phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, kết cấu của luận văn gồm 3 chƣơng: Chƣơng 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP Chƣơng 2: THỰC TRẠNG PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN SẢN XUẤT VÀ THƢƠNG MẠI THIẾT BỊ VIỄN THÔNG TIN HỌC Chƣơng 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN SẢN XUẤT VÀ THƢƠNG MẠI THIẾT BỊ VIỄN THÔNG TIN HỌC 2 CHƢƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP 1. TỔNG QUAN VỀ PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP 1.Tài chính doanh nghiệp Tài chính doanh nghiệp là một khâu của hệ thống tài chính trong nền kinh tế, là một phạm trù kinh tế khách quan gắn liền với sự ra đời của nền kinh tế hàng hóa tiền tệ. Để tiến hành hoạt động kinh doanh, bất kỳ một doanh nghiệp nào cũng cần phải có một lƣợng vốn tiền tệ tối thiểu nhất định. Quá trình hoạt động kinh doanh từ góc độ tài chính cũng chính là quá trình phân phối để tạo lập hoặc sử dụng các quỹ tiền tệ của doanh nghiệp nhằm thực hiện các mục tiêu của hoạt động kinh doanh.
Trong quá trình đó luôn diễn ra sự vận động và chuyển hóa liên tục của các nguồn tài chính (các quỹ tiền tệ), tạo ra các luồng chuyển dịch giá trị mà biểu hiện của nó là các luồng tiền tệ đi vào hoặc đi ra khỏi chu kỳ kinh doanh của doanh nghiệp. Gắn liền với quá trình phân phối dƣới hình thức giá trị để tạo lập hoặc sử dụng các quỹ tiền tệ của doanh nghiệp là các mối quan hệ tài chính phản ánh bản chất của tài chính doanh nghiệp. Các quan hệ tài chính doanh nghiệp chủ yếu bao gồm: quan hệ giữa doanh nghiệp với Nhà nƣớc; Quan hệ giữa doanh nghiệp với thị trƣờng tài chính; Quan hệ giữa doanh nghiệp với các thị trƣờng khác; Quan hệ trong nội bộ doanh nghiệp… Các quan hệ tài chính doanh nghiệp này đƣợc thể hiện trong cả quá trình sản xuất kinh doanh cuả doanh nghiệp. Để tiến hành sản xuất kinh doanh doanh nghiệp cần xử lý các quan hệ tài chính thông qua việc giải quyết các vấn đề đƣợc coi là rất quan trọng sau: - Nguồn vốn đầu tƣ mà doanh nghiệp có thể khai thác là những nguồn nào? 3 - Với nguồn vốn đó doanh nghiệp nên đầu tƣ vào đâu và tỷ trọng đầu tƣ vào các lĩnh vực khác nhau là bao nhiêu cho phù hợp ngành nghề sản xuất kinh doanh của mình để mang lại lợi nhuận tối đa.
Đó chính là cơ sở để dự toán vốn đầu tƣ và là chiến lƣợc đầu tƣ dài hạn của doanh nghiệp. - Doanh nghiệp sẽ quản lý tài sản ngắn hạn nhƣ thế nào, điều này liên quan tới quản lý hoạt động tài chính hằng ngày nhƣ: việc thu tiền từ khách hàng và trả tiền cho nhà cung cấp. Đây là các quyết định tài chính ngắn hạn có ảnh hƣởng trực tiếp tới quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Nhƣ vậy: Xét về bản chất, tài chính doanh nghiệp là quá trình tạo lập, phân phối và sử dụng các quỹ tiền tệ phát sinh trong quá trình hoạt động của doanh nghiệp nhằm góp phần đạt tới các mục tiêu của doanh nghiệp.
Xét về hình thức, tài chính doanh nghiệp phản ánh sự vận động và chuyển hóa của các nguồn lực tài chính trong quá trình phân phối để tạo lập hoặc sử dụng các quỹ tiền tệ của doanh nghiệp. Phân tích tài chính doanh nghiệp Phân tích tài chính là sử dụng một tập hợp các khái niệm, phƣơng pháp và các công cụ cho phép thu thập, xử lý các thông tin kế toán và các thông tin khác về quản lý nhằm đánh giá tình hình tài chính của một doanh nghiệp, đánh giá rủi ro, mức độ và chất lƣợng hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp đó. Quy trình thực hiện phân tích tài chính ngày càng đƣợc áp dụng rộng rãi trong mọi đơn vị kinh tế đƣợc tự chủ nhất định về tài chính nhƣ các doanh nghiệp thuộc mọi hình thức, đƣợc áp dụng trong các tổ chức xã hội, tập thể và các cơ quan quản lý, tổ chức công cộng. Đặc biệt, sự phát triển của các doanh nghiệp, của các ngân hàng và của thị trƣờng vốn đã tạo nhiều cơ hội để phân tích tài chính chứng tỏ thực sự là có ích và vô cùng cần thiết.
Phân tích tài chính là có vai trò cực kỳ quan trọng, là cơ sở để dự đoán tài chính ra các quyết định quản lý trong tƣơng lai cũng nhƣ kế hoạch huy động và đầu tƣ vốn, cung ứng và thanh toán, kế hoạch sản xuất và tiêu thụ, kế hoạch tài chính, lợi nhuận, rủi ro với chủ thể và khách thể. 4 Phân tích tài chính làm nổi bật các dự đoán tài chính, làm nền tảng cho hoạt động quản lý, làm sáng tỏ những chính sách đối với doanh nghiệp, là công cụ hữu hiệu dùng để xác định giá trị kinh tế, đồng thời đánh giá điểm mạnh, điểm yếu của doanh nghiệp. Trên cơ sở đó phát hiện ra nguyên nhân khách quan, chủ quan cho từng đối tƣợng lựa chọn và ra quyết định phù hợp với mục tiêu họ quan tâm. Ngoài ra, phân tích tài chính còn là cơ sở để kiểm tra, kiểm soát các hoạt động quản lý trong doanh nghiệp, của công ty mẹ với công ty con, của các cơ quan quản lý Nhà nƣớc với doanh nghiệp.
Mục tiêu và tầm quan trọng của phân tích tài chính doanh nghiệp Thông tin về tình hình tài chính rất hữu ích đối với việc quản trị doanh nghiệp và những đối tƣợng bên ngoài doanh nghiệp. Phân tích tài chính không những cho biết tình hình tài chính của doanh nghiệp tại thời điểm báo cáo mà còn cho thấy những kết quả hoạt động mà doanh nghiệp đạt đƣợc đạt đƣợc trong hoàn cảnh đó. Mục đích của phân tích tài chính là giúp ngƣời sử dụng thông tin đánh giá chính xác sức mạnh tài chính, khả năng sinh lời và triển vọng của doanh nghiệp trong tƣơng lai. Mặc dù có nhiều đối tƣợng quan tâm đến kết quả phân tích tài chính nhƣng mỗi đối tƣợng quan tâm và sử dụng thông tin từ việc phân tích tài chính theo các mục tiêu khác nhau: Phân tích tài chính đối với nhà quản trị doanh nghiệp Nhà quản trị phân tích tài chính nhằm đánh giá hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, xác định điểm mạnh, điểm yếu của doanh nghiệp.
Đó là cơ sở để định hƣớng các quyết định của Ban Giám đốc, Giám đốc tài chính, dự báo tài chính: kế hoạch đầu tƣ, ngân quỹ và kiểm soát các hoạt động quản lý. Để tiến hành sản xuất kinh doanh, nhà quản lý doanh nghiệp phải xử lý các quan hệ tài chính thông qua phƣơng thức giải quyết các vấn đề quan trọng sau: + Thứ nhất: Doanh nghiệp nên đầu tƣ dài hạn vào đâu và bao nhiêu cho phù hợp với loại hình sản xuất, kinh doanh lựa chọn. Đây chính là chiến lƣợc 5 đầu tƣ dài hạn của doanh nghiệp và là cơ sở để dự toán vốn đầu tƣ. + Thứ hai: nguồn vốn đầu tƣ mà doanh nghiệp có thể khai thác là nguồn nào? Để đầu tƣ vào các tài sản, doanh nghiệp phải có các nguồn tài trợ, tức là phải có tiền để đầu tƣ.
Vấn đề đặt ra ở đây là doanh nghiệp sẽ huy động nguồn tài trợ với cơ cấu nhƣ thế nào cho phù hợp và mang lại lợi nhuận cao nhất? Liệu doanh nghiệp có nên sử dụng toàn bộ vốn chủ sở hữu để đầu tƣ cho tài sản đó hay đi vay, đi thuê, tận dụng các khoản phải trả? Điều này liên quan đến vấn đề cơ cấu vốn và chi phí vốn của doanh nghiệp. + Thứ ba: Nhà doanh nghiệp sẽ quản lý hoạt động tài chính hàng ngày nhƣ thế nào? Chẳng hạn, việc thu tiền từ khách hàng và trả tiền cho nhà cung cấp? Đây là các quyết định tài chính ngắn hạn và chúng liên quan chặt chẽ tới quản lý tài sản lƣu động của doanh nghiệp. Nghiên cứu tài chính doanh nghiệp thực chất là nghiên cứu cách thức giải quyết ba vấn đề đó. Ngoài ra hà quản lý tài chính phải chịu trách nhiệm điều hành hoạt động tài chính và dựa trên cơ sở các nghiệp vụ tài chính thƣờng ngày để đƣa ra các quyết định vì lợi ích của doanh nghiệp và đều nhằm vào các mục tiêu tài chính: đó là sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp, tránh đƣợc sự căng thẳng về tài chính và phá sản, có khả năng cạnh tranh và chiếm đƣợc thị phần tối ƣu trên thị trƣờng, tối thiểu hoá chi phí, tối đa hoá lợi nhuận và không ngừng mở rộng quy mô doanh lợi một cách vững chắc.
Doanh nghiệp chỉ có thể hoạt động tốt và mang lại sự giàu có cho chủ sở hữu khi các quyết định của nhà quản lý tài chính đƣa ra là đúng đắn. Muốn vậy, họ phải thực hiện phân tích tài chính doanh nghiệp. Công việc này đƣợc gọi là phân tích tài chính nội bộ. Do có đầy đủ các thông tin và hiểu rõ về doanh nghiệp, các nhà phân tích tài chính trong doanh nghiệp là những ngƣời có lợi thế để phân tích tài chính một cách kịp thời, đầy đủ, chính xác và khách quan.
Trên cơ sở phân tích tài chính mà nội dung chủ yếu là phân tích khả năng thanh toán, khả năng cân đối vốn, năng lực hoạt động cũng nhƣ khả năng sinh lãi, nhà quản lý tài chính có thể dự đoán đƣợc kết quả hoạt động nói 6 chung và mức doanh lợi nói riêng của doanh nghiệp trong tƣơng lai. Từ đó họ có thể tham mƣu cho Giám đốc, Giám đốc tài chính cũng nhƣ Hội đồng quản trị (tùy từng loại hình doanh nghiệp) trong các quyết định đầu tƣ, tài trợ, phân chia lợi tức cổ phần và lập kế hoạch dự báo tài chính. Cuối cùng phân tích tài chính còn là công cụ để kiểm soát các hoạt động quản lý. Phân tích tài chính đối với người cho vay Ngƣời cho vay phân tích tài chính để nhận biết khả năng vay và trả nợ của khách hàng.
Để quyết định cho vay, một trong những vấn đề mà ngƣời cho vay cần xem xét là doanh nghiệp thực sự có nhu cầu vay hay không? Khả năng trả nợ của doanh nghiệp nhƣ thế nào? Đồng thời phân tích tài chính cũng giúp ngƣời cho vay phân tích đƣợc rủi ro trong cho vay từ đó xác định tỷ lệ cho vay và cách cho vay tƣơng ứng.