Luận văn thạc sĩ về hoàn thiện cơ chế quản lý vốn tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam

Luận văn thạc sĩ phân tích và đề xuất giải pháp hoàn thiện cơ chế quản lý vốn tại ngân hàng thương mại cổ phần công thương Việt Nam.

• Tác giả: Đặng Quang Thùy
• Người hướng dẫn: PGS. Hoàng Đức
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Hoàn Thiện Cơ Chế Quản Lý Vốn Tập Trung Tại Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Công Thương Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ kinh tế
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ CƠ CHẾ QUẢN LÝ VỐN TẬP TRUNG TẠI CÁC NHTM
• 1.1. Tổng quan về quản trị tài sản
• 1.1.1. Tài sản nợ và quản trị tài sản nợ
• 1.1.2. Tài sản Có và quản trị tài sản Có
• 1.2. Tổng quan về cơ chế quản lý vốn tại Ngân hàng thương mại
• 1.2.1. Cơ chế quản lý vốn phân tán
• 1.2.2. Cơ chế quản lý vốn tập trung
• 1.3. Hoàn thiện cơ chế quản lý vốn tập trung của NHTM
• 1.4. Kinh nghiệm thực hiện cơ chế quản lý vốn tập trung tại một số NHTM trong nền kinh tế
• 1.4.1. Kinh nghiệm của Ngân hàng đầu tư và phát triển Việt Nam (BIDV)
• 1.4.2. Kinh nghiệm của Ngân hàng TMCP Xuất Nhập Khẩu Việt Nam (Eximbank)
• 1.4.3. Bài học kinh nghiệm rút ra cho NHTMCP Công Thương Việt Nam
• KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOÀN THIỆN CƠ CHẾ QUẢN LÝ VỐN TẬP TRUNG TẠI NH TMCP CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM
• 2.1. Tổng quan về NH TMCP Công Thương Việt Nam
• 2.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển của NH TMCP Công Thương Việt Nam
• 2.1.2. Kết quả hoạt động kinh doanh của Vietinbank (2011 – 2014)
• 2.2. Thực trạng thực hiện cơ chế quản lý vốn tập trung tại NH TMCP Công Thương Việt Nam
• 2.2.1. Thực trạng cơ bản của cơ chế quản lý vốn trước đây
• 2.2.2. Cơ chế quản lý vốn tập trung (FTP) tại NH TMCP Công Thương Việt Nam
• 2.2.3. Đánh giá chung về những thành tựu đạt được và tồn tại trong việc thực hiện FTP tại NH TMCP Công Thương Việt Nam
• 2.2.3.1. Kết quả đạt được
• 2.2.3.2. Những ưu điểm của FTP
• 2.2.3.3. Những tồn tại của FTP
• 2.2.3.4. Nguyên nhân tồn tại
• KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CƠ CHẾ QUẢN LÝ VỐN TẬP TRUNG TẠI NH TMCP CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM
• 3.1. Định hướng phát triển của NH TMCP Công Thương Việt Nam
• 3.1.1. Định hướng phát triển chung đến năm 2020
• 3.1.2. Định hướng về hoàn thiện cơ chế quản lý vốn tập trung
• 3.2. Giải pháp hoàn thiện cơ chế quản lý vốn tập trung tại NH TMCP Công Thương Việt Nam
• 3.2.1. Nhóm giải pháp do NH TMCP Công Thương Việt Nam thực hiện
• 3.2.2. Nhóm giải pháp hỗ trợ từ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Chính phủ
• KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý vốn tại VietinBank Cơ sở lý luận và thực tiễn

Quản lý vốn là một trong những yếu tố quan trọng trong hoạt động của ngân hàng thương mại. Tại VietinBank, việc hoàn thiện cơ chế quản lý vốn tập trung không chỉ giúp tối ưu hóa nguồn lực mà còn nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh. Cơ chế này chuyển đổi từ mô hình phân tán sang mô hình tập trung, giúp ngân hàng có thể kiểm soát tốt hơn các rủi ro tài chính và tối ưu hóa lợi nhuận.

1.1. Khái niệm quản lý vốn và tầm quan trọng của nó

Quản lý vốn là quá trình điều hành và kiểm soát các nguồn tài chính của ngân hàng. Tại VietinBank, quản lý vốn không chỉ đảm bảo tính thanh khoản mà còn giúp tối ưu hóa lợi nhuận từ các hoạt động đầu tư và cho vay.

1.2. Lịch sử phát triển của VietinBank và cơ chế quản lý vốn

VietinBank được thành lập từ năm 1988 và đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển. Cơ chế quản lý vốn tập trung được triển khai từ năm 2007, đánh dấu bước chuyển mình quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động ngân hàng.

II. Vấn đề và thách thức trong quản lý vốn tại VietinBank

Mặc dù VietinBank đã triển khai cơ chế quản lý vốn tập trung, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải giải quyết. Các vấn đề như rủi ro thanh khoản, chi phí huy động vốn cao và sự phân tán trong quản lý vẫn tồn tại.

2.1. Rủi ro thanh khoản và ảnh hưởng đến hoạt động ngân hàng

Rủi ro thanh khoản là một trong những thách thức lớn nhất mà VietinBank phải đối mặt. Việc không đảm bảo đủ nguồn vốn để đáp ứng nhu cầu thanh toán có thể dẫn đến những hệ lụy nghiêm trọng cho hoạt động của ngân hàng.

2.2. Chi phí huy động vốn và ảnh hưởng đến lợi nhuận

Chi phí huy động vốn cao có thể làm giảm lợi nhuận của VietinBank. Việc tìm kiếm các nguồn vốn với chi phí thấp là một trong những ưu tiên hàng đầu trong chiến lược quản lý vốn.

III. Phương pháp hoàn thiện cơ chế quản lý vốn tại VietinBank

Để hoàn thiện cơ chế quản lý vốn, VietinBank cần áp dụng các phương pháp hiện đại và hiệu quả. Việc sử dụng công nghệ tài chính và cải tiến quy trình quản lý là rất cần thiết.

3.1. Ứng dụng công nghệ tài chính trong quản lý vốn

Công nghệ tài chính có thể giúp VietinBank tối ưu hóa quy trình quản lý vốn, từ việc theo dõi dòng tiền đến phân tích rủi ro. Việc áp dụng các phần mềm quản lý hiện đại sẽ giúp ngân hàng nâng cao hiệu quả hoạt động.

3.2. Cải tiến quy trình quản lý và kiểm soát rủi ro

Cải tiến quy trình quản lý vốn và kiểm soát rủi ro là rất quan trọng. VietinBank cần xây dựng các chính sách rõ ràng và minh bạch để đảm bảo việc quản lý vốn hiệu quả.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại VietinBank

Việc áp dụng cơ chế quản lý vốn tập trung đã mang lại nhiều kết quả tích cực cho VietinBank. Các nghiên cứu cho thấy rằng ngân hàng đã cải thiện đáng kể hiệu quả hoạt động và giảm thiểu rủi ro.

4.1. Kết quả đạt được từ việc áp dụng cơ chế quản lý vốn tập trung

Kết quả từ việc áp dụng cơ chế quản lý vốn tập trung cho thấy VietinBank đã tăng cường khả năng thanh khoản và tối ưu hóa lợi nhuận. Các chỉ số tài chính đã có sự cải thiện rõ rệt.

4.2. Bài học kinh nghiệm từ các ngân hàng khác

Nghiên cứu kinh nghiệm từ các ngân hàng khác cho thấy rằng việc áp dụng cơ chế quản lý vốn tập trung có thể mang lại nhiều lợi ích. VietinBank có thể học hỏi và áp dụng những kinh nghiệm này để cải thiện hơn nữa.

V. Kết luận và tương lai của quản lý vốn tại VietinBank

Quản lý vốn tại VietinBank đang trên đà phát triển mạnh mẽ. Với những cải tiến và ứng dụng công nghệ, ngân hàng có thể tiếp tục nâng cao hiệu quả hoạt động và giảm thiểu rủi ro trong tương lai.

5.1. Tương lai của cơ chế quản lý vốn tại VietinBank

Tương lai của cơ chế quản lý vốn tại VietinBank sẽ phụ thuộc vào khả năng thích ứng với các thay đổi của thị trường và công nghệ. Ngân hàng cần tiếp tục đổi mới và cải tiến để duy trì vị thế cạnh tranh.

5.2. Định hướng phát triển bền vững trong quản lý vốn

Định hướng phát triển bền vững trong quản lý vốn sẽ giúp VietinBank không chỉ tối ưu hóa lợi nhuận mà còn đảm bảo an toàn tài chính trong dài hạn. Việc xây dựng các chính sách quản lý rủi ro hiệu quả là rất cần thiết.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tính đến ngày 31/12/2014, quy mô tổng tài sản của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương Việt Nam đạt 661.132 tỷ đồng, ghi nhận mức tăng trưởng 14,7% so với năm 2013 và hoàn thành 103% kế hoạch năm. Trong bối cảnh quy mô mạng lưới mở rộng lên 150 chi nhánh, hơn 1.000 phòng giao dịch và vốn điều lệ đạt mức 37.234 tỷ đồng, bài toán quản trị thanh khoản và tối ưu hóa hiệu quả sử dụng vốn đặt ra thách thức mang tính sống còn.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm xuất phát từ sự bất cập của cơ chế quản lý vốn phân tán và cơ chế lãi điều hòa một giá trước đây. Mô hình cũ đã đẩy rủi ro kỳ hạn và rủi ro thanh khoản về cấp chi nhánh, dẫn đến tình trạng triệt tiêu động lực tối ưu hóa danh mục và làm sai lệch bức tranh lợi nhuận thực tế.

Mục tiêu cụ thể của luận văn là hệ thống hóa cơ sở lý luận về cơ chế quản lý vốn tập trung (FTP), đánh giá thực trạng triển khai mô hình FTP tại VietinBank trong giai đoạn chuyển đổi từ quý II/2011 đến năm 2015, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp hoàn thiện công cụ quản trị vốn nội bộ.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào quan hệ luân chuyển vốn giữa Hội sở chính và mạng lưới chi nhánh trong giai đoạn 2010 - 2014, kết hợp dữ liệu khảo sát chuyên sâu vào tháng 01/2015 tại các chi nhánh trọng điểm khu vực phía Nam. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp luận cứ thực chứng giúp ngân hàng bảo đảm tỷ lệ an toàn vốn CAR đạt 10,4%, kiểm soát nợ xấu ở mức 0,90% và nâng cao chỉ số sinh lời trên tổng tài sản ROA đạt trên 1,2%.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng Lý thuyết Quản trị Tài sản Nợ - Tài sản Có (ALM) hiện đại và Lý thuyết Định giá điều chuyển vốn nội bộ (Fund Transfer Pricing - FTP). ALM tập trung giải quyết sự bất cân xứng về kỳ hạn, tính thanh khoản và độ nhạy cảm lãi suất giữa danh mục huy động và cho vay, nhằm bảo đảm sự an toàn thanh khoản tối đa cho toàn hệ thống.

Mô hình định giá chuyển vốn nội bộ FTP chuyển đổi toàn bộ quan hệ điều hòa vốn truyền thống từ cơ chế vay - gửi thụ động sang cơ chế mua - bán chủ động. Ba khái niệm cốt lõi tạo nên trục vận hành của mô hình bao gồm: Lãi cận biên ròng (NIM), Thu nhập thuần từ lãi (NII) và Khe hở kỳ hạn nhạy cảm lãi suất. Theo mô hình này, Hội sở chính đóng vai trò trung tâm xử lý rủi ro tập trung thông qua việc xây dựng đường cong lãi suất chuẩn, tách bạch hoàn toàn biên lợi nhuận thương mại thuần túy của chi nhánh khỏi các biến động rủi ro thị trường.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp từ báo cáo tài chính kiểm toán thường niên giai đoạn 2011 - 2014 của VietinBank, kết hợp dữ liệu sơ cấp được trích xuất từ phần mềm kế toán và hệ thống FTP nội bộ. Phương pháp phân tích định lượng kết hợp thống kê mô tả, phân tích so sánh đối chiếu và mô hình hóa kịch bản giả định được triển khai xuyên suốt.

Cỡ mẫu khảo sát thực tế gồm 4 chi nhánh đại diện: Chi nhánh 2, Chi nhánh 7, Chi nhánh 12 và Chi nhánh Đông Sài Gòn với quy mô nguồn vốn huy động bình quân khảo sát đạt từ 2.865 tỷ đồng mỗi đơn vị trong tháng 01/2015.

Phương pháp chọn mẫu có chủ đích được áp dụng nhằm lựa chọn các đơn vị có tỷ trọng cân đối nguồn - sử dụng vốn khác nhau tại địa bàn kinh tế năng động Thành phố Hồ Chí Minh. Lý do lựa chọn phương pháp phân tích này là để kiểm chứng chính xác sự biến động của thu nhập thuần và biên độ lợi nhuận ròng giữa cơ chế điều hòa một giá Netting và cơ chế FTP nhiều mức giá theo đường cong kỳ hạn.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, cơ chế FTP đã tái định hình toàn diện cơ cấu điều hòa vốn khi chuyển 100% rủi ro thanh khoản và rủi ro lãi suất về Hội sở chính. Trong năm 2014, nguồn vốn huy động toàn hệ thống tăng trưởng 16,3%, dư nợ tín dụng tăng 18% và lợi nhuận trước thuế đạt trên 7.300 tỷ đồng, minh chứng cho sự vận hành thông suốt của dòng vốn tập trung.

Thứ hai, việc áp dụng đường cong lãi suất mua - bán vốn theo kỳ hạn danh nghĩa giúp đo lường chính xác hiệu quả đóng góp của từng mảng nghiệp vụ. Dữ liệu thực nghiệm chỉ ra rằng, khi cơ cấu tiền gửi dịch chuyển từ có kỳ hạn sang không kỳ hạn, mức độ sụt giảm lợi nhuận trong cơ chế FTP chỉ là 5,74%, trong khi ở cơ chế Netting cũ mức biến động tiêu cực lên tới 40,11%.

Thứ ba, phân tích so sánh giao dịch cho vay 10 tỷ đồng kỳ hạn 24 tháng cho thấy, lợi nhuận một ngày của chi nhánh theo cơ chế Netting là 1.222.222 đồng, nhưng theo cơ chế FTP chuẩn hóa là 1.119.444 đồng. Độ lệch âm 102.778 đồng mỗi ngày chính là chi phí thanh khoản và rủi ro kỳ hạn mà Hội sở chính đã gánh thay cho chi nhánh.

+-------------------------------------------------------------------------+
|                  SO SÁNH CƠ CHẾ NETTING VÀ CƠ CHẾ FTP                   |
+------------------------------------+------------------------------------+
|         Cơ chế Netting cũ          |           Cơ chế FTP mới           |
+------------------------------------+------------------------------------+
| Chi nhánh chịu toàn bộ rủi ro      | Chuyển toàn bộ rủi ro về Hội sở    |
| Áp dụng một mức lãi suất cào bằng  | Đường cong lãi suất theo kỳ hạn    |
| Lợi nhuận biến động mạnh: -40,11%   | Lợi nhuận ổn định, biến động -5,74%|
| Đánh giá sai lệch hiệu quả bán hàng| Đo lường chính xác hiệu quả đơn vị |
+------------------------------------+------------------------------------+

Thảo luận kết quả

Sự khác biệt rõ rệt giữa hai cơ chế bắt nguồn từ việc cơ chế cũ áp dụng lãi suất điều hòa cố định, không tính đến chi phí cơ hội và yếu tố kỳ hạn danh nghĩa. Khi chi nhánh huy động vốn ngắn hạn để tài trợ cho vay trung dài hạn, cơ chế cũ ghi nhận lợi nhuận cao giả tạo do đẩy rủi ro thanh khoản tiềm ẩn về tương lai.

Khi so sánh với kinh nghiệm triển khai của BIDV từ năm 2007 và Eximbank từ năm 2011, VietinBank đã có bước tiến lớn khi tích hợp mô hình đo lường trực tiếp vào hệ thống Corebanking. Dữ liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa qua biểu đồ cột thể hiện mức độ phân tán rủi ro và bảng đối chiếu biên độ lãi thuần NIM giữa các nhóm khách hàng doanh nghiệp và khách hàng cá nhân. Về mặt quản trị, kết quả khẳng định FTP là công cụ phân bổ nguồn lực chuẩn xác, giúp tỷ lệ an toàn vốn CAR duy trì ổn định ở mức 10,4% đến 13,17% qua các năm.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, nâng cấp hệ thống công nghệ thông tin và tích hợp toàn diện phân hệ FTP chuyên biệt vào hệ thống Corebanking mới từ năm 2015, rút ngắn độ trễ xử lý dữ liệu giao dịch vốn nội bộ xuống dưới 24 giờ.

Thứ hai, hoàn thiện phương pháp xây dựng đường cong lãi suất FTP đa kỳ hạn do Ban Quản lý Tài sản Nợ - Tài sản Có (ALCO) và Khối Nguồn vốn trực tiếp điều hành, bảo đảm phản ánh sát diễn biến thị trường mở OMO và duy trì biên độ NIM mục tiêu trên 3,2% trong giai đoạn 2015 - 2020.

Thứ ba, tinh gọn bộ máy tổ chức tại các chi nhánh bằng việc xóa bỏ hoàn toàn phòng nguồn vốn trung gian, chuyển đổi 100% nhân sự sang bộ phận phát triển kinh doanh trực tiếp và tư vấn sản phẩm dịch vụ tài chính cho khách hàng.

Thứ tư, kiến nghị Ngân hàng Nhà nước và Chính phủ đẩy mạnh hoàn thiện khung pháp lý về thị trường tiền tệ liên ngân hàng, tạo lập đường cong lãi suất chuẩn phi rủi ro trên thị trường trái phiếu chính phủ để làm hệ quy chiếu vững chắc cho các ngân hàng thương mại tính toán phí thanh khoản.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm ban lãnh đạo và thành viên Hội đồng ALCO tại các ngân hàng thương mại có thể vận dụng luận văn làm tài liệu định hướng xây dựng chính sách điều chuyển vốn nội bộ, quản trị khe hở nhạy cảm lãi suất và kiểm soát an toàn thanh khoản hệ thống.

Nhóm cán bộ quản lý tài chính, phòng nguồn vốn và kế toán quản trị tại các tổ chức tín dụng có thể sử dụng các công thức tính toán trọng số trung bình kỳ hạn, phương pháp xác định phí bù thanh khoản để thiết lập biểu giá mua - bán vốn nội bộ chuẩn xác.

Nhóm chuyên viên thẩm định và giám đốc chi nhánh ngân hàng sẽ hiểu rõ cơ chế phân bổ thu nhập lãi thuần NII, từ đó chủ động tái cơ cấu danh mục huy động - cho vay nhằm tối đa hóa chỉ tiêu lợi nhuận được giao.

Nhóm giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng có thể sử dụng đề tài như một case study thực chứng điển hình về quá trình chuyển đổi mô hình ngân hàng hiện đại tại Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

Cơ chế quản lý vốn tập trung FTP khác biệt căn bản như thế nào so với cơ chế điều chuyển vốn Netting truyền thống?
Cơ chế Netting chỉ thực hiện bù trừ chênh lệch vốn thừa thiếu với một mức lãi suất cào bằng, trong khi FTP mua toàn bộ tài sản nợ và bán toàn bộ tài sản có theo từng kỳ hạn cụ thể. Nhờ đó, rủi ro thanh khoản và rủi ro lãi suất được tập trung toàn bộ về Hội sở chính thay vì để chi nhánh tự gánh chịu.

Tại sao lợi nhuận chi nhánh tính theo cơ chế FTP lại thấp hơn cơ chế điều hòa một giá trong một số trường hợp cụ thể?
Khoản chênh lệch lợi nhuận sụt giảm ví dụ khoảng 102.778 đồng mỗi ngày trên khoản vay 10 tỷ đồng chính là phần phí bù thanh khoản và rủi ro kỳ hạn mà Hội sở chính khấu trừ để quản trị rủi ro chung cho toàn hệ thống khi chi nhánh lấy vốn ngắn hạn cho vay dài hạn.

Vai trò của Ủy ban ALCO trong mô hình quản lý vốn tập trung tại VietinBank là gì?
Ủy ban ALCO chịu trách nhiệm quyết định các hạn mức khe hở thanh khoản, định kỳ ban hành biểu giá mua và bán vốn FTP, đồng thời điều tiết danh mục tài sản nợ và tài sản có nhằm bảo đảm tỷ lệ an toàn vốn CAR luôn đạt trên mức quy định 9%.

Biến số Beta trong công thức xác định giá mua vốn có ý nghĩa thực tiễn như thế nào?
Tỷ lệ điều chỉnh Beta là công cụ điều tiết chính sách linh hoạt do Tổng Giám đốc ban hành theo từng thời kỳ, cho phép cộng thêm hoặc trừ bớt tỷ lệ phần trăm nhất định nhằm khuyến khích hoặc hạn chế huy động các sản phẩm tiền gửi mục tiêu theo định hướng kinh doanh.

Cơ chế FTP tác động như thế nào đến việc đánh giá hiệu quả kinh doanh giữa mảng khách hàng doanh nghiệp và khách hàng cá nhân?
FTP giúp bóc tách chính xác biên lợi nhuận thuần túy của từng mảng, khắc phục hiện tượng khách hàng doanh nghiệp được ghi nhận lợi nhuận cao giả tạo nhờ lượng tiền gửi không kỳ hạn giá rẻ, bảo đảm phân bổ nguồn lực công bằng dựa trên giá trị thặng dư thực tế.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và thực tiễn về cơ chế quản lý vốn tập trung FTP tại các ngân hàng thương mại cổ phần quy mô lớn.
• Đánh giá sâu sắc thực trạng áp dụng FTP tại VietinBank giai đoạn 2011 - 2014, làm rõ sự vượt trội của mô hình mới trong việc kiểm soát rủi ro thanh khoản và bình ổn thu nhập lãi thuần.
• Đóng góp hệ thống giải pháp thực tiễn từ nâng cấp phần mềm, hoàn thiện biểu giá điều chuyển vốn đến tái cấu trúc bộ máy vận hành tại chi nhánh.
• Đề xuất lộ trình triển khai hoàn thiện đồng bộ hệ thống quản trị dữ liệu tập trung hướng tới tầm nhìn chiến lược giai đoạn 2015 - 2020.
• Khuyến nghị các tổ chức tín dụng và nhà quản trị ngân hàng chủ động tham khảo, áp dụng mô hình FTP chuẩn hóa nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và đáp ứng chuẩn mực quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ CƠ CHẾ QUẢN LÝ VỐN TẠI CÁC NHTM 1.1 Tổng quan về quản trị tài sản 1.1 Tài sản nợ và quản trị tài sản nợ 1.1 Khái niệm Tài sản nợ là nguồn vốn chủ yếu trong hoạt động kinh doanh của ngân hàng. Nguồn vốn trên là kết quả huy động từ các tầng lớp dân cư và mọi thành phần kinh tế. Quản trị nợ là quản trị nguồn vốn phải trả (bao gồm vốn huy động và đi vay…) của ngân hàng nhằm đảm bảo cho ngân hàng luôn có đủ nguồn vốn để duy trì và phát triển một cách hiệu quả hoạt động kinh doanh của mình, đồng thời đáp ứng kịp thời mọi nhu cầu thanh khoản ở mức độ chi phí thấp nhất.2 Phương pháp quản trị tài sản nợ Thực hiện các chính sách và biện pháp đồng bộ để khơi tăng nguồn vốn của ngân hàng. Các biện pháp nhằm nâng cao khả năng huy động các nguồn tiền gửi của ngân hàng bao gồm: - Biện pháp kinh tế: Là việc các ngân hàng sử dụng các đòn bẫy kinh tế (lãi suất và các công cụ khác) để giúp ngân hàng có thể khai thác và huy động các nguồn vốn cần thiết.

Ưu điểm của biện pháp này là linh hoạt, nhạy bén có thể giúp ngân hàng đáp ứng nhanh nhu cầu vốn trong những trường hợp cần thiết và cấp bách. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, tình trạng các ngân hàng cạnh tranh thu hút nhiều nguồn tiền gửi bằng cách gia tăng lãi suất làm gia tăng chi phí huy động vốn, ảnh hưởng xấu đến kết quả kinh doanh của ngân hàng và ảnh hưởng tiêu cực đến nền kinh tế. - Biện pháp kĩ thuật: Đây là biện pháp cơ bản, lâu dài, chủ lực mang tính chất chiến lược của mỗi ngân hàng. Biện pháp này không chỉ mang lại hiệu quả trong ngắn hạn mà cả trong dài hạn.

Các biện pháp này bao gồm: Cải tiến, nâng cấp các thiết bị, phương tiện trong công tác huy động vốn, thay thế máy móc thiết bị cũ bằng các máy móc tiên tiến, hiện TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 2 đại nhằm đảm bảo cho việc thanh toán được nhanh chóng, chính xác, thuận tiện hơn. Đa dạng hóa các hình thức huy động vốn,phải tạo ra và cung ứng cho khách hàng nhiều loại hình dịch vụ tiền gửi nhằm thu hút nguồn tiền gửi trên thị trường. Hoàn thiện và phát triển mạng lưới huy động vốn bao gồm mạng lưới truyền thống (mạng lưới này sử dụng con người làm hạt nhân, gồm các phòng giao dịch, chi nhánh, quỹ tiết kiệm.) và các mạng lưới hiện đại (ATM, thẻ thanh toán, thẻ tín dụng…) - Biện pháp tâm lý: Là biện pháp tác động vào yếu tố tình cảm, tâm lý của khách hàng để tạo lập, củng cố, duy trì và phát triển mối quan hệ tốt đẹp, lâu dài, bền vững giữa khách hàng và ngân hàng. Ngân hàng cần tổ chức có hiệu quả hoạt động tuyên truyền, quảng cáo làm cho công chúng nói chung và khách hàng hiểu rõ hơn về vị thế và uy tín của ngân hàng, hiểu rõ, hiểu đúng về chất lượng cũng như tính ưu việt, độc đáo của dịch vụ ngân hàng cung cấp nhằm thu hút khách hàng.

Ngân hàng cần tạo lập và phát triển đội ngũ cán bộ ngân hàng vừa nắm vững chuyên môn, vừa nắm vững chủ trương, chính sách, vừa có khả năng giao tiếp ứng xử để tạo ra hình ảnh đẹp về ngân hàng. - Sử dụng các công cụ cơ bản để tìm kiếm nguồn vốn có chi phí thấp Một khi nhu cầu vốn phát sinh vượt quá khả năng thanh khoản, ngân hàng vay theo thứ tự sau: Vay qua đêm: thực hiện trong trường hợp sang ngày tiếp theo ngân hàng sẽ có được nguồn thu tương ứng. Vay tái cấp vốn của ngân hàng nhà nước. Sử dụng các hợp đồng mua lại, phát hành các chứng chỉ tiền gửi có mệnh giá lớn để huy động vốn, vay đô la châu Âu… TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 3 - Đa dạng hóa nguồn vốn huy động và tái cơ cấu nguồn vốn phù hợp với những đặc điểm hoạt động của ngân hàng Tùy vào đặc điểm của ngân hàng là ngân hàng bán buôn hay bán lẻ mà các ngân hàng có cơ cấu nguồn vốn hợp lý để đảm bảo khả năng thanh khoản, tránh rủi ro về lãi suất.

- Tận dụng nguồn vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn: giúp ngân hàng tận dụng được nguồn vốn rẻ. - Thực hiện tốt các nội dung cơ bản trong quản lý Nợ của ngân hàng: Bao gồm xây dựng kế hoạch nguồn vốn, thực hiện công tác điều hành vốn trong toàn hệ thống; phân tích, đánh giá tình hình thực hiện kế hoạch nguồn vốn trong từng thời kỳ của từng chi nhánh và toàn hệ thống; theo dõi việc thực hiện lãi suất, chênh lệch lãi suất bình quân cho vay và huy động của từng chi nhánh cũng như toàn bộ hệ thống.2 Tài sản Có và quản trị tài sản Có 1.1 Khái niệm Tài sản là kết quả của việc sử dụng vốn của ngân hàng, là những tài sản được hình thành từ các nguồn vốn của ngân hàng trong quá trình hoạt động. Quản trị tài sản là việc quản lý các danh mục sử dụng vốn của ngân hàng nhằm tạo một cơ cấu tài sản thích hợp bao gồm: ngân quỹ, tín dụng, đầu tư và các tài sản khác đảm bảo ngân hàng hoạt động kinh doanh an toàn và có lãi.2 Phương pháp quản trị tài sản - Phân bổ nguồn vốn một cách hợp lý để hình thành tài sản Căn cứ vào thứ tự ưu tiên của các danh mục tài sản (tính thanh khoản): Dự trữ sơ cấp: tồn tại dưới hình thức tiền mặt, tiền gửi tại các ngân hàng khác. Vì đây là loại tài sản không sinh lời hoặc sinh lời rất thấp nên các ngân hàng chỉ duy trì ở mức độ vừa đủ hoặc đủ để đáp ứng yêu cầu của NHNN.

Dự trữ thứ cấp: tồn tại dưới hình thức các chứng khoán tính thanh khoản cao mà ngân hàng đang đầu tư. Các chứng khoán này phải đáp TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 4 ứng các điều kiện: an toàn (chứng khoán chính phủ), thời gian đáo hạn ngắn (dưới 1 năm) và dễ dàng chuyển đổi thành tiền mặt. Tín dụng: bao gồm các nghiệp vụ cho vay, chiết khấu các công cụ chuyển nhượng và giấy tờ có giá, cho thuê tài chính, bảo lãnh, bao thanh toán… Đầu tư: tùy thuộc vào mục đích đầu từ là vì thanh khoản hay lợi nhuận mà các ngân hàng thương mại có chiến lược đầu tư cụ thể. Tài sản có khác.

- Căn cứ vào đặc điểm và tính chất của nguồn hình thành tài sản: ta chia tài sản có thành 3 nguồn sau: Tiền gửi không kỳ hạn: đây là loại tiền gửi không ổn định nhưng chi phí huy động thấp nên hầu như toàn bộ được sử dụng cho dự trữ sơ cấp và một phần để cho vay ngắn hạn. Tiền gửi có kỳ hạn: đây là loại tiền gửi có tính ổn định cao nhưng chi phí huy động cũng cao nên phần dự trữ cho nguồn huy động này tương đối thấp, chủ yếu được sử dụng để cho vay trung và dài hạn. Vốn điều lệ và các quỹ: đây là nguồn vốn chủ sở hữu của ngân hàng nên tính ổn định rất lớn, nguồn vốn này được sử dụng để mua sắm tài sản cố định, thiết bị, công cụ phục vụ cho hoạt động kinh doanh, đầu tư…nhu cầu dự trữ cho nguồn vốn này là không cần thiết. - Thiết lập các trung tâm: Theo cách này, trong một ngân hàng, nhà quản trị sẽ thiết lập một số trung tâm, mỗi một trung tâm sẽ tương ứng với một loại nguồn vốn của ngân hàng: trung tâm tiền gửi tiết kiệm, trung tâm tiền gửi không kỳ hạn, trung tâm vốn điều lệ và các quỹ.

Các trung tâm này được coi là những ngân hàng nhỏ trong ngân hàng lớn và nó có nhiệm vụ phân chia nguồn vốn của trung tâm mình để hình thành nên những khoản mục tài sản có thích hợp. - Quản trị dự trữ: TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 5 Mục đích dự trữ: dự trữ là một bộ phận tài sản của ngân hàng được duy trì song song với tài sản sinh lời, nhằm đảm bảo khả năng thanh toán toàn bộ các khoản nợ phát sinh, toàn bộ các khoản chi trả, chi tiêu và cho vay thường xuyên của ngân hàng. Đây là hoạt động quản trị rất quan trọng. Dự trữ quá nhiều sẽ giảm tính hiệu quả kinh doanh, dự trữ quá ít không đảm bảo khả năng chi trả của ngân hàng, làm ảnh hưởng đến uy tín của ngân hàng.

- Quản trị danh mục tín dụng - Xây dựng chính sách tín dụng hiệu quả: Thu nhập từ hoạt động tín dụng là thu nhập chủ yếu của các ngân hàng thương mại nhưng là loại thu nhập có rủi ro. Ngoài ra, để đóng vai trò là huyết mạch của nền kinh tế, thực hiện tài trợ các hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp mà vẫn đảm bảo giảm thiểu rủi ro ở mức thấp nhất, các ngân hàng thương mại cần phải thiết lập một chính sách tín dụng hiệu quả trên cơ sở tuân thủ các quy định pháp luật. Chính sách tín dụng hiệu quả bao gồm việc xây dựng chính sách lãi suất thích hợp, thủ tục vay nợ khoa học, quản lý rủi ro tín dụng, tiêu chuẩn xếp loại khách hàng…kể cả phương pháp quản lý và xử lý các khoản vay có vấn đề. - Xây dựng chính sách đầu tư hiệu quả: Chính sách đầu tư hiệu quả bao gồm việc xây dựng danh mục đầu tư sao cho đa dạng hóa được các rủi ro và thu được lợi nhuận tốt nhất.

Chính sách đầu tư sẽ được điều hành bởi một thành viên trong Ban điều hành, nhiệm vụ của người điều hành là vận dụng các chính sách đầu tư đã vạch ra để áp dụng cho phù hợp với những điều kiện tại ngân hàng 1.2 Tổng quan về cơ chế quản lý vốn tại Ngân hàng thương mại 1.1 Cơ chế quản lý vốn phân tán 1.1 Khái niệm cơ chế quản lý vốn phân tán Cơ chế quản lý vốn phân tán là cơ chế quản lý vốn từ các đơn vị quản lý vốn đặt tại trụ sở các chi nhánh của hệ thống ngân hàng. Các chi nhánh hoạt động như một ngân hàng con, độc lập, tự chủ động cân đối nguồn vốn – sử dụng vốn, mọi rủi TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 6 ro lãi suất, rủi ro thanh khoản đều do chi nhánh tự chịu trách nhiệm. Các chi nhánh tự cân đối vốn trên cơ sở tuân thủ các quy định của ngành và của hệ thống về quản lý rủi ro, quản lý thanh khoản và dự trữ bắt buộc tại NHNN.