LỜI MỞ ĐẦU I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI Trong môi trƣờng kinh tế hội nhập hiện nay, nền kinh tế Việt Nam đang tăng trƣởng và hòa nhập sâu rộng vào nền kinh tế thế giới. Các Ngân hàng thƣơng mại cũng bị tác động bởi sự biến động của nền kinh tế, với tƣ cách là doanh nghiệp kinh doanh chính ở lĩnh vực tiền tệ, với vai trò quan trọng đối với nền kinh tế: điều tiết vĩ mô nền kinh tế cũng nhƣ là trung gian tài chính với nhiều nghiệp vụ kinh doanh quan trọng, trong đó cho vay là một trong những nghiệp vụ quan trọng nhất. Tuy nhiên các ngân hàng thƣơng mại đang đối mặt với nhiều thách thức để phát triển.
Cụ thể, hoạt động cho vay cá nhân giai đoạn gần đây có sự tăng trƣởng vƣợt bậc, do mức sống và nhu cầu mua sắm tiêu dùng của các cá nhân trong nền kinh tế đang tăng lên, cộng thêm vào đó là sự cạnh tranh khốc liệt từ các ngân hàng bán lẻ và các tổ chức tín dụng, buộc ngân hàng thƣơng mại phải không ngừng nổ lực, hoạch định các chính sách cho vay cá nhân phù hợp để đủ sức cạnh tranh, tham gia vào thị phần này. Nhờ vào việc chú trọng và phát triển hoạt động cho vay cá nhân cũng nhƣ tiềm năng tăng trƣởng của lĩnh vực này, mà hoạt động cho vay cá nhân đã và đang góp phần vào sự tăng trƣởng, chiếm tỷ trọng lớn trong tài sản có của các ngân hàng thƣơng mại. Không những ảnh hƣởng đến các ngân hàng thƣơng mại, cho vay cá nhân còn tác động đến nền kinh tế thông qua hỗ trợ vốn cho nhu cầu tiêu dùng và sản xuất kinh doanh của các cá nhân trong xã hội. Vì vậy, có thể nói, cho vay cá nhân đóng vai trò quan trọng đối với ngân hàng nói riêng và nền kinh tế nói chung.
Ngân hàng TMCP Quốc tế VIB với mục tiêu trở thành ngân hàng bán lẻ số một Việt Nam đã luôn xem hoạt động cho vay cá nhân tại VIB là hoạt động cần đƣợc chú trọng đầu tƣ phát triển. Điều này thể hiện qua việc VIB không ngừng cải cách và đối mới trong quá trình hoạt động của mình. Những thay đổi này đã góp phần mở rộng quy mô, nâng cao chất lƣợng, hiệu quả của hoạt động cho vay cá nhân tại VIB trong giai đoạn vừa qua. VIB chi nhánh Quận 1 là một chi nhánh hàng đầu trong xu thế chú trọng phát triển cho vay cá nhân của VIB.
Tuy nhiên, bên cạnh việc phát triển, cho vay cá nhân xviii tại VIB chi nhánh Quận 1 vẫn còn chứa đựng nhiều rủi ro, thách thức. Từ những vấn đề lý luận và thực tiễn trên, cộng với quá trình thực tập tại Ngân hàng TMCP Quốc tế VIB chi nhánh Quận 1, tôi đã chọn đề tài “Thực trạng hoạt động cho vay cá nhân tại Ngân hàng Thƣơng mại Cổ Phần Quốc tế Việt Nam VIB – Chi nhánh Quận 1” làm đề tài nghiên cứu cho khóa luận của mình, nhằm đánh giá thực trạng hoạt động cho vay cá nhân tại VIB chi nhánh Quận 1, từ đó đƣa ra đề xuất, giải pháp nhằm phát triển hoạt động cho vay cá nhân tại VIB chi nhánh Quận 1 đến năm 2020. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU 1. Mục tiêu tổng quát Mục tiêu chung của đề tài là: đánh giá toàn diện hoạt động cho vay cá nhân tại Ngân hàng VIB chi nhánh Quận 1, từ đó đề xuất các giải pháp, kiến nghị nhằm phát triển hoạt động cho vay cá nhân tại VIB chi nhánh Quận 1 trong thời gian tới.
Mục tiêu cụ thể Để đạt đƣợc mục tiêu nghiên cứu tổng quát của đề tài, đề tài phải đạt đƣợc các mục tiêu cụ thể sau: Thứ nhất, hệ thống hóa cơ sở lý thuyết về cho vay cá nhân tại các NHTM Thứ hai, phân tích thực trạng hoạt động cho vay cá nhân tại Ngân hàng VIB Chi nhánh Quận 1 giai đoạn 2015-2017. Trên cơ sở đó đánh giá những kết quả đạt đƣợc, những hạn chế và nguyên nhân của hoạt động cho vay cá nhân tại VIB chi nhánh Quận 1 trong giai đoạn nghiên cứu. Thứ ba, trên cơ sở hệ thống hóa lý thuyết về cho vay cá nhân cộng với việc phân tích thực trạng, đề tài đƣa ra một số giải pháp, kiến nghị nhằm phát triển hoạt động cho vay cá nhân tại VIB chi nhánh Quận 1 đến năm 2020. CÂU HỎI NGHIÊN CỨU Để đạt đƣợc mục tiêu cụ thể, đề tài cần trả lời các câu hỏi nghiên cứu sau: Cơ sở lý thuyết của cho vay cá nhân tại ngân hàng thƣơng mại là gì? Thực trạng hoạt động cho vay cá nhân tại VIB Chi nhánh Quận 1 đã diễn ra nhƣ thế nào trong giai đoạn 2015-2017? xix Những kết quả đạt đƣợc, hạn chế trong hoạt động cho vay cá nhân tại VIB chi nhánh Quận 1 trong giai đoạn nghiên cứu là gì? Nguyên nhân do đâu? Để phát triển hoạt động cho vay cá nhân tới năm 2020, VIB chi nhánh Quận 1 cần thực hiện những giải pháp nào? IV.
ĐỐI TƢỢNG NGHIÊN CỨU VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU Đối tƣợng nghiên cứu: Đề tài nghiên cứu hoạt động cho vay cá nhân tại VIB chi nhánh Quận 1 giai đoạn 2015-2017. Phạm vi nghiên cứu: Không gian: đề tài nghiên cứu hoạt động cho vay cá nhân tại Ngân hàng TMCP Quốc tế Việt Nam VIB chi nhánh Quận 1. Thời gian: đề tài sử dụng số liệu thứ cấp từ VIB chi nhánh Quận 1, VIB, Ngân hàng Nhà nƣớc,…để nghiên cứu thực trạng hoạt động cho vay cá nhân tại VIB chi nhánh Quận 1 trong giai đoạn 2015-5017. Từ đó đề tài đƣa ra một số giải pháp để phát triển hoạt động cho vay cá nhân tại đơn vị nghiên cứu đến năm 2020.
PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Đề tài sử dụng những phƣơng pháp nghiên cứu sau: Phƣơng pháp phân tích quy nạp, diễn dịch trong quá trình hệ thống cơ sở lý thuyết, phân tích thực trạng hoạt động cho vay cá nhân tại VIB chi nhánh Quận 1 và đƣa ra giải pháp. Phƣơng pháp so sánh tuyệt đối, tƣơng đối, phân tích theo chiều ngang để thấy đƣợc xu hƣớng biến đổi theo thời gian của các chỉ tiêu đánh giá thực trạng hoạt động cho vay cá nhân tại VIB chi nhánh Quận 1. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU Nội dung nghiên cứu đƣợc thể hiện cụ thể qua ba chƣơng: Chƣơng 1. Cơ sở lý thuyết về hoạt động cho vay cá nhân của ngân hàng thƣơng mại: trình bày khung lý thuyết về hoạt động cho vay cá nhân bao gồm khái niệm, đặc điểm và vai trò của cho vay cá nhân; các chỉ tiêu đánh giá hoạt động cho xx vay cá nhân và các nhân tố ảnh hƣởng đến hoạt động cho vay cá nhân tại các NHTM để làm nền tảng cho Chƣơng 2.
Thực trạng hoạt động cho vay cá nhân tại Ngân hàng TMCP Quốc tế Việt Nam VIB – chi nhánh Quận 1: từ những cơ sở lý luận ở Chƣơng 1, trên cơ sở khai thác các số liệu thứ cấp đáng tin cậy, đề tài đi sâu phân tích thực trạng phát triển hoạt động cho vay cá nhân tại VIB chi nhánh Quận 1 giai đoạn 2015-2017. Qua đó đề tài đánh giá các kết quả đạt đƣợc, hạn chế và nguyên nhân, làm cơ sở đề xuất các kiến nghị để phát triển hoạt động cho vay cá nhân tại VIB chi nhánh Quận 1 trong Chƣơng 3. Giải pháp phát triển cho vay cá nhân tại Ngân hàng TMCP Quốc tế Việt Nam VIB – Chi nhánh Quận 1 đến năm 2020: đề tài đề xuất các giải pháp dựa trên các nguyên nhân của những hạn chế còn tồn đọng ở Chƣơng 2, tiếp tục phát triển các kết quả đạt đƣợc, khắc phục những hạn chế còn tồn tại để phát triển hoạt động cho vay cá nhân tại VIB chi nhánh Quận 1, cũng nhƣ đƣa ra một vài kiến nghị đối với NHNN và Chính phủ. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU Hoạt động cho vay cá nhân ngày nay đƣợc xem là một trong những hoạt động đƣợc các ngân hàng thƣơng mại chú trọng phát triển, đặc biệt là trong giai đoạn cạnh tranh và hội nhập kinh tế quốc tế nhƣ hiện nay.
Chính vì vậy, đã có khá nhiều tác giả nghiên cứu và viết về đề tài cho vay cá nhân, cụ thể nhƣ sau: Luận văn Thạc sỹ kinh tế “Phân tích tình hình cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và phát triển Việt Nam – chi nhánh Quảng Bình” của tác giả Hoàng Thị Cẩm Vân, bảo vệ tại Đại học Tài chính Marketing TP.HCM năm 2015 đã đánh giá tình hình hoạt động cho vay cho vay khách hàng cá nhân tại ngân hàng TMCP Đầu tƣ và phát triển Việt Nam – chi nhánh Quảng Bình, tìm ra nguyên nhân cho các rủi ro còn tồn đọng và đƣa ra các giải pháp cho NH, dựa trên vị trí địa lý cũng nhƣ hoàn cảnh môi trƣờng kinh doanh của Quảng Bình. Luận văn Thạc sỹ Tài chính – Ngân hàng “Phân tích tình hình cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và phát triển Việt Nam – chi xxi nhánh Quảng Nam” của tác giả Huỳnh Lê Hoài Tâm bảo vệ năm 2016 tại Đại học Đà Nẵng đã đƣa ra cái nhìn khách quan về tình hình phát triển hoạt động cho vay cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Đầu tƣ và phát triển Việt Nam – chi nhánh Đà Nẵng. Luận văn Thạc sỹ Tài chính – Ngân hàng của tác giả Nguyễn Quang Vinh bảo vệ năm 2015 tại Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội“Phát triển cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Bảo Việt” đã mô tả thực trạng và các yếu tố tác động đến hoạt động cho vay tại ngân hàng Bảo Việt. Từ kết quả nghiên cứu của luận văn, tác giả đƣa ra các giải pháp nhằm đồng bộ đối với Ngân hàng TMCP Bảo Việt và kiến nghị với cơ quan chức năng để nâng cao hiệu quả của nghiệp vụ cho vay khách hàng cá nhân tại Bảo Việt.
Luận văn Thạc sỹ Tài chính – Ngân hàng “Phát triển hoạt động cho vay cá nhân tại Ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Việt Nam – chi nhánh Đống Đa” của tác giả Ngô Thanh Sơn, bảo vệ năm 2015 tại Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội, tác giả đã cung cấp tình hình hoạt động cho vay cá nhân tại một ngân hàng thƣơng mại cụ thể tại thủ đô Hà Nội ,vốn có khá nhiều khác biệt với TP.HCM về nhiều khía cạnh – tác động nhiều đến hoạt động kinh doanh.