ÑAÏI HOÏC QUOÁC GIA HAØ NOÄI TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KHOA HOÏC XAÕ HOÄI & NHAÂN VAÊN ----------- NGUYỄN MỘNG HỒNG LIÊN HOẠT ĐỘNG XÃ HỘI - TỪ THIỆN CỦA BÁO CHÍ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH (KHAÛO SÁT CÁC BÁO SÀI GÕN GIẢI PHÓNG, TUỔI TRẺ, NGƯỜI LAO ĐỘNG, PHỤ NỮ, CÔNG AN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH, TỪ NĂM 2000 – 2004) LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC CHUYÊN NGÀNH : BÁO CHÍ HỌC MÃ SỐ : 60. Người hướng dẫn khoa học: PGS. ĐINH VĂN HƯỜNG TP. HOÀ CHÍ MINH – 11/2006 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com LỜI CÁM ƠN Ñeå hoaøn thaønh luaän vaên naøy, ngoaøi söï coá gaéng cuûa baûn thaân, toâi ñaõ nhaän ñöôïc söï ñoäng vieân tinh thaàn cuûa gia ñình, baïn beø, caùc anh, chò hoïc cuøng lôùp; söï giuùp ñôõ quyù baùu cuûa ñoàng nghieäp.
Ñaëc bieät, toâi xin göûi lôøi caùm ôn chaân thaønh nhaát ñeán: - PGS – TS Ñinh Vaên Höôøng, ngöôøi thaày taän tình höôùng daãn toâi trong suoát quaù trình thöïc hieän luaän vaên. - Caùc thaày, coâ khoa Baùo chí Tröôøng ÑH Khoa hoïc xaõ hoäi –Nhaân vaên Haø Noäi khoâng quaûn vaát vaû truyeàn ñaït cho toâi kieán thöùc veà chuyeân ngaønh raát boå ích. - Chò Ñieäp vaø Phoøng Sau Ñaïi hoïc Tröôøng ÑH Khoa hoïc xaõ hoäi –Nhaân vaên TPHCM ñaõ nhieät tình hoã trôï toâi trong suoát khoùa hoïc. - Caùc nhaø baùo (ñoàng thôøi laø nhöõng ngöôøi thaày, ngöôøi anh, ngöôøi chò): coâ Nguyeãn Thò Ngoïc Haûi (Ban Tö töôûng Vaên hoùa Thaønh uyû), thaày Traàn Troïng Thöùc (Doanh nhaân Saøi Goøn cuoái tuaàn), chò Ngoïc Yeán (Saøi Goøn Giaûi Phoùng), chò Khaùnh Hoäi (Phuï Nöõ TPHCM), anh Phaïm Vaên Nhöùt, chò Hoaøng Höông, chị Tââ raâm (Tuoåi Treû), chò Phöông Oanh, anh Trung Phöông (Ngöôøi Lao Ñoäng), chò Hoàng AÙnh (Coâng An TPHCM) ñaõ cho toâi nhöõng kinh nghieäm thöïc tieãn boå ích.
- Phoøng Tö lieäu caùc baùo Saøi Goøn Giaûi Phoùng, Tuoåi Treû, Ngöôøi Lao Ñoäng ñaõ taïo ñieàu kieän cho toâi tieáp caän tö lieäu. - Taùc giaû caùc saùch tham khaûo, caùc baøi vieát toâi trích daãn trong luaän vaên. TPHCM, thaùng 11 naêm 2006 Ngöôøi vieát TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com LỜI CAM ĐOAN Toâi xin cam ñoan noäi dung, keát quaû nghieân cöùu trong luaän vaên naøy laø quaù trình lao ñoäng khoa hoïc nghieâm tuùc cuûa baûn thaân toâi vaø chöa töøng coâng boá treân baát kyø phöông tieän truyeàn thoâng hay caùc chöông trình naøo khaùc. TAÙC GIAÛ LUAÄN VAÊN NGUYEÃN MOÄNG HOÀNG LIEÂN TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MUÏC LUÏC PHAÀN MÔÛ ÑAÀU 1.
Tính caáp thieát uûa ñeà taøi. Lyù do choïn ñeà taøi. Lòch söû vaán ñeà. Ñoái töôïng vaø phaïm vi nghieân cöùu.
Phöông phaùp nghieân cöùu. Ñoùng goùp cuûa luaän vaên. Boá cuïc cuûa luaän vaên. 5 PHAÀN NOÄI DUNG CHÖÔNG 1: COÂNG TAÙC XAÕ HOÄI - TÖØ THIEÄN QUA HOAÏT ÑOÄNG THOÂNG TIN TREÂN BAÙO CHÍ 1.
Coâng taùc xaõ hoäi – töø thieän- Baûn chaát vaø söï hình thaønh 1.Ñònh nghóa veà xaõ hoäi töø thieän .Baûn chaát vaø quaù trình hình thaønh coâng taùc xaõ hoäi – töø thieän ôû TPHCM. Caùc toå chöùc xaõ hoäi -töø thieän ôû TPHCM 1. Coâng taùc xaõ hoäi – töø thieän qua hoaït ñoäng thoâng tin treân baùo chí: 1.Khaùi nieäm veà thoâng tin baùo chí .Vai troø cuûa baùo chí trong vieäc taïo hieäu öùng hoaït ñoäng xaõ hoäi – töø thieän.1Tính chaát dö luaän xaõ hoäi .Baùo chí TPHCM vôùi coâng taùc xaõ hoäi - töø thieän. 24 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com CHÖÔNG 2: HOAÏT ÑOÄNG XAÕ HOÄI – TÖØ THIEÄN TREÂN BAÙO IN TPHCM 2.
Giôùi thieäu toång quan veà baùo chí TPHCM .Ñaëc ñieåm cuûa baùo chí TPHCM .Quùa trình hình thaønh vaø phaùt trieån cuûa moät soá tôø baùo in 2.Baùo Saøi Goøn Giaûi Phoùng .Baùo Tuoåi Treû .Baùo Ngöôøi Lao Ñoäng .Baùo Phuï Nöõ TPHCM .Baùo Coâng An TPHCM. Söï hình thaønh vaø phaùt trieån caùc chuyeân muïc thoâng tin soá phaän baát haïnh 2.Chuyeân muïc “Nhòp caàu nhaân aùi” ( baùo Saøi Goøn Giaûi Phoùng) .Chuyeân muïc “Ai, ôû ñaâu caàn giuùp ñôõ” (baùo Ngöôøi Lao Ñoäng). Chuyeân muïc “Ñöøng queân hoï” (baùo Phuï Nöõ TPHCM) .Chuyeân muïc “Nhöõng maûnh ñôøi baát haïnh” (baùo Coâng An TPHCM). Baùo Tuoåi Treû.
Nhöõng hoaøn caûnh ñöôïc phaûn aùnh treân maët baùo. Caùch thöùc vaän ñoäng töø thieän vaø thoâng tin treân maët baùo: 2.Toå chöùc vaän ñoäng töø thieän .Toå chöùc thoâng tin tuyeân truyeàn .Ngoân ngöõ vaø tít baùo .Hình aûnh söû duïng trong baøi baùo. Caùc chöông trình xaõ hoäi - töø thieän tieâu bieåu TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.Giaûi thöôûng Voõ Tröôøng Toaûn .Giaûi thöôûng Vaên hay chöõ toát .Chöông trình Vì ngaøy mai phaùt trieån. 86 CHÖÔNG 3: HIEÄU QUAÛ TÖØ CAÙC HOAÏT ÑOÄNG XAÕ HOÄI - TÖØ THIEÄN TREÂN BAÙO IN TPHCM 3.
Chaân dung caùc nhaø haûo taâm 3.Caùc caù nhaân, nhoùm ngöôøi lao ñoäng .Caùc toå chöùc, cô quan, ñoaøn theå, doanh nghieäp .Vieät kieàu, caùc toå chöùc nhaân ñaïo nöôùc ngoaøi. Hieäu quaû töø caùc chöông trình xaõ hoäi - töø thieän töø thieän treân baùo in TPHCM 3.Hieäu quaû ñoái vôùi nhöõng ñoái töïông ñöôïc trôï giuùp .Hieäu quaû ñoái vôùi tôø baùo .Hieäu quaû ñoái vôùi xaõ hoäi. Caùc giaûi phaùp ñeå naâng cao hôn nöõa hieäu quaû cuûa coâng taùc xaõ hoäi töø thieän treân baùo in TPHCM nhöõng naêm tieáp theo. 121 PHAÀN KEÁT LUAÄN.
132 PHAÀN PHUÏ LUÏC A. Troø chuyeän vôùi laõnh ñaïo caùc baùo B. Baûng bieåu, soá lieäu, hình veõ C. Nhöõng maûnh ñôøi baát haïnh D.
Toå chöùc tuyeân truyeàn vaø hieäu quaû TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 1 PHAÀN MÔÛ ÑAÀU 1. Tính caáp thieát cuûa ñeà taøi: - Coù ai ñoù noùi raèng trong neàn kinh teá thò tröôøng hieän nay, loøng thöông ngöôøi ñang ngaøy caøng bò caïn kieät. Con ngöôøi ñang ñöùng tröùôc nguy cô laõnh caûm, khoâ heùo, mai moät ñi trong tình nghóa, quan heä coäng ñoàng. Daãu raèng loøng nhaân aùi ñeàu coù trong moãi con ngöôøi nhöng nhieàu khi noù gioáng nhö moät ngöôøi anh huøng bò nguû queân giöõa nhòp soáng ngaøy caøng taát baät vaø hieän ñaïi.
Ñoâi khi chuùng ta thanh thaûn löôùt qua nhöõng caûnh ñôøi ñaùng thöông chæ vì sôï mình seõ rôi vaøo troø löøa bòp naøo ñoù. Tuy nhieân, nhö moät “söù giaû thieän chí”, baùo chí aâm thaàm phaùt hieän nhöõng maûnh ñôøi khoán khoù, phaùt ñoäng chieán dòch hoã trôï ngöôøi caàn giuùp ñôõ, ñeà cao nhöõng giaù trò nhaân baûn. Nhieàu naêm qua, baùo chí ñaõ laøm toát vai troø “caàu noái” nhöõng taám loøng vaøng cuûa baïn ñoïc vôùi nhöõng ngöôøi khoán khoù ñeå nhieàu soá phaän ñaõ ñöôïc hoã trôï kòp thôøi, nhieàu maûnh ñôøi coù cô hoäi vöôn leân. Caây caàu naøy coù vöõng chaéc hay khoâng hoaøn toaøn phuï thuoäc vaøo taám loøng baïn ñoïc cuûa baùo: doanh nghieäp, coâng nhaân vieân chöùc, tieåu thöông, Vieät kieàu, thaäm chí coù caû baùc xích loâ, anh xe oâm, ngöôøi taøn taät.chaét chiu tieàn ñeå giuùp nhöõng ngöôøi khoå hôn mình.
- Khaûo saùt, nghieân cöùu caùc chöông trình xaõ hoäi - töø thieän treân baùo chí TPHCM giuùp chuùng ta nhaän ñònh roõ hôn chöùc naêng, vai troø, vò theá cuûa baùo chí ñoái vôùi xaõ hoäi. Laøm toát coâng taùc töø thieän khoâng chæ “giuùp ñöôïc ngöôøi” maø coøn naâng vò trí tôø baùo trong loøng baïn ñoïc. Nhöng töø tröôùc ñeán nay, taïi TPHCM, döôùi goùc ñoä baùo chí, chöa coù TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 2 coâng trình naøo nghieân cöùu toaøn dieän quy moâ, tính chaát, hieäu quaû vaø yù nghóa xaõ hoäi cuûa caùc chöông trình xaõ hoäi - töø thieän treân baùo in TPHCM. Ñoù chính laø lyù do thuùc ñaåy chuùng toâi thöïc hieän ñeà taøi nghieân cöùu “Hoaït ñoäng xaõ hoäi – töø thieän cuûa baùo chí TPHCM”.
- Giaùo duïc loøng nhaân aùi, töø thieän khoâng chæ laø söï giuùp ñôõ, seû chia noãi ñau khoå maø coøn nhaèm tuyeân truyeàn nhöõng göông saùng, nhaân roäng nhöõng hoaït ñoäng vì coäng ñoàng, ñaáu tranh choáng laïi söï thôø ô, giaû doái, nhaém maét, quay löng tröôùc noãi baát haïnh cuûa ngöôøi khaùc. - “Thöông ngöôøi nhö theå thöông thaân” cuõng laø moät trong nhöõng noäi dung quan troïng trong xaây döïng con ngöôøi môùi XHCN. Lyù do choïn ñeà taøi Khoaûng caùch giöõa giaøu – ngheøo trong neàn kinh teá thò tröôøng ngaøy caøng lôùn. Hoaït ñoäng xaõ hoäi – töø thieän treân caùc baùo khoâng chæ laøm “caàu noái” giöõa nhöõng taám loøng vaøng vôùi nhöõng ngöôøi khoán khoù maø coøn theå hieän vai troø ñoùng goùp xaõ hoäi cuûa baùo chí; trôû thaønh moät hoaït ñoäng quan troïng trong coâng taùc quaàn chuùng cuûa baùo chí.
Qua caùc chöông trình xaõ hoäi – töø thieän, nhieàu soá phaän ñaõ ñöôïc hoã trôï kòp thôøi, nhieàu maûnh ñôøi coù cô may vöôn leân, nhieàu coâng trình coù yù nghóa thieát thöïc ñaõ ñöôïc xaây döïng. Hieäu quaû töø caùc hoaït ñoäng xaõ hoäi - töø thieän cuõng taùc ñoäng tích cöïc ñeán xaõ hoäi, giaùo duïc truyeàn thoáng “thöông ngöôøi nhö theå thöông thaân”, tinh thaàn “toân sö troïng ñaïo”, tinh thaàn vöôït khoù, hoïc gioûi. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Lòch söû vaán ñeà Gaàn ñaây, ngaønh xaõ hoäi hoïc raát quan taâm ñeán hieäu quaû xaõ hoäi döôùi söï taùc ñoäng cuûa caùc phöông tieän truyeàn thoâng ñaïi chuùng nhö nghieân cöùu veà coâng chuùng cuûa hoaït ñoäng truyeàn thoâng, veà aûnh höôûng, taùc ñoäng xaõ hoäi cuûa caùc phöông tieän truyeàn thoâng ñaïi chuùng… Tuy nhieân, töø tröôùc ñeán nay, taïi TPHCM, döôùi goùc ñoä baùo chí, chöa coù coâng trình naøo nghieân cöùu toaøn dieän quy moâ, tính chaát, hieäu quaû vaø yù nghóa xaõ hoäi cuûa caùc hoaït ñoäng xaõ hoäi - töø thieän cuûa baùo in TPHCM, ngoaïi tröø khoaù luaän toát nghieäp cöû nhaân cuûa sinh vieân Traàn Thò Quyønh Hoa “ Hieäu öùng xaõ hoäi qua thoâng tin soá phaän treân baùo Phuï Nöõ TPHCM” (naêm 2004).
Do vaäy, ñaây laø moät trong nhöõng luaän vaên thaïc só ñaàu tieân thöïc hieän toaøn dieän vaø heä thoáng vaán ñeà naøy. Ñoái töôïng vaø phaïm vi nghieân cöùu Hoaït ñoäng xaõ hoäi - töø thieän ña daïng, soá löôïng baøi vieát phaûn aùnh treân baùo chí veà hoaït ñoäng naøy raát phong phuù, khoâng chæ phaùt trieån ôû baùo in maø coøn môû roäng ra treân soùng phaùt thanh, truyeàn hình, baùo ñieän töû. Haøng ngaøy, caùc baùo tieáp nhaän khoâng ít söï hoã trôï cuûa baïn ñoïc göûi taëng cho nhöõng maûnh ñôøi baát haïnh qua caùc chuyeân muïc “Ñòa chæ caàn giuùp ñôõ”, “Ñöøng queân hoï”, "Ai, ôû ñaâu caàn giuùp ñôõ”, “Nhöõng maûnh ñôøi baát haïnh”. Tuy nhieân, luaän vaên chæ taäp trung tìm hieåu hieäu quaû cuûa nhöõng chuyeân muïc töø thieän coù tính chaát ñònh kyø, nhöõng chöông trình xaõ hoäi - töø thieän coù tieáng vang, ñöùng ñöôïc trong loøng baïn ñoïc … TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 4 Maët khaùc, do haïn cheá veà thôøi gian vaø kieán thöùc cuûa ngöôøi thöïc hieän, luaän vaên chæ khaûo saùt, phaân tích coâng taùc xaõ hoäi - töø thieän treân moät soá baùo in tieâu bieåu cuûa TPHCM nhö Saøi Goøn Giaûi Phoùng, Tuoåi Treû, Ngöôøi Lao Ñoäng, Phuï Nöõ TPHCM, CoÂng An TPHCM trong khoaûng thôøi gian töø 2000 – 2004.