựng nội dung bài giảng điện tử. LCMS được kết nếi với các ngân hàng kiến thức và ngân hàng bài giảng điện tử, các câu lý thuyết và bài tập. + Hệ thẳng quản {ý học tập (Learning Managerment Sisdem - LMS): Khác với LCMS chỉ tập trung vào xây dựng và phát triển nội dung, LMS được dùng để hỗ trợ cho việc học tập cũng như quản lý học tập của người học và phân phát nội dung khoá học tới người học. LMS bao gềm nhiều mô-đun khác nhau giúp quá trình học tập trên mạng được thuận tiện và dễ dàng phát huy hết các điểm mạnh của internet.
Uu điểm và hạn chế của E-Learning L141. Uu diém @) Dé tiép cận và thuận tiện Học dựa trên E-Learning được thực hiện phù hợp với tiến độ học tập, hoàn cảnh của người học, đảm bảo học mọi lúc, mọi nơi, hỗ trợ hợp tác trong môi trường mạng. Với người quản trị, đễ dàng quản lý lớp học với số lượng lớn. b) Chi phi va thời gian Chỉ phí theo học một khóa học không cao.
Bên cạnh đó, có thể lựa chọn các khóa học phù hợp với nhu cầu, nguyện vọng của bản thân đáp ứng nhu cầu học tập ngày càng tăng của xã hội. E-Leaming giúp tiết kiệm được nhiều thời gian, chỉ phí và công sức đi lại; tiết kiệm thời gian viết cho người dạy khi trình bày; có thể nới rộng thời gian học; người học có thể tự điều tiết về thời gian học phù hợp cho riêng mình. 0 Tự định hướng Người học có thể tự định hướng cho mình, bằng cách chọn khóa học phù hợp nhất đối với trình độ, sở thích, mục tiêu của bản thân. 4) Tự điều chỉnh Người học có thể tự điều chỉnh nhịp điệu khóa học cho mình, nghĩa là người học có thể học từ từ hay nhanh do thời gian mình tự sắp xếp hay do khả năng tiếp thu kiến thức của mình.
©) Tĩnh lình hoạt Tính linh hoạt của một khóa học trên E-Leaming là rõ ràng bởi vì bản chất của Internet, nền tảng của công nghệ cho việc học trực tuyến là linh hoạt. Từ khi đăng ký học đến lúc hoàn thiện người học có thể học theo thời gian biểu mình định ra. Không bị gò bó bởi thời gian và không gian lớp học đù bạn van đang ở trong lớp học “ao”. Tinh linh hoạt còn thể hiện ở “tự định hướng” và “tự điều chỉnh" như trình bày ở phần trên.
Khi tham gia một khóa học mới, người học có thể không cần phải học tất cả các nội dung (trong trường hợp đã biết một số phan). Qua đó, có thể đây nhanh tiền độ học tập. Các khóa học đễ đàng được cập nhật thường xuyên và nhanh chóng.0 Hệ thống hóa E-Leaming dé dang tạo và cho phép người học tham gia học, dé dang theo dõi tiến độ học tập, và kết quả học tập của mình. Với khả năng tạo những bài đánh giá, người day dé dang biết được người học nào đã tham gia học, khi nào họ hoàn tất khoá học, làm thế nào họ thực hiện và mức đệ phát triển của họ.
&) Về tài nguyên học liệu E-Leanring sử dụng chung các tài nguyên học tập, bài giảng, giáo trình điện tử, tiết kiệm chỉ phí chuẩn bị bài giảng, sách giáo khoa. Bên cạnh đó, E-Leaming sử dụng các phần mềm Tin học cho phép mô hình hóa bài giảng, thể hiện trực quan bằng các phương tiện truyền tải nhanh và nhiều tri thức. A) Tuong tac va hop tac Trên E-Leanring người học có thé giao lưu và tương tác với nhiều người cùng lúc. Họ cũng có thể hợp tác với bạn bè trong nhóm học trực tuyến để thảo luận và làm bài tập về nhà.
Ngày nay, việc tương tác và hẹp tác trên Internet là phổ biến qua forum, blog, Facebook. và có thể tận dung Internet dé “vita lam vừa học vừa chơi”. Hạn chế Bên cạnh tính ưu việt của E-Leaming, hình thức dạy học này còn tiềm ẩn một số hạn chế sau: a) Về phúa người học - Tham gia học tập dựa trên E-Learning đòi hỏi người học phải có khả năng làm việc độc lập với ý thức tự giác cao độ. Bên cạnh đó, cũng cần thể hiện khả năng 2 hợp tác, chia sẻ qua mạng một cách hiệu quả với giảng viên và các thành viên khác.
- Người học cũng cần phải biết lập kế hoạch phù hợp với bản thân, tự định hướng trong học tập, thực hiện tốt kế hoạch học tập đã đề ra. b) Vé phia noi dung hoc tap - Trong nhiều trường hợp, không thể và không nên đưa các nội dung quá trừu tượng, quá phức tạp. Đặc biệt là các nội dung liên quan tới thí nghiệm, thực hành mà Công nghệ thông tin không thể hiện được hay thể hiện kém hiệu quả. - Hệ thống E-Leaming cũng không thể thay thế được các hoạt động liên quan tới việc rèn luyện và hình thành kỹ năng, đặc biệt là kỹ năng thao tác vận động.
©€) Về yếu lỐ công nghệ - Sự hạn chế về kỹ năng công nghệ của người học sẽ làm giảm đáng kẻ hiệu quả, chất lượng đạy học dựa trên e-Learning. - Bên cạnh đó, hạ tầng công nghệ thông tin (mạng intemet, băng thông, chỉ phí.) cũng ảnh hưởng đáng kẻ tới tiến độ, chất lượng học tập. Một số hình thức đạy học với E-Learning E-Learning là một hệ thống học tập mềm dẻo và linh hoạt, có thể tổ chức day học theo nhiều hình thức khác nhau. Dưới góc độ vai trò của hệ thống E-Leaming trong việc hoàn thành một khóa học, có thể kể ra hai hình thức dạy học chính là dạy học trực tuyến và dạy học hỗn hợp.
