LỜI MỞ ĐẦU Trong nền kinh tế thị trường có sự quản lý và điều tiết vĩ mô của Nhà nước, giữa các thành phần kinh tế có sự cạnh tranh gay gắt. Chính vì vậy đòi hỏi các doanh nghiệp phải luôn vận động, tìm hiểu biện pháp nâng cao chất lượng và đồng thời hạ giá thành sản phẩm để có thể cạnh tranh được với sản phẩm của các doanh nghiệp khác trên thị trường. Đây chính là yêu cầu cần thiết giúp doanh nghiệp hoạt động sản xuất kinh doanh thành công và thực sự có lãi. Để làm được điều này doanh nghiệp phải sử dụng nhiều công cụ khác nhau, trong đó có kế toán mà đặc biệt là kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm.
Có thể nói chi phí sản xuất là " đầu vào" của cả quá trình sản xuất, vì vậy tiết kiệm chi phí sản xuất là tiền đề để hạ giá thành sản phẩm nhưng vẫn sản xuất ra những sản phẩm có chất lượng, tăng lợi nhuận cho bản thân doanh nghiệp cũng như toàn xã hội. Cho nên công tác hạ giá thành sản phẩm đã trở thành một nhân tố quyết định sự sống còn của các doanh nghiệp kinh doanh xây lắp xây dựng cơ bản - ngành tạo ra và trang bị TSCĐ cho các ngành kinh tế quốc dân khác. Hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm là một phần hành cơ bản của công tác hạch toán kế toán , là cơ sở để giám đốc các hoạt động của doanh nghiệp, từ đó khắc phục những tồn tại, phát huy những tiềm năng để đảm bảo cho công ty tồn tại và phát triển trong cơ chế hạch toán kinh doanh của nền kinh tế thị trường. Đồng thời nó cũng là cơ sở để nhà nước kiểm soát vốn đầu tư xây dựng cơ bản và thu thuế.
Nhận thức được tầm quan trọng của vấn đề trên, trong thời gian ngắn tìm hiểu thực tế công tác tại công ty xây dựng TNHH thương mại và xây dựng Đại Hợp em xin mạnh dạn lựa chọn đề tài:" Tổ chức hạch toán kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty TNHH thương mại và xây dựng Đại Hợp". Luận văn tốt nghiệp gồm 3 phần: Sinh viên: Nguyễn thị thu Hằng - Lớp QTL 302K 1 Khóa luận tốt nghiệp Trường Đại Học Dân Lập Hải Phòng Phần 1: Lý luận chung về tổ chức hạch toán kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong đơn vị kinh doanh xây dựng cơ bản. Phần 2: Tình hình thực tế về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH thương mại và xây dựng Đại Hợp. Phần 3: Hoàn thiện công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại công ty TNHH thương mại và xây dựng Đại Hợp.
Do thời gian thực tập và kiến thức thực tế còn hạn chế nên bài viết không thể tránh khỏi những thiếu sót. Vậy em mong nhận được sự chỉ bảo, góp ý của các thầy cô giáo để luận văn tốt nghiệp của em được hoàn thiện hơn. Em xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo trong bộ môn kế toán trường Đại học Dân Lập Hải Phòng, các cho chú trong phòng Tài chính- kế toán Công ty TNHH thương mại và xây dựng Đại Hợp, và đặc biệt là Thầy giáo - đã giúp em rất nhiều để em có thể hoàn thành luận văn này. Sinh viên: Nguyễn thị thu Hằng Sinh viên: Nguyễn thị thu Hằng - Lớp QTL 302K 2 Khóa luận tốt nghiệp Trường Đại Học Dân Lập Hải Phòng CHƢƠNG I LÝ LUẬN CHUNG VỀ TỔ CHỨC KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP XÂY LẮP.1 Chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp xây lắp 1.1 Khái niệm và bản chất của chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp xây lắp 1.1 Khái niệm và bản chất của chi phí sản xuất Chi phí sản xuất là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí về lao động sống, lao động vật hóa mà doanh nghiệp đã bỏ ra để tiến hành các hoạt động sản xuất kinh doanh trong một kỳ nhất định( tháng, quý, năm).
Quá trình sản xuất của một doanh nghiệp là quá trình tạo ra các sản phẩm theo yêu cầu của thị trường. Đó chính là quá trình mà doanh nghiệp kết hợp hài hòa giữa ba yếu tố cơ bản của một quá trình sản xuất: tư liệu lao động, đối tượng lao động và lao động sống. Sự hình thành nên các chi phí sản xuất để tạo ra giá trị sản phẩm là tất yếu khách quan, không phụ thuộc vào ý muốn chủ quan của con người. Chi phí sản xuất phát sinh có tính chất thường xuyên và gắn liền với quá trình sản xuất.
Chi phí của doanh nghiệp vận động qua ba giai đoạn của quá trình sản xuất kinh doanh: Cung cấp - sản xuất - tiêu thụ. Như vậy, Chi phí sản xuất nằm trong quá trình sản xuất, ngoài ra còn có những chi phí không tính vào chi phí sản xuất như hoạt động quảng cáo, mang tính chất sự nghiệp. Việc làm rõ khái niệm, bản chất của chi phí sản xuất trong doanh nghiệp giúp kế toán tính đúng, tính đủ chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm xây lắp từ đó phát huy được chỉ tiêu giá thành trong công tác quản lý, kiểm tra, giám đốc quá trình sản xuất của doanh nghiệp.2 Khái niệm và bản chất giá thành sản phẩm xây lắp Quá trình sản xuất là một quá trình thống nhất bao gồm 2 mặt: Mặt hao phí sản xuất và mặt kết quả sản xuất. Chi phí sản xuất mới chỉ là một mặt thể hiện sự hao phí.
Để đánh giá chất lượng sản xuất kinh doanh cần xem xét chi phí trong mối quan hệ với kết quả đầu ra của một quá trình sản xuất - đó là sản phẩm hoàn thành. Sinh viên: Nguyễn thị thu Hằng - Lớp QTL 302K 3 Khóa luận tốt nghiệp Trường Đại Học Dân Lập Hải Phòng Quan hệ so sánh này đã hình thành nên chỉ tiêu giá thành sản phẩm và đây cũng là vấn đề cơ bản của quá trình sản xuất. Giá thành sản phẩm là biểu hiện bằng tiền toàn bộ các khoản hao phí về lao động sống và lao động vật hóa có liên quan đến khối lượng công tác, sản phẩm, lao vụ đã hoàn thành. Trong xây dựng cơ bản, giá thành sản phẩm xây lắp là biểu hiện bằng tiền về vật liệu nhân công, sử dụng máy thi công và các phí tổn khác để hoàn thành khối lượng sản phẩm xây lắp nhất định.
Trong đó, sản phẩm xây lắp có thể là kết cấu công việc hoặc là giai đoạn công việc có thiết kế và tính dự toán, có thể là công trình hay hạng mục công trình. Giá thành sản xuất sản phẩm xây lắp là chỉ tiêu kinh tế tổng hợp, phản ánh chất lượng hoạt động sản xuất, phản ánh kết quả sử dụng các loại tài sản, vật tư, lao động, tiền vốn trong suốt quá trình sản xuất cũng như các giải pháp kinh tế kỹ thuật mà doanh nghiệp đang thực hiện nhằm đạt được mục đích sản xuất khối lượng sản phẩm nhiều nhất với chi phí bỏ ra thấp nhất. Giá thành còn là căn cứ để tính toán xác định hiệu quả kinh tế các hoạt động sản xuất cũng như hiệu quả quản trị chi phí của doanh nghiệp.2 Yêu cầu quản lý chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm xây lắp Sản phẩm của ngành xây lắp thường có giá trị lớn, chi phí để đầu tư cho xây dựng cơ bản chiếm tỷ trọng đáng kể trong các khoản chi phí của Ngân sách nhà nước. Để đảm bảo vốn đầu tư được quản lý chặt chẽ và sử dụng một cách có hiệu quả, hoạt động xây dựng cơ bản phải đáp ứng được yêu cầu sau: + Công tác đầu tư xây dựng cơ bản phải tạo ra được những sản phẩm được xã hội chấp nhận về giá cả và chất lượng, đầu tư được những mục tiêu phát triển của xã hội trong từng thời kỳ.
+ Thực hiện việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công ngiệp hóa - hiện đại hóa, đẩy nhanh tiến độ tăng trưởng kinh tế, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân. + Huy động và sử dụng có hiệu quả các nguồn vốn đầu tư trong nước cũng như nước ngoài vào Việt Nam, khai thác tốt tài nguyên, tiềm năng lao động, đất đai, bảo vệ môi trường sinh thái. + Xây dựng phải theo quy hoạch được duyệt, thiết kế hợp lý, mỹ quan, công nghệ hiện đại, xây dựng đúng tiến độ, chất lượng cao với giá cả hợp lý và phải thực hiện bảo hành công trình. Sinh viên: Nguyễn thị thu Hằng - Lớp QTL 302K 4 Khóa luận tốt nghiệp Trường Đại Học Dân Lập Hải Phòng 1.3 Vai trò, nhiệm vụ của kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp xây lắp.
Trong công tác quản lý doanh nghiệp, chi phí và giá thành của một sản phẩm là một trong những yếu tố hàng đầu luôn được các nhà lãnh đạo phân tích đánh giá tình hình thực hiện các chỉ tiêu định mức, dự toán tình hình sử dụng vật tư, lao động, tiền vốn có hiệu quả, tiết kiệm hay lãng phí. Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp phải thực hiện đầy đủ các nhiệm vụ sau: + Căn cứ vào các đặc điểm quy trình công nghệ, đặc điểm tổ chức sản xuất sản phẩm của doanh nghiệp để xác định đối tượng tập hợp chi phí sản xuất, đối tượng tính giá thành sản phẩm , vận dụng các phương pháp tính giá thành thích hợp. + Tổ chức tập hợp và phân bổ từng loại chi phí theo đúng đối tượng tập hợp chi phí đã xác dịnh , bằng phương pháp thích hợp đã chọn , cung cấp kịp thời chính xác số liệu thông tin tổng hợp các khoản mục chi phí và yếu tố chi phí quy định, xác định đúng đắn chi phí của sản phẩm dở dang cuối kỳ. + Định kỳ tiến hành phân tích tình hình thực hiện các định mức chi phí và dự toán chi phí, tình hình thực hiện các kế hoach giá thành, phát hiện kịp thời khả năng tiềm tàng đề xuất biện pháp thích hợp để phấn đấu tiết kiệm chi phí sản xuất và hạ giá thành sản phẩm.2 Phân loại chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp xây lắp.1 Phân loại chi phí sản xuất Các chi phí doanh nghiệp bỏ ra để tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh bao gồm nhiều khoản, khác nhau cả về nội dung kinh tế, tính chất, công dụng, vai trò, vị trí.