ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH BÌNH ĐỊNH TRƯỜNG CAO ĐẲNG KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ QUY NHƠN GIÁO TRÌNH MÔN HỌC 08: KỸ THUẬT CHẾ TẠO THIẾT BỊ CƠ KHÍ NGHỀ: CHẾ TẠO THIẾT BỊ CƠ KHÍ TRÌNH ĐỘ CAO ĐẲNG Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ- CĐKTCN ngày. của Hiệu trưởng trường Cao đẳng Kỹ thuật Công nghệ Quy Nhơn Bình Định, năm 2019 1 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. 2 LỜI GIỚI THIỆU Giáo trình Chế tạo hệ thống thông gió là giáo trình chuyên môn phục vụ cho việc đào tạo mô đun 22“Chế tạo hệ thống thông gió” trong chương trình đào tạo nghề chế tạo thiết bị cơ khí.
Nội dung biên soạn của giáo trình dựa theo chương trình của mô đun chế tạo hệ thống thông gió bao gồm 10 bài như chương trình chi tiết: Để thuận lợi cho người học nên giáo trình được bố trí có những mục nhỏ, trong các mục nhỏ bao gồm lý thuyết liên quan, trình tự thực hiện và thực hành; tài liệu còn được bổ sung thêm các phần lý thuyết để người học tham khảo thêm. Đặc biệt trong giáo trình đưa vào phần lý thuyết khai triển để người học tham khảo phương pháp khai triển để vận dụng vào khi làm bài tập. Trong quá trình biên soạn tham khảo một số tài liệu tham khảo ở phần tài liệu tham khảo. Bình Định ngày 30 tháng 9 năm 2019 Biên soạn Khoa Cơ Khí 3 MỤC LỤC 4 CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN Tên mô đun: Chế tạo hệ thống thông gió công nghiệp Mã số của mô đun: MĐ 22 Thời gian thực hiện mô đun: 135 giờ; (Lý thuyết: 60h; Thực hành, thảo luận, bài tập: 72h; Kiểm tra: 3h) I.
VỊ TRÍ, TÍNH CHẤT CỦA MÔĐUN: Trước khi học mô đun này sinh viên phải hoàn thành các môn học (MH); mô đun sử dụng cụ cơ khí, khai triển hình gò, hàn cắt khí, hàn điện. Môđun Chế tạo hệ thống thông gió công nghiệp là một môđun chuyên ngành trong danh mục các môđun đào tạo nghề Chế tạo thiết bị cơ khí. Mô đun Chế tạo hệ thống thông gió công nghiệp là mô đun chuyên môn nghề mang tính tích hợp; được bố trí học song song hoặc sau các mô đun chuyên môn nghề chế tạo thiết bị cơ khí. MỤC TIÊU MÔ ĐUN: + Trình bày được công dụng, cấu tạo; phạm vi sử dụng của hệ thống thông gió công nghiệp.
+ Đọc, hiểu được bản vẽ chi tiết và bản vẽ lắp chế tạo ống thông gió. +Trình bày được phương pháp khai triển hình gò đối với các Ống thông gió. +Tính được kích thước phôi để chế tạo chi tiết theo bản vẽ thiết kế của hệ thống thông gió công nghiệp + Sử dụng đúng kỹ thuật các dụng cụ, thiết bị nghề chế tạo cơ khí. + Vạch dấu, cắt phôi, viền mép, ghép mối, uốn tạo hình, khoan lỗ, tán đinh, lắp ghép chi tiết đảm bảo đúng yêu cầu kỹ thuật.
+ Rèn luyện tính kỷ luật, kiên trì, cẩn thận. NỘI DUNG MÔ ĐUN: 5 1. Nội dung tổng quát và phân phối thời gian: Tên các bài Thời gian (giờ) Số trong mô Tổng Lý Thực Kiểm TT đun số thuyết hành tra 1 Bài 1: Chuẩn bị điều kiện chế tạo hệ 9 6 3 thống thông gió 2 Bài 2: Chế tạo ống dẫn khí thẳng 12 6 6 3 Bài 3: Chế tạo cút ( ngoặt) 15 6 8 1 4 Bài 4: Chế tạo ống chuyển tiết diện 15 6 9 5 Bài 5: Chế tạo phễu hút, thổi khí 15 6 9 6 Bài 6: Chế tạo giá treo, đỡ 12 6 6 7 Bài 7: Chế tạo van điều chỉnh lưu 12 6 6 lượng khí 8 Bài 8: Chế tạo mặt bích tròn 15 6 9 9 Bài 9: Chế tạo ống nhánh 12 6 6 10 Bài 10:Tổ hợp cụm hệ thống 15 6 8 1 Tổng cộng 135 60 72 3 6 BÀI 1: CHUẨN BỊ ĐIỀU KIỆN CHẾ TẠO Mã bài 22-1 Giới thiệu Thực hiện được công việc chế tạo lắp đặt hệ thống thống gió công nghiệp, người học cần hiểu được cấu tạo, nguyên lý làm việc khép kín trong toàn bộ hệ thống; từ đó biết cách thao tác sử dụng dụng cụ trang thiết bị chế tạo và thực hiện công đấu nối lắp ghép. Mục tiêu - Trình bày được cấu tạo, công dụng của hệ thống thông gió công nghiệp.
- Đọc được các tiêu chuẩn, ký hiệu kỹ thuật, dung sai lắp ghép và vật liệu chế tạo hệ thống thông gió trên bản vẽ. - Trình bày được quy cách, trọng lượng thép cách sử dụng bảo quản dụng cụ thiết bị nghề. - Đọc được hệ thống các bản vẽ thi công hệ thống thông gió với các tài liệu liên quan - Lập được kế hoạch cho phương án thi công hệ thống thông gió. - Lựa chọn đúng; sử dụng thành thạo các dụng cụ thiết bị phù hợp với yêu cầu công việc chế tạo.
- Lựa chọn vật tư đúng quy cách, tiêu chuẩn chế tạo theo yêu cầu bản vẽ thiết kế Nội dung 1. 1 Lý thuyết chuẩn bị điều kiện chế tạo 1.1 Cấu tạo, nhiệm vụ của hệ thống thông gió Cấu tạo Mục đích của thông gió là làm thế nào có sự trao đổi giữa không khí trong sạch ngoài trời với không khí trong nhà, nhằm tạo môi trường không khí trong nhà thật thoáng mát, dễ chiụ hợp vệ sinh. Muốn vậy phải tiến hành hút không khí trong nhà đưa ra ngoài rồi thay vào đó bằng cách thổi không khí sạch vào nhà. Do đó trong một công trình thường được bố trí hệ thống thổi và hệ thống hút không khí.
Các hệ thống này gồm các bộ phận chính sau: Bộ phận thu hoặc thải không khí. Buồng máy: Để bố trí máy quạt, động cơ, thiết bị lọc bụi, xử lý không khí. 7 Hệ thống ống dẫn: Để đưa không khí đến những vị trí theo ý muốn hoặc tập trung không khí bẩn lại để thải ra ngoài trời Các bộ phận phận phối không khí: Bao gồm các miệng thổi và hút không khí. Các bộ phận điều chỉnh: Van điều chỉnh lưu lượng, cánh hướng dòng.
Ngoài ra còn có các dụng cụ đo: lưu lượng, nhiệt độ, tốc độ. chuyển động, áp suất. Cấu tạo: Hệ thống thông gió gồm có:Động cơ 1, truyển đường ống không khí vào và phân phối 4, 5 máy quạt 2, thiết bị lọc không khí 7, bộ phận làm lạnh (có hoặc không), ống chuyển tiết diện 3, chân đế 6. Nguyên lý hoạt động: Động cơ 1 chạy làm quạt gió quay hút không khí từ bên ngoài vào thông qua ổng thông khí 5 đi qua bộ lọc 7 qua quạt gió 2 và ổng chuyển tiết diện 3 và hệ thống ổng phân phổi không khí 4 tỏa vào các khu vực cần thiết.1Sơ đồ nguyên lý hoạt động cùa hệ thống thông gió Nhiệm vụ Môi trường không khí có tính chất quyết định đối với việc tạo ra cảm giác dễ chịu, không bị ngột ngạt, không bị nóng bức hay quá lạnh.
Thông gió trong các xí nghiệp nhà máy sản xuất có hai nhiệm vụ chính sau: Thông gió chống nóng: Nhằm mục đích đưa không khí mát, khô ráo vào nhà máy đẩy không khí nóng ẩm ra ngoài tạo điều kiện tối ưu. Tại những vị trí thao tác với cường độ cao, những chỗ làm việc gần nguồn bức xạ có nhiệt độ cao người ta bố trí với những hệ thống quạt với vận tốc gió lớn ( 2 -5m/s ) để làm mát khống khí. Thông gió khử bụi và hơi độc: Ở những nơi có tỏa bụi hoặc hơi khí có hại, cần 8 bố trí hệ thống hút không khí bị ô nhiễm để thải ra ngoài đồng thời đưa không khí sạch từ bên ngoài bù lại phầ không khí bị thải đi. Trước khi thải có thể cần phải lọc hoặc khử hết các chất độc hại trong không khí để tránh ô nhiễm khí quyển xung quanh.
Hệ thống thông gió là tạo sự trao đổi không khí nhằm cải thiện điều kiện khí hậu và vệ sinh tốt trong phòng.2 Đọc tài liệu Trước khi bước vào gia công chế tạo bắt buộc người thợ phải nghiên cứu bản vẽ một chi tiết hay một chi tiết cụm cần gia công, sau đó liệt kê xem có bao nhiêu chi tiết cần gia công, hình đáng của chi tiết, yêu cầu kỹ thuật, xác định được phương án gia công, trình tự gia công, số lượng nhân lực cần thiết. Đọc hiểu hệ thống các bản vẽ thi công Vẽ tách chi tiết cần chế tạo Tìm hiểu tài liệu hướng dẫn chế tạo Tiêu chuẩn chế tạo Vạch ra trình tự các bước tiến hành công việc 1. Kiểm tra mặt bằng thi công, sàn thao tác Khi tiếp nhận xưởng gia công phải kiểm tra các điểm sau: + Mặt bằng gia công đù diện tích làm việc, thông thoáng. + Mặt nền cao, bang phảng + Có đường vận chuyển vật tư, thiết bị đến vị trí thi công + Xưởng có hệ thống ánh sáng đày đù + Có nguồn điện cung cấp phù họp với yêu cầu gia công (2 pha hoặc 3 pha) + Bản vẽ mặt bàng bố trí xưởng + Thiết bị và dụng cụ trong xưởng đầy đù.
Ta có thể sử dụng ni vô, thước dài để kiểm tra độ bằng phẳng, diện tích của mặt bằng thi công, sàn thao tác. Sau khi tiếp nhận xưởng xong cần cỏ biên bản bàn giao đầy đủ chữ ký cùa các bèn liên quan, trong biên bản ghi rỏ thực trạng của xưởng khi tiếp nhận. Lập phương án thi công Nghiên cứu phương án thi công và tiến độ thi công. Tùy vào điều kiện thực tế (nguồn nhân lực, thiết bị máy móc, không gian làm việc,.) mà ta dưa ra các phương án thi công họp ]ý nhất.
Chuẩn bị địa điễn, tập kết vật tư 9 Các thiết bị, dụng cụ, vật tư phải được bổ trí một cách hợp lý trong quá trình gia công. Các máy gia công được đặt trên nền mộng cao ráo, dầy đù ánh sáng và không gian làm việc. Dụng cụ thi công tập kết tại vị trí thuận lọi, không để trên quá cao hoặc đặt thẳng xuống nền xưởng mà phải đặt trê giá hoặc thùng đụng dụng cụ. Các thiết bị được phân loại từng kích cỡ, chùng loại và đặt lên giá hoặc thùng chứa trong kho thiết bị tại xưởng.
Toàn bộ vật tư phải được kê trên giá đỡ hay tà vẹt nhằm tránh gây các khuyêt tật, biển dạng lảm ảnh hường tới công việc gia công và Iẳp đặt. Các thiết bị phải được bảo quản che nang, mưa hoặc vận chuyến vào kho thiết bị.