CHƯƠNG 1: TRUYỀN THỐNG HỢP TÁC VIỆT - LÀO TRONG LĨNH VỰC ĐÀO TẠO CÁN BỘ CHO ĐẢNG VÀ NHÀ NƯỚC LÀO 1. Quan điểm của hai Đảng, hai Nhà nước về mối quan hệ đặc biệt Việt - Lào và hợp tác đào tạo cán bộ cho Lào 1. Quan điểm về mối quan hệ đặc biệt Việt Nam - Lào Mối quan hệ giữa Việt Nam và Lào là mối quan hệ hữu nghị truyền thống đoàn kết đặc biệt, trải dài trong lịch sử đấu tranh giành độc lập dân tộc trước đây cũng như trong xây dựng và bảo vệ tổ quốc XHCN ngày nay. Trong lịch sử QHQT đã có nhiều mô hình về tình đoàn kết hữu nghị giữa các dân tộc, nhưng mối quan hệ gắn bó keo sơn, sống chết có nhau, hết lòng, hết sức giúp đỡ lẫn nhau, thủy chung, trong sáng như mối quan hệ giữa Việt Nam và Lào là mối quan hệ hiếm có.
Đây là tài sản vô giá của hai dân tộc, được tôi luyện, nâng niu, thử thách qua thời gian bằng sự hy sinh xương máu của nhân dân hai nước Việt - Lào. Cùng với thời gian, quan hệ giữa hai nước đã không ngừng phát triển, được nâng lên thành quan hệ đặc biệt, trở thành quy luật khách quan và là yếu tố thắng lợi trong sự nghiệp giải phóng dân tộc cũng như trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Việt Nam và Lào là hai nước láng giềng, cùng nằm trên bán đảo Đông Dương, trong khu vực nhiệt đới gió mùa, có đường biên giới liền nhau từ Bắc đến Nam với chiều dài hơn 2.000 km, núi liền núi, sông liền sông. Mối quan hệ đặc biệt giữa hai Đảng, hai Nhà nước và nhân dân hai nước xuất phát từ truyền thống văn hóa, từ thực tiễn lịch sử đấu tranh cách mạng của mỗi nước và tình đoàn kết chiến đấu của nhân dân hai nước, trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng HCM.
Cả hai nước có nhiều nét tương đồng về văn hóa, lịch sử, điều kiện kinh tế và gắn bó với nhau về nhiều mặt trong đời sống dân cư. Nhân dân hai nước Việt - Lào có mối quan hệ gần gũi, thân thiết hàng ngàn đời nay, luôn quan 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com tâm giúp đỡ nhau trong mọi hoàn cảnh. Đặc biệt tại các tỉnh biên giới Việt - Lào, một số bộ phận dân cư có chung họ hàng, dòng tộc, chung tiếng nói, chung nét văn hóa truyền thống lâu đời, có mối quan hệ gắn bó chặt chẽ. ĐNDCM Lào và ĐCSVN đều xuất thân từ ĐCSĐD, do Chủ tịch Hồ Chí Minh là người truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin và sáng lập ĐCSĐD.
Ngay từ khi chưa có ĐCS lãnh đạo, hai nước Lào và Việt Nam đã cùng chung một số phận, từng bị bọn phong kiến, đế quốc ngoại bang xâm lược, đều đấu tranh chống kẻ thù chung. Chính vì vậy, ở mỗi nước, phong trào yêu nước đấu tranh chống sự đô hộ, áp bức, bóc lột của chế độ phong kiến, thực dân diễn ra ở khắp nơi, trong đó có những phong trào yêu nước gắn kết nhân dân hai nước Việt - Lào. Dưới sự lãnh đạo của ĐCSĐD, do Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại đứng đầu, liên minh chiến đấu giữa các nước Đông Dương nói chung, giữa Lào và Việt Nam nói riêng đã làm cho cuộc đấu tranh của hai dân tộc tiến lên giành thắng lợi có tính chất lịch sử: Tuyên bố độc lập và thành lập nước Việt Nam DCCH vào ngày 2/9/1945 và tuyên bố độc lập ở Lào vào ngày 12/10/1945. Trong 9 năm kháng chiến chống thực dân Pháp quay trở lại Đông Dương, do có sự giúp đỡ tận tình và phối hợp chặt chẽ với nhau, quân và dân hai nước đã giành hết thắng lợi này đến thắng lợi khác.
Chiến thắng lẫy lừng Điện Biên Phủ đã buộc thực dân Pháp phải ký Hiệp định Giơ-ne-vơ năm 1954, công nhận độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của ba nước Đông Dương. Ngay từ khi mới thành lập, Đảng Nhân dân Lào đã đương đầu với thử thách mới: tiếp tục lãnh đạo cuộc đấu tranh chống đế quốc Mỹ xâm lược. Trong tình hình hết sức khó khăn và phức tạp đó, hai Đảng đã tiếp tục đoàn kết, tiến hành cuộc đấu tranh lâu dài, gian khổ suốt 20 năm liền để giải phóng 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com đất nước vào năm 1975 và hơn 30 năm qua cùng nhau tiến lên xây dựng đất nước theo con đường XHCN. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói: Cách mạng Lào không thể thiếu sự giúp đỡ của cách mạng Việt Nam và cách mạng Việt Nam cũng không thể thiếu sự giúp đỡ của cách mạng Lào.
Việc nước Việt Nam DCCH thiết lập quan hệ ngoại giao với Vương quốc Lào vào ngày 5/9/1962 là bước ngoặt hết sức quan trọng trong lịch sử ngoại giao của mỗi nước, góp phần quan trọng thúc đẩy tiến trình thắng lợi của cách mạng mỗi nước, đồng thời là một điều kiện quan trọng bảo đảm sự ổn định, hòa bình và phát triển trên bán đảo Đông Dương. Năm 1963, một năm sau khi hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đánh giá rất sâu sắc về mối quan hệ Việt - Lào: "Hai dân tộc Việt và Lào sống bên nhau trên cùng một dãy Trường Sơn. Hai bên dân tộc ta đã nương tựa vào nhau, giúp đỡ nhau như anh em… Tình nghĩa láng giềng Việt Nam - Lào không bao giờ phai nhạt được" [46, tr.37] Trải qua nhiều thăng trầm của lịch sử, mối quan hệ gắn bó thủy chung, trong sáng Việt - Lào ngày càng được vun đắp, phát triển và mang lại hiệu quả cao. Quan hệ Lào - Việt chuyển sang giai đoạn phát triển mới về chất, “quan hệ đặc biệt” như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã gọi trong cuộc gặp lãnh đạo hai Đảng năm 1966.
Điều đó đã được chứng minh bằng thực tiễn gần một thế kỷ qua và càng trở nên rõ nét hơn khi tình đoàn kết đặc biệt Việt - Lào được tôi luyện, thử thách trước sự lôi kéo, chia rẽ bởi các thế lực bên ngoài. Từ đó hai Đảng luôn kề vai sát cánh bên nhau, lãnh đạo cách mạng ở mỗi nước và giành được thắng lợi ngày càng to lớn, dẫn đến thắng lợi cuối cùng, hoàn thành cuộc cách mạng giải phóng dân tộc vào năm 1975. Đây là bước ngoặt lịch sử hết sức quan trọng của cuộc cách mạng Lào và Việt Nam. Sau khi đất nước được giải phóng (tháng 12/1975), tình hình Lào gặp rất nhiều khó khăn.
Các lực lượng thù địch câu kết với bọn phản động hoạt động 18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com chống phá cách mạng Lào. Chúng mua chuộc, lôi kéo cán bộ, đảng viên, chia rẽ hàng ngũ lãnh đạo của ĐNDCM Lào, chia rẽ Lào với Việt Nam. Trước tình hình đó, hai nước ký Hiệp ước Hữu nghị và hợp tác Việt - Lào vào ngày 18/7/1977. Hai bên cam kết ra sức bảo vệ và phát triển mối quan hệ đặc biệt Việt - Lào, không ngừng tăng cường tình đoàn kết và tin cậy lẫn nhau về mọi mặt, theo nguyên tắc hoàn toàn bình đẳng, tôn trọng độc lập chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của nhau, tôn trọng lợi ích chính đáng của nhau, không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau.
Hai bên cam kết hết lòng ủng hộ và giúp đỡ lẫn nhau, hợp tác chặt chẽ nhằm tăng cường khả năng phòng thủ, bảo vệ độc lập chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, chống mọi âm mưu và hành động phá hoại của đế quốc và lực lượng phản động nước ngoài. Sau khi chế độ XHCN ở Liên Xô và Đông Âu sụp đổ, phong trào cộng sản quốc tế lâm vào khủng hoảng. Chủ trương củng cố, tăng cường tình đoàn kết, hợp tác giữa hai Đảng, hai Nhà nước và nhân dân hai nước đã thể hiện rõ lập trường kiên định trước sau như một của ĐCSVN và ĐNDCM Lào. Trong bối cảnh quốc tế hiện nay, việc tăng cường quan hệ hợp tác, giúp đỡ lẫn nhau, vì lợi ích nhân dân hai nước trở thành chiến lược cách mạng của mỗi nước, là tình cảm và trách nhiệm của mỗi Đảng, liên quan đến vận mệnh của hai Đảng, hai Nhà nước, nhân dân hai nước.
Điều này không chỉ vì lợi ích kinh tế đơn thuần, mà còn có ý nghĩa rất quan trọng về mặt chính trị và an ninh cho mỗi quốc gia, liên quan đến nền độc lập dân tộc và CNXH mà hai nước đang cùng nhau xây dựng. Trong giai đoạn hiện nay, dù tình hình chính trị trên thế giới có nhiều diễn biến phức tạp, nhiều ĐCS tan rã hoặc mất vai trò cầm quyền; các thế lực thù địch sử dụng mọi âm mưu phá hoại, chia rẽ các ĐCS và các nước XHCN còn lại, nhưng mối quan hệ hữu nghị, tình đoàn kết đặc biệt và sự hợp tác toàn diện giữa hai nước Việt Nam - Lào không những không phai nhạt mà 19 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com còn được tăng cường, vun đắp với chất lượng mới, cao hơn trên tinh thần tôn trọng độc lập, chủ quyền, giúp đỡ lẫn nhau và đôi bên cùng có lợi. Đặc biệt sau khi hai Đảng khởi xướng đường lối đổi mới từ năm 1986, mối quan hệ hữu nghị Việt - Lào vẫn tiếp tục được tăng cường, phát triển cả chiều rộng lẫn chiều sâu trong mọi lĩnh vực. Cùng với quá trình đổi mới đất nước, Việt Nam và Lào đã có những đổi mới quan trọng về đường lối đối ngoại theo hướng đa phương hóa, đa dạng hóa QHQT, song một vấn đề có tính nguyên tắc mà cả hai nước cùng quan tâm là củng cố mối quan hệ hữu nghị đặc biệt giữa hai nước.
Với Lào, mở rộng ngoại giao cho phù hợp với quá trình hội nhập và toàn cầu hoá là đường lối ngoại giao chính đã mang lại nhiều thành tựu to lớn để phát triển đất nước. Việc chuyển từ chính sách ngoại giao “nhất biên đảo” sang chính sách ngoại giao bảo đảm sự “cân bằng tương đối” [4, tr.84] của Lào hiện nay đã tạo nhiều tiền đề quan trọng cho Lào mở rộng hơn nữa mối quan hệ với các nước trong khu vực và trên thế giới. Nhưng bản thân chính sách đó cũng như những biến động của tình hình thế giới và khu vực những năm qua đã tác động mạnh tới việc duy trì và phát triển mối quan hệ ngoại giao truyền thống Việt Nam - Lào. Mối quan hệ hai nước còn bị tác động bởi những nước láng giềng gần, bởi các mối quan hệ song phương và đa phương khác.
Tuy nhiên, so với các nước láng giềng như Trung Quốc hay Campuchia thì mối quan hệ của Việt Nam với Lào chặt chẽ, khăng khít và liên tục hơn bao giờ hết.