Đề tài nghiên cứu khoa học cấp trường pháp luật tố tụng hành chính với việc bảo đảm quyền con người theo hiến pháp năm 2013

Bài viết phân tích đề tài nghiên cứu khoa học cấp trường về pháp luật tố tụng hành chính và bảo đảm quyền con người theo Hiến pháp 2013.

• Tác giả: Nguyễn Thị Thủy
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Thủy
• Trường học: Đại học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Pháp luật tố tụng hành chính
• Đề tài: Nghiên cứu pháp luật tố tụng hành chính và bảo đảm quyền con người theo Hiến pháp 2013
• Loại tài liệu: nghiên cứu khoa học cấp cơ sở
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. MỞ ĐẦU
• 2. TỔNG QUAN VỀ QUYỀN CON NGƯỜI VÀ BẢO ĐẢM QUYỀN CON NGƯỜI TRONG PHÁP LUẬT TỐ TỤNG HÀNH CHÍNH
• 2.1. Một số quan niệm, quan điểm liên quan đến quyền con người và bảo đảm quyền con người
• 2.1.1. Quan niệm về quyền con người
• 2.1.2. Quan điểm, chính sách cơ bản của Đảng và nhà nước Việt Nam về quyền con người
• 2.1.3. Vai nét lịch sử phát triển của vấn đề quyền con người
• 2.1.4. Vấn đề bảo đảm thực hiện quyền con người – quyền công dân
• 2.2. Quyền con người và bảo đảm quyền con người trong pháp luật tố tụng hành chính
• 2.2.1. Khai quát chung về quyền con người và bảo đảm quyền con người
• 2.2.2. Vai trò của pháp luật tố tụng hành chính trong việc bảo đảm, bảo vệ quyền con người
• 2.2.3. Bảo đảm quyền con người bằng Tòa án thông qua cơ sở pháp luật tố tụng hành chính
• 3. QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA PHÁP LUẬT TỐ TỤNG HÀNH CHÍNH VIỆT NAM VỚI VIỆC BẢO ĐẢM QUYỀN CON NGƯỜI
• 3.1. Khái quát chung
• 3.2. Sự hình thành và phát triển hệ thống pháp luật tố tụng hành chính - cơ sở pháp lý của việc bảo đảm quyền con người, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức thông qua hoạt động xét xử hành chính của Tòa án
• 3.2.1. Giai đoạn trước tháng 7/1996
• 3.2.2. Giai đoạn từ tháng 7/1996 đến tháng 7/2011
• 3.2.3. Giai đoạn từ 01/07/2011 đến 01/7/2016
• 3.2.4. Giai đoạn từ 01/7/2016 đến nay
• 3.3. Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật tố tụng hành chính và nâng cao hiệu quả xét xử hành chính của Tòa án nhân dân nhằm bảo đảm quyền con người, quyền lợi chính hợp pháp của công dân
• 4. ĐÁNH GIÁ PHÁP LUẬT TỐ TỤNG HÀNH CHÍNH HIỆN HÀNH VỀ BẢO ĐẢM QUYỀN CON NGƯỜI
• 4.1. Các nguyên tắc tố tụng hành chính – Từ góc nhìn đảm bảo quyền con người
• 4.2. Qui định của Luật Tố tụng hành chính về thẩm quyền xét xử các vụ án hành chính của Tòa án
• 4.3. Qui định của Luật Tố tụng hành chính năm 2015 về người tiến hành tố tụng hành chính
• 4.4. Qui định của Luật Tố tụng hành chính 2015 về quyền, nghĩa vụ của đương sự
• 4.5. Qui định của pháp luật tố tụng về qui trình xét xử vụ án hành chính
• 4.6. Hoàn thiện quy định về thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm trong Luật Tố tụng hành chính 2015
• 5. THỰC TIỄN THỰC HIỆN PHÁP LUẬT TỐ TỤNG HÀNH CHÍNH VỚI VIỆC BẢO ĐẢM QUYỀN CON NGƯỜI
• 5.1. Khái quát quá trình phát triển và thực hiện pháp luật về tố tụng hành chính Việt Nam
• 5.1.1. Giai đoạn trước khi thành lập hệ thống Tòa hành chính và Pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ án hành chính có hiệu lực pháp luật
• 5.1.2. Giai đoạn sau khi thành lập hệ thống Tòa hành chính và Pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ án hành chính có hiệu lực pháp luật đến nay
• 5.2. Yêu cầu đổi mới trong chính sách hội nhập về pháp luật tố tụng hành chính đảm bảo quyền con người, quyền lợi ích hợp pháp của công dân
• 5.3. Thực trạng pháp luật về bảo đảm quyền con người, quyền, lợi ích của công dân, tổ chức thông qua hoạt động xét xử hành chính của Tòa án theo pháp luật tố tụng hành chính
• 5.4. Thực trạng giải quyết các khiếu kiện hành chính bảo đảm quyền con người, quyền, lợi ích của công dân theo quy định của pháp luật tố tụng hành chính
• 6. LUẬT TỐ TỤNG HÀNH CHÍNH 2015 VÀ CÁC NỘI DUNG MANG GIÁ TRỊ BẢO ĐẢM QUYỀN CON NGƯỜI, QUYỀN, LỢI ÍCH HỢP PHÁP CỦA CÔNG DÂN
• 6.1. Một số điểm mới so với các quy định trước đây trong Luật TTHC 2015 liên quan đến bảo đảm quyền con người, quyền lợi ích hợp pháp của công dân
• 6.2. Một số nội dung cụ thể có ý nghĩa bảo đảm quyền con người, quyền lợi ích hợp pháp của công dân trong Luật TTHC 2015
• 7. DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Lý luận về quyền con người và bảo đảm quyền con người trong Luật Tố tụng hành chính

Phần này phân tích các khái niệm cơ bản về quyền con người và bảo đảm quyền con người trong bối cảnh pháp luật tố tụng hành chính. Hiến pháp 2013 đã khẳng định quyền con người là giá trị cốt lõi, được bảo vệ và bảo đảm thông qua các quy định pháp luật. Pháp luật tố tụng hành chính đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ quyền con người thông qua cơ chế xét xử các tranh chấp hành chính. Phần này cũng đề cập đến các nguyên tắc pháp luật và cơ chế bảo vệ quyền con người trong tố tụng hành chính.

1.1 Khái niệm quyền con người và bảo đảm quyền con người

Quyền con người là những quyền tự nhiên, vốn có của mỗi cá nhân, được Hiến pháp 2013 ghi nhận và bảo vệ. Bảo đảm quyền con người là việc nhà nước tạo điều kiện để các quyền này được thực hiện một cách hiệu quả. Trong pháp luật tố tụng hành chính, việc bảo đảm quyền con người được thể hiện qua các quy định về quyền và nghĩa vụ của các bên trong quá trình tố tụng.

1.2 Vai trò của pháp luật tố tụng hành chính trong bảo đảm quyền con người

Pháp luật tố tụng hành chính là công cụ quan trọng để bảo vệ quyền con người trong các tranh chấp hành chính. Thông qua cơ chế xét xử, Tòa án đảm bảo rằng các quyết định hành chính không vi phạm quyền con người. Hiến pháp 2013 đã nâng cao vai trò của Tòa án trong việc bảo vệ quyền con người, đặc biệt trong lĩnh vực hành chính.

II. Quá trình hình thành và phát triển của pháp luật tố tụng hành chính Việt Nam

Phần này trình bày quá trình hình thành và phát triển của pháp luật tố tụng hành chính tại Việt Nam, từ giai đoạn đầu tiên với Pháp lệnh Thủ tục giải quyết các vụ án hành chính năm 1996 đến sự ra đời của Luật Tố tụng hành chính năm 2015. Hiến pháp 2013 đã tạo nền tảng pháp lý vững chắc cho việc bảo đảm quyền con người trong tố tụng hành chính. Phần này cũng đánh giá những thành tựu và hạn chế của pháp luật tố tụng hành chính trong việc bảo vệ quyền con người.

2.1 Giai đoạn trước năm 1996

Trước năm 1996, pháp luật tố tụng hành chính chưa được hình thành một cách hệ thống. Các tranh chấp hành chính chủ yếu được giải quyết thông qua các cơ quan hành chính, thiếu cơ chế bảo vệ quyền con người một cách hiệu quả.

2.2 Giai đoạn từ 1996 đến 2015

Sự ra đời của Pháp lệnh Thủ tục giải quyết các vụ án hành chính năm 1996 đánh dấu bước ngoặt trong việc hình thành pháp luật tố tụng hành chính. Giai đoạn này chứng kiến sự phát triển của các quy định về quyền và nghĩa vụ của các bên trong tố tụng hành chính, hướng tới việc bảo đảm quyền con người.

III. Đánh giá pháp luật tố tụng hành chính hiện hành về bảo đảm quyền con người

Phần này đánh giá thực trạng pháp luật tố tụng hành chính hiện hành trong việc bảo đảm quyền con người. Mặc dù đã có nhiều tiến bộ, vẫn còn những hạn chế như thiếu cơ chế bảo vệ quyền con người một cách toàn diện, sự chồng chéo trong các quy định pháp luật, và thực tiễn áp dụng chưa hiệu quả. Hiến pháp 2013 đặt ra yêu cầu cao hơn trong việc hoàn thiện pháp luật tố tụng hành chính để đáp ứng nhu cầu bảo vệ quyền con người.

3.1 Thành tựu của pháp luật tố tụng hành chính

Pháp luật tố tụng hành chính đã đạt được nhiều thành tựu trong việc bảo vệ quyền con người, đặc biệt là việc ghi nhận các quyền và nghĩa vụ của các bên trong tố tụng. Hiến pháp 2013 đã tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho việc thực hiện các quyền này.

3.2 Hạn chế và thách thức

Mặc dù đã có nhiều tiến bộ, pháp luật tố tụng hành chính vẫn còn những hạn chế như thiếu cơ chế bảo vệ quyền con người một cách toàn diện, sự chồng chéo trong các quy định pháp luật, và thực tiễn áp dụng chưa hiệu quả. Hiến pháp 2013 đặt ra yêu cầu cao hơn trong việc hoàn thiện pháp luật tố tụng hành chính để đáp ứng nhu cầu bảo vệ quyền con người.

IV. Thực tiễn thực hiện pháp luật tố tụng hành chính với việc bảo đảm quyền con người

Phần này phân tích thực tiễn thực hiện pháp luật tố tụng hành chính trong việc bảo đảm quyền con người tại Việt Nam. Các vụ án hành chính được xét xử trên cơ sở các quy định của Luật Tố tụng hành chính năm 2015, nhưng vẫn còn những vấn đề như sự thiếu minh bạch trong quá trình tố tụng, sự chậm trễ trong việc giải quyết các vụ án, và sự thiếu hiệu quả trong việc bảo vệ quyền con người. Hiến pháp 2013 đặt ra yêu cầu cao hơn trong việc cải thiện thực tiễn thực hiện pháp luật tố tụng hành chính.

4.1 Kết quả đạt được

Thực tiễn thực hiện pháp luật tố tụng hành chính đã đạt được nhiều kết quả tích cực, đặc biệt là việc bảo vệ quyền con người trong các vụ án hành chính. Hiến pháp 2013 đã tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho việc thực hiện các quyền này.

4.2 Những vấn đề còn tồn tại

Mặc dù đã có nhiều tiến bộ, thực tiễn thực hiện pháp luật tố tụng hành chính vẫn còn những vấn đề như sự thiếu minh bạch trong quá trình tố tụng, sự chậm trễ trong việc giải quyết các vụ án, và sự thiếu hiệu quả trong việc bảo vệ quyền con người. Hiến pháp 2013 đặt ra yêu cầu cao hơn trong việc cải thiện thực tiễn thực hiện pháp luật tố tụng hành chính.

Nội dung chính

BÁO CÁO NGHIÊN CỨU KHOA HỌC: PHÁP LUẬT TỐ TỤNG HÀNH CHÍNH VỚI VIỆC BẢO ĐẢM QUYỀN CON NGƯỜI THEO HIẾN PHÁP NĂM 2013

Thông tin đề tài:

• Tên đề tài: Pháp luật tố tụng hành chính với việc bảo đảm quyền con người theo Hiến pháp năm 2013
• Mã số: LH-2016-04/DHL-HN
• Cơ quan chủ trì: Trường Đại học Luật Hà Nội – Bộ Tư pháp
• Chủ nhiệm đề tài: TS. Nguyễn Thị Thủy | Thư ký: NCS. Ngô Linh Ngọc
• Năm nghiệm thu: 2017

---

Tóm tắt nghiên cứu (200-250 từ)

Đề tài nghiên cứu khoa học cấp cơ sở "Pháp luật tố tụng hành chính với việc bảo đảm quyền con người theo Hiến pháp năm 2013" (Mã số: LH-2016-04/DHL-HN) tập trung giải quyết câu hỏi nghiên cứu cốt lõi: Làm thế nào để thể chế chế hóa và hiện thực hóa các nguyên tắc hiến định về quyền con người, quyền công dân vào toàn bộ quy trình tố tụng hành chính (TTHC) tại Việt Nam?

Sử dụng hệ phương pháp luận duy vật biện chứng kết hợp với phương pháp phân tích quy phạm, so sánh luật học và nghiên cứu thực nghiệm thực tiễn xét xử, công trình làm rõ vai trò bản chất của TTHC không chỉ là công cụ duy trì trật tự quản lý nhà nước mà quan trọng hơn, là phương thức tư pháp tối thượng để bảo vệ quyền tự do, nhân phẩm và lợi ích hợp pháp của cá nhân trước nguy cơ lạm quyền từ cơ quan công quyền.

Nghiên cứu chỉ ra những rào cản mang tính hệ thống trong các quy định của Luật Tố tụng hành chính 2015 liên quan đến điều kiện khởi kiện, thẩm quyền thụ lý, vị thế đương sự và cơ chế thi hành bản án hành chính. Từ đó, đề tài kiến nghị hệ thống giải pháp lập pháp và tổ chức thực thi nhằm bảo đảm quyền tiếp cận công lý bình đẳng, nâng cao hiệu lực phán quyết của Tòa án nhân dân và hoàn thiện mô hình nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.

---

Bối cảnh và tầm quan trọng (300-350 từ)

Hiến pháp năm 2013 đánh dấu bước ngoặt lịch sử trong tư duy lập hiến Việt Nam khi đặt chế định Quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân tại Chương II, khẳng định nguyên tắc Nhà nước công nhận, tôn trọng, bảo vệ và bảo đảm quyền con người (Điều 14) và trao cho Tòa án nhân dân sứ mệnh bảo vệ công lý, bảo vệ quyền con người (Điều 102). Tuy nhiên, trên bình diện thực tiễn, nhiều quyền hiến định có nguy cơ biến thành "quyền hình thức" nếu không được cụ thể hóa bằng các đạo luật tố tụng thực định.

Trong quan hệ pháp luật hành chính, mối tương quan giữa cá nhân và cơ quan công quyền vốn mang tính bất bình đẳng tự nhiên: một bên nắm giữ quyền lực nhà nước với bộ máy cưỡng chế, một bên là chủ thể quản lý yếu thế. Khi xảy ra xung đột hoặc hành vi lạm quyền, TTHC là kênh tài phán công bằng nhất để người dân khôi phục quyền lợi bị xâm hại.

Mặc dù hệ thống pháp luật TTHC Việt Nam đã trải qua hơn hai thập kỷ hình thành và phát triển (từ Pháp lệnh năm 1996 qua các sửa đổi 1998, 2006, đến Luật TTHC 2010 và 2015), nhưng vẫn tồn tại khoảng trống nghiên cứu lớn về việc đánh giá TTHC dưới lăng kính chuẩn mực nhân quyền quốc tế và tinh thần Hiến pháp 2013. Việc thực hiện đề tài này mang tính cấp thiết cả về mặt lý luận lẫn thực tiễn lập pháp, góp phần giải quyết tình trạng án hành chính bị tồn đọng, người dân thiếu niềm tin vào cơ quan công quyền và rào cản trong thi hành án hành chính còn kéo dài.

---

Methodology và approach (350-400 từ)

Công trình được xây dựng trên một thiết kế nghiên cứu đa tầng, kết hợp chặt chẽ giữa lý luận pháp lý nền tảng và đánh giá thực tiễn tư pháp:

• Phương pháp luận chủ đạo: Dựa trên nền tảng triết học duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, đặt sự vận động của pháp luật TTHC trong bối cảnh cải cách tư pháp theo Nghị quyết số 08-NQ/TW và Nghị quyết số 49-NQ/TW của Bộ Chính trị.
• Phương pháp phân tích và tổng hợp quy phạm: Mổ xẻ chi tiết từng chế định cụ thể của Luật TTHC 2015 (thẩm quyền xét xử, quyền và nghĩa vụ tố tụng của đương sự, trình tự chứng minh, đối thoại, thủ tục giám đốc thẩm/tái thẩm) đối chiếu với các cam kết quốc tế về quyền con người mà Việt Nam tham gia (như Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền 1948 - UDHR, Công ước Quốc tế về các Quyền Dân sự và Chính trị - ICCPR).
• Phương pháp luật học so sánh và lịch sử pháp lý: Khảo cứu tiến trình lập pháp TTHC qua 4 giai đoạn phát triển:
  1. Giai đoạn trước tháng 7/1996;
  2. Giai đoạn tháng 7/1996 – tháng 7/2011;
  3. Giai đoạn 01/7/2011 – 01/7/2016;
  4. Giai đoạn từ sau ngày 01/7/2016 (áp dụng Luật TTHC 2015).
• Phương pháp nghiên cứu thực nghiệm và khảo sát thực tế: Phân tích dữ liệu thực tiễn công tác thụ lý, xét xử và giải quyết khiếu kiện hành chính tại hệ thống TAND; nhận diện các điểm nghẽn về việc thu thập chứng cứ, sự vắng mặt của người bị kiện (UBND, Chủ tịch UBND) và tỷ lệ thi hành án hành chính.

Độ tin cậy và tính hợp lệ của nghiên cứu được bảo đảm thông qua sự tham gia của các chuyên gia đầu ngành từ Trường Đại học Luật Hà Nội và Đại học Nguyễn Trãi, nguồn dữ liệu xác thực từ Tòa án nhân dân tối cao và các công trình khoa học đã được công bố.

---

Phát hiện chính (400-450 từ)

Nghiên cứu đã đưa ra các kết luận mang tính đột phá và chỉ rõ những mâu thuẫn cốt lõi trong thực thi TTHC:

1. Sự chuyển dịch bản chất của TTHC: Nghiên cứu khẳng định tố tụng hành chính không thuần túy là thủ tục giải quyết bất đồng hành chính để duy trì quyền uy quản lý, mà trước hết là cơ chế bảo đảm quyền con người. Hệ thống quyền và nghĩa vụ tố tụng của người khởi kiện chính là sự phái sinh trực tiếp từ quyền con người hiến định trong quản lý nhà nước.
2. Sự bất cân xứng quyền lực trong tố tụng: Trên thực tế, người khởi kiện (công dân, tổ chức) luôn ở vị thế yếu thế trước người bị kiện (cơ quan hành chính nhà nước/người có thẩm quyền). Luật TTHC 2015 dù có nhiều tiến bộ nhưng cơ chế bảo đảm bình đẳng vũ khí (equality of arms) giữa hai bên vẫn chưa thực sự hoàn thiện, đặc biệt là quyền tiếp cận tài liệu, hồ sơ hành chính do cơ quan nhà nước nắm giữ.
3. Rào cản về điều kiện khởi kiện và thủ tục thụ lý: Quy định về đối tượng khởi kiện, thời hiệu khởi kiện và phân định thẩm quyền theo cấp Tòa án vẫn còn những điểm nghẽn, dẫn đến nguy cơ Tòa án từ chối thụ lý hoặc đình chỉ vụ án không thỏa đáng, hạn chế quyền tiếp cận công lý tự nhiên của công dân.
4. Vị thế tham gia của Viện kiểm sát nhân dân (VKSND): Nghiên cứu phát hiện một nghịch lý: Nếu VKSND tham gia tố tụng chỉ với tư cách đại diện quyền lực nhà nước kiểm sát hoạt động tư pháp mà không đứng về phía bảo vệ lẽ phải và người yếu thế, vô hình trung tại phiên tòa sẽ xuất hiện 3 chủ thể đại diện quyền lực công quyền (Tòa án, VKS, Người bị kiện) đối đầu với duy nhất một người dân. Điều này có thể làm méo mó bản chất bảo vệ quyền con người.
5. Yếu tố con người và "nút thắt" thi hành án: Năng lực, bản lĩnh chính trị và tính độc lập của Thẩm phán là biến số quyết định tính khách quan của phán quyết. Bên cạnh đó, cơ chế thi hành án hành chính hiện nay mang tính "tự thi hành" đối với cơ quan nhà nước, thiếu chế tài cưỡng chế hiệu quả, khiến nhiều bản án đã có hiệu lực pháp luật nhưng quyền lợi của người dân vẫn không được khôi phục trên thực tế.

---

Đóng góp khoa học (250-300 từ)

Đóng góp về mặt lý luận

• Xây dựng hệ thống khái niệm chuẩn mực về “Quyền con người trong TTHC” và “Bảo đảm quyền con người bằng TTHC”, phân định rành mạch giữa quyền con người và quyền công dân trong mối quan hệ với quyền lực hành pháp.
• Thiết lập khung lý thuyết hoàn chỉnh về các tiêu chí đánh giá mức độ bảo đảm quyền con người trong một đạo luật tố tụng tư pháp (tính công khai, tính tranh tụng, tiếp cận chứng cứ, độc lập xét xử).

Đóng góp về mặt thực tiễn và chính sách

• Đề xuất sửa đổi, bổ sung cụ thể các điều khoản trong Luật Tố tụng hành chính 2015: mở rộng tối đa đối tượng khởi kiện hành chính (bao gồm cả các hành vi hành chính nội bộ ảnh hưởng đến quyền công dân), bãi bỏ các quy định hạn chế quyền tiếp cận tài liệu.
• Kiến nghị hoàn thiện mô hình Tòa án độc lập theo thẩm quyền xét xử lãnh thổ, giảm bớt sự phụ thuộc của Tòa án địa phương vào chính quyền cùng cấp.
• Hoàn thiện cơ chế bắt buộc người bị kiện phải tham gia đối thoại và có mặt tại phiên tòa, xóa bỏ tình trạng "ủy quyền hình thức" gây khó khăn cho việc làm rõ sự thật khách quan.

---

Đối tượng quan tâm (200-250 từ)

Đối tượng	Giá trị ứng dụng cụ thể
Giảng viên, Nhà nghiên cứu & NCS/Học viên Luật	Cung cấp nguồn tài liệu học thuật chuyên sâu, hệ thống dữ liệu toàn diện phục vụ giảng dạy môn Luật Hiến pháp, Luật Hành chính và Luật Tố tụng hành chính.
Thẩm phán, Hội thẩm nhân dân, Thư ký Tòa án	Tài liệu tham khảo hữu ích trong việc nâng cao kỹ năng điều hành phiên tòa tranh tụng, bảo đảm vị thế bình đẳng của đương sự và tôn trọng quyền tiếp cận công lý.
Luật sư và Người bảo vệ quyền lợi hợp pháp	Định hình các luận cứ pháp lý và chiến lược bảo vệ thân chủ trong các vụ án khiếu kiện quyết định hành chính, hành vi hành chính.
Nhà hoạch định chính sách & Cơ quan lập pháp	Cung cấp luận cứ khoa học thực tiễn để phục vụ hoạt động giám sát tối cao và sửa đổi hệ thống văn bản quy phạm pháp luật tố tụng trong tương lai.

---

FAQ - Câu hỏi thường gặp (250-300 từ)

1. Phát hiện quan trọng nhất của đề tài là gì?

Phát hiện mang tính cốt lõi là việc định vị lại TTHC phải là cơ chế bảo vệ quyền con người trước quyền lực nhà nước, chứ không đơn thuần là thủ tục hỗ trợ quản lý nhà nước. Mọi quy định về khởi kiện, thẩm quyền, chứng cứ đều phải xoay quanh trục bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân.

2. Phương pháp tiếp cận của nghiên cứu có gì đặc biệt?

Đề tài tiếp cận TTHC dưới góc độ tương tác quyền lực: đặt người dân vào vị thế đối trọng với cơ quan công quyền và đánh giá toàn diện các giai đoạn tố tụng dựa trên tiêu chuẩn quyền con người theo Hiến pháp 2013 và các điều ước quốc tế.

3. Kết quả nghiên cứu có thể khái quát hóa (generalize) không?

Có. Các luận điểm lý luận và mô hình đánh giá quyền con người trong TTHC có thể áp dụng rộng rãi cho việc nghiên cứu các ngành luật tố tụng khác (như Tố tụng Dân sự, Tố tụng Hình sự) cũng như định hướng cải cách tư pháp tại các quốc gia đang trong quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền.

4. Đâu là các bước tiếp theo cần triển khai từ nghiên cứu này?

Tiến hành khảo sát định lượng chi tiết hơn về mức độ hài lòng của công dân khi tham gia TTHC; xây dựng bộ tiêu chí đo lường tính độc lập tư pháp của Thẩm phán khi xét xử các vụ án hành chính liên quan đến đất đai và xử phạt vi phạm hành chính.

5. Ứng dụng thực tiễn lớn nhất của nghiên cứu là gì?

Cung cấp giải pháp tháo gỡ điểm nghẽn thi hành án hành chính và cơ chế đảm bảo người bị kiện là người đứng đầu cơ quan hành chính phải trực tiếp tham gia tố tụng, bảo đảm tính nghiêm minh và bình đẳng trước pháp luật.

---

Kết luận (150 từ)

Đề tài nghiên cứu khoa học "Pháp luật tố tụng hành chính với việc bảo đảm quyền con người theo Hiến pháp năm 2013" là một công trình học thuật nghiêm túc, có giá trị lý luận sâu sắc và giá trị ứng dụng thực tiễn cao. Bằng việc làm rõ bản chất TTHC dưới góc độ quyền con người, nghiên cứu đã đặt nền móng vững chắc cho các cải cách lập pháp tiếp theo nhằm hoàn thiện thể chế tài phán hành chính tại Việt Nam.

Để các quyền hiến định thực sự đi vào đời sống, việc tiếp tục hiện thực hóa các giải pháp của đề tài vào công tác lập pháp, đào tạo tư pháp và nâng cao ý thức pháp quyền là nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu trong tiến trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ TƯ PHÁP TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUAT HA NỘI RRAKKKKKRK DE TAI NGHIEN CUU KHOA HOC CAP CO SO PHAP LUAT TO TUNG HANH CHINH VOI VIEC BAO DAM QUYEN CON NGUOI THEO HIEN PHAP NAM 2013 MA SO: LH-2016-04/DHL-HN Chủ nhiệm đề tài: TS. Nguyễn Thị Thủy Thư ký: NCS. Ngo Linh Ngọc | TRUNG TAM THONG TIN THU VIEN 'TRUGNG ĐẠI HCC LUẬT HA NG UGH oa a PHÒNG Đoc__ 2b ĐÀ Ộ —— ——————— Hà Nội, tháng 8 nam 2017 DANH MỤC CÁC CHUYEN DE TRONG DE TÀI. Lý luận về quyền con người và bảo đảm quyền con người trong Luật Tố tụng hành chính.

Quá trình hình thành và phát triển của pháp luật tô tụng hành chính Việt Nam với việc bảo đảm quyền con người. Đánh giá pháp luật tố tụng hành chính hiện hành về bảo đảm quyền con người. Thực tiễn thực hiện pháp luật tổ tụng hành chính với việc bảo đảm quyền con ngƯỜi DANH SACH CONG TAC VIEN THAM GIA DE TAI STT Ho va tén Đơn vị Chuyên đề tham gia TS. Nguyễn Thị Thủy Đại học Luật Hà Nội | TS.

Nguyễn Thanh Bình Đại học Nguyễn Trãi tW&w2W 2 TS. Tran Thị Hiền Đại học Luật Hà Nội 3 TS. Nguyễn Thị Thủy Đại học Luật Hà Nội 4 TS. Nguyễn Thanh Bình Đại học Nguyễn Trãi MỤC LUC TONG PHAN THỨ NHẤT — BAO CAO TONG HOP DE TÀI.

05 PHAN THỨ HAI - CAC BAO CAO CHUYEN ĐỀ.I20 DANH MUC TAI LIEU THAM KHAO PHAN THỨ NHAT BAO CAO TONG HOP DE TAI MỤC LỤC 007100777. Tính cấp thiết của đề tai occ cccccescsscsessesseestsstersstsnsseseeneeees 2. Tình hình nghiên €ỨU. Đôi tượng và phạm vi nghiên cứu dé tài.

Nội dung nghiÊn CỨU. -- - G1 123 TH HH ngà, 13 6. Phương phần nghiÐÑn CU sss ccccssassams cama scansascenmanssccannsscemnnnamnanss samnaun ss 13 7. Địa chi ứng dung và ý nghĩa của dé tai.

Những van đề lý luận về bảo đảm quyền con người trong pháp luật tố tụng hành chính theo Hiến phần năm ZUG esssuseeeeenirenausannsnasanan 15 1. Khai niệm quyén con người, bao dam quyền con người trong pháp luật tô tụng hành chính theo Hiễn pháp năm 201 3.Vai trò của pháp luật to tụng hành chính doi với việc bảo dam quyên CON QUOT 0E e. Nội dung bảo đảm quyên con người trong pháp luật tổ tụng hành chính ¬.Các yếu tô chỉ phối hiệu quả việc bảo dam quyén con người trong pháp luật to tụng WANA CÍHÍHÍH,. Gv ng ng ng.

Các yêu cau Hién pháp năm 2013 dối với việc bảo đảm quyên con người trong pháp luật tổ tụng hành chính,. Thực trạng pháp luật tố tụng hành chính hiện hành với việc bảo đảm quyền con người ở Việt Naim.Thực trang bảo đảm quyên con người trong quy định pháp luật to tụng VC) aa ksnrssnfeir 47 2. Thuc tién bao dam quyén con nguoi trong to tung hành chính. Những kết quả đạt QUOC .-- - +5 Secece+tsEs+rreerrerrerrerered 70 2.

Những [ng a SE eS ee ee 82 3. Cac giai phap nang cao hiéu qua bao dam quyền con người trong pháp luật tố tụng hành chính Việt Nam theo yêu cầu Hiến pháp năm 201395 3. Phương hướng của các giải pháp nâng cao hiệu quả bảo đảm quyền con người trong pháp luật tô tụng hành chính Việt Nam theo Hiện pháp 3. Các giải pháp cụ thỂ.

Hoàn thiện các quy định của pháp luật tô tụng hành chính Việt Nam về bảo đảm quyên con người trong tô tụng hành chính theo hiễn pháp năm 7/0. Giải pháp về tô chức thực hiện bảo đảm quyên con người trong to PREPES NGH PUNTO so. g4 2Hh-REg22cE3n2008L0,3 RORURS .aRRES SAMURAI SA AURORA AER 107 CHUYEN DE 1 ou cceeesssescosseccsssecsnsccrssecessscccusecsssscessneccnssscensecessecenssscennseesases 111 LY LUAN VE QUYEN CON NGUOI VA BAO DAM QUYEN CON NGƯỜI TRONG LUAT TO TUNG HANH CHINH kăiNSE2190170G000710001-5000000598 III 1. MỘT SÓ QUAN NIỆM, QUAN DIEM LIÊN QUAN DEN QUYEN CON NGƯỜI VÀ BẢO BAM QUYEN CON NGƯỜI.1 Quan niệm về quyền con người .2 Quan điềm, chính sách cơ bản của Dang và nhà nước Việt Nam về quyền con ngØời.1 Trong điều kiện xã hội có phân chia giai cấp, khái niệm quyén con HĐHỜI mang tính giai cấp SGU SẮC.

113 | Quyén con người thong nhất với quyền dan tộc cơ bản.3 Quyén con người vừa có tinh pho biến, vừa có tính đặc thu, phu thuộc vào truyền thong, đặc điểm và trình độ phát triển kinh tế, van hóa, XG NOU CUA NOE QUOC ĐÍ(. Quyên con người thé hiện trong quyên công dân và được pháp 710.5 Quyên không tách rời nghĩa VỤ.6 Tat cả các quyền con người can được tôn trong va bảo dam một cách bình đĂng,.7 M6 rộng dối thoại va hợp tác quốc té trong lĩnh vực quyên con VI) iL3200/0i041500000:1.3 Vai nét lich su phat triển của vẫn đề quyền con người.1 Vài nét về lich sử phát triển của van dé quyền con người trên thé ELI tasnnnngrnuatnitttintrintdtgtitzNTNSILGGINHNNGLS14S1081600.4 Van dé bao dam thực hiện quyền con người — quyền công dân. QUYEN CON NGƯỜI VA BAO DAM QUYEN CON NGƯỜI TRONG LUAT TO TUNG HANH CHÍNH .1 Khai quát chung về quyên con người và bảo dam quyên con người. ee ee ee 133 2.2 Vai trò của pháp luật tố tụng hành chính trong việc bao dam, bảo vệ quyền con người.----2-©cs++kSz+EE+EEESEEEEESEEEEESEEEEEEEEEEEEEEEErerrkrre 135 2.3 Bảo đảm quyên con người bằng Tòa Án thông trên cơ sở pháp luật Tố Tung Hành Chính.

143 QUA TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIEN CUA PHÁP LUAT TO TUNG HANH CHÍNH VIET NAM VỚI VIỆC BAO DAM QUYEN CON 209) —. KHÁI QUÁT CHUNG. SỰ HINH THÀNH VÀ PHÁT TRIEN HE THONG PHÁP LUAT TO TUNG HANH CHÍNH - CƠ SỞ PHÁP LÝ CUA VIỆC BAO DAM QUYEN CON NGƯỜI, LỢI ICH HỢP PHÁP CUA CÁ NHÂN, TO CHỨC THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG XÉT XỬ HÀNH CHÍNH CÚA TOA ÁN. Giai đoạn trước tháng 7/1996.

ccc GG 1n HH vn ng nh. Giai đoạn từ thang 7/1996 đến thang 7/2011.1 Hệ thống các văn ban pháp luật liên quan đến giải quyét các vụ an Prat CHAN 8P 00080860 ee.3 Giai đoạn từ 01/07/2011 đến 01/7/2016.4 Giai đoạn từ 01/7/2016 đến nay. MỘT SO KIÊN NGHỊ NHAM HOÀN THIEN PHÁP LUAT TO TUNG HANH CHÍNH VA NANG CAO HIEU QUA XÉT XU HANH CHÍNH CUA TOA ÁN NHÂN DAN NHAM BAO DAM QUYEN CON NGƯỜI, QUYEN LỢI {CH HOP PHAP CUA CONG DAN.,,ÔỎ 181 DANH GIA PHAP LUAT TO TUNG HANH CHINH HIEN HANH VE BAO DAM QUYEN CON NGUOL. Các nguyên tắc tô tụng hành chính — Từ góc nhìn đảm bảo quyền con QUOT 0P ----3:.

Qui định của Luật Tổ tụng hành chính về tham quyền xét xử các vu án hành chính của Tòa án. - - - - QQQnQnn SH nhe, 189 3. Qui định của Luật Tổ tụng hành chính năm 2015 về người tiến hành tô tụng hành chính.-¿- ¿5e s+SE+seExSE2EEE 2E EE37112311 15111111 xe. Qui định của Luật Tổ tụng hành chính 2015 về quyền, nghĩa vu của 0001/58)1200112577.

Qui định của pháp luật tô tụng về qui trình xét xử vụ án hành chính ¬ 199 _6. Hoan thiện quy định về thủ tuc giám đốc tham, tái tham trong Luật Tổ tụng hành chính 2015.cieeseeeeieeELSEEE114660115546063165638844A6448534355495 211 CHUYEN DE4 8. 212 THUC TIEN THUC HIEN PHAP LUAT TO TUNG HANH CHINH VOI VIỆC BAO DAM QUYEN CON NGƯỜI. KHÁI QUAT QUÁ TRÌNH PHÁT TRIEN VÀ THUC HIỆN PHÁP LUAT VE TO TUNG HANH CHÍNH VIỆT NAM.1 Giai đoạn trước khi thành lập hệ thống Tòa hành chính và Pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ án hành chính có hiệu lực pháp luật.

Giai đoạn sau khi thành lập hệ thống Tòa hành chính và Pháp lệnh thu tục giải quyết các vụ án hành chính có hiệu lực pháp luật đến nay213 1. Yêu cầu doi mới trong chính sách hội nhập về pháp luật tô tụng hành chính đảm bảo quyền con người, quyên, lợi ích hợp pháp ‹của công dan215 2. THỰC TRANG PHÁP LUẬT VE BAO DAM QUYEN CON NGƯỜI, QUYEN, LỢI ICH CUA CONG DAN, TO CHỨC THONG QUA HOẠT DONG XET XU HANH CHINH CUA TOA AN THEO PHAP LUAT TO TUNG HANH CHÍNH. - Gv EEEE cv tk ckekrkererkeree 219 3.

THUC TRẠNG GIẢI QUYET CÁC KHIEU KIỆN HANH CHÍNH BAO DAM QUYEN CON NGƯỜI, QUYÈN, LỢI ICH CUA CONG DAN THEO QUY ĐỊNH CUA PHÁP LUAT TO TUNG HANH CHÍNH "“= ` ` `. LUAT TO TUNG HANH CHÍNH 2015 VÀ CÁC NỘI DUNG MANG GIA TRI BAO DAM QUYEN CON NGƯỜI, QUYEN, LỢI ÍCH HOP PHAP CUA CONG DAN. Mot số điểm mới so với các quy định trước đây trong luật TTHC 2015 liên quan đến bảo đảm quyền con người, quyên lợi ích hợp pháp CUA CONG DAN 00. Một số nội dung cụ thể có ý nghĩa bảo dam quyền con người, quyên lợi ích hợp pháp của công dan trong LTTHC 2015.- ĐÀ ý) DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO TT dd dd dddddndandddodndddandanadddddddandddddddddaada DANH MUC TU VIET TAT TAND Toa an nhan dan TTHC Tố tụng hành chính TTDS Tổ tụng dân sự VKS Viện kiểm sát QDHC Quyết định hành chính HVHC Hành vi hành chính HDXX Hội đông xét xử MỞ DAU I.

Tính cấp thiết của đề tài Pháp luật tố tụng hành chính hình thành và phát triển ngoài mục đích bảo vệ các trật tự quản lý nhà nước được ghi nhận tại các văn bản luật còn có nhiệm vụ trọng đại đó là bảo đảm quyền con người, bảo vệ quyền công dân và bảo vệ công lý. Ở bất kỳ một quốc gia nào, dù thiết chế thực hiện quyền lực nhà nước theo nguyên tắc nào chăng nữa thì pháp luật luôn hướng tới mục đích bảo đảm quyền con người, quyền công dân trên lãnh thổ quốc gia ấy. Đây chính là nguyên tắc chung để xây dựng luật và thực hiện pháp luật của tất các quốc gia. Tư tưởng này cũng thể hiện rõ nét tại các văn kiện quốc tế.

Tuyên ngôn toàn thể giới về quyền con người của Đại Hội đồng Liên hợp quốc ngày 19/12/1948 đã tuyên bố: “Moi người déu có quyên khiếu nại có hiệu quả tới các cơ quan pháp lý quốc gia có thẩm quyên chong lại những hành vi vi phạm các quyên căn bản mà Hién pháp và luật pháp đã thừa nhận"'. Việt Nam là một trong những quốc gia thành viên của các công ước quốc tế về quyền con người đồng thời là nhà nước của dân, do dân và vì nhân dân, nên bảo đảm quyền con người trở thành nhiệm vụ chính trị là nhiệm vụ pháp lý quan trọng của nhà nước. Đặc biệt trong xu thế hội nhập quốc tế, nghĩa vụ bảo đảm, bảo vệ quyền con người không chỉ là nghĩa vụ của nhà nước đối với dân mà còn là nghĩa vụ của quốc gia trước cộng đồng quốc tế. Bảo vệ con người chỉ được thực hiện khi việc bảo đảm quyền con người được ghi nhận trong pháp luật, pháp luật tố tụng nói chung và pháp luật tố tụng hành chính nói riêng.

Nhà nước pháp quyền là nhà nước mà trong đó mọi hoạt động của nhà nước phải hướng tới việc bảo đảm quyền con người, quyền con người phải được ghi nhận bảo đảm, bảo vệ và được thực thi đầy đủ trong đời sống xã hội.