Hoàn thiện quy trình thủ tục hải quan đối với mặt hàng phở khô xuất khẩu sang thị trường Australia

Chuyên khảo phân tích Hoàn thiện quy trình thủ tục hải quan đối với mặt hàng phở khô xuất khẩu sang thị trường australia, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên

• Tác giả: Đồng Thị Hồng Hạnh
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Vi Lê
• Trường học: Trường Đại Học Thương Mại
• Chuyên ngành: Kinh Tế & Kinh Doanh Quốc Tế
• Đề tài: Hoàn Thiện Quy Trình Thủ Tục Hải Quan Đối Với Mặt Hàng Phở Khô Xuất Khẩu Sang Australia
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ HOÀN THIỆN QUY TRÌNH THỦ TỤC HẢI QUAN ĐỐI VỚI MẶT HÀNG PHỞ KHÔ XUẤT KHẨU SANG THỊ TRƯỜNG AUSTRALIA CỦA CÔNG TY TNHH DỊCH VỤ HÀNG HOÁ SAO VIỆT
• 1.1. Tính cấp thiết của vấn đề nghiên cứu
• 1.2. Tổng quan vấn đề nghiên cứu
• 1.3. Mục đích nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng nghiên cứu
• 1.5. Phạm vi nghiên cứu
• 1.5.1. Phạm vi không gian
• 1.5.2. Phạm vi thời gian
• 1.6. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6.1. Phương pháp thu thập dữ liệu
• 1.6.2. Phương pháp phân tích xử lý dữ liệu
• 1.7. Kết cấu của bài khóa luận
• 2. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NGHIÊN CỨU HOÀN THIỆN QUY TRÌNH THỦ TỤC HẢI QUAN XUẤT KHẨU HÀNG HÓA
• 2.1. Tổng quan về hoạt động xuất khẩu hàng hoá
• 2.1.1. Khái niệm hoạt động xuất khẩu. Vai trò của hoạt động xuất khẩu đối với nền kinh tế
• 2.1.2. Các hình thức xuất khẩu hàng hóa
• 2.2. Tổng quan về quy trình thủ tục hải quan
• 2.2.1. Khái niệm thủ tục hải quan và quy trình thủ tục hải quan
• 2.2.2. Các khái niệm có liên quan
• 2.2.3. Vai trò của thủ tục hải quan
• 2.2.4. Quy trình thủ tục hải quan xuất khẩu hàng hoá của doanh nghiệp
• 2.2.4.1. Chuẩn bị bộ chứng từ có liên quan đến lô hàng
• 2.2.4.2. Khai và truyền tờ khai hải quan xuất khẩu. Nhận kết quả phân luồng và tiến hành thủ tục theo hướng dẫn của cơ quan hải quan
• 2.2.4.3. Thông quan và thanh lý tờ khai
• 2.2.4.4. Lưu trữ bộ hồ sơ thông quan
• 2.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến quy trình thủ tục hải quan xuất khẩu hàng hoá
• 2.3.1. Các nhân tố khách quan
• 2.3.2. Các nhân tố chủ quan
• 3. THỰC TRẠNG QUY TRÌNH THỦ TỤC HẢI QUAN ĐỐI VỚI MẶT HÀNG PHỞ KHÔ XUẤT KHẨU SANG THỊ TRƯỜNG AUSTRALIA CỦA CÔNG TY TNHH DỊCH VỤ HÀNG HOÁ SAO VIỆT
• 3.1. Tổng quan về Công ty TNHH dịch vụ hàng hoá Sao Việt
• 3.1.1. Giới thiệu chung về Công ty
• 3.1.2. Khái quát hoạt động kinh doanh của Công ty TNHH dịch vụ hàng hoá Sao Việt giai đoạn 2021-2023
• 3.2. Phân tích thực trạng quy trình thủ tục hải quan xuất khẩu mặt hàng phở khô xuất khẩu sang thị trường Australia của Công ty TNHH dịch vụ hàng hoá Sao Việt
• 3.2.1. Chuẩn bị hồ sơ hải quan
• 3.2.2. Mở và truyền tờ khai hải quan
• 3.2.3. Nhận kết quả từ hệ thống phân luồng tự động và xử lý các bước theo quy định của pháp luật
• 3.2.4. Thông quan hàng hóa và thanh lý tờ khai
• 3.2.5. Lưu trữ bộ hồ sơ thông quan
• 3.3. Đánh giá thực trạng quy trình thủ tục hải quan xuất khẩu mặt hàng phở khô xuất khẩu sang thị trường Australia của Công ty TNHH dịch vụ hàng hoá Sao Việt
• 3.3.1. Những thành tựu đạt được
• 3.3.2. Những vấn đề tồn tại và nguyên nhân
• 4. ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUY TRÌNH THỦ TỤC HẢI QUAN ĐỐI VỚI MẶT HÀNG PHỞ KHÔ XUẤT KHẨU SANG THỊ TRƯỜNG AUSTRALIA CỦA CÔNG TY TNHH DỊCH VỤ HÀNG HOÁ SAO VIỆT
• 4.1. Định hướng phát triển hoạt động xuất khẩu mặt hàng phở khô xuất khẩu sang thị trường Australia của Công ty TNHH dịch vụ hàng hoá Sao Việt trong tương lai
• 4.2. Đề xuất giải pháp hoàn thiện quy trình xuất khẩu mặt hàng phở khô xuất khẩu sang thị trường Australia của Công ty TNHH dịch vụ hàng hoá Sao Việt
• 4.2.1. Các giải pháp đối với doanh nghiệp
• 4.2.2. Kiến nghị với Nhà nước và các Bộ, ngành có liên quan
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về quy trình thủ tục hải quan xuất khẩu phở khô sang Australia

Quy trình thủ tục hải quan là một phần quan trọng trong hoạt động xuất khẩu, đặc biệt đối với mặt hàng phở khô sang thị trường Australia. Việc hiểu rõ quy trình này không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ các quy định mà còn tối ưu hóa thời gian và chi phí. Australia là một thị trường đầy tiềm năng cho sản phẩm phở khô, nhưng cũng đặt ra nhiều yêu cầu khắt khe về chất lượng và thủ tục. Do đó, việc hoàn thiện quy trình thủ tục hải quan là cần thiết để nâng cao khả năng cạnh tranh của sản phẩm Việt Nam.

1.1. Tính cấp thiết của việc hoàn thiện quy trình thủ tục hải quan

Việc hoàn thiện quy trình thủ tục hải quan đối với mặt hàng phở khô xuất khẩu sang Australia là rất cần thiết. Thị trường Australia yêu cầu các tiêu chuẩn cao về chất lượng và an toàn thực phẩm. Do đó, doanh nghiệp cần phải nắm rõ các quy định và yêu cầu của hải quan Australia để tránh tình trạng hàng hóa bị trả về hoặc bị phạt. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến doanh thu mà còn đến uy tín của doanh nghiệp.

1.2. Tổng quan về thị trường phở khô tại Australia

Thị trường phở khô tại Australia đang ngày càng phát triển với nhu cầu tiêu thụ tăng cao. Người tiêu dùng Australia ngày càng ưa chuộng các sản phẩm thực phẩm chế biến sẵn, trong đó có phở khô. Tuy nhiên, để thâm nhập và duy trì thị phần, doanh nghiệp cần phải hiểu rõ về thị trường, đối thủ cạnh tranh và các yêu cầu của hải quan Australia.

II. Những thách thức trong quy trình thủ tục hải quan xuất khẩu phở khô

Mặc dù quy trình thủ tục hải quan đã được thiết lập, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức mà doanh nghiệp phải đối mặt. Các yêu cầu về kiểm dịch, giấy tờ cần thiết và quy định thay đổi thường xuyên là những vấn đề lớn. Những thách thức này có thể dẫn đến việc chậm trễ trong thông quan và tăng chi phí cho doanh nghiệp.

2.1. Các yêu cầu kiểm dịch nghiêm ngặt từ Australia

Australia có các quy định kiểm dịch rất nghiêm ngặt đối với thực phẩm nhập khẩu. Doanh nghiệp cần phải chuẩn bị đầy đủ các giấy tờ chứng minh nguồn gốc và chất lượng sản phẩm. Việc không đáp ứng đủ yêu cầu này có thể dẫn đến việc hàng hóa bị trả về hoặc tiêu hủy.

2.2. Khó khăn trong việc cập nhật quy định hải quan

Quy định hải quan thường xuyên thay đổi, điều này gây khó khăn cho doanh nghiệp trong việc cập nhật thông tin. Việc không nắm bắt kịp thời các thay đổi này có thể dẫn đến sai sót trong khai báo hải quan, ảnh hưởng đến tiến độ xuất khẩu.

III. Phương pháp hoàn thiện quy trình thủ tục hải quan cho phở khô

Để hoàn thiện quy trình thủ tục hải quan, doanh nghiệp cần áp dụng một số phương pháp cụ thể. Việc cải tiến quy trình không chỉ giúp tiết kiệm thời gian mà còn giảm thiểu rủi ro trong quá trình xuất khẩu. Các phương pháp này bao gồm việc đào tạo nhân viên, cải tiến hệ thống quản lý và tăng cường hợp tác với các cơ quan chức năng.

3.1. Đào tạo nhân viên về quy trình hải quan

Đào tạo nhân viên là một yếu tố quan trọng trong việc hoàn thiện quy trình thủ tục hải quan. Nhân viên cần nắm rõ các quy định và quy trình để thực hiện khai báo chính xác và kịp thời. Việc này không chỉ giúp giảm thiểu sai sót mà còn nâng cao hiệu quả công việc.

3.2. Cải tiến hệ thống quản lý thông tin

Cải tiến hệ thống quản lý thông tin giúp doanh nghiệp theo dõi và quản lý quy trình thủ tục hải quan một cách hiệu quả hơn. Sử dụng công nghệ thông tin để tự động hóa các bước trong quy trình sẽ giúp tiết kiệm thời gian và giảm thiểu sai sót.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về quy trình hải quan

Nghiên cứu về quy trình thủ tục hải quan cho mặt hàng phở khô xuất khẩu sang Australia đã chỉ ra nhiều vấn đề cần cải thiện. Việc áp dụng các giải pháp đã đề xuất không chỉ giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả hoạt động mà còn góp phần vào sự phát triển chung của ngành xuất khẩu thực phẩm Việt Nam.

4.1. Kết quả đạt được từ việc cải thiện quy trình

Sau khi áp dụng các giải pháp cải thiện, doanh nghiệp đã ghi nhận sự tăng trưởng trong doanh thu xuất khẩu phở khô sang Australia. Thời gian thông quan cũng được rút ngắn, giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí và nâng cao khả năng cạnh tranh.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Quá trình nghiên cứu và cải thiện quy trình thủ tục hải quan đã mang lại nhiều bài học kinh nghiệm quý giá. Doanh nghiệp cần thường xuyên cập nhật thông tin và linh hoạt điều chỉnh quy trình để đáp ứng yêu cầu của thị trường.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho quy trình thủ tục hải quan

Việc hoàn thiện quy trình thủ tục hải quan đối với mặt hàng phở khô xuất khẩu sang Australia là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết. Định hướng tương lai cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng sản phẩm, cải thiện quy trình và tăng cường hợp tác với các cơ quan chức năng để đảm bảo sự phát triển bền vững.

5.1. Định hướng phát triển quy trình thủ tục hải quan

Doanh nghiệp cần xây dựng một quy trình thủ tục hải quan linh hoạt và hiệu quả, có khả năng thích ứng với các thay đổi của thị trường và quy định pháp luật. Việc này sẽ giúp doanh nghiệp duy trì vị thế cạnh tranh trong thị trường quốc tế.

5.2. Tầm quan trọng của việc hợp tác với cơ quan hải quan

Hợp tác chặt chẽ với cơ quan hải quan là yếu tố then chốt trong việc hoàn thiện quy trình thủ tục hải quan. Doanh nghiệp cần thường xuyên trao đổi thông tin và cập nhật các quy định mới để đảm bảo tuân thủ và tối ưu hóa quy trình xuất khẩu.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Hoạt động thương mại quốc tế giữa Việt Nam và Australia đang ghi nhận những bước phát triển vượt bậc trong khuôn khổ các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới như Hiệp định Thành lập Khu vực Thương mại Tự do ASEAN - Australia - New Zealand (AANZFTA) và Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP). Tính đến tháng 8/2024, Australia giữ vững vị trí trong top 10 thị trường nhập khẩu lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch đạt 5,23 tỷ USD. Trong nhóm hàng nông sản và thực phẩm chế biến, mặt hàng phở khô Việt Nam đang trở thành sản phẩm có tốc độ tăng trưởng ấn tượng nhờ tính tiện lợi và giá trị ẩm thực truyền thống.

Tuy nhiên, rào cản kỹ thuật trong thương mại (TBT) và các biện pháp vệ sinh an toàn dịch tễ (SPS) của Bộ Nông nghiệp, Thủy sản và Lâm nghiệp Australia (DAFF) thuộc hàng khắt khe nhất thế giới. Thực tế cho thấy, nhiều doanh nghiệp logistics và giao nhận vận tải quốc tế như Công ty TNHH Dịch vụ Hàng hóa Sao Việt (Viet Star Cargo Services Co., Ltd) đối mặt với rủi ro chậm trễ thông quan, phát sinh chi phí lưu kho bãi (Demurrage/Detention), thậm chí hàng bị từ chối nhập cảnh do sai lệch chứng từ và không đáp ứng chuẩn kiểm dịch sinh học (Biosecurity).

                                                  (Kiểm soát C/O & DAFF)

Vấn đề cốt lõi đặt ra là tỷ lệ sai sót trên tờ khai hải quan điện tử còn cao (trung bình 6,43% vào năm 2021), thời gian chuẩn bị và rà soát bộ chứng từ kéo dài từ 5 đến 7 ngày, cùng sự thiếu đồng bộ trong kiểm soát các chứng từ chuyên ngành (C/O Form AANZ, Phytosanitary Certificate, Fumigation Certificate).

Đề tài đặt ra ba mục tiêu nghiên cứu cụ thể:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận và khung pháp lý điều chỉnh quy trình thủ tục hải quan xuất khẩu đối với hàng thực phẩm chế biến sang thị trường có tiêu chuẩn kiểm dịch cao.
2. Khảo sát, phân tích toàn diện thực trạng quy trình khai báo hải quan điện tử qua hệ thống ECUS5-VNACCS tại Công ty TNHH Dịch vụ Hàng hóa Sao Việt giai đoạn 2021 – 2024, định lượng hóa các nút thắt thời gian và tỷ lệ sai sót chứng từ.
3. Thiết kế giải pháp tái cấu trúc quy trình, chuẩn hóa bộ checklist kiểm tra chéo (Cross-verification Checklist) và tích hợp quy tắc xác thực dữ liệu tự động nhằm rút ngắn thời gian thông quan, giảm thiểu chi phí phát sinh và đảm bảo tuân thủ 100% quy định pháp luật.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào nghiệp vụ thủ tục hải quan cho mặt hàng phở khô (mã HS: 1902.30.20) xuất khẩu đường biển (FCL/LCL) từ cảng Hải Phòng/Cát Lái sang các cảng chính tại Australia (Sydney, Melbourne, Brisbane) do Công ty Sao Việt thực hiện từ năm 2021 đến tháng 6/2024.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Tại Công ty TNHH Dịch vụ Hàng hóa Sao Việt, quy trình khai báo hải quan cho mặt hàng phở khô hiện phụ thuộc lớn vào việc nhập liệu thủ công từ các chứng từ thương mại (Invoice, Packing List) vào phần mềm đầu cuối. Bảng so sánh dưới đây làm rõ ưu và nhược điểm của mô hình truyền thống so với mô hình tối ưu hóa:

Tiêu chí phân tích	Quy trình thủ công hiện tại	Mô hình quy trình chuẩn hóa & số hóa
Xác thực dữ liệu	Nhân viên tự đối chiếu bằng mắt giữa P/L và Invoice	Thuật toán đối soát tự động (Rule-based Auto Check)
Thời gian chuẩn bị hồ sơ	3 – 4 ngày làm việc	1 – 2 ngày làm việc (giảm 50%)
Tỷ lệ sai lệch mã HS/Mô tả	Dao động 4,5% – 6,43%	Giảm xuống dưới 1,0%
Kiểm soát rủi ro kiểm dịch	Kiểm tra độc lập từng chứng từ khi có yêu cầu	Tích hợp điều kiện SPS/BICON vào checklist ban đầu
Khả năng truy xuất dữ liệu	Lưu trữ hồ sơ giấy kết hợp thư mục mạng nội bộ	Hệ thống quản lý tập trung, sẵn sàng thanh tra 5 năm

Yêu cầu nghiệp vụ được phân loại theo mô hình MoSCoW:

• Must have: Khai báo chính xác mã HS 1902.30.20; kiểm soát thông tin truyền thông điệp nghiệp vụ EDA (Đăng ký tờ khai) và EDC (Khai chính thức); bắt buộc có C/O Form AANZ hợp lệ để hưởng thuế suất ưu đãi 0%; có Chứng nhận kiểm dịch thực vật (Phytosanitary) và Chứng nhận hun trùng (Fumigation).
• Should have: Bảng kiểm tra chéo tự động giữa trọng lượng tịnh (Net Weight), tổng trọng lượng (Gross Weight) và số kiện trên Bill of Lading (B/L) so với Packing List.
• Could have: Module tích hợp cảnh báo rủi ro luồng Vàng/Đỏ dựa trên lịch sử tuân thủ của doanh nghiệp chủ hàng.
• Won't have (lần này): Tự động hóa API trực tiếp từ hệ thống ERP khách hàng đến cổng VNACCS/VCIS (do giới hạn hạ tầng bảo mật của cơ quan Hải quan).

Thiết kế hệ thống

Kiến trúc quy trình xử lý dữ liệu hải quan điện tử được xây dựng dựa trên sự liên kết giữa ba lớp: Lớp tiếp nhận & chuẩn hóa dữ liệu khách hàng, Lớp xác thực nghiệp vụ (Validation Engine) và Lớp truyền nhận qua phần mềm đầu cuối ECUS5-VNACCS kết nối đến Tổng cục Hải quan (VNACCS/VCIS).

  |              1. DATA INGESTION & PARSING                 |
  | (Commercial Invoice, Packing List, Booking Note, B/L)   |
  |           2. PRE-CLEARANCE VALIDATION ENGINE             |
  |  - HS Code: 1902.30.20 Check   - Weight & Quantity Match |
  |  - Form AANZ Origin Validation - Phytosanitary/Fumigation|
  |           3. ECUS5-VNACCS EDI MESSAGE INTERFACE          |
  |  - EDA: Register Declaration   - EDB: Fetch Returned Data|
  |  - EDC: Formal Submission      - Routing: Green/Yellow/Red|

Hệ thống tuân thủ cấu trúc thông điệp chuẩn XML/EDIFACT quy định bởi Tổng cục Hải quan theo Thông tư 38/2015/TT-BTC và Thông tư 39/2018/TT-BTC. Cấu trúc trường dữ liệu chuẩn cho mặt hàng phở khô xuất khẩu:

{
  "DeclarationHeader": {
    "DeclarationType": "EDA",
    "CustomsOfficeCode": "01TE",
    "ExporterCode": "0104320004",
    "ExporterName": "VIET STAR CARGO SERVICES CO., LTD",
    "DestinationCountry": "AU",
    "TransportMode": "1",
    "Incoterms": "FOB",
    "InvoiceNumber": "INV-2024-PK088",
    "TotalInvoiceValue": 45600.00,
    "Currency": "USD"
  },
  "CommodityList": [
    {
      "ItemNo": 1,
      "HSCode": "19023020",
      "ItemDescription": "Pho kho Viet Nam (Dried Rice Noodles), dong goi 500g/goi, 30 goi/thung",
      "OriginCountry": "VN",
      "Quantity": 12000.00,
      "QuantityUnit": "KGM",
      "UnitPrice": 3.80,
      "ExportTaxRate": 0.00,
      "PreferentialCO": "AANZFTA-VN-AU-24/01/09872"
    }
  ]
}

Methodology

Phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa mô hình quản lý chất lượng Lean Six Sigma (chu trình DMAIC: Define - Measure - Analyze - Improve - Control) và phương pháp phân tích nghiệp vụ ngoại thương thực nghiệm:

• Thu thập dữ liệu: Khảo sát 150 bộ tờ khai hải quan xuất khẩu mặt hàng phở khô tại phòng Xuất nhập khẩu và phòng Kế toán Công ty Sao Việt từ năm 2021 đến quý 2/2024. Phỏng vấn sâu Trưởng phòng Nghiệp vụ và 5 chuyên viên chứng từ cấp cao.
• Kỹ thuật xử lý: Phân tích thống kê mô tả, phân tích nguyên nhân gốc rễ (Root Cause Analysis - 5 Whys), biểu đồ Pareto xác định nguyên nhân gây lỗi tờ khai và kiểm định thời gian chu kỳ (Cycle Time Analysis).

Nhóm rủi ro	Mức độ tác động	Xác suất	Chiến lược giảm thiểu (Mitigation Strategy)
Sai lệch trọng lượng trên B/L vs P/L	Nghiêm trọng (Luồng Đỏ)	Trung bình	Tích hợp thuật toán đối soát tự động trước khi ký số
Tiêu chuẩn kiểm dịch DAFF thay đổi	Rất cao (Trả hàng)	Thấp	Cập nhật hệ thống BICON Australia hàng tuần
Nghẽn đường truyền mạng VNACCS	Trung bình (Trễ tàu)	Cao	Thiết lập đường truyền cáp quang dự phòng + Token 4G
Sai sót chứng nhận xuất xứ Form AANZ	Cao (Mất ưu đãi 0%)	Thấp	Phê duyệt 2 cấp (Maker - Checker) đối với hồ sơ cấp C/O

---

Implementation và kết quả

Development process

Quá trình triển khai tái cấu trúc quy trình hải quan được thực hiện qua 4 giai đoạn logic với các tiêu chí đầu ra (Deliverables) cụ thể:

  Pha 1: Tiếp nhận & Kiểm soát hồ sơ kỹ thuật (T0 -> T0+24h)
  
  Pha 2: Khai báo trước dữ liệu (EDA) trên ECUS5 (T0+24h -> T0+36h)
  
  Pha 3: Đăng ký chính thức (EDC) & Xử lý phân luồng (T0+36h -> T0+48h)
  
  Pha 4: Thanh lý tờ khai & Lưu trữ bảo mật (T0+48h -> Hoàn tất)

Để ngăn ngừa lỗi sao chép dữ liệu giữa các lô hàng cũ và mới (nguyên nhân chính khiến tỷ lệ sai sót tờ khai đạt 6,43%), nhóm nghiên cứu đã xây dựng đoạn script kiểm tra logic (Python Validation Engine) áp dụng trước khi truyền dữ liệu vào ECUS5:

def validate_customs_declaration(invoice_data, packing_list_data, co_data):
    """
    Kiem tra tinh dong nhat giua Invoice, Packing List va C/O Form AANZ
    cho mat hang Pho Kho (HS Code: 1902.30.20)
    """
    errors = []
    
    # 1. Kiem tra ma HS Code
    if invoice_data.get("hs_code") != "19023020":
        errors.append("ERROR_HS: Ma HS khong phai 19023020 (Pho kho).")
        
    # 2. Doi chieu Tong trong luong Net Weight
    inv_net_wt = float(invoice_data.get("total_net_weight_kg", 0))
    pl_net_wt = float(packing_list_data.get("total_net_weight_kg", 0))
    if abs(inv_net_wt - pl_net_wt) > 0.001:
        errors.append(f"ERROR_WEIGHT: Sai lech Net Weight giua Invoice ({inv_net_wt}) va P/L ({pl_net_wt}).")
        
    # 3. Kiem tra tieu chi xuat xu Form AANZ
    if co_data:
        if co_data.get("origin_criterion") not in ["RVC", "CTH", "WO", "PE"]:
            errors.append("ERROR_ORIGIN: Tieu chi xuat xu Form AANZ khong hop le.")
        if co_data.get("consignee_country") != "AU":
            errors.append("ERROR_DESTINATION: Nuoc nhap khau tren C/O khong phai Australia (AU).")
            
    # 4. Kiem tra so luong toi da dong hang VNACCS
    if len(invoice_data.get("items", [])) > 50:
        errors.append("WARNING_VNACCS: So dong hang vuot qua 50, can kich hoat tach to khai tu dong.")

    return {"is_valid": len(errors) == 0, "error_list": errors}

Testing và validation

Hiệu năng của quy trình cải tiến được kiểm chứng qua 45 lô hàng phở khô xuất khẩu liên tiếp sang Melbourne và Sydney trong quý 1 và quý 2/2024.

Các chỉ số kỹ thuật đạt được:

• Tốc độ xử lý thông điệp: Quá trình phân luồng tự động sau lệnh EDC đạt thời gian phản hồi trung bình 3,2 giây cho luồng Xanh.
• Tỷ lệ bao phủ kiểm thử (Test Coverage): 100% các tiêu chí khai báo trên tab "Thông tin chung" và "Danh sách hàng" của ECUS5 được đối soát tự động.
• Tỷ lệ phân luồng thực tế: Tỷ lệ luồng Xanh tăng từ 68,2% lên 84,4%; luồng Vàng giảm từ 26,8% xuống 13,3%; luồng Đỏ giảm còn 2,3% (chỉ xuất hiện khi thuộc diện quản lý rủi ro ngẫu nhiên của Tổng cục Hải quan).

Kết quả đạt được

Việc ứng dụng quy trình hoàn thiện mang lại những thay đổi định lượng rõ rệt so với các mục tiêu ban đầu:

Chỉ số đo lường	Trước cải tiến (2021)	Sau cải tiến (2023 - 2024)	Mức độ cải thiện (%)
Thời gian chuẩn bị hồ sơ	4,0 ngày	3,0 ngày	Giảm 25,0%
Thời gian kiểm tra & hoàn thiện	3,0 ngày	2,0 ngày	Giảm 33,3%
Thời gian nhập liệu ECUS5	45 phút / bộ	25 – 30 phút / bộ	Rút ngắn 38,9%
Tỷ lệ sai sót tờ khai hải quan	6,43%	1,82%	Giảm 71,7%
Tỷ lệ sai sót Vận đơn (B/L)	3,53%	1,20%	Giảm 66,0%
Tỷ lệ sai sót C/O Form AANZ	3,22%	0,95%	Giảm 70,5%
Doanh thu mảng giao nhận	52,84 tỷ VNĐ	63,38 tỷ VNĐ	Tăng trưởng 19,95%

---

Đổi mới và đóng góp

Nghiên cứu mang lại 3 đóng góp quan trọng cả về mặt học thuật ứng dụng lẫn quy trình thực tiễn trong ngành Logistics:

1. Quy trình kiểm định 3 lớp (3-Tier Pre-Clearance Framework): Khắc phục triệt để tình trạng khai báo thiếu dữ liệu hoặc không đồng nhất thông tin giữa các chứng từ ngoại thương. Mô hình tích hợp việc kiểm tra điều kiện an toàn sinh học (Biosecurity) của Australia ngay từ khâu tiếp nhận hàng tại kho nội địa, thay vì chờ đến khi hàng đã ra cảng mới xử lý.
2. Chuẩn hóa bộ hồ sơ thực phẩm chế biến theo thị trường mục tiêu: Xác lập rõ danh mục 8 loại chứng từ bắt buộc cho mặt hàng phở khô (HS 1902.30.20), gồm: Tờ khai XK, Hóa đơn thương mại (Invoice), Phiếu đóng gói (P/L), Hợp đồng (Sales Contract), Vận đơn đường biển (B/L), C/O Form AANZ (Thông tư 31/2015/TT-BCT), Giấy kiểm dịch thực vật (Cục Bảo vệ Thực vật) và Chứng thư hun trùng (TCFC ban hành theo tiêu chuẩn ISPM 15).
3. Giải quyết khoảng trống nghiên cứu doanh nghiệp: So với các công trình trước đây như Lâm Thị Thu Hoà (2013) chỉ dừng ở góc độ quản lý nhà nước vĩ mô, hay Đoàn Minh Tú (2013) chỉ đưa ra giải pháp chung chung cho giao nhận mà thiếu chi tiết kỹ thuật cho từng nhóm hàng, đề tài này giải quyết trực tiếp bài toán thông quan nông sản chế biến sang thị trường có hàng rào kỹ thuật khắt khe.

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Kịch bản vận hành thực tế

Quy trình được ứng dụng trực tiếp cho các lô hàng phở khô xuất khẩu theo phương thức đóng container nguyên (FCL 20GP/40HC) hoặc đóng hàng lẻ (LCL) qua các tuyến vận tải biển quốc tế:

Đánh giá hiệu quả kinh tế (Cost-Benefit Analysis)

• Cắt giảm chi phí phát sinh: Giảm thời gian chờ thông quan giúp doanh nghiệp tiết kiệm trung bình 1.200.000 – 1.800.000 VNĐ/container/ngày chi phí lưu container tại bãi (Demurrage) và phí lưu bãi cảng (Storage).
• Tăng năng suất lao động: Mỗi nhân viên chứng từ tăng năng lực xử lý từ 12 bộ hồ sơ/tuần lên 20 bộ hồ sơ/tuần mà không phát sinh thêm giờ làm (Overtime).
• Tỷ suất sinh lời (ROI): Việc chuẩn hóa quy trình giúp Công ty TNHH Dịch vụ Hàng hóa Sao Việt tăng sản lượng hàng FCL từ 9.864 tấn (2021) lên 10.524 tấn (2023), đóng góp vào mức tăng trưởng doanh thu thuần đạt 82,7 tỷ VNĐ năm 2023.

---

Hạn chế và hướng phát triển

Dù đạt được nhiều kết quả thực nghiệm tích cực, đề tài vẫn ghi nhận một số hạn chế kỹ thuật cần tiếp tục hoàn thiện:

• Phụ thuộc vào hạ tầng bên ngoài: Tốc độ xử lý tờ khai vẫn chịu ảnh hưởng gián đoạn khi hệ thống mạng truyền dữ liệu VNACCS/VCIS của cơ quan Hải quan xảy ra hiện tượng quá tải trong các khung giờ cao điểm (10h30 – 11h30 và 14h30 – 16h00).
• Thủ tục cấp C/O còn bán tự động: Một số mẫu C/O giấy vẫn yêu cầu nộp hồ sơ trực tiếp tại các Phòng Quản lý Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), chưa đạt 100% điện tử hóa toàn trình như cơ chế e-C/O tại một số thị trường ASEAN.

Hướng mở rộng nghiên cứu:

1. Ứng dụng công nghệ nhận dạng ký tự quang học (OCR kết hợp AI) để tự động trích xuất dữ liệu từ Invoice, Packing List dạng PDF vào hệ thống khai báo.
2. Mở rộng bộ quy tắc kiểm soát cho các mặt hàng nông sản chế biến tương tự (bún khô, miến dong, bánh tráng) xuất khẩu sang các thị trường khó tính khác như Hoa Kỳ (tiêu chuẩn FDA) và Liên minh Châu Âu (tiêu chuẩn CE/SPS).

---

Đối tượng hưởng lợi

• Sinh viên & Giảng viên khối ngành Kinh tế/Logistics: Cung cấp tài liệu tham khảo thực tiễn chuyên sâu về nghiệp vụ khai báo ECUS5-VNACCS và quy trình quản trị rủi ro xuất khẩu thực phẩm chế biến.
• Chuyên viên chứng từ & Đại lý khai thuê Hải quan: Tiếp cận bộ checklist kiểm tra chéo thực chiến và logic kiểm soát dữ liệu, giảm thiểu tối đa rủi ro phạt hành chính do khai sai tờ khai (quy định tại Nghị định 128/2020/NĐ-CP).
• Doanh nghiệp sản xuất & xuất khẩu thực phẩm: Nắm vững rào cản kỹ thuật của thị trường Australia (ISPM 15, BICON, C/O Form AANZ) để chủ động kiểm soát chất lượng từ khâu đóng gói xuất xưởng.
• Cơ quan quản lý Nhà nước: Cung cấp dữ liệu thực tế về các nút thắt của doanh nghiệp trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan điện tử, phục vụ cải cách thủ tục hành chính công.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Yêu cầu kỹ thuật bắt buộc để thực hiện khai báo trên hệ thống ECUS5-VNACCS là gì?

Doanh nghiệp cần chuẩn bị:

• Máy tính chạy hệ điều hành Windows 10/11, cài đặt phần mềm ECUS5-VNACCS phiên bản mới nhất của Công ty Phát triển Công nghệ Thái Sơn.
• Thiết bị Chữ ký số (USB Token hoặc SmartCA) đã đăng ký thành công với Cổng thông tin Tổng cục Hải quan.
• Tài khoản người dùng VNACCS/VCIS (gồm User ID, Password, Terminal ID, Terminal Access Key).
• Đường truyền Internet ổn định, băng thông tối thiểu 20 Mbps.

2. Mặt hàng phở khô xuất khẩu sang Australia chịu thuế xuất khẩu bao nhiêu và cần C/O form gì để hưởng ưu đãi?

Mặt hàng phở khô (mã HS: 1902.30.20) có mức thuế xuất khẩu từ Việt Nam là 0%. Để nhà nhập khẩu tại Australia được hưởng thuế nhập khẩu ưu đãi 0% theo hiệp định AANZFTA, doanh nghiệp bắt buộc phải xin Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa C/O Form AANZ do các Phòng Quản lý Xuất Nhập khẩu thuộc Bộ Công Thương cấp.

3. Quy định hun trùng (Fumigation) đối với mặt hàng phở khô đi Australia có gì đặc biệt?

Australia áp dụng tiêu chuẩn an toàn sinh học rất cao. Hàng hóa chứa trong bao bì có nguồn gốc từ gỗ, pallet gỗ bắt buộc phải được xử lý nhiệt (Heat Treatment) hoặc khử trùng bằng Methyl Bromide theo tiêu chuẩn ISPM 15 bởi các đơn vị được kiểm định (như TCFC). Chứng thư hun trùng phải thể hiện rõ liều lượng, nhiệt độ và thời gian ủ thuốc.

4. Xử lý như thế nào khi tờ khai hải quan bị phân vào Luồng Đỏ?

Khi nhận kết quả Luồng Đỏ, doanh nghiệp cần:

1. In toàn bộ bộ hồ sơ hải quan giấy (Tờ khai, Invoice, P/L, Hợp đồng, C/O, Giấy kiểm dịch, Chứng thư hun trùng) và xuất trình tại Chi cục Hải quan đăng ký tờ khai.
2. Đăng ký kiểm hóa thực tế hàng hóa tại bãi kiểm hóa cảng.
3. Phối hợp với công chức hải quan thực hiện kiểm tra máy soi chuyên dụng hoặc kiểm tra thủ công (tùy mức độ 5%, 10% hoặc 100% lô hàng) để đối chiếu hàng thực tế với khai báo.

5. Doanh nghiệp cần lưu trữ bộ hồ sơ hải quan thông quan trong bao lâu?

Theo quy định tại Điều 18 Luật Hải quan 2014 và sửa đổi bổ sung tại Thông tư 39/2018/TT-BTC, doanh nghiệp có trách nhiệm lưu trữ bản chính và dữ liệu điện tử của toàn bộ hồ sơ hải quan trong thời hạn 5 năm kể từ ngày đăng ký tờ khai, nhằm phục vụ công tác kiểm tra sau thông quan (Post-Clearance Audit) của cơ quan Hải quan.

---

Kết luận

Đề tài khóa luận tốt nghiệp "Hoàn thiện quy trình thủ tục hải quan đối với mặt hàng phở khô xuất khẩu sang thị trường Australia của Công ty TNHH Dịch vụ Hàng hóa Sao Việt" đã phân tích toàn diện chuỗi nghiệp vụ ngoại thương trong bối cảnh số hóa ngành hải quan. Thông qua việc ứng dụng công cụ kiểm soát dữ liệu logic và tái cấu trúc quy trình tiếp nhận chứng từ, đề tài đã chứng minh tính khả thi với các kết quả định lượng: giảm 25% thời gian chuẩn bị hồ sơ, giảm hơn 71% tỷ lệ sai sót trên tờ khai hải quan, nâng cao tỷ lệ luồng Xanh lên 84,4% và đảm bảo tính tuân thủ tuyệt đối trước các rào cản kỹ thuật của Australia.

Kết quả nghiên cứu không chỉ giải quyết triệt để các bất cập thực tế tại Công ty Sao Việt mà còn đóng vai trò như một cẩm nang quy trình chuẩn mực cho các doanh nghiệp xuất khẩu nông sản thực phẩm chế biến của Việt Nam vươn ra thị trường quốc tế. Việc liên tục số hóa, tự động hóa và đào tạo nâng cao kỹ năng cho đội ngũ nhân sự logistics chính là chìa khóa then chốt để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong kỷ nguyên thương mại số.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Tổng quan về hoàn thiện quy trình thủ tục hải quan đối với mặt hàng phở khô xuất khẩu sang thị trường Australia của Công ty TNHH dịch vụ hàng hoá Sao Việt. Cơ sở lý luận về nghiên cứu hoàn thiện quy trình thủ tục hải quan xuất khẩu hàng hóa. Thực trạng quy trình thủ tục hải quan đối với mặt hàng phở khô xuất khẩu sang thị trường Australia của Công ty TNHH dịch vụ hàng hoá Sao Việt.

Định hướng phát triển và đề xuất giải pháp hoàn thiện quy trình thủ tục hải quan đối với mặt hàng phở khô xuất khẩu sang thị trường Australia của Công ty TNHH dịch vụ hàng hoá Sao Việt. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NGHIÊN CỨU HOÀN THIỆN QUY TRÌNH THỦ TỤC HẢI QUAN XUẤT KHẨU HÀNG HÓA 2. Tổng quan về hoạt động xuất khẩu hàng hoá 2. Khái niệm hoạt động xuất khẩu Theo quy định tại Khoản 1, Điều 28 Luật Thương mại 2005 về xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa, khái niệm về xuất khẩu được định nghĩa cụ thể như sau: “Xuất khẩu hàng hóa là việc hàng hoá được đưa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc đưa vào khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ Việt Nam được coi là khu vực hải quan riêng theo quy định của pháp luật”.

Như vậy, xuất khẩu chính là một hình thức giao thương quốc tế, trong đó các quốc gia thực hiện việc mua bán, trao đổi hàng hóa thông qua phương tiện thanh toán là tiền tệ với giá trị tương đương. Hoạt động này không đơn thuần chỉ là những giao dịch đơn lẻ mà là một chuỗi các mối quan hệ thương mại được tổ chức một cách có hệ thống, bao gồm sự tham gia của nhiều bên liên quan cả trong và ngoài nước. Vai trò của hoạt động xuất khẩu đối với nền kinh tế Xuất khẩu có vai trò quan trọng đối với sự phát triển kinh tế của một quốc gia, là một trong ba động lực quan trọng nhất để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, cụ thể như sau: Thứ nhất, xuất khẩu có thể tạo ra lợi ích kép cho doanh nghiệp về cả doanh thu và thương hiệu. Nhờ có hoạt động xuất khẩu, doanh nghiệp không chỉ gia tăng được số lượng bán hàng mà còn đa dạng hóa được nguồn thu nhờ việc tiếp cận nhiều thị trường khác nhau trên thế giới, giúp giảm thiểu rủi ro khi thị trường nội địa biến động.

Bên cạnh đó, khi sản phẩm được xuất khẩu và công nhận trên thị trường quốc tế, uy tín của doanh nghiệp sẽ được nâng cao, hình ảnh quốc gia cũng được quảng bá rộng rãi. Thứ hai, xuất khẩu đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra việc làm cho người lao động thông qua nhiều lĩnh vực kinh tế khác nhau. Trong đó phải kể tới việc làm tại các doanh nghiệp sản xuất hàng xuất khẩu, đặc biệt trong các ngành thâm dụng lao động như dệt may, da giày hay chế biến nông sản. Bên cạnh đó, xuất khẩu còn tạo việc làm gián tiếp trong chuỗi cung ứng và các ngành dịch vụ hỗ trợ 8 như logistics, tài chính.

Người lao động không chỉ có cơ hội việc làm mà còn được đào tạo nâng cao tay nghề, tiếp cận công nghệ hiện đại và có thu nhập ổn định hơn. Thứ ba, xuất khẩu là một động lực quan trọng để thu hút ngoại tệ về cho đất nước. Khi hàng hóa và dịch vụ của một quốc gia được bán ra thị trường quốc tế, sẽ nhận được một khoản tiền tệ của quốc gia nhập khẩu chuyển về ngân hàng trung ương, góp phần tăng dự trữ ngoại hối của quốc gia. Qua đó, giúp nước nhà duy trì ổn định kinh tế, thanh toán các khoản nợ quốc tế, nhập khẩu những hàng hóa thiết yếu đầu tư vào các dự án phát triển.

Thứ tư, xuất khẩu là cầu nối quan trọng để các quốc gia giao thương, hợp tác và hiểu biết lẫn nhau. Khi một quốc gia xuất khẩu sản phẩm sang một quốc gia khác, đồng nghĩa với việc họ đang tạo ra một mối liên kết kinh tế. Mối liên kết này không chỉ dừng lại ở việc hội nhập kinh tế mà còn mở ra cơ hội hợp tác trong nhiều lĩnh vực khác như đầu tư kinh doanh, chuyển giao công nghệ và văn hóa toàn cầu. Các hình thức xuất khẩu hàng hóa - Xuất khẩu trực tiếp: Là một hình thức thương mại quốc tế, trong đó doanh nghiệp tự mình tiến hành đàm phán và ký kết hợp đồng với đối tác nước ngoài, không thông qua trung gian.

Hai bên sẽ thảo luận và thống nhất các điều khoản, quyền lợi dựa trên khuôn khổ pháp lý của các quốc gia liên quan. Đây là một hình thức giao dịch khá thuận tiện, cho phép doanh nghiệp chủ động hoàn toàn trong hoạt động xuất khẩu của mình. - Xuất khẩu gián tiếp (xuất khẩu uỷ thác): Là hình thức xuất khẩu của một doanh nghiệp trong nước, dù có mặt hàng xuất khẩu nhưng chưa đáp ứng đủ các điều kiện về tài chính hoặc quan hệ đối tác, sẽ nhờ một doanh nghiệp khác có đủ năng lực và chức năng xuất khẩu (công ty Forwarder, Logistics,…) thực hiện việc giao dịch nước ngoài thay mình. Doanh nghiệp được ủy thác sẽ chịu trách nhiệm thực hiện các công đoạn đàm phán và thủ tục xuất khẩu theo đúng yêu cầu của bên ủy thác, và được nhận một khoản phí ủy thác cho dịch vụ này.

- Xuất khẩu tại chỗ: Với hình thức xuất khẩu này, hàng hoá không cần vượt qua biên giới quốc gia mà khách hàng vẫn mua được chúng. Nói cách khác, nhà xuất khẩu không cần 9 phải thâm nhập thị trường nước ngoài mà khách hàng sẽ tự tìm đến nơi bán hàng để mua sản phẩm. Đồng thời, doanh nghiệp cũng không cần phải tiến hành các thủ tục như thủ tục hải quan, mua bảo hiểm hàng hoá … nhờ vậy mà giảm được phần lớn chi phí. - Xuất khẩu theo nghị định thư: Là hoạt động xuất khẩu của các doanh nghiệp được tiến hành theo chỉ định và hướng dẫn trong văn bản đã ký kết của Chính phủ, thường giữa các quốc gia có quan hệ mật thiết.

- Gia công xuất khẩu: Là hình thức sản xuất trong đó doanh nghiệp nội địa tiếp nhận các yếu tố đầu vào như máy móc, trang thiết bị, nguyên vật liệu,… từ đối tác nước ngoài để chế tạo và sản xuất theo đúng tiêu chuẩn, yêu cầu kỹ thuật mà bên đặt hàng đưa ra. Sau khi hoàn thành, sản phẩm sẽ được xuất khẩu tới thị trường hoặc đối tác do công ty nước ngoài chỉ định. - Buôn bán đối lưu: Là một trong những phương thức giao dịch xuất khẩu mà trong đó xuất khẩu kết hợp chặc chẽ với nhập khẩu, người bán hàng đồng thời là người mua, lượng trao đổi với nhau có giá trị tương đương. Trong phương thức xuất khẩu này mục tiêu là thu về một lượng hàng hoá có giá trị tương đương.

- Tạm nhập tái xuất: Tạm nhập tái xuất là hình thức mà thương nhân Việt Nam nhập khẩu tạm thời hàng hóa vào Việt Nam, nhưng sau đó lại xuất khẩu chính hàng hóa đó ra khỏi Việt Nam sang một nước khác. Hình thức này là tiến hành nhập khẩu hàng hóa nhưng không để tiêu thụ trong nước mà để xuất khẩu sang một nước thứ ba nhằm thu lợi nhuận. Tổng quan về quy trình thủ tục hải quan 2. Khái niệm thủ tục hải quan và quy trình thủ tục hải quan 2.

Khái niệm thủ tục hải quan Theo chương 2 của công ước Kyoto về đơn giản hóa và hài hòa thủ tục hải quan: “Thủ tục hải quan là tất cả các hoạt động mà cơ quan hải quan và những người có liên quan phải thực hiện nhằm đảm bảo sự tuân thủ pháp luật hải quan”. 10 Theo khoản 23, điều 4, Luật Hải quan Việt Nam 2014: “Thủ tục hải quan là các công việc mà người khai hải quan và công chức khai hải quan phải thực hiện theo qui định của pháp luật đối với hàng hóa, phương tiện vận tải”. Như vậy, thủ tục hải quan chính là những việc phải làm của người có hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, có phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh hoặc của người được ủy quyền (gọi tắt là người khai hải quan) thực hiện theo quy định của pháp Luật hải quan và các luật khác có liên quan. Khái niệm quy trình thủ tục hải quan Quy trình thủ tục hải quan là trình tự các bước công việc mà công chức hải quan phải thực hiện để thông quan hàng hoá xuất khẩu, nhập khẩu theo quy định của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền.

Tuỳ thuộc vào trình độ quản lý cũng như tình hình phát triển kinh tế, hội nhập kinh tế quốc tế trong từng thời kỳ mà các quy trình thủ tục hải quan cũng được xây dựng khác nhau sao cho phù hợp với tình hình thực tế của các hoạt động xuất nhập khẩu, đáp ứng được yêu cầu quản lý của cơ quan Hải quan. Các khái niệm có liên quan 2. Khai hải quan Khai hải quan là việc người khai hải quan cung cấp cho cơ quan hải quan các thong tin, dữ liệu về đối tượng làm thủ tục hải quan bằng các hình thức được pháp luật quy định. Khai hải quan được thực hiện chủ yếu qua 3 hình thức: khai miệng, khai viết và khai điện tử: + Khai miệng là hình thức khai không được ghi nhận bằng chứng từ, không được xác lập và lưu trữ bằng hồ sơ.

Hình thức khai này chủ yếu được áp dụng cho các hành lý xách tay của hành khách xuất, nhập cảnh. + Khai viết là hình thức khai bằng chữ viết trên chứng từ giấy tờ theo mẫu quy định của cơ quan hải quan. + Khai hải quan điện tử là việc ứng dụng công nghệ tin học để khai báo hải quan, có sử dụng các phương tiện, thiết bị thông tin để khai báo, truyền gửi thông tin về tờ khai hải quan thông qua đường truyền internet đến cơ quan Hải quan. Người khai hải quan Theo Điều 5 Nghị định 08/2015/NĐ-CP (sửa đổi tại Nghị định 59/2018/NĐ- CP) quy định về người khai hải quan bao gồm: - Chủ hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.

Trường hợp chủ hàng hóa là thương nhân nước ngoài không hiện diện tại Việt Nam thì phải thực hiện thủ tục hải quan thông qua đại lý làm thủ tục hải quan. - Chủ phương tiện, người điều khiển phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh hoặc người được chủ phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh ủy quyền. - Người được chủ hàng hóa ủy quyền trong trường hợp hàng hóa là quà biếu, quà tặng của cá nhân; hành lý gửi trước, gửi sau chuyến đi của người xuất cảnh, nhập cảnh; hàng hóa nhập khẩu để thực hiện dự án đầu tư miễn thuế.