Hoàn thiện mô hình trung tâm giáo dục thường xuyên cấp huyện trong những năm đầu thế kỷ XXI

Tài liệu nghiên cứu Luận văn hoàn thiện mô hình trung tâm giáo dục thường xuyên cấp huyện trong những năm đầu thế kỷ xxi, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức

• Tác giả: Lê Thị Tuyết Mai
• Trường học: Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam
• Chuyên ngành: Giáo dục thường xuyên
• Đề tài: Hoàn thiện mô hình trung tâm giáo dục thường xuyên cấp huyện trong những năm đầu thế kỷ XXI
• Loại tài liệu: báo cáo tổng kết đề tài
• Năm xuất bản: 2008
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• Danh mục các từ viết tắt
• Tóm tắt kết quả nghiên cứu
• Summary
• 1. Phần 1
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Cách tiếp cận
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Phạm vi nghiên cứu
• 1.6. Nội dung nghiên cứu
• 1.7. Quá trình nghiên cứu
• 1.8. Kinh phí thực hiện đề tài
• 1.9. Sản phẩm nghiên cứu
• 2. Phần 2
• 2.1. A. Cơ sở lí luận của đề tài
• 2.1.1. I. Một số khái niệm có liên quan (GDKCQ, GDTX; mô hình; mô hình TTGDTX; hoàn thiện mô hình TTGDTX)
• 2.1.2. II. Bối cảnh thời đại và những vấn đề đặt ra đối với phát triển GDTX trong những năm đầu thế kỉ XXI (Bối cảnh quốc tế; Bối cảnh trong nước)
• 2.1.3. III. Kinh nghiệm xây dựng cơ sở hạ tầng của GDTX ở một số nước trong khu vực
• 2.1.4. IV. Viễn cảnh kinh tế, văn hoá, giáo dục Việt Nam 2020 và chủ trương, đường lối của Đảng, Nhà nước và định hướng phát triển GDTX đến 2020
• 2.2. B. Cơ sở thực tiễn của đề tài
• 2.2.1. I. Sự ra đời và phát triển mô hình TTGDTX ở Việt Nam
• 2.2.2. II. Kết quả điều tra thực trạng và xu thế phát triển mô hình TTGDTX cấp huyện ở một số tỉnh
• 2.2.2.1. 1. Một số thông tin chung về cuộc điều tra, khảo sát
• 2.2.2.2. 2. Một số nhận xét qua việc điều tra khảo sát thực trạng phát triển mô hình TTGDTX cấp huyện ở một số tỉnh
• 2.3. C. Phương hướng hoàn thiện mô hình TTGDTX cấp huyện trong những năm đầu thế kỉ XXI
• 2.3.1. I. Phương hướng hoàn thiện mô hình TTGDTX cấp huyện trong những năm đầu thế kỉ XXI
• 2.3.2. II. Giải pháp hoàn thiện mô hình TTGDTX cấp huyện trong những năm đầu thế kỉ XXI
• 2.3.3. III. Kết quả xin ý kiến về phương hướng và giải pháp hoàn thiện mô hình TTGDTX cấp huyện ở một số tỉnh
• 3. Phần 3: Kết luận và kiến nghị
• Tài liệu tham khảo
• Phụ lục 1: Dự báo qui mô phát triển GDTX đến 2020
• Phụ lục 2: Phiếu trưng cầu ý kiến về thực trạng và xu thế phát triển mô hình trung tâm giáo dục thường xuyên quận/huyện
• Phụ lục 3: Phiếu trưng cầu ý kiến về phương hướng và giải pháp hoàn thiện mô hình trung tâm giáo dục thường xuyên quận/huyện
• Phụ lục 4: Bản sao thuyết minh đề tài khoa học và công nghệ cấp Bộ đã được phê duyệt

Tóm tắt

I. Mô hình giáo dục thường xuyên cấp huyện đầu thế kỷ XXI

Mô hình giáo dục thường xuyên (GDTX) đã trở thành một phần không thể thiếu trong hệ thống giáo dục quốc dân. Đầu thế kỷ XXI, trung tâm giáo dục thường xuyên cấp huyện đã phát triển mạnh mẽ, đáp ứng nhu cầu học tập đa dạng của người dân. Tuy nhiên, bối cảnh thời đại đã thay đổi, đòi hỏi sự hoàn thiện và điều chỉnh chức năng, nhiệm vụ của các trung tâm này. Phát triển giáo dục trong giai đoạn này cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục, đặc biệt là trong bối cảnh xã hội học tập.

1.1. Bối cảnh và thách thức

Bối cảnh quốc tế và bối cảnh trong nước đã đặt ra nhiều thách thức cho giáo dục thường xuyên. Sự phát triển nhanh chóng của khoa học công nghệ và xu hướng toàn cầu hóa đòi hỏi các trung tâm giáo dục phải thích ứng và đổi mới. Chính sách giáo dục của Đảng và Nhà nước cũng đã có những điều chỉnh để phù hợp với yêu cầu mới, đặc biệt là trong việc xây dựng xã hội học tập.

1.2. Kinh nghiệm quốc tế

Nghiên cứu kinh nghiệm xây dựng cơ sở hạ tầng giáo dục thường xuyên ở một số nước trong khu vực cho thấy, các trung tâm giáo dục đa chức năng đã đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao dân trí và đào tạo nguồn nhân lực. Đây là bài học quý giá để Việt Nam hoàn thiện mô hình trung tâm giáo dục thường xuyên cấp huyện.

II. Thực trạng và xu hướng phát triển

Thực trạng phát triển của các trung tâm giáo dục thường xuyên cấp huyện ở Việt Nam cho thấy, mô hình này đã ra đời từ đầu những năm 90 của thế kỷ XX và phát triển nhanh chóng. Tuy nhiên, hiện nay vẫn còn nhiều bất cập về cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên, và chương trình đào tạo. Xu hướng phát triển trong tương lai cần tập trung vào việc hoàn thiện chức năng, nhiệm vụ và nâng cao chất lượng giáo dục.

2.1. Điều tra thực trạng

Kết quả điều tra thực trạng tại một số tỉnh cho thấy, các trung tâm giáo dục thường xuyên cấp huyện đang đối mặt với nhiều khó khăn, đặc biệt là về cơ sở vật chất và đội ngũ giáo viên. Chất lượng giáo dục chưa đáp ứng được yêu cầu mới, đòi hỏi phải có những giải pháp đồng bộ để cải thiện.

2.2. Xu hướng phát triển

Trong tương lai, các trung tâm giáo dục thường xuyên cấp huyện cần phát triển theo hướng đa chức năng, đáp ứng nhu cầu học tập đa dạng của người dân. Đổi mới giáo dục và quản lý giáo dục sẽ là yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả hoạt động của các trung tâm này.

III. Phương hướng và giải pháp hoàn thiện

Để hoàn thiện mô hình trung tâm giáo dục thường xuyên cấp huyện, cần có những phương hướng và giải pháp cụ thể. Trong đó, việc nâng cao nhận thức xã hội về vai trò của các trung tâm, bổ sung và hoàn thiện cơ sở pháp lý, tăng cường đầu tư tài chính và cơ sở vật chất là những yếu tố quan trọng.

3.1. Phương hướng hoàn thiện

Phương hướng hoàn thiện tập trung vào việc phát triển các trung tâm giáo dục thường xuyên cấp huyện thành các cơ sở đa chức năng, đáp ứng nhu cầu học tập suốt đời của người dân. Chương trình giáo dục cần được đa dạng hóa, tập trung vào các chương trình bổ túc văn hóa, dạy nghề, và đào tạo lại.

3.2. Giải pháp cụ thể

Các giải pháp được đề xuất bao gồm: đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao nhận thức xã hội, bổ sung và hoàn thiện cơ sở pháp lý, tăng cường đầu tư tài chính và cơ sở vật chất, nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên, và đổi mới quản lý, giao quyền tự chủ cho các trung tâm.

Nội dung chính

Nghiên cứu Hoàn thiện Mô hình Trung tâm Giáo dục Thường xuyên Cấp Huyện trong Thế kỷ XXI

---

Tóm tắt nghiên cứu

Nghiên cứu "Hoàn thiện mô hình Trung tâm Giáo dục Thường xuyên cấp huyện trong những năm đầu thế kỉ XXI" (Mã số đề tài: B2006-37-21) do Th.S Lê Thị Tuyết Mai chủ trì, Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam chủ trì thực hiện, phối hợp cùng Vụ Giáo dục Thường xuyên (Bộ GD-ĐT) và Sở GD-ĐT các tỉnh/thành phố: Hà Nội, Ninh Bình, Lào Cai, Thừa Thiên Huế, Long An, Cao Bằng.

• Câu hỏi nghiên cứu cốt lõi: Làm thế nào để tái định vị chức năng, hoàn thiện cấu trúc tổ chức và nâng cao năng lực hoạt động của Trung tâm Giáo dục Thường xuyên (TTGDTX) cấp huyện nhằm đáp ứng yêu cầu xây dựng Xã hội học tập (XHHT) và phát triển kinh tế tri thức trong kỷ nguyên mới?
• Phương pháp tiếp cận: Đề tài phối hợp phương pháp hồi cứu tư liệu lý luận, đối sánh kinh nghiệm quốc tế (Nhật Bản, Thái Lan, Ấn Độ, Bangladesh, Tanzania) với điều tra xã hội học thực nghiệm định lượng – định tính trên 14 TTGDTX thuộc 6 tỉnh/thành đại diện cho các vùng kinh tế - địa lý trọng điểm.
• Phát hiện chính: Mô hình TTGDTX đơn chức năng hình thành từ thập niên 1990 đã hoàn thành sứ mệnh lịch sử và bộc lộ nhiều bất cập trước sự ra đời bùng nổ của mạng lưới Trung tâm Học tập Cộng đồng (TTHTCĐ) cấp xã. Đề tài khẳng định tính tất yếu của việc chuyển dịch TTGDTX cấp huyện từ cơ sở dạy văn hóa đơn thuần thành "Trung tâm GDTX đa chức năng – Trung tâm nguồn (Resource Center)" cấp huyện.
• Hàm ý chính sách: Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn trực tiếp cho Bộ Giáo dục và Đào tạo trong việc điều chỉnh quy chế tổ chức, phân cấp quyền tự chủ tài chính và chuẩn hóa đội ngũ giáo viên, phương tiện dạy học cho hệ thống GDTX giai đoạn 2010–2020.

---

Bối cảnh và tầm quan trọng

1. Thực trạng tri thức và bối cảnh thời đại

Bước sang thế kỷ XXI, nhân loại chứng kiến sự bùng nổ của cuộc cách mạng khoa học công nghệ, đặc biệt là công nghệ thông tin và kinh tế tri thức. Vốn con người (Human Capital) trở thành nhân tố quyết định năng lực cạnh tranh quốc gia. Chu kỳ lạc hậu của kiến thức bị rút ngắn đột ngột, đặt ra yêu cầu sống còn: học tập thường xuyên, học tập suốt đời (Lifelong Learning).

Tại Việt Nam, các văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc, Luật Giáo dục 2005, cùng Quyết định 112/2005/QĐ-TTg phê duyệt Đề án "Xây dựng xã hội học tập giai đoạn 2005–2010" đã chính thức khẳng định: Giáo dục thường xuyên là một trong hai phân hệ hợp thành của hệ thống giáo dục quốc dân, giữ vai trò tiền đề trong việc xây dựng mô hình giáo dục mở.

       Mô hình Giáo dục Truyền thống              Mô hình Giáo dục Thế kỷ XXI

2. Khoảng trống nghiên cứu (Research Gap)

Mô hình TTGDTX quận/huyện ra đời từ đầu những năm 1990 trên cơ sở chuyển đổi các trường Bổ túc văn hóa (BTVH) đơn chức năng đã giúp ngành học thoát khỏi khủng hoảng. Tuy nhiên, sau năm 2000, mạng lưới TTHTCĐ cấp xã phát triển thần tốc (từ 78 trung tâm năm 2000 lên hơn 8.400 trung tâm năm 2007). Sự thay đổi cấu trúc này khiến chức năng của TTGDTX cấp huyện bị phân mảnh, có sự chồng chéo nhiệm vụ với cấp xã nhưng lại thiếu vai trò hỗ trợ chuyên môn kỹ thuật tuyến trên.

Nghiên cứu này ra đời nhằm lấp đầy khoảng trống lý luận về bản chất mô hình GDTX cấp huyện và cung cấp khung giải pháp thực chứng để tái cấu trúc mạng lưới cơ sở giáo dục không chính quy tại Việt Nam.

---

Phương pháp nghiên cứu và cách tiếp cận

Nghiên cứu kết hợp liên ngành giữa Giáo dục học, Xã hội học giáo dục và Khoa học quản lý với quy trình thực nghiệm nghiêm ngặt:

【1. KHUNG LÝ LUẬN & KINH NGHIỆM】                       【2. ĐIỀU TRA KHẢO SÁT THỰC TIỄN】
 • Chuẩn hóa khái niệm GDKCQ & GDTX                       • 6 Tỉnh/Thành: Hà Nội, Ninh Bình,
 • Bài học quốc tế:                                         Lào Cai, Huế, Long An, Cao Bằng
   - Kominkan (Nhật Bản)                                  • Mẫu khảo sát:
   - Resource Centers (Thái Lan)                            - 182 Cán bộ quản lý GD
   - Loko-Kendra (Bangladesh)                               - 468 Giáo viên trực tiếp dạy
   - Mô hình phân cấp (Tanzania, Ấn Độ)                     - 14 TTGDTX đại diện vùng miền
                     【3. ĐỐI THOẠI & PHẢN BIỆN CHUYÊN GIA】
                      • Phỏng vấn sâu lãnh đạo Vụ GDTX, Sở GD-ĐT
                      • Tọa đàm khoa học & Hội thảo chuyên đề
                     【4. XÂY DỰNG MÔ HÌNH & HỆ GIẢI PHÁP】
                      • Định hình TTGDTX đa chức năng - Trung tâm nguồn
                      • Đề xuất chính sách tự chủ & nâng cấp chuẩn hóa

• Thiết kế nghiên cứu: Tiếp cận lịch sử – logic kết hợp tiếp cận hệ thống và kế thừa. Nghiên cứu phân tích quá trình tiến hóa của hệ thống GDTX qua các mốc pháp lý (Chỉ thị 17/CT năm 1989, Nghị định 90/CP năm 1993, Quyết định 01/2007/QĐ-BGDĐT).
• Công cụ thu thập dữ liệu:
  1. Phiếu hỏi cấu trúc: Khảo sát 182 cán bộ quản lý giáo dục (Sở GD-ĐT, Phòng GD-ĐT, Ban Giám đốc trung tâm) và 468 giáo viên trực tiếp giảng dạy tại 14 TTGDTX.
  2. Phỏng vấn sâu: Thực hiện phỏng vấn định tính với chuyên gia đầu ngành, lãnh đạo Vụ GDTX và các Giám đốc TTGDTX tiêu biểu.
  3. Tọa đàm chuyên gia: Đánh giá tính khả thi của các phương án tổ chức bộ máy và cơ chế tài chính.
• Độ tin cậy và tính đại diện: Mẫu nghiên cứu phủ rộng khắp 3 miền Bắc – Trung – Nam, đại diện cho các vùng sinh thái đặc thù: Đô thị phát triển (Hà Nội), Đồng bằng Bắc Bộ (Ninh Bình), Miền núi phía Bắc & Biên giới (Cao Bằng, Lào Cai), Miền Trung (Thừa Thiên Huế), Đồng bằng sông Cửu Long (Long An).

---

Các phát hiện chính

1. Phân hóa rõ rệt về chức năng giữa cấp huyện và cấp xã

Sự bùng nổ của mạng lưới TTHTCĐ tại các xã/phường/thị trấn (với hơn 10 triệu lượt người theo học các chuyên đề ứng dụng) đã tiếp nhận hầu hết các nhiệm vụ giáo dục cơ bản:

• 94,7% chương trình Bổ túc Tiểu học và 79,6% chương trình Xóa mù chữ (XMC) hiện được vận hành tại các TTHTCĐ cấp xã.
• Ngược lại, TTGDTX cấp huyện chuyển dịch trọng tâm sang: Bổ túc THPT (92,3%), Bồi dưỡng tin học ứng dụng (69,6%), Bồi dưỡng ngoại ngữ (60,1%) và Đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ (40,6%).

2. Dịch chuyển nhân khẩu học của đối tượng học viên

Khảo sát tại các tỉnh như Ninh Bình và Lào Cai cho thấy cơ cấu độ tuổi học viên học Bổ túc THPT:

• Học viên từ 15–21 tuổi chiếm tới 84,1% (14.507 học viên). Nhóm này học tập với mục đích tìm kiếm cơ hội học nghề hoặc thi tiếp lên Đại học, Cao đẳng.
• Học viên từ 21 tuổi trở lên chiếm 15,9% (2.744 học viên), có xu hướng gia tăng nhanh ở các lớp chuyên đề nâng cao kỹ năng, chuyển đổi nghề nghiệp và chuẩn hóa chức danh công chức cơ sở.

3. Sự đồng thuận cao về chuyển đổi sang "Mô hình Đa chức năng – Trung tâm Nguồn"

Khi được hỏi về định hướng mô hình giai đoạn 2011–2020:

• 57,5% cán bộ quản lý và giáo viên khẳng định TTGDTX phải trở thành Trung tâm GDTX đa chức năng.
• 21,1% lựa chọn mô hình tích hợp "Cơ sở giáo dục + Trung tâm nguồn".
• Chỉ còn 20,2% cho rằng nên giữ nguyên mô hình cơ sở giáo dục đơn thuần như trước đây.

4. Bất cập cấu trúc: Cơ sở vật chất và Đội ngũ thiếu hụt

• Về nhân sự: Tỷ lệ giáo viên thỉnh giảng, hợp đồng chiếm trên 50% tổng số giảng viên tại các trung tâm. Đội ngũ giáo viên cơ hữu vừa thiếu về số lượng, vừa yếu về phương pháp giáo dục người lớn (Andragogy), chưa được đào tạo chính quy về nghiệp vụ GDTX tại các trường Sư phạm.
• Về cơ sở vật chất: Phần lớn các trung tâm thiếu thốn phòng máy tính, phòng thí nghiệm, xưởng thực hành nghề và nguồn học liệu mở.

---

Đóng góp khoa học và giá trị thực tiễn

【ĐÓNG GÓP VỀ LÝ LUẬN】                                       【GIÁ TRỊ THỰC TIỄN & CHÍNH SÁCH】
• Chuẩn hóa thuật ngữ khoa học:                               • Xác lập mô hình "Trung tâm nguồn"
  - Phân định Non-formal Education & Continuing Education       hỗ trợ toàn diện cho mạng lưới TTHTCĐ
• Xây dựng khung lý thuyết mô hình                            • Luận cứ sửa đổi Quy chế tổ chức TTGDTX
  GDTX mở thích ứng nền kinh tế tri thức                        cấp huyện (Bộ GD-ĐT)
• Kế thừa tinh hoa các mô hình quốc tế                        • Cơ chế phân cấp tự chủ tài chính
  (Kominkan, Resource Centers, Loko-Kendra)                     và biên chế giáo viên chuyên biệt

1. Đóng góp về mặt lý luận

• Chuẩn hóa hệ thống khái niệm: Đề tài phân định ranh giới ngữ nghĩa và nội hàm khoa học giữa Giáo dục không chính quy (Non-formal Education), Giáo dục thường xuyên (Continuing Education / Giáo dục tiếp tục) và Giáo dục suốt đời (Lifelong Education). Đề tài chứng minh rằng việc đồng nhất hoàn toàn GDTX với giáo dục bổ túc văn hóa là cách hiểu hạn hẹp, cản trở tiến trình hội nhập quốc tế.
• Xác lập khung lý thuyết mô hình "Trung tâm Nguồn" (Resource Center): Lần đầu tiên tại Việt Nam, chức năng của TTGDTX cấp huyện được mở rộng: không chỉ là nơi dạy học mà còn là cơ quan chuyển giao kỹ thuật, bồi dưỡng giáo viên cộng đồng, thẩm định và phát triển học liệu địa phương.

2. Giá trị ứng dụng thực tiễn và chính sách

• Căn cứ hoàn thiện văn bản quy phạm pháp luật: Cung cấp cơ sở khoa học trực tiếp phục vụ Bộ GD-ĐT sửa đổi Quy chế tổ chức và hoạt động của Trung tâm GDTX cấp huyện.
• Mở đường cho cơ chế tự chủ: Đề xuất lộ trình trao quyền tự chủ tài chính linh hoạt, cho phép các trung tâm ký kết hợp đồng đào tạo theo địa chỉ, liên kết dạy nghề với các doanh nghiệp và trường chuyên nghiệp.
• Thiết lập chuỗi liên kết dọc: Định hình mạng lưới tương hỗ giữa cấp Huyện (Trung tâm nguồn) và cấp Xã (Trung tâm học tập cộng đồng), xóa bỏ tình trạng hoạt động biệt lập, chồng chéo.

---

Đối tượng quan tâm và giá trị thụ hưởng

• Nhà hoạch định chính sách giáo dục (Bộ GD-ĐT, Vụ GDTX, Viện nghiên cứu): Khung dữ liệu thực chứng và dự báo quy mô đến năm 2020 là cơ sở xây dựng chiến lược phát triển mạng lưới giáo dục mở quốc gia.
• Cơ quan quản lý địa phương (Sở GD-ĐT, UBND cấp huyện): Bản thiết kế quy hoạch mạng lưới, quy chuẩn bố trí biên chế giáo viên cơ hữu và định mức phân bổ ngân sách nâng cấp cơ sở vật chất.
• Ban Giám đốc và cán bộ giáo viên TTGDTX: Cẩm nang định hướng chuyển đổi chương trình, mở rộng các dịch vụ đào tạo ngắn hạn, ứng dụng công nghệ thông tin và phương pháp dạy học người lớn.
• Cán bộ quản lý TTHTCĐ cấp xã: Cơ chế tiếp nhận hỗ trợ chuyên môn, tài liệu học tập và nhân sự giảng dạy trực tiếp từ trung tâm cấp huyện.

---

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Phát hiện mang tính đột phá nhất của đề tài nghiên cứu này là gì?

Điểm cốt lõi là phát hiện sự chuyển dịch tất yếu về mặt chức năng: TTGDTX cấp huyện không còn giữ độc quyền dạy văn hóa cơ bản mà phải chuyển đổi sang mô hình "Trung tâm GDTX đa chức năng – Trung tâm nguồn". Trung tâm sẽ tập trung vào bổ túc THPT chất lượng cao, dạy nghề, bồi dưỡng kỹ năng số/ngoại ngữ và đóng vai trò hỗ trợ chuyên môn cho các TTHTCĐ tuyến xã.

2. Sự khác biệt căn bản giữa TTGDTX cấp huyện và TTHTCĐ cấp xã là gì?

• TTHTCĐ (Cấp xã): Do UBND xã quản lý, hoạt động linh hoạt không biên chế công chức, chuyên trách xóa mù chữ, phổ cập tiểu học và các chuyên đề nâng cao đời sống dân sinh trực tiếp tại thôn/bản.
• TTGDTX (Cấp huyện): Do Sở GD-ĐT quản lý, có tư cách pháp nhân, con dấu, ngân sách, biên chế cơ hữu; đảm nhận dạy Bổ túc THPT, liên kết đào tạo nghề, bồi dưỡng nghiệp vụ và phát triển tài liệu cho cấp xã.

3. Kinh nghiệm quốc tế nào được đề tài kế thừa và vận dụng sâu sắc nhất?

Nghiên cứu tiếp thu thành công mô hình Kominkan của Nhật Bản (hệ thống nhà văn hóa - trung tâm học tập cộng đồng đa năng), mô hình Resource Center của Thái Lan (trung tâm nguồn điều phối nhân lực và học liệu) và mô hình Loko-Kendra của Bangladesh, điều chỉnh để thích ứng với thể chế hành chính và văn hóa giáo dục Việt Nam.

4. Đề tài dự báo quy mô người học GDTX biến động ra sao trong giai đoạn 2010–2020?

Dự báo quy mô học viên Bổ túc THPT sẽ tăng mạnh (khoảng 600.000 học viên/năm) nhằm hiện thực hóa mục tiêu phổ cập trung học. Ngược lại, học viên xóa mù chữ và bổ túc THCS có xu hướng giảm dần khi các mục tiêu phổ cập cơ sở được hoàn thành tại hầu hết các địa phương.

5. Đề tài đề xuất giải pháp cấp bách nào về đội ngũ giáo viên GDTX?

Đề tài kiến nghị chuẩn hóa đội ngũ thông qua việc đưa chương trình đào tạo nghiệp vụ GDTX vào các trường Đại học Sư phạm, đồng thời đặt ra chỉ tiêu phấn đấu đến năm 2020 có 100% cán bộ, giáo viên GDTX được bồi dưỡng thường xuyên về phương pháp sư phạm người lớn và kỹ năng phát triển học liệu đa phương tiện.

---

Kết luận

Báo cáo nghiên cứu "Hoàn thiện mô hình Trung tâm Giáo dục Thường xuyên cấp huyện trong những năm đầu thế kỉ XXI" của Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam là công trình khoa học có giá trị lý luận và thực tiễn sâu sắc. Bằng cách định hình mô hình "Trung tâm GDTX đa chức năng – Trung tâm nguồn", đề tài đã mở ra bước ngoặt trong tư duy quản lý giáo dục không chính quy, đặt nền tảng cho việc xây dựng một xã hội học tập thực chất và bình đẳng.

Để các giá trị nghiên cứu tiếp tục phát huy hiệu quả, các cơ quan quản lý cần sớm hoàn thiện khung thể chế tự chủ, đẩy mạnh đầu tư cơ sở vật chất kỹ thuật và chuẩn hóa đội ngũ nhà giáo, đưa hệ thống Giáo dục Thường xuyên trở thành đòn bẩy phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho đất nước.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o ViÖn khoa häc gi¸o dôc viÖt Nam ----------------- B¸o c¸o tæng kÕt ®Ò tµi hoµn thiÖn m« h×nh trung t©m gi¸o dôc th−êng xuyªn cÊp huyÖn trong nh÷ng n¨m ®Çu thÕ kØ XXI M· sè: B2006-37-21 Chñ nhiÖm: Th.S Lª ThÞ TuyÕt Mai 7342 12/5/2009 Hµ Néi, 2008 Danh s¸ch nh÷ng ng−êi tham gia thùc hiÖn ®Ò tµi vµ ®¬n vÞ phèi hîp chÝnh ----- I. Nh÷ng ng−êi tham gia thùc hiÖn ®Ò tµi 1. Lª ThÞ TuyÕt Mai - Chñ nhiÖm ®Ò tµi 2. D−¬ng ThÞ Lan H−¬ng - Th− kÝ ®Ò tµi 3.

§µo Duy Thô - Thµnh viªn ®Ò tµi 4. NguyÔn BÝch Liªn - Thµnh viªn ®Ò tµi II. §¬n vÞ phèi hîp chÝnh 1. Vô Gi¸o dôc th−êng xuyªn 2.

C¸c phßng GDTX cña c¸c Së GD-§T: - Hµ Néi - Ninh B×nh - Lµo Cai - Thõa Thiªn HuÕ - Long An - Cao B»ng 2 Môc lôc Trang Danh môc c¸c tõ viÕt t¾t 5 Tãm t¾t kÕt qu¶ nghiªn cøu 6 Summary 9 PhÇn 1.TÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò tµi 12 2.Môc tiªu nghiªn cøu 13 3.C¸ch tiÕp cËn 13 4.Ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu 13 5.Ph¹m vi nghiªn cøu 14 6.Néi dung nghiªn cøu 14 7.Qu¸ tr×nh nghiªn cøu 14 8.Kinh phÝ thùc hiÖn ®Ò tµi 15 9.S¶n phÈm nghiªn cøu 15 PhÇn 2.C¬ së lÝ luËn cña ®Ò tµi 16 I.Mét sè kh¸i niÖm cã liªn quan (GDKCQ, GDTX; m« h×nh; m« h×nh 16 TTGDTX; hoµn thiÖn m« h×nh TTGDTX) II.Bèi c¶nh thêi ®¹i vµ nh÷ng vÊn ®Ò ®Æt ra ®èi víi ph¸t triÓn GDTX trong 22 nh÷ng n¨m ®Çu thÕ kØ XXI (Bèi c¶nh quèc tÕ; Bèi c¶nh trong n−íc) III.Kinh nghiÖm x©y dùng c¬ së h¹ tÇng cña GDTX ë mét sè n−íc trong 27 khu vùc IV.ViÔn c¶nh kinh tÕ, v¨n ho¸, gi¸o dôc ViÖt Nam 2020 vµ chñ tr−¬ng, 34 ®−êng lèi cña §¶ng, Nhµ n−íc vµ ®Þnh h−íng ph¸t triÓn GDTX ®Õn 2020 B. C¬ së thùc tiÔn cña ®Ò tµi 39 I. Sù ra ®êi vµ ph¸t triÓn m« h×nh TTGDTX ë ViÖt Nam 39 II.KÕt qu¶ ®iÒu tra thùc tr¹ng vµ xu thÕ ph¸t triÓn m« h×nh TTGDTX cÊp 43 huyÖn ë mét sè tØnh 1.Mét sè th«ng tin chung vÒ cuéc ®iÒu tra, kh¶o s¸t 43 2. Mét sè nhËn xÐt qua viÖc ®iÒu tra kh¶o s¸t thùc tr¹ng ph¸t triÓn m« h×nh 55 TTGDTX cÊp huyÖn ë mét sè tØnh C.Ph−¬ng h−íng hoµn thiÖn m« h×nh TTGDTX cÊp huyÖn trong 56 nh÷ng n¨m ®Çu thÕ kØ XXI 3 I.Ph−¬ng h−íng hoµn thiÖn m« h×nh TTGDTX cÊp huyÖn trong nh÷ng 56 n¨m ®Çu thÕ kØ XXI II.Gi¶i ph¸p hoµn thiÖn m« h×nh TTGDTX cÊp huyÖn trong nh÷ng n¨m 66 ®Çu thÕ kØ XXI III.KÕt qu¶ xin ý kiÕn vÒ ph−¬ng h−íng vµ gi¶i ph¸p hoµn thiÖn m« h×nh 72 TTGDTX cÊp huyÖn ë mét sè tØnh PhÇn 3.

KÕt luËn vµ kiÕn nghÞ 77 Tµi liÖu tham kh¶o 80 Phô lôc 1 : Dù b¸o qui m« ph¸t triÓn GDTX ®Õn 2020 82 Phô lôc 2 : PhiÕu tr−ng cÇu ý kiÕn vÒ thùc tr¹ng vµ xu thÕ ph¸t triÓn m« 87 h×nh trung t©m gi¸o dôc th−êng xuyªn quËn/huyÖn Phô lôc 3 : PhiÕu tr−ng cÇu ý kiÕn vÒ ph−¬ng h−íng vµ gi¶i ph¸p hoµn 92 thiÖn m« h×nh trung t©m gi¸o dôc th−êng xuyªn quËn/huyÖn Phô lôc 4 : B¶n sao thuyÕt minh ®Ò tµi khoa häc vµ c«ng nghÖ cÊp Bé ®· 94 ®−îc phª duyÖt 4 Danh môc c¸c tõ viÕt t¾t BTVH Bæ tóc v¨n ho¸ CBQLGD C¸n bé qu¶n lÝ gi¸o dôc CNH-H§H C«ng nghiÖp ho¸-HiÖn ®¹i ho¸ CNTT C«ng nghÖ th«ng tin CSVC C¬ së vËt chÊt CT Ch−¬ng tr×nh §H, C§ §¹i häc, cao ®¼ng GD-§T Gi¸o dôc-§µo t¹o GD§UYCNH Gi¸o dôc ®¸p øng yªu cÇu ng−êi häc GDTX Gi¸o dôc th−êng xuyªn GDCQ Gi¸o dôc chÝnh qui GDKCQ Gi¸o dôc kh«ng chÝnh qui GDPCQ Gi¸o dôc phi chÝnh qui G§ Gi¸m ®èc GDTTSKBC Gi¸o dôc tiÕp tôc sau khi biÕt ch÷ GV Gi¸o viªn HDV H−íng dÉn viªn KHKT-CN Khoa häc kÜ thuËt- C«ng nghÖ KT-XH Kinh tÕ –X· héi HTTX Häc tËp th−êng xuyªn HTS§ Häc tËp suèt ®êi HV Häc viªn KHHG§ KÕ ho¹ch hãa gia ®×nh KTTT Kinh tÕ tri thøc NNL Nguån nh©n lùc NXB GD Nhµ xuÊt b¶n Gi¸o dôc PCGDTH Phæ cËp gi¸o dôc tiÓu häc PCGDTHCS Phæ cËp gi¸o dôc trung häc c¬ së Q§ QuyÕt ®Þnh SP S− ph¹m XHHT X· héi häc tËp XMC Xãa mï ch÷ TTGDTX Trung t©m gi¸o dôc th−êng xuyªn TTHTC§ Trung t©m häc tËp céng ®ång TTHT Trung t©m häc tËp 5 Tãm t¾t kÕt qu¶ nghiªn cøu ®Ò tµi khoa häc vµ c«ng nghÖ cÊp bé Tªn ®Ò tµi: Hoµn thiÖn m« h×nh Trung t©m Gi¸o dôc th−êng xuyªn cÊp huyÖn trong nh÷ng n¨m ®Çu thÕ kØ XXI M· sè: B2006-37-21 Chñ nhiÖm ®Ò tµi: Lª ThÞ TuyÕt Mai Tel : [phone] E-mail: [e-mail] C¬ quan chñ tr× ®Ò tµi : ViÖn Khoa häc gi¸o dôc ViÖt Nam C¬ quan vµ c¸ nh©n phèi hîp thùc hiÖn: Vô Gi¸o dôc th−êng xuyªn; C¸c Së GD-§T: Hµ Néi, Ninh B×nh, Lµo Cai, HuÕ, Long An, Cao B»ng Thêi gian thùc hiÖn: 6/2006-6/2008 1.Môc tiªu: §Ò xuÊt ph−¬ng h−íng hoµn thiÖn m« h×nh Trung t©m Gi¸o dôc th−êng xuyªn cÊp huyÖn trong nh÷ng n¨m ®Çu thÕ kØ XXI.Néi dung chÝnh: 2.Nghiªn cøu c¬ së lÝ luËn - Nh÷ng kh¸i niÖm, quan niÖm cã liªn quan (GDKCQ, GDTX; m« h×nh; m« h×nh TTGDTX; hoµn thiÖn m« h×nh TTGDTX). - Bèi c¶nh thêi ®¹i vµ nh÷ng vÊn ®Ò ®Æt ra ®èi víi ph¸t triÓn GDTX trong nh÷ng n¨m ®Çu thÕ kØ XXI; - Kinh nghiÖm x©y dùng c¬ së h¹ tÇng cña GDTX ë mét sè n−íc trong khu vùc. - ViÔn c¶nh kinh tÕ, v¨n ho¸, gi¸o dôc ViÖt Nam 2020 vµ chñ tr−¬ng, ®−êng lèi cña §¶ng, Nhµ n−íc vµ ®Þnh h−íng ph¸t triÓn GDTX ®Õn 2020.Nghiªn cøu c¬ së thùc tiÔn - T×m hiÓu sù ra ®êi vµ ph¸t triÓn m« h×nh TTGDTX ë ViÖt Nam - Nghiªn cøu ®iÒu tra, kh¶o s¸t thùc tr¹ng ph¸t triÓn m« h×nh TTGDTX cÊp huyÖn.§Ò xuÊt ph−¬ng h−íng vµ gi¶i ph¸p hoµn thiÖn m« h×nh TTGDTX cÊp huyÖn - Nghiªn cøu ®Ò xuÊt ph−¬ng h−íng hoµn thiÖn m« h×nh TTGDTX cÊp huyÖn. - Nghiªn cøu mét sè gi¶i ph¸p hoµn thiÖn m« h×nh TTGDTX cÊp huyÖn.

- Tæ chøc xin ý kiÕn chuyªn gia, CBQL, GV vÒ ph−¬ng h−íng vµ gi¶i ph¸p hoµn thiÖn m« h×nh TTGDTX cÊp huyÖn.KÕt qu¶ chÝnh ®¹t ®−îc: 3.VÒ nghiªn cøu c¬ së lÝ luËn - §Ò tµi ®· lµm râ nh÷ng kh¸i niÖm, quan niÖm nh− GDKCQ, GDTX; m« h×nh, m« h×nh TTGDTX, hoµn thiÖn m« h×nh TTGDTX. 6 - §Ò tµi ®· tæng quan ®−îc bèi c¶nh thêi ®¹i vµ x¸c ®Þnh ®−îc nh÷ng vÊn ®Ò ®Æt ra ®èi víi ph¸t triÓn c¸c TTGDTX tr−íc sù ph¸t triÓn nhanh chãng cña KHKT-CN, tr−íc yªu cÇu cña xu thÕ toµn cÇu hãa, cña sù ph¸t triÓn KTTT.§Ò tµi ®· nghiªn cøu kinh nghiÖm x©y dùng c¬ së h¹ tÇng cña GDTX ë mét sè n−íc ®ã lµ c¸c TTHTC§ vµ TTGDTX. ë c¸c n−íc nµy TTGDTX ®a chøc n¨ng-Trung t©m nguån ph¸t triÓn rÊt nhanh, cã vai trß to lín trong viÖc n©ng cao d©n trÝ, ®µo t¹o NNL. - §Ò tµi ®· nghiªn cøu t×m hiÓu nh÷ng dù b¸o vÒ ph¸t triÓn kinh tÕ, v¨n hãa, gi¸o dôc ViÖt Nam 2020 vµ mét sè chñ tr−¬ng ®−êng lèi cña §¶ng vµ Nhµ n−íc vÒ GDTX nãi chung vµ c¸c TTGDTX nãi riªng.

§ã lµ nh÷ng c¬ së quan träng ®Ó ®Ò xuÊt ph−¬ng h−íng hoµn thiÖn m« h×nh TTGDTX huyÖn trong thêi gian tíi.VÒ nghiªn cøu c¬ së thùc tiÔn §Ò tµi ®· t×m hiÓu sù ra ®êi vµ ph¸t triÓn cña m« h×nh TTGDTX cÊp huyÖn ë ViÖt Nam vµ tiÕn hµnh ®iÒu tra, kh¶o s¸t thùc tr¹ng vµ xu thÕ ph¸t triÓn m« h×nh TTGDTX cÊp huyÖn ë mét sè tØnh: M« h×nh TTGDTX quËn, huyÖn ra ®êi tõ ®Çu nh÷ng n¨m 90 cña thÕ kØ XX trªn c¬ së më réng chøc n¨ng, nhiÖm vô cña tr−êng BTVH ®a chøc n¨ng nh»m ®¸p øng nhu cÇu häc tËp cña mäi ng−êi. Sè l−îng c¸c TTGDTX cÊp huyÖn ph¸t triÓn nhanh chãng trong c¶ n−íc, gãp phÇn t¹o c¬ héi HTTX, HTS§ cña ng−êi d©n trong céng ®ång. Tõ ®ã ®Õn nay, bèi c¶nh thêi ®¹i ®· cã nhiÒu thay ®æi, ®ång thêi GDTX ®· b−íc sang trang ph¸t triÓn míi víi sù ra ®êi vµ ph¸t triÓn m¹nh mÏ, réng kh¾p m« h×nh TTHTC§. NhiÒu chøc n¨ng, nhiÖm vô cña TTGDTX cÊp huyÖn tr−íc ®©y ®· ®−îc c¸c TTHTC§ ®¶m nhiÖm.

Trong thêi gian tíi, TTGDTX cÊp huyÖn vÉn cÇn ®−îc ph¸t triÓn vÒ qui m«, nh−ng ®ång thêi còng cÇn hoµn thiÖn, ®iÒu chØnh chøc n¨ng, nhiÖm vô cho phï hîp víi bèi c¶nh míi. §©y lµ nh÷ng c¬ së thùc tiÔn quan träng ®Ó ®Ò tµi cã thÓ ®Ò xuÊt ph−¬ng h−íng hoµn thiÖn m« h×nh TTGDTX cÊp huyÖn phï hîp víi thùc tiÔn n−íc ta hiÖn nay vµ trong thêi gian tíi.Tõ bèi c¶nh ph¸t triÓn GDTX trong nh÷ng n¨m ®Çu cña thÕ kØ XXI; tõ kinh nghiÖm x©y dùng c¬ së h¹ tÇng cña GDTX ë c¸c n−íc vµ tõ kÕt qu¶ ®iÒu tra thùc tr¹ng ph¸t triÓn m« h×nh TTGDTX cÊp huyÖn, nhãm ®Ò tµi ®· ®Ò xuÊt ®Þnh h−íng hoµn thiÖn m« h×nh TTGDTX cÊp huyÖn trong thêi gian tíi sÏ lµ mét TTGDTX ®a chøc n¨ng nh− sau: - TTGDTX cÊp huyÖn lµ c¬ së GDTX cña hÖ thèng gi¸o dôc quèc d©n. TTGDTX cÊp huyÖn cã t− c¸ch ph¸p nh©n, cã con dÊu vµ tµi kho¶n riªng. - §èi t−îng cña c¸c TTGDTX cÊp huyÖn trong thêi gian tíi sÏ ®«ng h¬n, ®a d¹ng h¬n.

Trong ®ã, nhãm HV tõ 21 tuæi trë lªn sÏ chiÕm −u thÕ. 7 - TTGDTX cÊp huyÖn cã môc tiªu lµ t¹o c¬ héi häc tËp ®Ó ng−êi häc cã ®ñ tr×nh ®é ®Ó häc nghÒ vµ tiÕp tôc häc lªn c¸c bËc häc cao h¬n; Cã ®ñ kiÕn thøc, kÜ n¨ng sèng ®Ó cã thÓ tham gia vµo cuéc sèng lao ®éng, lµm tèt h¬n c«ng viÖc ®ang lµm, t×m kiÕm viÖc lµm. -Chøc n¨ng cña TTGDTX cÊp huyÖn sÏ ®−îc më réng, ®a d¹ng h¬n. C¸c TTGDTX cÊp huyÖn kh«ng chØ lµ nh÷ng c¬ së gi¸o dôc, n¬i tæ chøc c¸c ch−¬ng tr×nh GDTX, mµ sÏ më réng, bæ sung chøc n¨ng ®Ó dÇn trë thµnh c¸c Trung t©m GDTX ®a chøc n¨ng (n¬i tæ chøc c¸c CT gi¸o dôc; d¹y nghÒ; ®µo t¹o l¹i; th«ng tin t− vÊn; ph¸t triÓn häc liÖu; båi d−ìng GV.) - NhiÖm vô cña TTGDTX cÊp huyÖn trong thêi gian tíi còng sÏ thay ®æi, ®−îc bæ sung, hoµn thiÖn.

C¸c CT cña TTGDTX trong thêi gian tíi cÇn phong phó, ®a d¹ng h¬n trong ®ã tËp trung ph¸t triÓn c¸c lo¹i CT BTTHPT, CT båi d−ìng ngo¹i ng÷, tin häc, d¹y nghÒ, ®µo t¹o l¹i. - Ph−¬ng thøc ho¹t ®éng cña TTGDTX cÊp huyÖn trong thêi gian tíi ph¶i ®a d¹ng, linh ho¹t, mÒm dÎo vµ kh¶ thi. - §éi ngò GV cña TTGDTX cÊp huyÖn trong thêi gian tíi sÏ ®−îc ph¸t triÓn vÒ sè l−îng vµ chÊt l−îng, sÏ ®−îc chuÈn ho¸, ®µo t¹o chÝnh qui ë c¸c tr−êng SP. GV cña c¸c TTGDTX kh«ng chØ lµ GV d¹y v¨n hãa, chuyªn ®Ò mµ cßn lµ nh÷ng huÊn luyÖn viªn, ng−êi t− vÊn, chuyªn gia ph¸t triÓn häc liÖu.

- Bæ sung, hoµn thiÖn c¬ chÕ, chÝnh s¸ch cho c¸c TTGDTX cÊp huyÖn. C¸c TTGDTX cÊp huyÖn sÏ tõng b−íc ®−îc trao quyÒn tù chñ vÒ tµi chÝnh.