Hoàn thiện hoạt động tiếp nhận hàng nhập khẩu từ tàu biển tại cảng Lotus

Đồ án hoàn thiện tiếp nhận hàng nhập khẩu từ tàu biển tại cảng Lotus - ĐH SPKT TP.HCM

• Tác giả: Nguyễn Hoàng Lộc
• Người hướng dẫn: Vòng Thình Nam
• Trường học: Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Logistics & Quản lý chuỗi cung ứng
• Đề tài: Hoàn thiện hoạt động tiếp nhận hàng nhập khẩu từ tàu biển tại cảng Lotus
• Loại tài liệu: Đồ án tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng quan tiếp nhận hàng nhập khẩu từ tàu biển tại cảng Lotus

Cảng Lotus giữ vị trí chiến lược ven sông Sài Gòn trong hệ thống cảng biển phía Nam. Nơi đây tiếp nhận khối lượng lớn hàng hóa xuất nhập khẩu mỗi năm. Quy trình tiếp nhận hàng nhập khẩu từ tàu biển đóng vai trò quyết định đến hiệu suất khai thác cầu bến. Khi tàu cập cảng, các bộ phận điều hành phải sẵn sàng phương tiện bốc dỡ và nhân lực cầu tàu. Hàng hóa nhập khẩu gồm nhiều chủng loại như sắt thép, thiết bị máy móc công nghiệp và hàng bách hóa tổng hợp. Từng loại hàng yêu cầu kỹ thuật xếp dỡ chuyên biệt để bảo đảm tính toàn vẹn cơ học. Đội ngũ kiểm đếm thực hiện lập biên bản giao nhận chi tiết ngay tại mạn tàu. Việc số hóa dữ liệu container và chứng từ vận tải giúp đẩy nhanh tiến độ làm hàng. Cảng Lotus luôn nỗ lực chuẩn hóa từng khâu khai thác mạn tàu nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh khu vực. Quy trình vận hành chặt chẽ giúp hạn chế tối đa sai sót và ùn tắc bãi chứa.

1.1. Vị trí địa lý và năng lực hạ tầng cảng Lotus

Cảng Lotus nằm tại khu vực hạ lưu sông Sài Gòn với luồng hàng hải thuận tiện tiếp nhận tàu trọng tải lớn. Cảng sở hữu hệ thống cầu tàu kiên cố, bến bãi rộng và các thiết bị nâng hạ đạt chuẩn. Hệ thống kho bãi lưu trữ hàng hóa được quy hoạch khoa học theo từng phân khu chức năng riêng biệt. Các tuyến đường nội bộ kết nối trực tiếp với mạng lưới giao thông đường bộ vùng Đông Nam Bộ. Điều này hỗ trợ việc giải tỏa hàng hóa nhập khẩu từ cảng diễn ra nhanh chóng. Năng lực xếp dỡ tàu biển được duy trì ổn định nhờ bảo dưỡng trang thiết bị định kỳ. Doanh nghiệp logistics thường xuyên chọn cảng Lotus để thực hiện các hợp đồng vận tải quy mô lớn.

1.2. Khái niệm và vai trò nghiệp vụ tiếp nhận hàng tàu biển

Nghiệp vụ tiếp nhận hàng từ tàu biển bao gồm các hoạt động bốc dỡ hàng khỏi hầm tàu đưa lên cầu cảng. Hoạt động này yêu cầu sự chuẩn xác cao về mặt kiểm soát chứng từ và quản lý trạng thái bao bì. Một quy trình trơn tru giúp giảm thiểu thời gian neo đậu tàu tại bến phao và cầu cảng. Yếu tố này mang lại lợi ích tài chính rõ rệt cho các chủ tàu cũng như đơn vị thuê vận chuyển. Đối với cảng Lotus, dịch vụ tiếp nhận hàng hóa chất lượng cao nâng tầm uy tín doanh nghiệp trên thị trường logistics. Ngoài ra, việc bảo đảm quy chuẩn an toàn lao động trong suốt quá trình cẩu hàng tạo nền tảng phát triển bền vững cho cảng biển.

II. Phân tích tiếp nhận hàng nhập khẩu từ tàu biển tại cảng Lotus

Thực tế khai thác tại cảng Lotus bộc lộ một số nút thắt trong khâu tiếp nhận hàng nhập khẩu từ tàu biển. Lưu lượng hàng hóa cập bến không đồng đều dẫn đến hiện tượng quá tải cục bộ tại một số thời điểm. Tàu hàng phải chờ đợi lâu ở phao số không trước khi được hoa tiêu dẫn vào luồng cập cầu. Tốc độ dỡ hàng từ hầm tàu lên cầu cảng chưa đạt mức tối ưu do thiết bị cẩu cũ kỹ và thiếu tính đồng bộ. Nhân lực kiểm đếm còn ghi chép thủ công trên giấy tờ, làm phát sinh độ trễ khi đối chiếu dữ liệu với đại lý hãng tàu. Mặt bằng bãi lưu container và bãi hàng rời thường xuyên gặp tình trạng sắp xếp chưa hợp lý. Sự thiếu hụt xe chuyên dụng chở hàng từ cầu cảng vào bãi khiến năng suất giải phóng mạn tàu bị kìm hãm. Hơn nữa, sự phối hợp giữa bộ phận hiện trường cảng và cán bộ hải quan đôi khi còn gián đoạn. Các trở ngại này làm gia tăng chi phí lưu kho bãi cho doanh nghiệp nhập khẩu.

2.1. Nút thắt trong khâu điều độ phương tiện và bốc dỡ

Công tác lập kế hoạch cầu bến tại cảng đôi khi chưa bắt kịp lịch trình thay đổi của các hãng tàu quốc tế. Tình trạng dồn tàu cùng thời điểm khiến công nhân bốc dỡ phải làm việc quá công suất quy định. Thiết bị cẩu bờ và cần cẩu nổi gặp sự cố kỹ thuật đột xuất làm gián đoạn dây chuyền dỡ hàng. Việc điều phối xe nâng và xe đầu kéo trung chuyển giữa cầu tàu và bãi chứa thiếu tính linh hoạt. Hiện tượng hàng hóa nằm chờ tại cầu tàu gây cản trở các thao tác cẩu dỡ tiếp theo. Ngoài ra, việc phân ca kíp công nhân chưa thực sự đồng đều làm giảm năng suất lao động trong ca đêm.

2.2. Hạn chế về ứng dụng công nghệ thông tin và chứng từ

Hệ thống quản lý thông tin cảng biển hiện hữu tại Lotus chưa đồng bộ hoàn toàn với dữ liệu của các hãng tàu. Việc đối chiếu lược khai hàng hóa manifest và biên bản giao nhận hàng hư hỏng còn nặng tính thủ công. Thông tin vị trí hàng trên bãi cập nhật chậm lên hệ thống khiến tài xế mất nhiều thời gian tìm kiếm kiện hàng. Quy trình thủ tục hải quan điện tử tuy đã áp dụng nhưng còn gặp trục trặc đường truyền dữ liệu trong giờ cao điểm. Những tồn tại về công nghệ thông tin làm chậm tiến độ giao trả hàng hóa cho khách hàng nhập khẩu. Điều này ảnh hưởng tiêu cực tới trải nghiệm dịch vụ cảng.

III. Giải pháp tiếp nhận hàng nhập khẩu từ tàu biển tại cảng Lotus

Hoàn thiện tiếp nhận hàng nhập khẩu đòi hỏi cảng Lotus áp dụng giải pháp đồng bộ về hạ tầng lẫn công nghệ. Doanh nghiệp cần đầu tư nâng cấp dàn cẩu bờ chuyên dụng có sức nâng lớn và độ vươn xa. Việc ứng dụng phần mềm quản lý khai thác cảng TOS hiện đại giúp tự động hóa quá trình phân bổ cầu bến. Hệ thống này cho phép định vị chính xác từng lô hàng trên bãi thông qua sơ đồ số hóa thời gian thực. Đội ngũ công nhân xếp dỡ cần được đào tạo bài bản về an toàn lao động và kỹ thuật móc cáp. Cảng cần thiết lập quy trình kiểm tra nhanh tình trạng kỹ thuật của phương tiện nâng hạ trước mỗi ca làm việc. Ngoài ra, việc kết nối cổng trao đổi dữ liệu điện tử EDI với cơ quan hải quan là bước đi then chốt. Sự phối hợp chặt chẽ này giúp thông quan hàng hóa ngay khi tàu vừa cập bến cảng. Những biện pháp cải tiến trên sẽ rút ngắn thời gian giải phóng tàu và hạ giá thành dịch vụ.

3.1. Hiện đại hóa thiết bị bốc dỡ và quy hoạch mặt bằng bãi

Đầu tư máy móc thiết bị mới đóng vai trò quyết định đến năng lực bốc dỡ tại cảng Lotus. Cảng cần trang bị thêm xe nâng hàng tải trọng lớn và cần cẩu chân đế hiện đại ven cầu tàu. Song song với đó, việc tái cơ cấu quy hoạch mặt bằng bãi chứa container và bãi hàng tổng hợp là rất cấp thiết. Mặt bằng kho bãi cần chia làn đường nội bộ rõ ràng để tránh va chạm và ùn tắc phương tiện. Lắp đặt hệ thống biển báo chỉ dẫn điện tử giúp lái xe chở hàng di chuyển đúng vị trí nhận hàng. Việc bảo dưỡng định kỳ các thiết bị nâng hạ ngăn ngừa tối đa rủi ro hư hỏng bất ngờ khi dỡ tàu.

3.2. Chuyển đổi số quản lý giao nhận và liên kết thủ tục

Chuyển đổi số là chìa khóa để tinh gọn thủ tục giao nhận hàng hóa tại cảng Lotus. Cảng cần triển khai ứng dụng quản lý hiện trường trên thiết bị cầm tay cho nhân viên kiểm đếm. Dữ liệu mã container và tình trạng niêm phong chì được cập nhật tức thì về máy chủ trung tâm. Lệnh giao hàng điện tử eDO giúp khách hàng làm thủ tục nhận hàng nhanh chóng qua mạng Internet. Cảng cần tích hợp cổng thông tin điện tử một cửa quốc gia với hệ thống khai báo hải quan. Sự kết nối này hạn chế tối đa việc sử dụng chứng từ giấy tờ truyền thống tại quầy dịch vụ. Nhờ đó, thời gian quay vòng phương tiện vận tải ra vào cảng được rút ngắn đáng kể.

IV. Kết luận tiếp nhận hàng nhập khẩu từ tàu biển tại cảng Lotus

Hoàn thiện tiếp nhận hàng nhập khẩu từ tàu biển giữ vai trò chiến lược đối với sự phát triển lâu dài của cảng Lotus. Việc nâng cao chất lượng dịch vụ xếp dỡ không chỉ tạo niềm tin với các hãng tàu quốc tế mà còn củng cố chuỗi cung ứng logistics khu vực kinh tế trọng điểm phía Nam. Thực tiễn áp dụng các giải pháp số hóa và quy chuẩn vận hành kho bãi mang lại hiệu quả rõ rệt. Năng suất dỡ hàng mạn tàu tăng trưởng đều đặn qua từng quý khai thác. Tình trạng tắc nghẽn cầu bến và thời gian chờ đợi của tàu hàng giảm thiểu đáng kể. Đội ngũ nhân sự cảng biển ngày càng nâng cao trình độ chuyên môn, làm chủ kỹ thuật và trang thiết bị hiện đại. Sự phối hợp nhịp nhàng giữa cảng Lotus với cơ quan hải quan tạo môi trường giao thương thông thoáng. Đây là tiền đề vững chắc giúp cảng bứt phá, mở rộng thị phần dịch vụ cảng biển trong kỷ nguyên thương mại toàn cầu hóa.

4.1. Khả năng ứng dụng thực tiễn của đề tài tại doanh nghiệp

Đề tài hoàn thiện quy trình tiếp nhận hàng nhập khẩu mang tính ứng dụng thực tiễn cao cho ban điều hành cảng Lotus. Những đề xuất cải tiến về phương án bố trí thiết bị cẩu bốc có thể áp dụng trực tiếp ngay vào ca sản xuất thường nhật. Giải pháp phân luồng bãi chứa giúp bộ phận giao nhận xử lý nhanh các tình huống ùn ứ hàng hóa vào mùa cao điểm xuất nhập khẩu. Mô hình phối hợp đa bên giữa cảng, hải quan và chủ hàng giúp giảm thiểu tranh chấp phát sinh do hư hỏng hàng hóa mạn tàu. Đây là tài liệu tham khảo giá trị cho các cảng biển cỡ trung tại khu vực Đông Nam Bộ.

4.2. Định hướng mở rộng nghiên cứu logistics chuỗi cung ứng

Nghiên cứu mở ra hướng đi mới trong việc tối ưu hóa chuỗi cung ứng vận tải đa phương thức kết nối với cảng Lotus. Các đề tài tiếp theo có thể đi sâu đánh giá việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào dự báo lịch trình tàu cập bến. Hệ thống tự động phân loại container bằng cảm biến quang học cũng là hướng nghiên cứu mang lại hiệu quả vượt trội. Bên cạnh đó, mô hình cảng xanh thân thiện môi trường cần được chú trọng khai thác nhằm giảm phát thải khí nhà kính từ các phương tiện cơ giới. Sự kết hợp giữa công nghệ hiện đại và tư duy quản lý tinh gọn sẽ thúc đẩy cảng Lotus phát triển bền vững.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế và phát triển thương mại toàn cầu, vận tải đường biển giữ vai trò chi phối thị trường xuất nhập khẩu khi đảm nhận phần lớn khối lượng hàng hóa lưu chuyển giữa các quốc gia. Tại Việt Nam, sự mở rộng quan hệ thương mại thông qua các hiệp định song phương và đa phương với các đối tác lớn như Hoa Kỳ, Nhật Bản, Ấn Độ và Liên minh Châu Âu (EU) đòi hỏi hệ thống dịch vụ hậu cần cảng biển phải vận hành liên tục và hiệu quả. Hoạt động tiếp nhận và giao nhận hàng hóa tại bến cảng là mắt xích quyết định tốc độ giải phóng tàu, tối ưu hóa năng lực kho bãi và giảm thiểu chi phí logistics cho doanh nghiệp.

Công ty Liên doanh Bông Sen (Cảng Lotus) là đơn vị liên doanh đầu tiên của Việt Nam trong lĩnh vực khai thác cảng biển quốc tế, được thành lập năm 1991 giữa các đối tác Việt Nam và hãng tàu Biển Đen (Ukraina). Trải qua hơn 30 năm hoạt động, cảng đã tích lũy bề dày kinh nghiệm trong việc tiếp nhận tàu biển, bốc dỡ, lưu kho bãi và giao nhận vận chuyển hàng hóa, đặc biệt là nhóm hàng sắt thép, thiết bị siêu trường siêu trọng và hàng bách hóa. Xuất phát từ thời gian thực tập thực tế tại doanh nghiệp, tác giả Nguyễn Hoàng Lộc đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp ngành Logistics & Quản lý Chuỗi cung ứng nhằm phân tích thực trạng và đưa ra giải pháp nâng cao hiệu quả chuỗi dịch vụ này.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài được xác định gồm ba nội dung chính:

1. Tóm lược quá trình hình thành, phát triển và cơ cấu tổ chức của Công ty Liên doanh Bông Sen - Cảng Lotus; hệ thống hóa quy trình giao nhận hàng nhập khẩu tổng quát và tìm hiểu chi tiết hoạt động tiếp nhận, quản trị khai thác kho bãi của phòng Giao nhận kho hàng.
2. Phân tích các ưu điểm và nhận diện những hạn chế, tồn đọng chủ yếu trong công tác giao nhận, bảo quản và khai thác kho bãi tại cảng.
3. Đề xuất hệ thống giải pháp và kiến nghị có tính khả thi nhằm hoàn thiện chất lượng công tác giao nhận hàng hóa, khắc phục các điểm nghẽn kỹ thuật và tối ưu hóa quy trình cung ứng dịch vụ của cảng.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động giao nhận đối với hàng hóa nhập khẩu từ tàu biển tại Công ty Liên doanh Bông Sen - Cảng Lotus.
• Phạm vi không gian: Khuôn viên hoạt động sản xuất kinh doanh của Cảng Lotus tại số 1A Nguyễn Văn Quỳ, phường Phú Thuận, Quận 7, TP. Hồ Chí Minh.
• Phạm vi thời gian và dữ liệu: Các số liệu tài chính, kết quả kinh doanh và số liệu sản lượng làm hàng của phòng Thương vụ và phòng Giao nhận kho hàng trong giai đoạn từ năm 2017 đến năm 2020; các quy trình nghiệp vụ thực tế ghi nhận tại phòng Giao nhận kho hàng đến tháng 4 năm 2022.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Cơ sở lý luận của khóa luận được xây dựng trên hệ thống khái niệm chuyên ngành hàng hải và văn bản quy phạm pháp luật hiện hành:

• Khái niệm và phân loại cảng biển: Tác giả trích dẫn Điều 73 và Điều 75 Bộ luật Hàng hải Việt Nam năm 2015 về định nghĩa cảng biển, kết cấu hạ tầng cảng và tiêu chuẩn phân loại cảng (cảng biển đặc biệt, loại I, loại II và loại III). Đồng thời, đề tài tổng hợp các góc nhìn học thuật quốc tế bao gồm định nghĩa của Nhóm làm việc về Cảng thuộc Ủy ban Cộng đồng Châu Âu (Port Working Group, 1975), quan điểm của Winkelmans (1991) về mối liên kết giữa trang thiết bị cảng với chuỗi sản xuất, và lý thuyết của Notteboom (2000) xác định cảng biển là trung tâm logistics và công nghiệp hàng hải tích hợp thông tin trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Khóa luận cũng phân tích 4 chức năng cốt lõi của cảng biển gồm: chức năng vận tải, chức năng thương mại, chức năng công nghiệp, và chức năng xây dựng thành phố - địa phương.
• Khung pháp lý điều chỉnh hoạt động giao nhận: Điều kiện kinh doanh chuẩn do Liên đoàn các Hiệp hội Giao nhận Quốc tế (FIATA) ban hành; Công ước Vienna năm 1980 về mua bán hàng hóa quốc tế (áp dụng chính thức tại Việt Nam từ ngày 01/01/2017); Luật Thương mại năm 2005; Luật Hải quan; và Quyết định số 2106/QĐ-GT ngày 28/03/1997 của Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải ban hành Thể lệ bốc dỡ, giao nhận và bảo quản hàng hóa tại cảng biển Việt Nam.
• Các nhân tố ảnh hưởng: Hệ thống hóa thành nhóm nhân tố khách quan (môi trường chính trị, thể chế pháp luật, hạ tầng giao thông vận tải kết nối, điều kiện thời tiết - môi trường tự nhiên, nhu cầu tiêu thụ nội địa) và nhóm nhân tố chủ quan nội tại doanh nghiệp (trình độ chuyên môn của nguồn nhân lực, năng lực tài chính và chất lượng cơ sở vật chất kỹ thuật).

Khóa luận kết hợp các phương pháp nghiên cứu sau:

• Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp: Trích xuất các báo cáo tài chính nội bộ, thống kê sản lượng thông qua cảng từ phòng Thương vụ, phòng Giao nhận kho hàng và phòng Logistics giai đoạn 2017 - 2020.
• Phương pháp so sánh: Phân tích, đối chiếu chuỗi số liệu kinh doanh qua từng năm nhằm đánh giá xu hướng biến động sản lượng và doanh thu của doanh nghiệp.
• Phương pháp quan sát thực địa và phỏng vấn chuyên gia: Trực tiếp theo dõi quy trình làm việc tại cầu tàu, kho bãi và phỏng vấn các vị trí quản lý, nhân viên điều độ, nhân viên giao nhận tại phòng Giao nhận kho hàng để thu thập dữ liệu về bất cập vận hành.
• Phương pháp phân tích - tổng hợp: Đối chiếu giữa quy định pháp lý, quy trình chuẩn với thực tế triển khai nghiệp vụ tại Cảng Lotus để rút ra các ưu điểm và hạn chế tồn đọng.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Khái quát quá trình thành lập và phát triển của công ty liên doanh Bông Sen - Cảng Lotus

Chương này trình bày lịch sử hình thành, năng lực hạ tầng và cơ cấu quản trị của doanh nghiệp. Cảng Lotus được thành lập ngày 31/8/1991, ban đầu gồm 4 bên góp vốn: Công ty Cổ phần Giao nhận Kho vận Ngoại thương (Vietrans), VOSA, Hãng tàu Biển Đen (Blasco - Ukraina) và Công ty Stevedoring Services of America (SSA - Hoa Kỳ). Ngày 06/06/1996, Thủ tướng Chính phủ Võ Văn Kiệt chấp thuận công bố thành lập Cảng biển Quốc tế Lotus. Qua các lần điều chỉnh giấy phép đầu tư vào năm 1999 (GPĐC số 237/GPĐC4 kéo dài thời hạn hoạt động lên 40 năm) và năm 2002 (GPĐC số 237/GPĐC5 khi SSA chuyển nhượng vốn, nâng tỷ lệ góp vốn của Vietrans lên 62%). Năm 2005, cảng hoàn thành dự án nâng cấp cầu cảng K17, K18 và lắp đặt 2 cẩu bờ Liebherr. Năm 2008, Hội đồng quản trị ban hành Quyết định số 28/QĐ-HĐQT góp 17,64 tỷ đồng (1,64 tỷ đồng tiền mặt và 16 tỷ đồng hiện vật gồm xe cẩu và 5 ha bãi container) thành lập Công ty Cổ phần Hàng hải Bông Sen. Năm 2017, doanh nghiệp bán đấu giá thành công 44% vốn điều lệ, thu về 17,504 tỷ đồng. Sau 30 năm hoạt động, cảng đã tiếp nhận trên 6.000 lượt tàu, thông qua hơn 20 triệu tấn hàng hóa.

Cơ sở hạ tầng và trang thiết bị hiện hữu của Cảng Lotus được ghi nhận chi tiết:

• Hệ thống cầu cảng: Chiều dài 300 m gồm 2 cầu tàu K17 và K18 tiếp nhận tàu trọng tải đến 50.000 DWT giảm tải (lượng giãn nước dưới 46.000 tấn, mớn nước dưới 11 m, chiều dài toàn bộ L = 215 m, chiều rộng B = 30,9 m, chiều cao H = 55 m); bến sà lan dài 100 m; cùng hợp đồng thuê lại cầu cảng K16 dài 222 m của Cảng Rau Quả, cho phép phục vụ đồng thời 4 tàu làm hàng.
• Hệ thống kho bãi: Tổng diện tích 150.000 m², gồm bãi container rộng 100.000 m²; bãi hàng tổng hợp 40.000 m² (tải trọng nền 2 tấn/m², chiều cao xếp hàng an toàn 4 m, cho phép xếp chồng tối đa 3 lớp với thép cuộn cán nóng Wire-rod, 1 lớp tôn cuộn, hàng kiện cao tối đa 10 m); và hệ thống kho hàng 10.000 m² (tải trọng nền 3 tấn/m², xếp tối đa 3 lớp thép Wire-rod, hàng kiện cao tối đa 6 - 8 m).

Danh mục thiết bị	Số lượng	Thông số kỹ thuật / Sức nâng
Cẩu nổi Yết Kiêu	01 chiếc	Sức nâng 230 tấn
Cẩu Liebherr	03 chiếc	Sức nâng 40 tấn, tầm với 30 m
Cẩu Gantry	02 chiếc	Sức nâng 40 tấn, tầm với 33 m
Cẩu RMGs	03 chiếc	Sức nâng 40 tấn
Xe chụp container	05 chiếc	Thiết bị chuyên dụng
Xe nâng các loại	Hơn 20 chiếc	Sức nâng từ 2 đến 40 tấn
Xe đầu kéo	25 chiếc	Vận chuyển nội bộ và đường bộ
Hệ thống cấp điện lạnh	200 phích cắm	Chuẩn phích cắm chữ T cho container lạnh
Trạm cân điện tử	01 trạm	Kiểm soát tải trọng xe
Trạm phát điện	02 trạm	Dự phòng nguồn điện hoạt động

Mô hình quản trị doanh nghiệp vận hành theo tiêu chuẩn ISO 9001-2008, gồm 10 phòng ban chức năng. Định hướng phát triển tương lai tập trung vào mục tiêu duy trì lợi nhuận trong bối cảnh thực hiện quy hoạch di dời các cảng trên sông Sài Gòn của Chính phủ, tinh gọn tài sản và chuẩn bị xúc tiến dự án Cụm cảng Lotus 2 quy mô 30 ha tại xã Phú Hữu, huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai (cách cảng hiện hữu 4 km).

Chương 2: Cơ sở lý luận về hoạt động tiếp nhận hàng hóa nhập khẩu từ tàu biển

Chương 2 tập trung phân tích nhiệm vụ pháp lý của các bên tham gia giao dịch và chuẩn hóa các bước thực hiện tiếp nhận hàng nhập khẩu qua hai phương thức:

1. Phương thức giao nhận hàng hóa trực tiếp tại cầu tàu (chủ hàng nhận thẳng, không qua lưu kho bãi cảng): Gồm 6 bước thực hiện. Chủ hàng phải gửi bộ chứng từ (giấy giới thiệu, ủy quyền, lệnh giao hàng D/O, sơ đồ hầm hàng, vận đơn B/L, giấy phép xe quá khổ quá tải) trước 24 giờ khi tàu đến phao hoa tiêu; điều động phương tiện vận tải đường bộ đồng bộ với năng suất dỡ hàng của tàu; tiến hành dỡ hàng và ký nhận các biên bản giám định hầm hàng, biên bản hàng hóa hư hỏng đổ vỡ (Cargo Outturn Report - COR), thư dự kháng (Letter of Reservation - LOR), bản kết toán nhận hàng với tàu (Report on Receipt of Cargo - ROROC) và biên bản kiểm nhận (Tally Report); sau đó thực hiện thủ tục hải quan kiểm hóa và chuyển hàng về kho riêng.

2. Phương thức giao nhận hàng hóa nhập khẩu lưu kho bãi tại cảng: Gồm 5 bước chuẩn hóa:

• Bước 1: Tiếp nhận hồ sơ tàu và hàng hóa (giấy báo tàu đến, bản lược khai hàng hóa Manifest, Cargo list, sơ đồ hầm hàng Stowage plan, điều kiện bốc dỡ Liner Out/Free Out).
• Bước 2: Lập kế hoạch cầu bến và phương án làm hàng căn cứ vào tình trạng thực tế bến bãi, lịch cập tàu, thông số mớn nước, thủy triều và thời tiết.
• Bước 3: Tổ chức kiểm tra hầm hàng, phân công công nhân, phương tiện dỡ hàng, kiểm đếm ghi nhận vào Tally Sheet, lập COR nếu có hư hỏng và chuyển hàng vào vị trí quy định tại kho bãi.
• Bước 4: Chuyển chứng từ dỡ hàng sang phòng Thương vụ để tính toán chi phí xếp dỡ, lưu bãi theo biểu cước quy định cho hãng tàu và chủ hàng.
• Bước 5: Kiểm tra chứng từ sở hữu, hóa đơn thanh toán phí, lệnh giao hàng D/O và tờ khai hải quan thông quan trước khi bàn giao hàng cho chủ hàng ra khỏi cổng cảng.

Chương 3: Thực trạng hoạt động giao nhận đối với hàng hóa nhập khẩu tại công ty liên doanh Bông Sen - Cảng Lotus

Chương này đánh giá sâu cơ cấu tổ chức phòng Giao nhận kho hàng, các nhóm đối tác và các quy trình giao nhận thực tế tại Cảng Lotus. Cơ cấu nhân sự phòng Giao nhận kho hàng phân bổ thành 3 bộ phận chuyên trách gồm: Tổ đầu cần (phụ trách kiểm đếm, giám sát tại cầu tàu, ký kết toán với tàu), Tổ kho hàng (quản lý phân bổ, bốc xếp trong kho) và Tổ bãi xe (quản lý kiểm nhận xe và hàng thiết bị từ tàu), dưới sự giám sát của Trưởng phòng và hỗ trợ của nhân viên thống kê tổng hợp. Cảng duy trì mối quan hệ dịch vụ với các hãng tàu quốc tế (Age Line, Seanet, Chun An, NYK, Toko Lines, Deryoung, Nam Vấn, Benline...) và phục vụ các nhóm khách hàng sản xuất tôn thép lớn (Tôn Đông Á, Thép Nam Kim, Hyosung, Seah, Perstima, Tập đoàn Hoa Sen, Hòa Phát) cùng các đơn vị xuất nhập khẩu thiết bị công trình (Lilama 18, Sinovitrans, Imeco, Idico, Tháp Kim, Tập đoàn Đại Dũng).

Quy trình giao nhận tổng thể tại Cảng Lotus được thiết kế gồm 13 bước chặt chẽ:

1. Thương lượng đưa tàu về làm hàng tại cảng.
2. Tiếp nhận hồ sơ tàu và hàng hóa trên tàu.
3. Phát hành thông báo tiếp nhận tàu.
4. Lập kế hoạch cầu bến.
5. Lập kế hoạch kho bãi tiếp nhận.
6. Tiến hành tiếp nhận hàng hóa tại mạn tàu.
7. Khai thác, điều hành công tác xếp dỡ theo ca.
8. Xác nhận khối lượng công việc với đại diện tàu và chủ hàng.
9. Tính chi phí làm hàng cho tàu và chủ hàng.
10. Thanh toán chi phí dịch vụ.
11. Bàn giao hàng hóa cho chủ hàng/người nhận.
12. Kiểm soát phương tiện, hàng hóa ra vào cổng cảng.
13. Theo dõi, đối chiếu và xử lý công nợ phát sinh.

Quy trình tác nghiệp chuyên môn của phòng Giao nhận kho hàng bao gồm 7 công đoạn: tiếp nhận kế hoạch làm hàng; kiểm tra tình trạng hầm hàng và niêm phong; tiến hành nhận hàng và kiểm kiện; đối chiếu quyết toán hàng hóa với tàu; nhập hàng vào hệ thống kho bãi; chuyển giao hàng hóa cho chủ hàng; và thực hiện lưu trữ hồ sơ, lập báo cáo thống kê hàng tồn.

Đánh giá thực trạng hoạt động: Bên cạnh việc duy trì năng lực tiếp nhận các lô hàng rời, tôn cuộn và hàng dự án siêu trường siêu trọng (như thiết bị điện gió Tuy Phong), tác giả chỉ ra nhiều hạn chế, bất cập về cơ sở vật chất qua khảo sát thực địa:

• Mặt bằng kho chung có hiện tượng nền bị ẩm ướt, không đảm bảo tiêu chuẩn tối ưu cho các mặt hàng nhạy cảm với độ ẩm.
• Bãi chứa hàng bách hóa xuất hiện tình trạng đọng nước cục bộ khi có mưa lớn, gây ảnh hưởng đến chất lượng lưu trữ sắt thép ngoài trời.
• Trang thiết bị cơ giới bộc lộ dấu hiệu xuống cấp: lốp xe nâng bị mòn vẹt và biến dạng quá mức an toàn cho phép, làm giảm hệ số an toàn lao động trong vận hành.
• Công tác phòng cháy chữa cháy chưa được kiểm soát chặt chẽ: tác giả ghi nhận bình chữa cháy tại khu vực bãi hàng đã hết hạn sử dụng (ảnh chụp ngày 14/5/2021) nhưng chưa được nạp sạc hoặc thay thế kịp thời.
• Thiết bị bốc xếp chưa được bảo quản tối ưu: cẩu Gantry nằm phơi trần tại bãi hàng bách hóa, chịu tác động trực tiếp của thời tiết gây hao mòn tự nhiên.
• Tuyến đường giao thông chuyên dụng kết nối dẫn vào cảng bị hư hỏng, xuống cấp trầm trọng, gây cản trở và làm chậm tốc độ lưu thông của xe đầu kéo ra vào cảng.

Chương 4: Giải pháp hoàn thiện hoạt động tiếp nhận hàng nhập khẩu từ tàu biển tại Cảng Lotus

Dựa trên bối cảnh phục hồi kinh tế sau dịch bệnh và chiến lược kinh doanh của cảng, tác giả đề xuất hai nhóm giải pháp:

Nhóm kiến nghị đối với cơ quan quản lý Nhà nước:

• Xây dựng cơ chế, lộ trình hỗ trợ cụ thể giúp các doanh nghiệp khai thác cảng tháo gỡ khó khăn phát sinh từ giai đoạn dịch COVID-19.
• Cải tạo, nâng cấp mạng lưới hạ tầng giao thông đường bộ quanh khu vực Quận 7 nhằm giải tỏa áp lực ùn tắc cho các phương tiện vận chuyển hàng hóa ra vào hệ thống cảng trên sông Sài Gòn.
• Tăng cường khả năng tiếp cận các nguồn vốn vay ưu đãi từ ngân sách và các ngân hàng thương mại để doanh nghiệp cảng biển có nguồn lực hiện đại hóa cơ sở vật chất kỹ thuật.
• Nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực logistics chuyên ngành cảng biển tại các cơ sở giáo dục đại học.

Nhóm giải pháp - kiến nghị đối với Công ty Liên doanh Bông Sen - Cảng Lotus:

• Cải tạo cơ sở hạ tầng bãi và nâng cấp phương tiện bốc dỡ: nghiên cứu giải pháp lắp đặt hệ thống cẩu trục chuyên dụng trong kho theo hình thức đã được Tập đoàn Hoa Sen áp dụng thành công để tối ưu hóa diện tích và tốc độ xếp dỡ tôn cuộn; tái quy hoạch tổng mặt bằng cảng.
• Cải tạo triệt để hệ thống thoát nước và nâng cấp nền bãi chứa hàng bách hóa nhằm xóa bỏ hiện tượng ngập úng, đọng nước, bảo vệ bề mặt kim loại của các lô thép cuộn, thép tấm lưu bãi.
• Chấn chỉnh công tác phòng cháy chữa cháy: thực hiện rà soát, kiểm định định kỳ và thay mới toàn bộ các bình chữa cháy hết hạn; bảo dưỡng định kỳ các cẩu bờ và cẩu Gantry để hạn chế rỉ sét do phơi trần ngoài trời.
• Đảm bảo tính liên tục và ổn định của phần mềm quản lý kho bãi; chuẩn hóa dữ liệu thống kê hàng tồn để giảm thiểu độ trễ thông tin giữa phòng Giao nhận kho hàng với các phòng ban liên quan.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đạt được những kết quả cụ thể:

• Thống kê toàn diện hệ thống thông số kỹ thuật hạ tầng của Cảng Lotus gồm 300 m cầu cảng tiếp nhận tàu 50.000 DWT giảm tải, 150.000 m² kho bãi cùng danh mục chi tiết 10 chủng loại thiết bị bốc dỡ chuyên dụng.
• Hệ thống hóa chi tiết quy trình nghiệp vụ tiếp nhận hàng nhập khẩu tại Cảng Lotus thông qua sơ đồ 13 bước cấp doanh nghiệp và 7 công đoạn cấp phòng ban tác nghiệp.
• Nhận diện chính xác 6 điểm nghẽn kỹ thuật và an toàn thực địa tại cảng (nền kho ẩm ướt, bãi bách hóa ứ đọng nước, lốp xe nâng mòn biến dạng, bình chữa cháy hết hạn, cẩu Gantry phơi sương gió và đường giao thông kết nối xuống cấp).

Đóng góp của nghiên cứu: Đề tài đã phản ánh bức tranh vận hành thực tế tại một cảng liên doanh quốc tế có tính chất đặc thù về hàng bách hóa và hàng sắt thép cán nóng. Tác giả tự nêu việc cung cấp tài liệu mô tả chi tiết quy trình giao nhận, kết hợp giữa cơ sở lý luận hàng hải với số liệu khảo sát hiện trường, tạo cơ sở cho việc áp dụng các cải tiến kỹ thuật hạ tầng và kho bãi tại doanh nghiệp.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận có những giới hạn nhất định:

• Dữ liệu sản lượng và tài chính chủ yếu phản ánh giai đoạn 2017 - 2020; các khảo sát hiện trường được thực hiện trong thời gian thực tập của tác giả (đến năm 2021 - 2022).
• Đề tài tập trung chuyên sâu vào phạm vi nghiệp vụ giao nhận hàng nhập khẩu và bảo quản kho bãi tại Cảng Lotus, chưa phân tích chuyên sâu về bài toán chi phí tài chính chi tiết của từng phương án đầu tư hoặc chuỗi logistics mở rộng bên ngoài phạm vi cảng.

Hướng nghiên cứu tiếp theo: Đánh giá hiệu quả kinh tế - kỹ thuật sau khi cảng hoàn thành các hạng mục cải tạo mặt bằng bãi bách hóa và triển khai hệ thống cẩu trục kho; mở rộng nghiên cứu sang mô hình vận hành liên kết giữa cảng Lotus hiện hữu với dự án Cụm cảng Lotus 2 quy mô 30 ha tại Nhơn Trạch, Đồng Nai.

Giá trị tham khảo

Báo cáo khóa luận có giá trị tham khảo thiết thực cho:

• Giảng viên và sinh viên các chuyên ngành Logistics, Quản lý Chuỗi cung ứng, Kinh tế Vận tải biển và Ngoại thương trong việc nghiên cứu học phần nghiệp vụ giao nhận vận tải quốc tế và khai thác cảng biển.
• Chuyên viên giao nhận, nhân viên điều độ kho bãi tại các doanh nghiệp cảng biển tổng hợp trong việc tham khảo biểu mẫu quy trình tác nghiệp, phương thức kiểm kiện hàng nhập khẩu (Tally Sheet, COR, LOR, ROROC) và quy trình xử lý hàng tôn cuộn, sắt thép chuyên dụng.
• Nội dung tham khảo đáng chú ý nhất là Bảng tổng hợp trang thiết bị cảng biển (Bảng 1.1) và bản mô tả chức năng nhiệm vụ chi tiết của từng vị trí trong phòng Giao nhận kho hàng.

Câu hỏi thường gặp

1. Cảng Lotus có nguồn gốc hình thành như thế nào và khả năng tiếp nhận tàu ra sao?
Cảng Lotus được thành lập ngày 31/8/1991, là liên doanh đầu tiên của Việt Nam trong lĩnh vực khai thác cảng biển quốc tế giữa các bên gồm Vietrans, VOSA, Hãng tàu Biển Đen (Blasco - Ukraina) và SSA (Hoa Kỳ). Cảng sở hữu hệ thống cầu tàu K17 và K18 dài 300 m, có khả năng tiếp nhận tàu trọng tải đến 50.000 DWT giảm tải (lượng giãn nước dưới 46.000 tấn, mớn nước dưới 11 m). Ngoài ra, cảng có bến sà lan 100 m và thuê lại cầu K16 dài 222 m của Cảng Rau Quả, cho phép phục vụ 4 tàu cùng lúc.

2. Hệ thống kho bãi của Cảng Lotus có quy mô diện tích và tiêu chuẩn kỹ thuật xếp dỡ như thế nào?
Tổng diện tích kho bãi của cảng là 150.000 m², bao gồm: bãi container rộng 100.000 m²; bãi hàng tổng hợp rộng 40.000 m² với tải trọng nền tối đa 2 tấn/m², chiều cao an toàn 4 m (xếp chồng tối đa 3 lớp thép Wire-rod, 1 lớp tôn cuộn, hàng kiện cao tối đa 10 m); và kho hàng kín rộng 10.000 m² với tải trọng nền tối đa 3 tấn/m² (xếp tối đa 3 lớp Wire-rod, hàng kiện cao tối đa 6 - 8 m).

3. Khóa luận ghi nhận Cảng Lotus sở hữu những trang thiết bị bốc xếp và vận chuyển chủ lực nào?
Trang thiết bị của cảng gồm: 01 cẩu nổi Yết Kiêu sức nâng 230 tấn; 03 cẩu bờ Liebherr sức nâng 40 tấn (tầm với 30 m); 02 cẩu Gantry sức nâng 40 tấn (tầm với 33 m); 03 cẩu RMGs sức nâng 40 tấn; 05 xe chụp container; hơn 20 xe nâng hàng sức nâng từ 2 đến 40 tấn; 25 xe đầu kéo; 01 trạm cân điện tử; 02 trạm phát điện và 200 phích cắm chữ T dành cho container lạnh.

4. Khảo sát thực địa của tác giả chỉ ra những khuyết tật kỹ thuật và vấn đề an toàn nào tại bãi cảng?
Các tồn tại thực tế bao gồm: nền kho hàng chung có hiện tượng ẩm ướt; bãi chứa hàng bách hóa bị đọng nước sau mưa; lốp xe nâng hàng mòn vẹt và biến dạng; bình chữa cháy khu vực bãi hàng hết hạn sử dụng (ảnh chụp ngày 14/5/2021); cẩu Gantry nằm phơi trần ngoài bãi không được che chắn bảo dưỡng; và đường dẫn vào cảng bị xuống cấp trầm trọng.

5. Định hướng mở rộng quy mô bến cảng của Cảng Lotus trong tương lai được thể hiện như thế nào?
Doanh nghiệp có kế hoạch phối hợp với các đối tác triển khai dự án Cụm cảng Lotus 2 tại xã Phú Hữu, huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai với quy mô diện tích 30 ha, nằm cách cảng Lotus hiện hữu 4 km về phía bên kia sông Sài Gòn.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Hoàng Lộc đã phản ánh toàn diện bức tranh vận hành tiếp nhận hàng hóa nhập khẩu tại Công ty Liên doanh Bông Sen - Cảng Lotus. Bằng phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa cơ sở lý luận hàng hải, tổng hợp số liệu thứ cấp và khảo sát thực địa trực quan, đề tài đã làm rõ cơ cấu trang thiết bị hạ tầng, chuẩn hóa quy trình giao nhận và nhận diện chính xác các hạn chế kỹ thuật tại bến bãi. Các giải pháp đề xuất về nâng cấp cơ sở vật chất, hệ thống thoát nước, an toàn phòng cháy và công nghệ kho bãi mang tính thực tế, đóng góp giá trị ứng dụng cho hoạt động khai thác hàng bách hóa và hàng dự án của cảng biển.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT QUÁ TRÌNH THÀNH LẬP VÀ PHAT TRIEN CUA CONG TY LIEN DOANH BONG SEN - CANG LOTUS 1. Tổng quan vé công ty liên doanh Bông Sen — Cang Lotus. Thông tin chung * _ Tên công ty: Công ty liên doanh Bông Sen * Tén giao dich: Cang Lotus Hinh 1. Logo céng ty lién doanh Béng Sen — Cang Lotus Nguén: Tu liệu cảng Lotus ° Địa chỉ: Số IA Nguyễn Văn Qùy, phường Phú Thuận, quận 7, TP.

Hồ Chí Minh «_ Số điện thoại: [phone] * Email: [e-mail] * Website: www.com * Masé thué: 0301240051 Tầm nhìn: Công ty liên doanh Bông Sen - Cảng Lotus đặt mục tiêu xảy dựng một hệ sinh thái tích hợp cảng và Logistics, phấn đấu trở thành công ty vận hành và khai thác cảng uy tín hàng đầu tại Việt Nam là địa chỉ đáng tin cậy của khách hàng về dịch vụ hậu cần cảng biển cũng như dịch vy logistics. Công ty hướng đẻn sự phát triển bền ‘Trane 4 vững, trong quá trình phát triển dịch vụ công ty luôn đặt trọng tâm đáp ứng tốt nhất công tác an toàn - chất lượng. Sứ mệnh của công ty liên doanh Bông Sen — Cảng Lotus: - Huy d6ng va sử dụng hiệu quả các nguồn lực tài chính từ các chủ thể trong nền kinh tế. - Tạo việc làm và thu nhập ổn định cho CBCNV va người lao động.

- Mang lai ngudn lợi nhuận ổn định ngày càng tăng cho quý cỗ đông. -_ Xây dựng mối quan hệ bình đẳng giữa công ty với CBCNV, đảm bảo sự hài hòa lợi ích cho quý cổ đông và người lao động. - Thúc đây lưu thông hàng hóa, tạo ra giá trị gia tăng cho đất nước thông qua chuỗi dịch vụ hậu cần cảng biển chuyên nghiệp vượt trội. -_ Chia sẻ trách nhiệm với môi trường, cộng đồng và xã hội.

Qua trình thành lập và phát triển Công ty liên doanh Bông Sen được thành lập vào ngày 31 tháng 8 năm 1991, gồm 4 thanh viên ban đầu là công ty cổ phần Giao nhận Kho vận Ngoại thương (Vietrans), Vosa và 2 thành viên nước ngoài là hãng tàu Biển Đen (Blasco, Ukraina) và công ty Stevendoring Service American (SSA, Hoa Ky). > Nim 1996 Ngày 6 tháng 6 năm 1996, được sự đồng ý của Thủ tướng Võ Văn Kiệt, Cục Hàng hải Việt Nam chính thức công bố thành lập cảng biển quốc tế Lotus. Đây là công ty liên doanh đầu tiên của Việt Nam với nước ngoài trong mảng khai thác cảng biển quốc tế. > Nam 1999 Ngày 07 tháng 08 năm 1999, theo giấy phép cấp bổ sung s6 237/GPDC4 tang thời gian hoạt động của xí nghiệp liên doanh Bông Sen 1a 40 nam ké tir ngay cap giay phép đầu tư.

‘Trang Š > Nam 2002 Ngày 03 tháng 06 năm 2002, theo giấy phép cấp bổ sung 237/GPDCS déi tén xí nghiệp liên doanh Bông Sen thành công ty liên doanh Bông Sen, đồng thời công ty Stevendoring Service American (SSA) chuyển nhượng phần vốn góp trong vốn pháp định cho công ty cỗ phần Giao nhận Kho vận Ngoại thương theo hợp đồng ký ngày 23 thang 01 nam 2002 và từ đây nâng tỷ trọng góp vốn của Vietrans từ 37% lên 62%. > Nam 2005 Ngày 26 tháng 04 năm 2005 cảng Lotus đã khánh thành công trình nâng cấp cơ sở hạ tầng cảng. Cụ thể cảng Lotus đã nâng cấp cau cang k17 va k18 tang khả năng tiếp nhận tàu 25.000 DWT, đầu tư lắp đặt mới 2 cẩu Liebherr với năng suất xếp dỡ lên đến 50 container/gi và các thiết bị chuyên dụng phục vụ công tác làm hàng container.