Chương 1: Giới thiệu nguyên lý bố cục tạo hình đồ họa tạp chí 13 4. Hệ thống sắp xếp lưới - Trong quá trình làm nghề, sẽ không chỉ thiết kế những ấn phẩm đơn lẻ, đôi lúc sẽ phải tiếp cận đến những thiết kế theo bộ hoặc nhiều trang như tạp chí, catalogue, website… Vậy thì việc thực hiện hệ thống sắp xếp lưới trước khi bắt tay vào thiết kế là một điều nhất định bạn phải biết. - Cách kẻ lưới theo quy tắc của hệ thống sắp xếp sẽ giúp cho giao diện tạo ra có tổ chức, giúp cho việc đọc và quan sát sẽ thuận tiện hơn. - Dưới đây là một ví dụ cụ thể giúp dễ dàng hình dung về một hệ thống lưới được áp dụng xuyên suốt nhiều trang của một tập brochure quảng cáo.
Tất cả hình ảnh và đoạn chữ đều giữ được sự phóng khoáng nhưng vẫn nào trong guideline. Hệ thông lưới Chương 1: Giới thiệu nguyên lý bố cục tạo hình đồ họa tạp chí 14 III. NGUYÊN LÝ BỐ CỤC TẠO HÌNH ĐỒ HOẠ TẠP CHÍ Năm nguyên tắc trong bố cục layout Proximity & Unity – Tạo nhóm liên quan với nhau bằng hiệu ứng lân cận - Khi đặt các phần tử cùng nhau trên một trang – cho dù đó là chữ, hình ảnh hay cả hai – điều cần thiết là phải chú ý đến vị trí đặt các phần tử này và cách liên kết chúng với nhau.23 Nhóm hiệu ứng lân cận White Space – Tạo khoảng trống - Không gian trắng sẽ chia tách rõ ràng các phần khác nhau, giúp nội dung có một khoảng để thở. Nếu thiết kế trông có vẻ lộn xộn và khó chịu, thì khoảng không gian trắng sẽ chính cần thiết.24) Chương 1: Giới thiệu nguyên lý bố cục tạo hình đồ họa tạp chí 15 Hình 1.
Tạo khoảng trắng Alignment – Căn chỉnh với trục - Trên một trang, không nên đặt mọi thứ tùy tiện. Các phần từ nên được căn chỉnh trên trục. Khi các phần tử được căn chỉnh, được kết nối với nhau, ngay cả khi chúng bị phân tách trên trang. Căn chỉnh với trục Chương 1: Giới thiệu nguyên lý bố cục tạo hình đồ họa tạp chí 16 Tương phản - Trong dàn trang và bố cục, sự tương phản sẽ giúp thu hút mắt người đọc, tạo điểm nhấn hoặc kêu gọi sự chú ý với những yếu tố quan trọng.
Tương phản Lặp lại - Sự lặp lại gợi nhắc rằng mọi tác phẩm nên có cái nhìn và cảm nhận nhất quán. Có nghĩa là cần củng cố bố cục trong thiết kế bằng cách lặp lại những đối tượng chính. Ví dụ một bảng màu hoặc một tiêu đề cụ thể.27) Chương 1: Giới thiệu nguyên lý bố cục tạo hình đồ họa tạp chí 17 Hình 1. Lăp lại Chương 1: Giới thiệu nguyên lý bố cục tạo hình đồ họa tạp chí 18 CÂU HỎI ÔN TẬP 1.
Anh chị hãy cho biết lịch sử tạp chí ở nước Anh và thế kỷ 21 được hình thành như thế nào? 2. Anh chị hãy cho biết có bao nhiêu loại tạp chí, kể tên các loại tạp chí hiện hành ? 3. Anh chị hãy cho biết những nguyên lý tạo nên bố cục đẹp? Chương 2: Quy trình thiết kế dàn trang 19 CHƯƠNG 2 QUY TRÌNH THIẾT KẾ DÀN TRANG Sau khi học xong chương này sinh viên có thể trình bày được qui trình thiết kế dàn trang, các yếu tố màu sắc, hình ảnh, văn bản, bố cục trong thiết kế dàn trang và phác thảo được bố cục, sắp đặt mảng hình trong thiết kế dàn trang. Thiết kế dàn trang tạp chí, sách, báo, catalogue, brochure, hồ sơ năng lực, profile và nhiều thiết kế ấn phẩm mang tính hàng loạt đều sử dụng các phương pháp phân bị và quy hoạch layout đa dạng.
Đây có thể được coi là kiểu thiết kế dàn trang tạp chí đơn giản nhất. Với layout tạp chí kiểu thông thường, tiêu đề bài viết thường được đặt ở góc trên bên trái, người đọc sẽ thấy phần đầu của trang báo trước. Thiết kế này rất lý tưởng cho những ấn phẩm cung cấp nhiều thông tin. Thiết kế dàn trang này xuất hiện lần đầu vào thập niên 70, tại thời điểm đó người ta bắt đầu dám từ bỏ mô hình thiết kế cũ, chẳng hạn như sắp xếp phần chữ thành một cột.
Trái ngược với thiết kế trước đây, kiểu layout tạp chí này thể hiện nhiều hình ảnh hơn. Typography cũng bắt đầu được chăm chút để gây hiệu quả thị giác ấn tượng hơn. Không một ai có thể phủ nhận rằng để có thể tạo ra những sản phẩm chất lượng, designer cần nắm rõ quy trình cũng như cách thức để triển khai. Thiết kế nói chung cũng không hề khác so với việc chơi một loại nhạc vụ hoặc cả nấu một bữa ăn.
Hệ thống layout, bố cục chính là công thức để tạo nên một món ăn tuyệt vời. Những trang tạp chí thì hơn 90% các trang đó trình bày nội dung luôn sử dụng trên nền trắng cơ bản. Và đây cũng là lý do tại sao trong ngành công nghiệp in ấn lại sử dụng nền trắng để ấn hành báo chí. Nền trắng được sử dụng tạo cảm giác đơn giản, có tính vững chắc và tinh tế để làm nối bật thông tin văn bản và đặc biệt tránh gây rối loạn, căng thẳng thị giác cho người đọc.
Trong một số trường hợp, bạn có thể thấy những văn bản được in lên hay chèn trên hình ảnh. Bạn có thể dễ dàng nhận ra rằng việc sử dụng hợp lý kích thước văn bản trên hình ảnh sẽ thu hút sự quan tâm của người xem hơn, đồng thời cũng đảm bảo hiệu quả của tính tương phản giữa hình ảnh và văn bản. Rất ít khi bạn thấy việc sử dụng chữ viết chiếm tỷ lệ cao hơn hình ảnh trên một hình ảnh. Điều đó được coi là một nguyên tắc cơ bản trong thiết kế báo chí.
Hệ thống lưới mang lại nhiều ưu điểm không chỉ cho mỗi các sản phẩm thiết kế, mà còn cả quá trình tạo ra thiết kế đó nữa. Giả dụ muốn thiết kế nhiều tấm poster cho cùng một event nào đó. Hãy bám sát hệ thống lưới để sắp xếp các yếu tố ngày tháng, thời gian, hình ảnh, màu sắc,… từ đó có thể tạo ra sự nhất quán trong các poster. Hơn thế nữa, chúng còn tiết kiệm được rất rất nhiều thời gian để chỉnh sửa và tinh chỉnh sau này.
Để truyền tải thông điệp tới người xem rằng đâu là điểm chính, vật thể chính mà họ cần phải tập trung, cần sử dụng hệ thống layout có yếu tố chính phụ và cân bằng này. Trước khi bắt tay vào thiết kế, hãy xác định rõ ràng điểm tập trung trong thiết kế, điều hướng mắt của người xem dựa trên cấu trúc của hệ thống bố cục. Và nền tảng sẽ quyết định hình thức của tạp chí. Thường những công ty truyền thông lớn xây dượng hẳn một nền tảng xuất bản cho riêng họ.
Chẵng hạn như cách Condé Nast làm đề xuất bản Wired, GQ và Vanity Fair vậy. Chương 2: Quy trình thiết kế dàn trang 20 I. NGHIÊN CỨU NỘI DUNG - Các bước làm một tạp chí: Quy trình làm tạp chí gồm 5 bước như sau: - (1) Concept, (2) Structure, (3) Content, (4) Editorial design và (5) Publishing. Concept - hình thành ý tưởng - Có lẽ nên dùng từ ý niệm, sẽ diễn đạt trọn vẹn hơn nghĩa của từ concept.
Đó là những gì cơ bản nhất của tạp chí, không chỉ về nội dung mà còn về hình thức. Để xác định ý niệm, thường sẽ phải trả lời những câu hỏi như làm để làm gì và làm cho ai đọc. Cá nhân mình làm tạp chí trước hết vì sở thích chứ không vì kiếm tiền, và cho mình và bạn bè chứ không ai khác. Tiếp đó, bạn sẽ phải trả lời cho câu hỏi nội dung thế nào và hình thức ra sao.
Về nội dung, ý niệm của một tạp chí được thể hiện ở hai mức độ: sơ cấp và thứ cấp. Ý niệm sơ cấp là tinh thần chung của một tạp chí cố định và ít thay đổi qua thời gian. Ý niệm thứ cấp là chủ đề của mỗi số tạp chí, khác nhau qua mỗi lần xuất bản. - Chẳng hạn, tạp chí của mình có tên là Becoming.
Lựa chọn tên này là vì sự phát triển về nội dung và hình thức của tạp chí sẽ song hành với sự trưởng thành trong nhận thức và kỹ năng. Nó sẽ là tấm gương phản chiếu thế giới - một thế giới phong phú đa dạng, không ngừng chuyển động. Và cũng không ngừng khác đi, giống như câu nói của Heraclitus: “Không ai có thể tắm hai lần trên cùng một dòng sông”. - Về hình thức, phải xác định tương tự: Những đặc điểm hình ảnh, bố cục, phông chữ nào thì cố định, không được phép thay đổi.
Còn những đặc điểm nào thì được làm mới qua mỗi số. Không chỉ vậy, cũng phải xác định kích cỡ, số trang và nhất là cách thức phát hành nữa. - Không nên in vì chi phí đắt đỏ và phải tìm hiểu nhiều về giấy, kỹ thuật in, cách đóng gáy, cách gấp nếp. - Nếu nghiêm túc muốn phát hành rộng rãi ấn phẩm, nên tìm hiểu kỹ về khía cạnh pháp lý của xuất bản.
Đơn giản và thuận tiện nhất là tạo ấn phẩm số định dạng pdf và phát hành bằng những nền tảng tự xuất bản như Issuu, Joomag hay Flipsnack. Hình thành ý tưởng Chương 2: Quy trình thiết kế dàn trang 21 2. Stucture - Kết cấu tạp chí - Kết cấu tạp chí, hay nói một cách dễ hiểu hơn, là tổ chức, lập kế hoạch nội dung. Lúc này, mình phải giải quyết các vấn đề: Tạp chí gồm những phần/chuyên mục nào? Những phần/chuyên mục này được sắp xếp theo trình tự nào? Mỗi chuyên mục gồm bao nhiêu bài viết? Các bài viết được sắp xếp thế nào? Tất nhiên mỗi tạp chí sẽ có một kết cấu riêng.
- Câu chuyện tổ chức nội dung không phải chỉ là câu chuyện về bài viết, mà còn là câu chuyện về cách trình bày và điều phối dự án. Về cách trình bày, nó liên quan mật thiết đến công đoạn dàn trang (pagination). Khi làm dàn trang, phải lưu ý đến nhịp điệu và tiết tấu của việc đọc sao cho độc giả không bị một hoặc nhàm chán. Điều đó quyết định bởi cách sắp xếp các loại nội dung theo tỷ lệ hình và chữ.
Với những ai có ý định in ấn, dàn trang lại càng quan trọng. Phải nắm được những điểm cơ bản nhất, như số trang phải là bội số của 4 chẳng hạn. (xem từ hình 2. Kết cấu tạp chí Chương 2: Quy trình thiết kế dàn trang 22 Hình 2.
Bảng hỗ trợ kết cấu Chương 2: Quy trình thiết kế dàn trang 23 Hình 2. Kết cấu và quy trình thực hiện Chương 2: Quy trình thiết kế dàn trang 24 3.