CHƯƠNG I CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ MÁY THIẾT BỊ VÀ THẨM ĐỊNH GIÁ MÁY THIẾT BỊ 1. Những vấn đề chung về máy thiết bị 1. Khái niệm về máy thiết bị Máy là những vật được cế tạo bao gồm nhiều bộ phận, thường là phức tạp, dùng để thực hiện chính xác hoặc hàng loạt công việc chuyên môn nào đó. Thiết bị là những bộ phận phụ trợ, được sử dụng để trợ giúp cho hoạt động của máy.
Theo tiêu chuẩn thẩm định giá quốc tế IVSC: Máy thiết bị có thể bao gồm: Những máy thiết bị không cố định và những máy nhỏ hoặc tập hợp các máy riêng lẻ. Một loại máy cụ thể thực hiện một loại công việc nhất định. Đặc điểm của máy thiết bị 1. Máy thiết bị là tài sản có thể di dời được Máy thiết bị có khả năng dịch chuyển từ nơi này đến nơi khác, nên mặt bằng giá máy thiết bị mà nhất là máy thiết bị mới thường không có sự chênh lệch lớn giữa các khu vực địa lý khác nhau.
Vì vậy trong thẩm định giá máy thiết bị phải tính đến chi phí vận chuyển, tháo gỡ, lắp đặt,… 1. Máy thiết bị có đặc điểm đa dạng phong phú Sự phát triển của khoa học công nghệ làm xuất hiện ngày càng nhiều loại máy thiết bị mới, đa dạng về hình dáng, kỹ thuật, chức năng… từ các hãng sản xuất khác nhau, làm hình thành các mức giá khác nhau. Điều này dẫn đến yêu cầu thẩm định viên phải không ngừng cập nhật nhằm nâng cao trình độ cũng như sự hiểu biết về thị trường máy thiết bị và các khía cạnh kỹ thuật của máy thiết bị nhằm đảm bảo chất lượng công tác thẩm định giá. SV: Bùi Thị Hồng Quyên 5 Lớp: CQ50/16.01 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn tốt nghiệp Học viện Tài chính 1.
Máy thiết bị có đặc điểm tuổi thọ không dài Không giống như đất – một loại tài nguyên xem như không thể bị hủy hoại trừ khi có thiên tai xói lở vùi lấp hay các công trình xây dựng trên đất sau khi xây dựng, cải tạo, nâng cấp có thể tồn tại hàng trăm năm hoặc lâu hơn nữa; máy thiết bị có tuổi thọ ngắn, tối đa vài chục năm và phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: đặc điểm của từng loại máy thiết bị đặc thù, môi trường tự nhiên, trình độ sử dụng của con người, cường độ thời gian làm việc của máy thiết bị… Đặc điểm này có ý nghĩa rất lớn trong thẩm định giá máy thiết bị đã qua sử dụng, là cơ sở đánh giá chất lượng còn lại và đưa ra kết quả hợp lý về mức giá của máy thiết bị cần thẩm định giá. Máy thiết bị có thể chuyển nhượng, thay đổi chủ sở hữu dễ dàng Trừ một số máy thiết bị đặc biệt, còn hầu hết các loại máy thiết bị đều được cho là có “tính lỏng” về sở hữu cao hơn đất đai và các công trình xây dựng, điều này thúc đẩy giao dịch máy thiết bị nhiều hơn và qua đó cũng xuất hiện nhiều chứng cớ thị trường về các giao dịch tương tự nhiều hơn, đây là điều kiện thuận lợi cho việc ước tính giá trị thị trường của máy thiết bị. Phân loại máy thiết bị Trên thực tế có rất nhiều cách phân loại máy thiết bị khác nhau, việc phân loại này tùy thuộc vào những tiêu thức nhất định nhằm phục vụ cho công tác định giá: 1. Phân loại theo tính chất tài sản - Máy thiết bị chuyên dùng: Là những máy thiết bị được sử dụng cho những nhiệm vụ đặc thù có tính chuyên biệt, thường ít hoặc không được giao dịch mua bán trên thị trường.
Việc thu thập thông tin về giá cả thị trường của những loại máy thiết bị chuyên dùng thường rất khó khăn, nhiều khi không có thông tin giao dịch trên thị trường. SV: Bùi Thị Hồng Quyên 6 Lớp: CQ50/16.01 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn tốt nghiệp Học viện Tài chính - Máy thiết bị thông thường, phổ biến: Là những máy thiết bị được sử dụng khá phổ thông trên thị trường, thường xuyên được trao đổi, mua bán trên thị trường, nên việc thu thập các thông tin về giao dịch, về giá cả tương đối thuận lợi. Phân loại theo công năng sử dụng - Máy thiết bị động lực: Máy phát động lực, máy phát điện, máy biến áp và thiết bị nguồn điện, máy thiết bị động lực khác - Máy thiết bị công tác: Máy công cụ; máy thiết bị dùng trong ngành khai khoáng; máy kéo; máy dùng cho nông, lâm nghiệp; máy bơm nước và xăng dầu; thiết bị luyện kim, gia công bề mặt chống gỉ và ăn mòn kim loại; thiết bị chuyên dùng sản suất các loại chất hóa học; máy thiết bị điện ảnh, y tế; máy thiết bị xây dựng; cần cẩu;…. - Dụng cụ làm việc, đo lường, thí nghiệm: Thiết bị đo lường thử nghiệm các đại lượng cơ học, âm học và nhiệt học; thiết bị quang học và quang phổ; thiết bị điện và điện tử; thiết bị đo và phân tích lý hóa; thiết bị và dụng cụ đo phóng xạ; thiết bị chuyên ngành đặc biệt; khuôn mẫu dùng trong công nghiệp đúc; các thiết bị đo lường, thí nghiệm khác.
- Thiêt bị và phương tiện vận tải: Phương tiện vận tải đường bộ; phương tiện vận tải đường sắt; phương tiện vận tải đường thủy; phương tiện vận tải đường không; thiết bị vận chuyển đường ống; phương tiện bốc dỡ, nâng hàng; thiết bị và phương tiện vận tải khác. - Dụng cụ quản lý: Thiết bị tính toán, đo lường; máy móc thiết bị thông tin, điện tử và phần mềm tin học phục vụ cho quản lý; phương tiện và dụng cụ quản lý khác. Phân loại theo mức độ mới cũ của máy thiết bị - Máy thiết bị mới: Là các máy thiết bị được mua sắm mới, chưa từng được đưa vào sử dụng. SV: Bùi Thị Hồng Quyên 7 Lớp: CQ50/16.01 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn tốt nghiệp Học viện Tài chính - Máy thiết bị đã qua sử dụng: Là các máy thiết bị đã từng được sử dụng.
Các yếu tố ảnh hưởng tới giá trị máy thiết bị - Các yếu tố mang tính vật chất: Là các yếu tố thể hiện các thuộc tính hữu dụng tự nhiên, vốn có mà tài sản có thể mang lại cho người sử dụng. Đối với máy thiết bị là các tính năng, tác dụng, độ bền vật liệu. Thuộc tính hữu dụng hay công dụng của máy thiết bị càng cao thì giá trị của nó càng lớn. Tuy nhiên, do yếu tố chủ quan của giá trị máy thiết bị được đánh giá cao hay không còn phụ thuộc vào thuộc tính hữu ích vốn có của chúng và khả năng khai thác công dụng của mỗi người.
- Các yếu tố mang tính pháp lý: Tình trạng pháp lý của máy thiết bị quy định quyền của con người đối với việc khai thác các thuộc tính của chính nó trong quá trình sử dụng. Tình trạng pháp lý của máy thiết bị ảnh hưởng rất lớn đến giá trị của nó: Hai máy thiết bị có các yếu tố vật chất và công dụng như nhau nhưng khác nhau về tình trạng pháp lý thì giá trị cũng khác nhau. Quyefn khai thác các thuộc tính càng rộng thì giá trị càng cao và ngược lại. Do đó, phải nắm được những quy định có tính chất pháp lý về quyền của chủ thể đối với từng giao dịch cụ thể có liên quan đến máy thiết bị.
Để có thông tin chính xác và tin cậy, thẩm định viên cần phải dựa vào các văn bản pháp lý hiện hành, xem xét một cách cụ thể các loại giấy tờ làm bằng chứng kèm theo động sản và dựa vào tài liệu do các cơ quan kiểm toán có uy tín cung cấp. - Các yếu tố mang tính kinh tế (cung – cầu): giá trị máy thiết bị bị chi phối bởi quy luật cung cầu trên thị trường. Nó phụ thuộc vào quan hệ giữa cung và cầu, phụ thộc vào độ co giãn cung cầu trên thị trường. Giá trị máy thiết bị được đánh giá là cao khi cung trở lên khan hiếm, nhu cầu và sức mua ngày càng cao và ngược lại.
Việc đánh giá các yếu tố tác động đến cung cầu SV: Bùi Thị Hồng Quyên 8 Lớp: CQ50/16.01 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn tốt nghiệp Học viện Tài chính và dự báo sự thay đổi của các yếu tố này trong tương lai là căn cứ xác định giá cả giao dịch là dựa vào thị trường hay giá trị phi thị trường. Thẩm định viên phải tiến hành thu thập, lưu trữ các thông tin liên quan đến giao dịch mua bán máy thiết bị, xây dựng một hệ thống ngân hàng dữ liệu để phục vụ hoạt động thẩm định giá. Cần được trang bị kiến thức về kĩ thuật xử lý, phân tích và dự báo về sự biến động của giá cả thị trường. Thẩm định giá máy thiết bị 1.
Khái niệm thẩm định giá máy thiết bị Định giá máy thiết bị chiếm một tỷ lệ đáng kể trong hoạt động của các công ty định giá. Định giá máy thiết bị là việc ước tính bằng tiền với độ tin cậy cao nhất về giá trị các quyền sở hữu máy thiết bị cho mục đích định giá cụ thể vào thời điểm định giá. Mục đích của thẩm định giá máy thiết bị Thẩm định giá máy thiết bị là căn cứ và nền tảng cần thiết để thực hiện quản lý tài sản nói chung và máy thiết bị nói riêng một cách hiệu quả hơn. Mục đích thẩm định giá có ảnh hưởng đến lựa chọn cơ sở thẩm định giá, qua đó áp dụng phương pháp thích hợp.
Hiện nay, thẩm định giá máy thiết bị thường phục vụ cho các mục đích sau: - Mua bán, trao đổi, cho thuê, chuyển nhượng. - Liên doanh, liên kết, đấu thầu, đấu giá, lập dự toán đầu tư. - Bảo hiểm, thế chấp. - Hạch toán kế toán.
- Các mục đích khác. Cơ sở giá trị trong thẩm định giá máy thiết bị Cở sở thẩm định giá sẽ được quyết định bởi mục đích thẩm định giá. Mục đích thẩm định giá và việc lựa chọn cơ sở giá trị thẩm định giá phải phù SV: Bùi Thị Hồng Quyên 9 Lớp: CQ50/16.01 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn tốt nghiệp Học viện Tài chính hợp với yêu cầu của pháp luật. Giống như các hoạt động thẩm định giá tài sản nói chung, thẩm định giá máy thiết bị cũng có hai cơ sở giá trị là giá trị thị trường và giá trị phi thị trường.