Chương I TONG QUAN VE PHÁP LUẬT XÂY DUNG VA PHÁP LUẬT XỬ PHAT HANH CHÍNH TRONG LĨNH VUC XÂY DỰNG Ở NƯỚC TA 1. MỘT SÓ VÁN ĐÈ LÝ LUẬN CƠ BẢN CỦA QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VE XÂY DỰNG Xây dựng được hiểu là: Xây dựng và trang thiết bị cho xây dựng mới, cải tạo, mở rộng xí nghiệp, nhà, công trình sản xuất và phi sản xuất hay toàn nên kinh tế quốc dân được thực hiện nhờ vốn đầu tư xây dựng cơ bản tập trung của nhà nước, tín dụng ngân hàng, quỹ phát triển sản xuất, phần trích khấu hao.kết quả của nó là thực hiện việc tái sản xuất tài sản có định" [23, tr. Hoạt động xây dựng ở Việt Nam hiện nay, không được tô chức quản lý tập trung thành một Bộ, mà được phân bố ở nhiều bộ, ngành khác nhau. Bộ Xây dựng là cơ quan đầu mối thực hiện việc quản lý nhà nước về xây dựng, có sự phân công phân cấp quản lý cho một số Bộ có xây dựng chuyên ngành cùng phối hợp thực hiện như: Bộ Công thương, Bộ Giao thông Vận tải, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, các bộ và cơ quan ngang bộ thực hiện nhiệm vụ quản lý tong hợp về kinh tế có quan hệ với Bộ Xây dựng trong việc tô chức quản lý nhà nước về kỹ thuật xây dựng: Bộ Ké hoach va Dau tu, Bo Tai chính, Ngân hang Nha nước.
Dia phương có Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, trong đó Sở Xây dựng có nhiệm vụ là cơ quan đầu mối giúp Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quản lý nhà nước chung về xây dựng ở cấp tỉnh. Trên tinh thần của Nghị định sé 17/2008/ ND-CP ngày 4/2/2008 của Chính phủ, nhiệm vụ chủ yếu của hoạt động quản lý nhà nước về xây dựng bao gồm các nội dung [8]: 1. Trình Chính phủ các dự án luật, pháp lệnh; các dự thảo nghị quyết, nghị định của Chính phủ theo chương trình kế hoạch xây dựng pháp luật hàng năm của Bộ đã được phê duyệt và các dự án, văn bản quy phạm pháp luật khác theo sự phân công của Chính phủ. Trình Thủ tướng Chính phủ chiến lược, quy hoạch phát triển, kế hoạch dài hạn, năm năm, hàng năm, các chương trình dự án quốc gia thuộc các lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ; các dự thảo quyết định, chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ.
Ban hành các quyết định, chỉ thị, thông tư thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ; xây dựng để trình cấp có thẩm quyền ban hành hoặc ban hành theo thâm quyền hệ thống các tiêu chuẩn quốc gia, quy chuẩn kỹ thuật trong các lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ. Chỉ đạo, hướng dẫn, thanh tra, kiểm tra và chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật, chiến lược, quy hoạch, kế hoạch đã được phê duyệt thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bo; tuyên truyền, phô biến, giáo dục pháp luật và thông tin về các lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ. Về xây dựng: Hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện các quy định của pháp luật trong lĩnh vực xây dựng, gồm các khâu: lập và quản lý thực hiện dự án đầu tư xây dựng công trình, khảo sát, thiết kế, thi công xây dựng, nghiệm thu (về khối lượng, chất lượng), bàn giao, bảo hành, bảo trì công trình xây dựng; Hướng dẫn, kiểm tra việc cấp, gia hạn, điều chỉnh, thu hồi giấy phép xây dựng công trình theo quy định của pháp luật; Hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện các quy định của pháp luật về điều kiện năng lực hành nghề xây dựng của cá nhân và điều kiện năng lực hoạt động xây dựng của tô chức tham gia trong các hoạt động xây dựng bao gồm: lập dự án đầu tư xây dựng công trình; khảo sát, thiết kế xây dựng; thi công xây dựng; giám sát thi công xây dung; quản lý chi phí xây dựng; quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình; Hướng dân, kiêm tra việc câp và quản lý các loại chứng chỉ hành nghề hoạt động xây dựng theo quy định của pháp luật; Hướng dẫn, kiểm tra công tác lựa chọn nhà thầu trong hoạt động xây dựng theo quy định của Luật Xây dựng và pháp luật về đấu thầu; Hướng dẫn, kiểm tra việc cấp, thu hồi giấy phép cho các nhà thầu nước ngoài hoạt động xây dựng tại Việt Nam; thực hiện cấp, thu hồi giấy phép thầu cho nhà thầu nước ngoài là tổ chức nhận thầu các gói thầu thuộc dự án nhóm A và các gói thầu khác thuộc địa bàn từ hai tỉnh trở lên; Hướng dân, kiêm tra việc thực hiện Quy chê Thuê tư vẫn nước ngoài trong hoạt động xây dựng tại Việt Nam; Hướng dẫn, kiểm tra công tác quản lý chất lượng công trình xây dựng trong các khâu: khảo sát, thiết ké, thi công xây dựng, nghiệm thu, bàn giao, bảo hành và bảo trì công trình xây dựng; hướng dẫn hoạt động giám định chất lượng công trình xây dựng và tổ chức thực hiện việc giám định nhà nước về chất lượng công trình xây dựng theo phân cấp của Chính phủ và phân công của Thủ tướng Chính phủ; Công bố định mức xây dựng, suất vốn đầu tư, chỉ số giá xây dựng, phương pháp xác định chi số giá xây dung; hướng dẫn, kiểm tra việc lập và quản lý chi phí đầu tư xây dựng công trình bao gồm: tổng mức đầu tư xây dựng công trình, dự toán xây dựng công trình, định mức xây dựng và giá xây dựng công trình, phương pháp đo bóc khối lượng công trình, phương pháp xác định giá ca máy và thiết bị thi công; Hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện các quy định của pháp luật về hợp đồng trong hoạt động xây dựng; Hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện các quy định về giao nộp và lưu trữ hồ sơ, tài liệu khảo sát xây dựng, thiết kế xây dựng, hồ sơ, tài liệu hoàn công công trình xây dựng theo quy định của pháp luật; Tham định các dự án đầu tư xây dựng công trình theo phân cấp, thâm định thiết kế ky thuật va dự toán công trình xây dựng theo phân công của Chính phủ; hướng dẫn, kiểm tra công tác thâm định dự án đầu tư xây dựng công trình, thâm định thiết kế kỹ thuật, thiết kế bản vẽ thi công và dự toán công trình xây dựng theo quy định về quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình; Chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện các dự án đầu tư xây dựng quan trọng, các công trình trọng điểm quốc gia theo quy định của Chính phủ; thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn chủ đầu tư đối với các dự án đầu tư xây dựng quan trọng, công trình trọng điểm quốc gia được Thủ tướng Chính phủ phân công. Về kiến trúc, quy hoạch xây dựng (bao gồm: quy hoạch xây dựng vùng, quy hoạch xây dựng đô thị, quy hoạch xây dựng điểm dân cư nông thôn, quy hoạch xây dựng khu công nghiệp, khu kinh tế, khu công nghệ cao, quy hoạch xây dựng các cửa khẩu biên giới quốc tế quan trọng): Xây dựng định hướng phát triển kiến trúc Việt Nam phù hợp với từng giai đoạn; chỉ đạo việc thực hiện sau khi được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt; Xây dựng, trình cấp có thẩm quyền ban hành hoặc ban hành theo thẩm quyên các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về kiến trúc, quy hoạch xây dựng, các quy định về lập, thâm định, phê duyệt các loại đồ án quy hoạch xây dựng; hướng dẫn, kiểm tra việc tổ chức thực hiện; Hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện Quy chế Quản lý kiến trúc đô thị; Tổ chức lập, thâm định, trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt các đồ án quy hoạch xây dựng cụ thể theo phân công của Chính phủ; chỉ đạo việc thực hiện sau khi được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt; Tổ chức thm định hoặc thoả thuận dé cấp có thấm quyền phê duyệt các loại đồ án quy ậoạch xây dung theo phân cấp; Hướng dẫn kiêm tra việc thực hiện các quy định của pháp luật về điều kiện năng lực của ac cá nhân và tô chức tham gia thiết kế quy hoạch xây dựng; Hướng dai, kiêm tra việc cấp và quản lý chứng chỉ hành nghề kiến trúc sư.
Về ha tag kỹ thuật đô thị, khu công nghiệp, khu kinh tế, khu công nghệ cao, bao gon: kết cấu hạ tầng giao thông đô thị; cấp nước, thoát nước, xử lý nước thải, chếu sáng, công viên cây xanh, nghĩa trang, rác thải trong đô thị, khu công nghi©, khu kinh tế, khu công nghệ cao (sau đây gọi chung là hạ tầng kỹ thuật): Chỉ đạo thre hiện các định hướng, chiến lược, chương trình, dự án quốc gia về phát tién hạ tầng kỹ thuật, các chỉ tiêu về lĩnh vực hạ tang kỹ thuật trong nhiệm zụ phát triển kinh tế - xã hội của đất nước theo từng giai đoạn sau khi được hu tướng Chính phủ phê duyệt; Xây dựng, trình cấp có thẩm quyền ban hành hoặc ban hành theo thâm quyền các tiêi chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về lĩnh vực hạ tầng kỹ thuật, các quy định, quy tình về lập, thẩm định, phê duyệt các loại đồ án quy hoạch lĩnh vực hạ tầng kỹthuật; hướng dẫn, kiểm tra việc tổ chức thực hiện; Chỉ đạo, hrớng dẫn, kiểm tra việc thực hiện các cơ chế, chính sách phát triển và quản ý các dịch vụ về hạ tầng kỹ thuật; hướng dẫn việc lập và quản lý chỉ phí các lịch vụ về hạ tầng kỹ thuật; Tổ chức lậ›, thâm định, trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt hoặc phê duyệt theo uỷ quyền của Thủ tướng Chính phủ các đồ án quy hoạch thuộc lĩnh vực hạ tầng kí thuật theo phân công của Chính phủ; chỉ đạo việc thực hiện sau khi được mê duyệt; Tổ chức thim định hoặc thoả thuận để cấp có thâm quyền phê duyệt các loại đồ án quy toach thuộc lĩnh vực ha tầng kỹ thuật theo phân cấp.