HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ NGÂN SÁCH XÃ TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN THỌ XUÂN, TỈNH THANH HÓA

Chuyên khảo phân tích Hoàn thiện công tác quản lý ngân sách xã trên địa bàn huyện thọ xuân tỉnh thanh hóa, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo.

• Tác giả: Lê Đình Hải
• Người hướng dẫn: PGS. Vũ Thanh Sơn
• Trường học: Trường Đại Học Lâm Nghiệp
• Chuyên ngành: Kinh Tế Nông Nghiệp
• Đề tài: Hoàn Thiện Công Tác Quản Lý Ngân Sách Xã Trên Địa Bàn Huyện Thọ Xuân, Tỉnh Thanh Hóa
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quản Lý Ngân Sách Xã Tại Thọ Xuân

Từ khi Luật Ngân sách nhà nước có hiệu lực năm 2004, việc quản lý ngân sách đã có nhiều đổi mới. Ngân sách phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và đối ngoại. Ngân sách nhà nước là một khâu quan trọng trong điều tiết kinh tế vĩ mô. Ngân sách huyện, thành phố là công cụ để chính quyền cấp huyện, thành phố thực hiện các chức năng, nhiệm vụ. Ngân sách xã có vai trò rất quan trọng đối với chính quyền cơ sở, là công cụ để thực hiện nhiệm vụ chính trị, phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an ninh nông thôn và thúc đẩy xây dựng nông thôn mới. Hoàn thiện quản lý ngân sách là đòi hỏi tất yếu, nhằm nâng cao hiệu quả quản trị sự phát triển. Theo luận văn của Lê Đình Hải, ngân sách nhà nước là nguồn lực kinh tế và là công cụ cơ bản trong quản lý vĩ mô của nền kinh tế quốc dân.

1.1. Bản Chất Của Ngân Sách Nhà Nước Cấp Xã

Ngân sách xã là phạm trù kinh tế gắn liền với sự ra đời của nhà nước và kinh tế hàng hóa tiền tệ. Biểu hiện bên ngoài là một bảng dự toán thu chi bằng tiền của Nhà nước. Trong hoạt động, ngân sách nhà nước là hoạt động thu và chi tiêu quỹ tiền tệ của Nhà Nước, làm cho nguồn tài chính vận động giữa Nhà nước và các chủ thể kinh tế, xã hội. Đằng sau hoạt động thu, chi là các mối quan hệ kinh tế giữa Nhà nước với chủ thể khác. Ngân sách nhà nước phản ánh mối quan hệ kinh tế giữa Nhà nước với các chủ thể kinh tế trong nền kinh tế - xã hội và trong phân phối tổng sản phẩm xã hội.

1.2. Vai Trò Của Ngân Sách Xã Trong Phát Triển Kinh Tế

Ngân sách xã đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương. Nó là công cụ để chính quyền xã thực hiện các chương trình, dự án phát triển, từ đó nâng cao đời sống của người dân. Nguồn thu ngân sách xã được sử dụng cho nhiều mục đích khác nhau, như xây dựng cơ sở hạ tầng, hỗ trợ sản xuất nông nghiệp, phát triển giáo dục và y tế. Theo luận văn, ngân sách xã là nguồn lực kinh tế quan trọng để thực hiện các mục tiêu phát triển của địa phương.

II. Thách Thức Trong Quản Lý Ngân Sách Xã Ở Thọ Xuân

Thực tế quản lý ngân sách xã ở huyện Thọ Xuân còn nhiều hạn chế cần giải quyết. Các vướng mắc tồn tại như nhiệm vụ thu, chi chưa hoàn thành theo kế hoạch, các chế độ về chính sách quản lý chi chưa đồng bộ, thống nhất, các tiêu chuẩn định mức chi chưa đầy đủ, chưa sát thực tế, việc phân cấp chưa đồng bộ thống nhất, bộ máy quản lý chi cấp cơ sở chưa theo quy chuẩn, trình độ cán bộ quản lý chi (cán bộ tài chính) còn yếu. Chính vì vậy, việc nghiên cứu quản lý ngân sách nhà nước cấp xã ở huyện Thọ Xuân là hết sức cần thiết và cấp bách.

2.1. Thực Trạng Thu Ngân Sách Xã Tại Thanh Hóa

Công tác thu ngân sách xã trong những năm qua còn gặp nhiều khó khăn. Nguồn thu còn hạn chế và chưa ổn định, phụ thuộc nhiều vào các nguồn thu từ đất đai và hoạt động kinh doanh nhỏ lẻ. Theo số liệu từ luận văn, tỷ lệ thu ngân sách xã so với dự toán còn thấp, đặc biệt là ở các xã vùng sâu, vùng xa. Điều này gây khó khăn cho việc thực hiện các nhiệm vụ chi của xã.

2.2. Vấn Đề Trong Chi Ngân Sách Xã Ở Huyện Thọ Xuân

Việc chi ngân sách xã cũng đối mặt với nhiều thách thức. Các khoản chi thường bị dàn trải, chưa tập trung vào các mục tiêu ưu tiên. Hiệu quả sử dụng ngân sách còn thấp, gây lãng phí nguồn lực. Bên cạnh đó, công tác kiểm soát chi còn yếu, dẫn đến tình trạng chi sai mục đích, vượt định mức. Cần có các giải pháp để nâng cao hiệu quả và minh bạch trong chi ngân sách xã.

III. Cách Hoàn Thiện Quản Lý Ngân Sách Xã Hiệu Quả

Để hoàn thiện quản lý ngân sách, cần có các giải pháp đồng bộ và toàn diện. Các giải pháp này phải tập trung vào việc tăng cường nguồn thu, nâng cao hiệu quả chi, hoàn thiện quy trình quản lý và tăng cường kiểm tra, giám sát. Bên cạnh đó, cần nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ quản lý ngân sách xã, đảm bảo họ có đủ trình độ và kỹ năng để thực hiện tốt nhiệm vụ được giao. Theo luận văn, việc hoàn thiện quản lý ngân sách xã là yếu tố then chốt để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương.

3.1. Giải Pháp Tăng Cường Nguồn Thu Cho Ngân Sách Xã

Để tăng cường nguồn thu, cần có các biện pháp khai thác hiệu quả các nguồn thu hiện có, đồng thời tìm kiếm các nguồn thu mới. Cần đẩy mạnh công tác thu thuế, phí, đảm bảo thu đúng, thu đủ, kịp thời. Bên cạnh đó, cần khuyến khích các hoạt động sản xuất kinh doanh, tạo thêm việc làm, tăng thu nhập cho người dân, từ đó tăng nguồn thu cho ngân sách xã. Theo luận văn, cần có chính sách hỗ trợ các doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển, tạo điều kiện cho họ đóng góp vào ngân sách xã.

3.2. Nâng Cao Hiệu Quả Chi Ngân Sách Nhà Nước Cấp Xã

Để nâng cao hiệu quả chi, cần có kế hoạch chi tiêu rõ ràng, minh bạch, phù hợp với các mục tiêu phát triển của địa phương. Các khoản chi phải được ưu tiên cho các lĩnh vực quan trọng, như giáo dục, y tế, cơ sở hạ tầng. Cần có cơ chế kiểm soát chi chặt chẽ, đảm bảo chi đúng mục đích, đúng định mức. Đồng thời, cần khuyến khích sử dụng tiết kiệm, hiệu quả các nguồn lực công. Theo luận văn, cần có sự tham gia của cộng đồng trong quá trình lập kế hoạch và giám sát chi tiêu ngân sách xã.

IV. Quy Trình Quản Lý Thu Chi Ngân Sách Cấp Xã Chuẩn

Quy trình quản lý thu, chi ngân sách xã gồm nhiều bước, từ lập dự toán, chấp hành dự toán đến quyết toán ngân sách. Mỗi bước đều có những yêu cầu và quy định riêng, cần được thực hiện một cách nghiêm túc và chặt chẽ. Để quy trình quản lý ngân sách được hiệu quả, các cán bộ tài chính cần nắm vững các quy định pháp luật, đồng thời có kinh nghiệm thực tiễn trong công tác quản lý. Quy trình cần minh bạch để người dân giám sát.

4.1. Lập Dự Toán Thu Chi Ngân Sách Xã Chi Tiết

Lập dự toán là bước quan trọng đầu tiên trong quy trình quản lý ngân sách. Dự toán phải được lập một cách chính xác, khoa học, dựa trên cơ sở đánh giá đúng thực trạng kinh tế - xã hội của địa phương. Cần dự báo chính xác các nguồn thu, các khoản chi, đảm bảo dự toán sát với thực tế. Theo luận văn, cần có sự tham gia của các ban, ngành, đoàn thể trong quá trình lập dự toán, đảm bảo dự toán phản ánh đầy đủ nhu cầu phát triển của địa phương.

4.2. Chấp Hành Dự Toán Ngân Sách Nhà Nước Đúng Luật

Chấp hành dự toán là quá trình thực hiện các khoản thu, chi theo đúng dự toán đã được phê duyệt. Cần thực hiện thu đúng, thu đủ, kịp thời các khoản thu. Chi tiêu phải đúng mục đích, đúng định mức, tiết kiệm, hiệu quả. Theo luận văn, cần có sự kiểm soát chặt chẽ của Kho bạc Nhà nước đối với các khoản chi, đảm bảo chi đúng quy định của pháp luật.

4.3. Quyết Toán Ngân Sách Xã Công Khai Minh Bạch

Quyết toán là bước cuối cùng trong quy trình quản lý ngân sách. Quyết toán phải được lập một cách đầy đủ, chính xác, phản ánh đúng tình hình thực hiện thu, chi ngân sách trong năm. Cần công khai, minh bạch quyết toán, tạo điều kiện cho người dân giám sát. Theo luận văn, cần có sự kiểm toán độc lập đối với quyết toán ngân sách xã, đảm bảo tính trung thực và khách quan.

V. Ứng Dụng Kết Quả Nghiên Cứu Tại Huyện Thọ Xuân

Luận văn của Lê Đình Hải đã thực hiện nghiên cứu tại huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa, và đưa ra những kết quả đáng chú ý. Nghiên cứu đã đánh giá thực trạng quản lý ngân sách xã, chỉ ra những tồn tại, hạn chế, đồng thời đề xuất các giải pháp để hoàn thiện công tác này. Các giải pháp được đề xuất có tính khả thi cao và có thể áp dụng vào thực tế tại huyện Thọ Xuân và các địa phương khác có điều kiện tương đồng.

5.1. Đánh Giá Thực Trạng Quản Lý Tài Chính Xã Ở Thọ Xuân

Nghiên cứu đã đánh giá thực trạng quản lý ngân sách xã ở huyện Thọ Xuân, chỉ ra những điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức. Nghiên cứu cũng phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý ngân sách xã, như năng lực cán bộ, cơ chế chính sách, điều kiện kinh tế - xã hội. Kết quả cho thấy, công tác quản lý ngân sách xã ở huyện Thọ Xuân còn nhiều hạn chế, cần có sự cải thiện đáng kể.

5.2. Giải Pháp Hoàn Thiện Quản Lý Được Đề Xuất

Luận văn đã đề xuất nhiều giải pháp để hoàn thiện công tác quản lý ngân sách xã ở huyện Thọ Xuân. Các giải pháp này tập trung vào việc tăng cường nguồn thu, nâng cao hiệu quả chi, hoàn thiện quy trình quản lý và tăng cường kiểm tra, giám sát. Đồng thời, luận văn cũng đề xuất các giải pháp để nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ quản lý ngân sách xã. Các giải pháp được đề xuất có tính khả thi cao và có thể áp dụng vào thực tế.

VI. Tương Lai Quản Lý Ngân Sách Xã Tại Huyện Thọ Xuân

Quản lý ngân sách xã hiệu quả là yếu tố quan trọng để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Trong tương lai, huyện Thọ Xuân cần tiếp tục hoàn thiện công tác quản lý ngân sách xã, đảm bảo nguồn lực được sử dụng một cách hiệu quả nhất. Cần có sự đổi mới trong tư duy và cách làm, áp dụng các phương pháp quản lý tiên tiến, đồng thời tăng cường sự tham gia của cộng đồng vào quá trình quản lý ngân sách. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý ngân sách địa phương.

6.1. Định Hướng Phát Triển Đến Năm 2020

Đến năm 2020, huyện Thọ Xuân đặt mục tiêu xây dựng hệ thống quản lý ngân sách xã hiệu quả, minh bạch, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội. Cần hoàn thiện cơ chế chính sách, nâng cao năng lực cán bộ, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát. Mục tiêu là đảm bảo nguồn lực ngân sách được sử dụng một cách hiệu quả nhất, góp phần nâng cao đời sống của người dân.

6.2. Kiến Nghị Để Phát Triển Ngân Sách

Để đạt được mục tiêu phát triển, huyện Thọ Xuân cần có những kiến nghị cụ thể đối với các cấp có thẩm quyền. Cần kiến nghị về việc phân bổ ngân sách hợp lý, tạo điều kiện cho các xã có nguồn lực để phát triển. Đồng thời, cần kiến nghị về việc hoàn thiện cơ chế chính sách, tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho công tác quản lý ngân sách xã. Cần tham khảo Kinh nghiệm quản lý ngân sách của các địa phương khác.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP XÃ 1. Hệ thống ngân sách nhà nước 1. Bản chất ngân sách nhà nước Ngân sách nhà nước là một phạm trù kinh tế lịch sử gắn liền với sự ra đời của Nhà nước, gắn liền với sự xuất hiện và phát triển của kinh tế hàng hoá tiền tệ. “NSNN là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định và được thực hiện trong một năm để đảm bảo thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước”2.

Biểu hiện bên ngoài, ngân sách nhà nước là một bảng dự toán thu chi bằng tiền của Nhà nước trong một khoảng thời gian nhất định thường là một năm. Chính phủ dự toán các nguồn thu vào quỹ ngân sách nhà nước, đồng thời dự toán các khoản chi cho các hoạt động kinh tế, chính trị, xã hội, an ninh quốc phòng, từ quỹ ngân sách nhà nước, và bảng dự toán này phải được Quốc hội phê chuẩn. Như vậy, đặc trưng chủ yếu của ngân sách nhà nước là tính dự toán các khoản thu chi bằng tiền của Nhà nước trong một thời gian nhất định, thường là một năm. Trong thực tiễn hoạt động, Ngân sách nhà nước là hoạt động thu (tạo thu) và chi tiêu (sử dụng) quỹ tiền tệ của Nhà Nước, làm cho nguồn tài chính vận động giữa một bên là Nhà nước với một bên là các chủ thể kinh tế, xã hội trong quá trình phân phối tổng sản phẩm quốc dân dưới hình thức giá trị.

Đằng sau các hoạt động thu, chi đó chứa đựng các mối quan hệ kinh tế giữa Nhà nước với chủ thể khác. Nói cách khác, ngân sách nhà nước phản ánh mối quan hệ kinh tế giữa Nhà nước với các chủ thể kinh tế trong nền kinh tế - xã hội và trong phân phối tổng sản phẩm xã hội. Thông qua việc tạo lập, sử dụng quỹ tiền tệ tập trung của Nhà nước chuyển dịch một bộ phận thu nhập bằng Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Luật ngân sách nhà nước 2002, Điều 1 2 6 tiền của các chủ thể thành thu nhập của Nhà nước và nhà nước chuyển dịch thu nhập đó đến các chủ thể được thụ hưởng nhằm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước.

Thứ nhất, ngân sách nhà nước là kế hoạch tài chính vĩ mô trong các kế hoạch tài chính của Nhà nước để quản lý các hoạt động Kinh tế - Xã hội. Thứ hai, xét về mặt thực thể, ngân sách nhà nước là quỹ tiền tệ tập trung lớn nhất của Nhà nước. Thứ ba, ngân sách nhà nước là khâu chủ đạo trong hệ thống các khâu tài chính. Các nguồn tài chính được tập trung vào ngân sách nhà nước nhờ vào việc nhà nước tham gia vào quá trình phân phối và phân phối lại các nguồn tài chính quốc gia dưới hình thức thuế và các hình thức thu khác.

Toàn bộ các nguồn tài chính trong ngân sách nhà nước của chính quyền nhà nước các cấp là nguồn tài chính mà Nhà nước trực tiếp nắm giữ, chi phối. Nó là nguồn tài chính cơ bản để nhà nước thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của mình. Nguồn tài chính này giữ vị trí chủ đạo trong tổng nguồn tài chính của xã hội và là công cụ để Nhà Nước kiểm soát vĩ mô và cân đối vĩ mô. Chức năng của ngân sách nhà nước - Chức năng điều chỉnh và kiểm soát Nhà nước thông qua NSNN để biết được nguồn thu-chi nào là cơ bản của từng thời kỳ, từng giai đoạn và do đó có những giải pháp để làm tốt thu - chi.

Nhà nước định ra cơ cấu thu- chi hợp lý; theo dõi các phát sinh và những nhân tố ảnh hưởng đến thu - chi. - Chức năng phân phối Bộ máy Nhà nước muốn thực hiện được sự hoạt động của mình một cách bình thường và ổn định để thực hiện tốt các chức năng, nhiệm vụ là quản lý mọi mặt của đời sống xã hội của một quốc gia thì nhất thiết phải có nguồn NSNN đảm bảo. 7 Với quyền lực tối cao của mình, Nhà nước sử dụng các công cụ, các biện pháp bắt buộc các thành viên trong xã hội cung cấp cho mình các nguồn lực tài chính cần thiết. Nhưng cơ sở để hình thành nguồn lực tài chính đó là từ sự phát triển kinh tế, phát triển sản xuất kinh doanh.

Vì vậy, muốn động viên được nguồn thu NSNN ngày càng tăng và có hiệu quả thì nền kinh tế nói chung, sản xuất kinh doanh nói riêng phải được phát triển với tốc độ nhanh, bền vững và có hiệu quả cao. Vì vậy, Nhà nước trong quá trình quản lý kinh tế - xã hội phải nắm được quy luật kinh tế và tôn trọng các quy luật kinh tế khách quan. Đồng thời phải bảo đảm hài hoà các quan hệ lợi ích của các chủ thể của nền kinh tế. Một NSNN vững mạnh là một ngân sách mà cơ chế phân phối của nó đảm bảo được sự cân đối trên cơ sở khuyến khích phát triển sản xuất kinh doanh, nuôi dưỡng nguồn thu, trên cơ sở đó tăng được thu để đáp ứng nhu cầu chi tiêu của Nhà nước ngày càng tăng lên.

Mặt khác, một NSNN vững mạnh còn phải thể hiện việc phân phối và quản lý chi đúng đắn, hợp lý và hiệu quả. Nhà nước sử dụng khối lượng tài chính từ nguồn NSNN để chi tiêu vào mục đích phát triển kinh tế - xã hội và chi tiêu cho sự hoạt động của bộ máy Nhà nước. Như vậy, chức năng của NSNN, ngoài việc động viên nguồn thu thì còn phải thực hiện quản lý và phân phối chi tiêu sao cho có hiệu quả. Đó cũng là một tất yếu khách quan.

Chức năng phân phối và chức năng điều chỉnh, kiểm soát của NSNN đều có vị trí và tầm quan trọng của nó. Do đó, cần phải coi trọng cả hai chức năng đó và tổ chức chỉ đạo để các cơ quan chức năng thực hiện tốt hai chức năng đó của NSNN. Hệ thống ngân sách nhà nước ở Việt Nam Hệ thống các cấp ngân sách nhà nước là tổng thể các cấp ngân sách gắn bó hữu cơ với nhau, có mối quan hệ ràng buộc chặt chẽ với nhau trong quá trình thực hiện nhiệm vụ thu, chi của từng cấp ngân sách. 8 Tổ chức hệ thống ngân sách nhà nước luôn gắn liền với việc tổ chức bộ máy nhà nước và vai trò, vị trí bộ máy đó trong quá trình phát triển kinh tế, xã hội của đất nước, trên cơ sở hiến pháp, mỗi cấp chính quyền có một cấp ngân sách riêng cung cấp phương tiện vật chất cho cấp chính quyền đó thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình trên vùng lãnh thổ.

Việc hình thành hệ thống chính quyền nhà nước các cấp là một tất yếu khách quan nhằm thực hiện chức năng, nhiệm vụ của nhà nước trên mọi vùng của đất nước. Sự ra đời của hệ thống chính quyền nhà nước là tiền đề để tổ chức hệ thống ngân sách nhà nước nhiều cấp. NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC NGÂN SÁCH NGÂN SÁCH TRUNG ƯƠNG ĐỊA PHƯƠNG Ngân sách Ngân sách Ngân tỉnh và quận, sách xã, thành phố huyện, thị phường, trực thuộc xã, thành trung phố thuộc thị trấn ương tỉnh Sơ đồ 1.1: Hệ thống tổ chức Ngân sách Nhà nước Việt Nam (Nguồn: Luật ngân sách nhà nước năm 2002) Ngân sách nhà nước bao gồm ngân sách trung ương và ngân sách địa phương. Ngân sách địa phương bao gồm ngân sách của đơn vị hành chính các cấp có Hội đồng Nhân dân và Uỷ ban Nhân dân.

Theo quy định của Luật tổ chức Hội đồng Nhân dân và Uỷ ban Nhân dân hiện hành bao gồm: 9 - Ngân sách tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (gọi chung là ngân sách tỉnh) bao gồm ngân sách cấp tỉnh và ngân sách của các huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh. - Ngân sách huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (gọi chung là ngân sách huyện). Bao gồm ngân sách cấp huyện và ngân sách các xã, phường, thị trấn. - Ngân sách các xã, phường, thị trấn (gọi chung là ngân sách xã) 1.

Ngân sách nhà nước cấp xã 1. Khái niệm ngân sách nhà nước cấp xã Ngân sách xã là một phạm trù lịch sử phản ánh các mối quan hệ kinh tế giữa nhà nước và nhân dân trong quá trình khai thác, huy động và sử dụng các nguồn lực tài chính nhằm đảm bảo duy trì, thực hiện các chức năng của Nhà nước ở chính quyền cơ sở (xã, phường, thị trấn). Ở nước ta, ngân sách xã là một cấp ngân sách trong hệ thống ngân sách nhà nước. Căn cứ vào Luật ngân sách Nhà nước năm 1996, Luật ngân sách sửa đổi năm 2002 và các văn bản hướng dẫn thi hành luật; hệ thống ngân sách của Việt Nam bao gồm ngân sách Trung ương và ngân sách địa phương; trong đó, ngân sách địa phương gồm: - Ngân sách cấp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (gọi chung là ngân sách tỉnh).

- Ngân sách cấp huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (gọi chung là ngân sách huyện). - Ngân sách các xã, phường, thị trấn trực thuộc huyện (gọi chung là ngân sách xã). Là một bộ phận của ngân sách nhà nước, ngân sách xã là cấp ngân sách của chính quyền cơ sở do Uỷ ban nhân dân xã, phường, thị trấn xây dựng, quản lý và sử dụng; do Hội đồng nhân dân xã quyết định và giám sát 10 quá trình tổ chức thực hiện. Ngân sách xã được xây dựng trên cơ sở các nguồn thu của xã được phân cấp (kể cả nguồn trợ cấp của ngân sách cấp trên) và chỉ thực hiện các công việc thuộc chức năng, nhiệm vụ của chính quyền xã theo qui định.

Như vậy, bản chất của ngân sách xã là phạm trù lịch sử phản ánh hệ thống các mối quan hệ kinh tế giữa nhà nước và nhân dân trong quá trình Nhà nước khai thác, huy động và sử dụng các nguồn lực nhằm đảm bảo sự duy trì và thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước ở cấp chính quyền cơ sở 1. Đặc điểm của ngân sách nhà nước cấp xã Là một cấp ngân sách nằm trong hệ thống ngân sách nhà nước nên ngân sách xã có những đặc điểm chung của ngân sách nhà nước và còn mang một số đặc điểm riêng có của một cấp ngân sách cơ sở. Cụ thể là: Ngân sách xã gắn liền với quá trình tạo lập, sử dụng quỹ tiền tệ tập trung của Nhà nước ở cấp cơ sở nhằm thực hiện các chức năng của Nhà nước cấp cơ sở theo luật định.