BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI TÀI LIỆU TẬP HUẤN HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN CHƯƠNG TRÌNH MÔN HÓA HỌC (Trong Chương trình Giáo dục phổ thông 2018) HÀ NỘI, 2019 0 TÁC GIẢ VÀ CỘNG TÁC VIÊN Đơn vị chỉ đạo biên soạn: Trường Đại học Sư phạm Hà Nội Người biên soạn: 1.TS Đặng Thị Oanh, Khoa Hóa học,Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2.TS Nguyễn Ngọc Hà, Khoa Hóa học, Trường Đại học Sư phạm HN 3.TS Vũ Quốc Trung, Khoa Hóa học, Trường Đại học Sư phạm HN. Cộng tác viên: TS. Phạm Thị Bình, Khoa Hóa học, Trường Đại học Sư phạm HN 1 MỤC LỤC CHÚ GIẢI THUẬT NGỮ……………………………………………………….MỤC TIÊU TẬP HUÂN……………………………………………………. NỘI DUNG TẬP HUẤN……………………………………………………8 NỘI DUNG 1.
Tìm hiểu đặc điểm và quan diểm xây dựng chương trình môn Hoá học. Tìm hiểu mục tiêu của chương trình môn hoá học và yêu cầu cần đạt về phẩm chất, năng lực. Tìm hiểu nội dung môn Hoá học. Dạy học hình thành và phát triển năng lực theo môn Hoá học.
DỰ KIẾN KẾ HOẠCH TẬP HUẤN………………………………………. ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ TẬP HUẤN………………………………………. KẾ HOẠCH DẠY HỌC/GIÁO ÁN MINH HỌA………………51 PHỤ LỤC 2. ĐỀ KIỂM TRA MINH HỌA………………………………….66 2 KÝ HIỆU VIẾT TẮT Từ viết tắt Nghĩa đầy đủ BCV Báo cáo viên CT Chương trình CTGDPT Chương trình giáo dục phổ thông HS Học sinh HV Học viên GV Giáo viên KHTN Khoa học tự nhiên NL Năng lực PPDH Phương pháp dạy học THCS Trung học cơ sở THPT Trung học phổ thông SGK Sách giáo khoa 3 CHÚ GIẢI THUẬT NGỮ 1.
Chương trình tổng thể: Chương trình giáo dục phổ thông (CTGDPT) là văn bản quy định những vấn đề chung nhất, có tính chất định hướng của chương trình giáo dục phổ thông, bao gồm: quan điểm xây dựng chương trình, mục tiêu chương trình giáo dục phổ thông và mục tiêu chương trình từng cấp học, yêu cầu cần đạt về phẩm chất chủ yếu và năng lực cốt lõi của học sinh cuối mỗi cấp học, hệ thống môn học và hoạt động giáo dục, thời lượng của từng môn học và hoạt động giáo dục, định hướng nội dung giáo dục bắt buộc ở từng cấp học đối với tất cả học sinh trên phạm vi toàn quốc, định hướng về phương pháp giáo dục và đánh giá kết quả giáo dục, điều kiện thực hiện chương trình giáo dục phổ thông. Năng lực: Năng lực là thuộc tính cá nhân được hình thành, phát triển nhờ tố chất sẵn có và quá trình học tập, rèn luyện, cho phép con người huy động tổng hợp các kiến thức, kĩ năng và các thuộc tính cá nhân khác như hứng thú, niềm tin, ý chí,. thực hiện thành công một loại hoạt động nhất định, đạt kết quả mong muốn trong những điều kiện cụ thể. Phẩm chất: Phẩm chất là những tính tốt thể hiện ở thái độ, hành vi ứng xử của con người; cùng với năng lực tạo nên nhân cách con người.
Yêu cầu cần đạt: Yêu cầu cần đạt là kết quả mà học sinh cần đạt được về phẩm chất và năng lực sau mỗi cấp học, lớp học ở từng môn học và hoạt động giáo dục; trong đó, mỗi cấp học, lớp học sau đều có những yêu cầu riêng cao hơn, đồng thời bao gồm những yêu cầu đối với các cấp học, lớp học trước đó. Môn học Môn học là lĩnh vực nội dung dạy học được thực hiện trong nhà trường có cấu trúc và logic phù hợp với ngành khoa học và thực tiễn tương ứng, phù hợp với những quy luật Tâm- Sinh lí của dạy học. Giáo dục hướng nghiệp 4 Giáo dục hướn nghiệp bao gồm toàn bộ các hoạt động của nhà trường phối hợp với gia đình và xã hội nhằm trang bị kiến thức, hình thành năng lực định hướng nghề nghiệp cho học sinh, từ đó giúp học sinh lựa chọn nghề nghiệp phù hợp với năng lực, tính cách, sở thích, quan niệm về giá trị của bản thân, phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh của gia đình và phù hợp với nhu cầu của xã hội. Giáo dục hướng nghiệp có ý nghĩa quan trọng góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện và phân luồng học sinh sau trung học cơ sở và sau trung học phổ thông.
Trong chương trình giáo dục phổ thông, giáo dục hướng nghiệp được thực hiện thông qua tất cả các môn học và hoạt động giáo dục, tập trung ở các môn Công nghệ, Tin học, Nghệ thuật, Giáo dục công dân ở cấp trung học cơ sở, các môn học ở cấp trung học phổ thông và Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cùng với Nội dung giáo dục của địa phương. Hoạt động giáo dục hướng nghiệp trong nhà trường phổ thông Hoạt động giáo dục hướng nghiệp trong nhà trường phổ thông được thực hiện thường xuyên và liên tục, trong đó tập trung vào các năm học cuối của giai đoạn giáo dục cơ bản và toàn bộ thời gian của giai đoạn giáo dục định hướng nghề nghiệp. Trải nghiệm Trải nghiệm là quá trình hoạt động để thu nhận những kinh nghiệm, từ đó vận dụng một cách có hiệu quả vào thực tiễn cuộc sống. STEM STEM là thuật ngữ viết tắt của các từ Science (khoa học) Technology (công nghệ), Enginering (kỹ thuật), và Math (toán học) được sử dụng khi bàn đến các chính sách phát triển về Khoa học, Công nghệ, kĩ thuật và Toán học.
Thuật ngữ này lần đầu tiên được giới thiệu bởi Quỹ Khoa học Mĩ vào năm 2001. Giáo dục STEM Giáo dục STEM được hiểu là mô hình giáo dục dựa trên tiếp cận liên môn , giúp học sinh áp dụng các kiến thức khoa học, công nghệ, kĩ thuật và Toán học vào giải quyết một số vấn đề thực tiễn trong bối cảnh cụ thể. Đánh giá tổng kết Đánh giá tổng kết còn được gọi là đánh giá kết quả, là đánh giá có tính tổng hợp, bao quát nhằm cung cấp thông tin về sự tinh thông/ thành thạo của học 5 sinh ở các mặt nội dung, kiến thức, kĩ năng và thái độ sau khi kết thúc một khóa học/lớp học hoặc một môn học/học phần/ chương trình. Đánh giá quá trình Đánh giá quá trình là hoạt động đánh giá diễn ra trong tiến trình hoạt động giảng dạy môn học/ khóa học, cung cấp thông tin phản hồi cho người học biết được mức độ đạt được của bản thân so với mục tiêu giáo dục, qua đó điều chỉnh cách học, cách dạy giúp người học tiến bộ.
Đánh giá quá trình chính là đánh giá vì sự tiến bộ của người học. Tích hợp Tích hợp là sự hợp nhất/ nhất thể hóa các bộ phận khác nhau để đưa tới một đối tượng mới như là một thể thống nhất dựa trên những nét bản chất của các thành phần đối tượng chứ không phải là phép cộng đơn giản những thuộc tính của đối tượng ấy. Dạy học tích hợp Dạy học tích hợp: là định hướng dạy học giúp học sinh phát triển khả năng huy động tổng hợp kiến thức, kĩ năng,. thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau để giải quyết có hiệu quả các vấn đề trong học tập và trong cuộc sống, được thực hiện ngay trong quá trình lĩnh hội tri thức và rèn luyện kĩ năng.
Phân hóa Phân hóa là chia một khối/ một nhóm thành nhiều phần / nhiều đối tượng có các tính chất khác biệt nhau để thực hiện những tác động cho phù hợp. Dạy học phân hóa: Dạy học phân hoá: là định hướng dạy học phù hợp với các đối tượng học sinh khác nhau, nhằm phát triển tối đa tiềm năng vốn có của mỗi học sinh dựa vào đặc điểm tâm - sinh lí, khả năng, nhu cầu, hứng thú và định hướng nghề nghiệp khác nhau của học sinh. Nội dung giáo dục điạ phương Nội dung giáo dục địa phương là những vấn đề cơ bản hoặc thời sự về văn hóa, lịch sử, địa lý, kinh tế, xã hộ , môi trường, hướng nghiệp …của địa phương bổ sung cho nội dung giáo dục bắt buộc chung thống nhất trong cả nước, nhằm trang bị cho học sinh những hiểu biết về nơi sinh sống, bồi dưỡng cho học sinh tình yêu quê hương, ý thức tìm hiểu và vận dụng những điều đã học để góp phần giải quyết những vấn đề của quê hương. Kế hoạch giáo dục nhà trường Kế hoạch giáo dục nhà trường là sự cụ thể hóa tiến trình thực hiện CTGDPT (bao gồm cả nội dung giáo dục địa phương) phù hợp với điều kiện cụ thể về thời gian, đặc điểm của người học, nhân lực, vật lực …của nhà trường.
Kế hoạch giáo dục của nhà trường được xây dựng hàng năm dựa trên kế hoạch giáo dục chung và các hướng dẫn trong CTGDPT. 7 NỘI DUNG KHOÁ TẬP HUẤN A. MỤC TIÊU Sau khóa tập huấn, học viên: - Trình bày được các nội dung cốt lõi của chương trình môn Hóa học trong chương trình giáo dục phổ thông 2018 (CTGDPT). Cụ thể: + Trình bày được đặc điểm và quan điểm xây dựng chương trình môn Hóa học.
+ Nêu được mục tiêu của chương trình môn Hóa học và phân tích được yêu cầu cần đạt về phẩm chất, năng lực. + Trình bày được nội dung giáo dục môn Hóa học. + Thiết kế kế hoạch bài học và tổ chức dạy học hình thành và phát triển năng lực theo môn Hóa học. - Có khả năng là những báo cáo viên nguồn làm tốt công tác tập huấn cho các đối tượng tiếp theo trong lộ trình triển khai CTGDPT 2018.
NỘI DUNG TẬP HUẤN NỘI DUNG 1: TÌM HIỂU ĐẶC ĐIỂM VÀ QUAN ĐIỂM XÂY DỰNG CHƯƠNG TRÌNH MÔN HÓA HỌC 1. Mục tiêu Sau khi hoàn thành nội dung này, học viên : - Nêu được một số đặc điểm của chương trình môn Hóa học. - Phân tích được mối quan hệ giữa quan điểm xây dựng chương trình GDPT 2018 với quan điểm xây dựng chương trình môn Hóa học. - Trình bày được quan điểm xây dựng chương trình môn Hóa học, lấy được dẫn chứng trong chương trình môn Hóa học để phân tích và làm rõ quan điểm đó.
Nguồn tài liệu, học liệu - Mục I và mục II của Tài liệu TEXT: Tài liệu tìm hiểu chương trình môn Hóa học trong Chương trình GDPT 2018. - Chương trình môn Hóa học, tài liệu hỏi đáp, INFOGRAPHIC và VIDEO 1. Tiến trình tổ chức hoạt động 8 Nội dung các hoạt động Thời gian Hoạt động 1. Ổn định tổ chức 15 ph + Kiểm tra số lượng.
+ Mời học viên chia sẻ ý tưởng về chủ đề tập huấn (học viên đã đọc Chương trình GDPT 2018 /Chương trình môn Hóa học hay chưa, học viên có tài liệu gì, có khó khăn hay mong muốn gì khi tham gia tập huấn…); Hoạt động 2. Tìm hiểu đặc điểm và quan điểm xây dựng chương trình môn Hóa học Hoạt động 2. BCV trình bày: 15 ph + Mục tiêu của đợt tập huấn; Nội dung, phương pháp tập huần; Nguồn tài liệu.