Giáo Trình Sửa Chữa và Bảo Dưỡng Hệ Thống Phanh Ô Tô

Giáo trình về sửa chữa bảo dưỡng hệ thống phanh, biên soạn theo chương trình đào tạo chuẩn, hệ thống hóa kiến thức từ cơ bản đến nâng cao.

• Tác giả: Bùi Ngọc Luận
• Trường học: Trường Cao đẳng Công nghiệp Nam Định
• Chuyên ngành: Công nghệ Ô tô
• Đề tài: Hướng Dẫn Sửa Chữa và Bảo Dưỡng Hệ Thống Phanh Ô Tô
• Loại tài liệu: giáo trình
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Nam Định

Mục lục chi tiết

• LỜI GIỚI THIỆU
• 1. BÀI 1: HỆ THỐNG PHANH DẦU
• 2. BÀI 2: SỬA CHỮA VÀ BẢO DƯỠNG DẪN ĐỘNG PHANH DẦU
• 3. BÀI 3: SỬA CHỮA VÀ BẢO DƯỠNG CƠ CẤU PHANH DẦU
• 4. BÀI 4: HỆ THỐNG PHANH HƠI
• 5. BÀI 5: SỬA CHỮA VÀ BẢO DƯỠNG DẪN ĐỘNG PHANH HƠI
• 6. BÀI 6: SỬA CHỮA VÀ BẢO DƯỠNG CƠ CẤU PHANH HƠI
• 7. BÀI 7: SỬA CHỮA VÀ BẢO DƯỠNG CƠ CẤU PHANH TAY
• 8. BÀI 8: SỬA CHỮA VÀ BẢO DƯỠNG BỘ TRỢ LỰC PHANH
• 9. BÀI 9: SỬA CHỮA VÀ BẢO DƯỠNG BƠM HƠI, BÌNH HƠI VÀ ĐƯỜNG ỐNG DẪN HƠI
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Hướng Dẫn Tổng Quan Về Sửa Chữa Hệ Thống Phanh Ô Tô

Hệ thống phanh ô tô là một trong những bộ phận quan trọng nhất đảm bảo an toàn khi lái xe. Việc sửa chữa phanh ô tô không chỉ giúp duy trì hiệu suất hoạt động mà còn bảo vệ tính mạng của người lái và hành khách. Hệ thống phanh bao gồm nhiều thành phần như cơ cấu phanh, dẫn động phanh và trợ lực phanh. Để đảm bảo an toàn, việc bảo dưỡng và sửa chữa định kỳ là rất cần thiết.

1.1. Cấu Tạo Của Hệ Thống Phanh Ô Tô

Hệ thống phanh ô tô bao gồm các bộ phận chính như mâm phanh, xi lanh chính, và đường ống dẫn dầu. Mỗi bộ phận có vai trò riêng trong việc tạo ra lực phanh và đảm bảo an toàn khi vận hành. Việc hiểu rõ cấu tạo giúp người thợ dễ dàng hơn trong việc bảo dưỡng hệ thống phanh.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Việc Bảo Dưỡng Hệ Thống Phanh

Bảo dưỡng hệ thống phanh định kỳ giúp phát hiện sớm các hư hỏng, từ đó giảm thiểu nguy cơ tai nạn. Việc kiểm tra thường xuyên các bộ phận như má phanh, dầu phanh và các linh kiện khác là rất cần thiết để đảm bảo hiệu suất phanh tối ưu.

II. Những Vấn Đề Thường Gặp Khi Sử Dụng Hệ Thống Phanh Ô Tô

Trong quá trình sử dụng, hệ thống phanh ô tô có thể gặp phải nhiều vấn đề như phanh không ăn, chảy dầu phanh, hoặc phanh bị bó kẹt. Những vấn đề này không chỉ ảnh hưởng đến hiệu suất mà còn gây nguy hiểm cho người lái. Việc nhận diện và khắc phục kịp thời là rất quan trọng.

2.1. Nguyên Nhân Gây Ra Vấn Đề Phanh Không Ăn

Phanh không ăn có thể do nhiều nguyên nhân như thiếu dầu phanh, không khí lọt vào hệ thống, hoặc má phanh bị mòn. Việc kiểm tra định kỳ và thay thế các bộ phận hư hỏng là cần thiết để đảm bảo an toàn.

2.2. Hiện Tượng Chảy Dầu Phanh

Chảy dầu phanh thường xảy ra do các chi tiết như cuppen, xilanh bị hỏng. Điều này làm giảm hiệu quả phanh và có thể dẫn đến tai nạn. Cần kiểm tra và thay thế các chi tiết này ngay khi phát hiện.

III. Phương Pháp Kiểm Tra và Bảo Dưỡng Hệ Thống Phanh Ô Tô

Để đảm bảo hệ thống phanh hoạt động hiệu quả, việc kiểm tra và bảo dưỡng định kỳ là rất quan trọng. Các phương pháp kiểm tra bao gồm kiểm tra áp suất dầu, kiểm tra độ mòn của má phanh và kiểm tra các linh kiện khác. Việc thực hiện đúng quy trình sẽ giúp kéo dài tuổi thọ của hệ thống phanh.

3.1. Quy Trình Kiểm Tra Áp Suất Dầu Phanh

Kiểm tra áp suất dầu phanh là bước đầu tiên trong quy trình bảo dưỡng. Áp suất dầu cần đạt yêu cầu để đảm bảo hiệu quả phanh. Nếu áp suất không đạt, cần kiểm tra các đường ống dẫn dầu và các bộ phận liên quan.

3.2. Kiểm Tra Độ Mòn Của Má Phanh

Độ mòn của má phanh ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất phanh. Cần kiểm tra định kỳ và thay thế má phanh khi độ mòn vượt quá giới hạn cho phép để đảm bảo an toàn khi lái xe.

IV. Hướng Dẫn Tháo Lắp và Sửa Chữa Hệ Thống Phanh Ô Tô

Tháo lắp và sửa chữa hệ thống phanh ô tô cần tuân thủ quy trình nghiêm ngặt để đảm bảo an toàn. Việc thực hiện đúng quy trình sẽ giúp tránh được các hư hỏng không đáng có và đảm bảo hiệu suất hoạt động của hệ thống phanh.

4.1. Quy Trình Tháo Lắp Hệ Thống Phanh

Quy trình tháo lắp hệ thống phanh bao gồm các bước như tháo rời các bộ phận, kiểm tra tình trạng và lắp lại theo đúng thứ tự. Cần chú ý đến các chi tiết nhỏ để tránh hư hỏng trong quá trình lắp ráp.

4.2. Các Lưu Ý Khi Sửa Chữa Hệ Thống Phanh

Khi sửa chữa hệ thống phanh, cần chú ý đến việc thay thế các linh kiện hư hỏng và kiểm tra kỹ lưỡng các bộ phận trước khi lắp lại. Việc này giúp đảm bảo an toàn và hiệu suất của hệ thống phanh.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Trong Bảo Dưỡng Hệ Thống Phanh Ô Tô

Việc bảo dưỡng hệ thống phanh không chỉ là lý thuyết mà còn cần được áp dụng thực tiễn. Các kỹ thuật viên cần nắm vững kiến thức và kỹ năng để thực hiện bảo dưỡng một cách hiệu quả. Điều này không chỉ giúp kéo dài tuổi thọ của hệ thống phanh mà còn đảm bảo an toàn cho người lái.

5.1. Kỹ Năng Thực Hành Bảo Dưỡng Hệ Thống Phanh

Kỹ năng thực hành bảo dưỡng hệ thống phanh bao gồm việc kiểm tra, thay thế và điều chỉnh các bộ phận. Cần có sự tỉ mỉ và chính xác trong từng thao tác để đảm bảo hiệu quả.

5.2. Kết Quả Nghiên Cứu Về Bảo Dưỡng Hệ Thống Phanh

Nghiên cứu cho thấy việc bảo dưỡng định kỳ giúp giảm thiểu tai nạn giao thông liên quan đến hệ thống phanh. Các số liệu thống kê cho thấy tỷ lệ tai nạn giảm đáng kể khi hệ thống phanh được bảo trì đúng cách.

VI. Kết Luận Về Tương Lai Của Hệ Thống Phanh Ô Tô

Tương lai của hệ thống phanh ô tô sẽ tiếp tục phát triển với công nghệ mới. Các hệ thống phanh thông minh và tự động sẽ ngày càng phổ biến, giúp nâng cao hiệu suất và an toàn. Việc nắm bắt công nghệ mới sẽ là yếu tố quyết định cho các kỹ thuật viên trong ngành sửa chữa ô tô.

6.1. Xu Hướng Công Nghệ Trong Hệ Thống Phanh

Công nghệ phanh tự động và phanh thông minh đang trở thành xu hướng mới trong ngành công nghiệp ô tô. Những công nghệ này không chỉ giúp cải thiện hiệu suất mà còn tăng cường an toàn cho người lái.

6.2. Tầm Quan Trọng Của Đào Tạo Kỹ Thuật Viên

Đào tạo kỹ thuật viên về công nghệ mới là rất quan trọng để đảm bảo họ có thể thực hiện bảo trì và sửa chữa hệ thống phanh hiệu quả. Việc này không chỉ giúp nâng cao tay nghề mà còn đảm bảo an toàn cho người sử dụng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ CÔNG THƢƠNG TRƢỜNG CAO ĐẲNG CÔNG NGHIỆP NAM ĐỊNH GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: SỬA CHỮA BẢO DƢỠNG HỆ THỐNG PHANH NGHỀ: CÔNG NGHỆ Ô TÔ TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ… ngày….tháng 8 năm 2018 của Trường Cao đẳng Công nghiệp Nam Định Nam Định, năm 2018 Trường Cao đẳng công nghiệp Nam Định Bộ môn Công nghệ Ô tô TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin cụ thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. LỜI GIỚI THIỆU Hệ thống phanh ôtô là cụm chi tiết của gầm xe, bao gồm : Cơ cấu phanh, dẫn động phanh và trợ lực phanh, dùng để điều khiển giảm tốc độ, dừng xe theo yêu cầu của người lái và đảm bảo an toàn giao thông khi vận hành trên đường. Sửa chữa và bảo dưỡng hệ thống phanh là một công việc có tính thường xuyên và quan trọng đối với nghề sửa chữa ôtô, nhằm đảm bảo tuyệt đối an toàn cho người lái xe và hành khách đi trên xe, vì hệ thống phanh không đảm bảo an toàn sẽ trực tiếp gây ra tai nạn giao thông và đe doạ đến tính mạng của con người.

Do đó công việc sửa chữa và bảo dưởng hệ thống phanh không chỉ cần những kiến thức về cơ học ứng dụng, về thuỷ lực, khí nén, điện tử và kỹ năng sửa chữa cơ khí, mà nó còn đòi hỏi tinh thần trách nhiệm đạo đức cao và sự yêu nghề của người thợ sửa chữa ôtô. Vì vậy công việc sửa chữa và bảo dưỡng hệ thống phanh đã trở thành một nghiệp vụ rất cao của người thợ sửa chữa ôtô. Giáo trình này cung cấp cho học viên có đầy đủ kiến thức về cấu tạo, nhiệm vụ và nguyên tắc hoạt đông của các bộ phận của các loại hệ thống phanh ôtô. Đồng thời có đủ kỹ năng phân định để tiến hành bảo dưỡng và kiểm tra, sửa chữa các hư hỏng của các bộ phận của hệ thống phanh ô tô.

Với việc sử dụng đúng và hợp lý các trang thiết bị, dụng cụ đảm bảo đúng quy trình yêu cầu kỹ thuật, an toàn và năng suất cao Nhóm biên soạn xin chân thành cảm ơn quý thầy, cô trong khoa và bộ công nghệ ô tô và các đồng nghiệp trong quá trình biên soạn giáo trình này đã có những ý kiến đóng góp rất quý báu để cuốn giáo trình này được hoàn thiện. Nam Định, ngày tháng năm Tham gia biên soạn 1. Chủ biên: Bùi Ngọc Luận 2. Tống Minh Hải 3.

Nguyễn Lương Huy 2 Trường Cao đẳng công nghiệp Nam Định Bộ môn Công nghệ Ô tô MỤC LỤC TRANG LỜI GIỚI THIỆU 1 BÀI 1. HỆ THỐNG PHANH DẦU 5 BÀI 2. SỬA CHỮA VÀ BẢO DƢỠNG DẪN ĐỘNG PHANH DẦU 16 BÀI 3. SỬA CHỮA VÀ BẢO DƢỠNG CƠ CẤU PHANH DẦU 27 BÀI 4.

HỆ THỐNG PHANH HƠI 50 BÀI 5. SỬA CHỮA VÀ BẢO DƢỠNG DẪN ĐỘNG PHANH HƠI 60 BÀI 6. SỬA CHỮA VÀ BẢO DƢỠNG CƠ CẤU PHANH HƠI 76 BÀI 7. SỬA CHỮA VÀ BẢO DƢỠNG CƠ CẤU PHANH TAY 90 BÀI 8.

SỬA CHỮA VÀ BẢO DƢỠNG BỘ TRỢ LỰC PHANH 101 BÀI 9. SỬA CHỮA VÀ BẢO DƢỠNG BƠM HƠI, BÌNH HƠI VÀ ĐƢỜNG ỐNG DẪN HƠI 111 TÀI LIỆU THAM KHẢO 118 3 Trường Cao đẳng công nghiệp Nam Định Bộ môn Công nghệ Ô tô GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN Tên môn đun: Sửa chữa & bảo dƣỡng hệ thống phanh Mã mô đun: C612021611 I. Vị trí, tính chất của mô đun : - Vị trí của mô đun: mô đun này được thực hiện sau khi học xong các môn học, mô đun sau: Chính trị; Pháp luật; Tin học; Ngoại ngữ; Kỹ năng giao tiếp, Vẽ kỹ thuật; Vật liệu cơ khí; Dung sai lắp ghép và đo lường kỹ thuật; Cơ kỹ thuật; Kỹ thuật an toàn và bảo hộ lao động; Công nghệ khí nén thuỷ lực; Thực hành nguội cơ bản; Kỹ thuật chung về ô tô và công nghệ sửa chữa; Sửa chữa và bảo dưỡng Cơ cấu phân phối khí, Sửa chữa và bảo dưỡng Cơ cấu trục khuỷu thanh truyền và các bộ phận cố định, Sửa chữa và bảo dưỡng hệ thống đánh lửa và khởi động, Sửa chữa và bảo dưỡng hệ thống Nhiên liệu động cơ xăng dùng bộ chế hòa khí, Sửa chữa và bảo dưỡng hệ thống Nhiên liệu động cơ diesel, Sửa chữa và bảo dưỡng trang bị điện - điện tử trên ô tô, Sửa chữa và bảo dưỡng hệ thống điều hòa không khí trên ô tô, Sửa chữa và bảo dưỡng hệ thống truyền động, Sửa chữa và bảo dưỡng hộp số tự động trên ô tô, Sửa chữa và bảo dưỡng hệ thống di chuyển, Sửa chữa và bảo dưỡng hệ thống lái. Mô đun được bố trí ở học kỳ IV của khóa học.

- Tính chất của mô đun: mô đun chuyên môn nghề bắt buộc. Mục tiêu mô đun : - Kiến thức: + Trình bày đầy đủ các yêu cầu, nhiệm vụ và phân loại hệ thống phanh trên ô tô + Giải thích được cấu tạo và nguyên lý hoạt động của hệ thống phanh dẫn động thủy lực và phanh dẫn động khí nén trên ô tô +Trình bày được cấu tạo và nguyên lý hoạt động của các bộ phận (dẫn động phanh và cơ cấu phanh bánh xe) của hệ thống phanh dẫn động thủy lực và phanh hơi + Phân tích được những hiện tượng, nguyên nhân sai hỏng chung và của các bộ phận hệ thống phanh dẫn động thủy lực và phanh dẫn động khí nén trên ô tô + Trình bày được phương pháp bảo dưỡng, kiểm tra và sữa chữa được những sai hỏng của các bộ phận hệ thống phanh - Kỹ năng: 4 Trường Cao đẳng công nghiệp Nam Định Bộ môn Công nghệ Ô tô + Tháo lắp, kiểm tra, bảo dưỡng và sửa chữa được các bộ phận của hệ thống phanh đảm bảo yêu cầu kỹ thuật; + Sử dụng đúng các dụng cụ kiểm tra, bảo dưỡng và sửa chữa đảm bảo chính xác và an toàn. - Năng lực tự chủ và trách nhiệm: + Chấp hành đúng quy trình, quy phạm trong công nghệ sửa chữa ô tô + Rèn luyện tính kỷ luật, cẩn thận, tỉ mỉ của học viên. Nội dung mô đun: Thời gian Số Tên các bài trong mô đun Tổng Lý Thực Kiểm TT số thuyết hành tra* 1 Hệ thống phanh dầu 5 1 4 Sửa chữa và bảo dưỡng dẫn động phanh 2 15 3 12 dầu 3 Sửa chữa và bảo dưỡng cơ cấu phanh dầu 15 3 11 1 4 Hệ thống phanh hơi 5 1 4 Sửa chữa và bảo dưỡng dẫn động phanh 5 10 2 8 hơi 6 Sửa chữa và bảo dưỡng cơ cấu phanh hơi 5 1 3 1 7 Sửa chữa và bảo dưỡng cơ cấu phanh tay 5 1 4 8 Sửa chữa và bảo dưỡng bộ trợ lực phanh 10 2 7 1 Sửa chữa và bảo dưỡng bơm hơi, bình hơi 9 5 1 4 và đường ống dẫn hơi Cộng: 75 15 57 3 5 Trường Cao đẳng công nghiệp Nam Định Bộ môn Công nghệ Ô tô Bµi 1.

HÖ thèng phanh dÇu Giới thiệu: Hệ thống phanh thuỷ lực (phanh dầu) là một loại hệ thống phanh ôtô. Bao gồm cơ cấu phanh và dẫn động phanh hoạt động nhờ áp lực của chất lỏng (dầu phanh chuyên dùng) để điều khiển hệ thống phanh ôtô theo yêu cầu của người lái và đảm bảo an toàn giao thông khi vận hành trên đường. Cơ cấu phanh bao gồm các bộ phận : mâm phanh, tang trống, guốc phanh, má phanh, lò xo. Dẫn động phanh gồm có : Bàn đạp, xi lanh chính, xi lanh bánh xe, bộ điều hoà lực phanh, đường ống dẫn dầu phanh và bộ trợ lực phanh Do yêu cầu làm việc của hệ thống phanh liên tục, chịu lực lớn và chịu nhiệt độ cao của các bề mặt ma sát nên các chi tiết dễ bị hư hỏng cần được tiến hành kiểm tra, điều chỉnh thường xuyên và bảo dưỡng, sửa chữa kịp thời để đảm bảo các yêu cầu kỹ thuật và an toàn tính mạng con người nhằm nâng cao tuổi thọ của hệ thống phanh.

Mục tiêu thực hiện: 1. Phát biểu đúng yêu cầu, nhiệm vụ và phanh loại của hệ thống phanh ôtô. Trình bày được cấu tạo và nguyên tắc hoạt động của hệ thống phanh thuỷ lực. Trình bày được phương pháp kiểm tra bảo dưỡng hệ thống phanh thuỷ lực 4.

Tháo lắp, kiểm tra và bảo dưỡng được các bộ phận của hệ phanh thuỷ lực đúng yêu cầu kỹ thuật. Nội dung chính: 1. Nhiệm vụ, yêu cầu và phân loại hệ thống phanh ôtô 2. Cấu tạo và hoạt động của hệ thống phanh thuỷ lực 3.

Phương pháp kiểm tra bảo dưỡng hệ thống phanh thuỷ lực 4. Tháo lắp, kiểm tra và bảo dưỡng hệ thống phanh thuỷ lực. 6 Trường Cao đẳng công nghiệp Nam Định Bộ môn Công nghệ Ô tô Nội dung chi tiết của bài: I. Nhiệm vụ, yêu cầu và phân loại hệ thống phanh: 1.

Nhiệm vụ: - Hệ thống phanh dùng để giảm tốc độ của ôtô đến một giá trị cần thiết nào đấy hoặc dừng hẳn ôtô. - Giữ ôtô dừng hoặc đỗ trên các đường dốc. - Đảm bảo cho ôtô chuyển động an toàn ở chế độ cao, cho phép người lái có thể điều chỉnh được tốc độ chuyển động hoặc dừng xe trong tình huống nguy hiểm. Yêu cầu: Hệ thống phanh trên ôtô cần đảm bảo các yêu cầu sau: - Có hiệu quả phanh cao nhất ở tất cả các bánh xe nghĩa là đảm bảo quãng đường phanh ngắn nhất khi phanh đột ngột trong trường hợp nguy hiểm; - Phanh êm dịu trong mọi trường hợp để đảm bảo sự ổn định chuyển động của ôtô; - Điều khiển nhẹ nhàng, nghĩa là lực tác dụng lên bàn đạp hay đòn điều khiển không lớn; - Dẫn động phanh có độ nhạy cao; - Đảm bảo việc phân bố mômen phanh trên các bánh xe phải theo quan hệ để sử dụng hoàn toàn trọng lượng bám khi phanh ở những cường độ khác nhau; - Không có hiện tượng tự xiết khi phanh; - Cơ cấu phanh thoát nhiết tốt; - Có hệ số ma sát giữa trống phanh và má phanh cao và ổn định trong điều kiện sử dụng; - Giữ được tỉ lệ thuận giữa lực trên bàn đạp với lực phanh trên bánh xe; - Có khả năng phanh ôtô khi đứng trong thời gian dài.

Theo công dụng Theo công dụng hệ thống phanh được chia thành các loại sau: - Hệ thống phanh chính ( Phanh chân ) - Hệ thống phanh dừng ( Phanh tay ) - Hệ thống phanh chậm dần ( Phanh bằng động cơ, thuỷ lực hoặc điện từ).