CHƯƠNG 1: PHÁT HIỆN VẤN ĐỀ CẦN GIẢI QUYẾT 1. Giới thiệu khái quát đặc điểm tự nhiên, hoạt động kinh tế xã hội và quản lý ngân sách của Ủy ban nhân dân Quận 6, TP.Hồ Chí Minh 1. Đặc điểm tự nhiên Quận 6 là một quận ven ngoại thành, nằm ở hướng Tây Nam Thành phố Hồ Chí Minh, bao gồm 14 phường, tổng diện tích tự nhiên là 7 km2, chiếm 0,34% tổng diện tích tự nhiên của toàn Thành phố, trong đó có 74 Khu phố và 1311 Tổ dân phố. Dân số tính đến năm 2018 của quận là 271.050 người, với mật độ bình quân là 38.721 người/km2.
Quận 6 là cửa ngõ phía Tây của Thành phố Hồ Chí Minh, có chợ đầu mối Bình Tây là trung tâm mua bán lớn, cho nên thế mạnh của quận 6 là thương mại và dịch vụ, trong đó chủ yếu là mua bán sản phẩm với các tỉnh ở miền Tây Nam Bộ. Đặc điểm kinh tế xã hội Đặc điểm kinh tế: Với các định hướng phát triển kinh tế đúng đắn, triển khai thực hiện các giải pháp phù hợp, Quận 6 đã phát huy được nội lực và thu hút được nhiều vốn đầu tư trong và ngoài nước cho công cuộc phát triển kinh tế - xã hội. Ngoài ra, Quận 6 cũng đã đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng “thương mại - dịch vụ - công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp”, cùng thực hiện đề án “Các giải pháp phát huy nội lực, thu hút đầu tư, chuyển dịch kinh tế”, phát triển vững chắc các ngành công nghiệp thực phẩm, cao su - nhựa, cơ khí, chế tạo máy, dệt may. với tốc độ tăng đều bình quân hàng năm.
Cùng với đó là việc quy hoạch mạng lưới chợ - siêu thị - trung tâm thương mại tiếp tục thu hút đầu tư phát triển. Đặc điểm xã hội: • Về hệ thống cơ sở hạ tầng: Đang được đầu tư mạnh ở các hạng mục công trình trường học, bệnh viện và các trụ sở cơ quan hành chính. 6 • Về lao động: Quận 6 có mật độ dân số trong độ tuổi lao động tăng nhanh cùng với tốc độ tăng của dân số, số người có việc độ tuổi lao động chiếm 70%, và 30% còn lại đang đi học, chưa kiếm được việc và một số trường hợp khác. • Về giáo dục đào tạo: Quận 6 có hệ thống giáo dục gồm hệ mầm non, hệ cơ sở phổ thông, hệ bổ túc văn hóa và dạy nghề.
Công tác chống mù chữ và phổ cập giáo dục ở các cấp bậc được nâng cao hiệu quả hơn. • Về văn hóa: Các lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, thông tin truyền thông luôn được phổ cập nâng cao định hướng cơ sở nhằm phục vụ chính trị của quận và đáp ứng được nhu cầu của người dân. • Về y tế: Công tác khám chửa bệnh tại các bệnh viện và trung tâm y tế dự phòng luôn luôn được nâng. Công tác truyền thông dân số, kế hoạch hóa gia đình và chăm sóc sức khỏe sinh sản luôn được quan tâm đề cao thực hiện.
• Các chính sách xã hội cũng như chăm lo đời sống cho dân nghèo, trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, gia đình có công cách mạng luôn được quan tâm đặc biệt. An ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội luôn được nâng cao và ổn định. Sơ đồ tổ chức của Ủy ban nhân dân Quận 6 Hình 1.1 Sơ đồ tổ chức của Ủy ban nhân dân Quận 6, TP. Hồ Chí Minh 7 1.
Chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của Phòng Tài Chính – Kế Hoạch Ủy ban nhân dân Quận 6 Phòng Tài chính - Kế hoạch quận 6 với sơ đồ tổ chức Trưởng phòng là bà Lê Thị Thủy cùng với 20 cán bộ công nhân viên chức. Phòng có chức năng cụ thể là tham mưu giúp Ủy ban nhân dân quận 6 trong công tác quản lý nhà nước ở các lĩnh vực: tài chính, kế hoạch và đầu tư theo quy định của pháp luật. Nhiệm vụ và quyền hạn của phòng Tài chính – Kế hoạch Quận 6 về lĩnh vực tài chính ngân sách nhà nước: - Hướng dẫn các cơ quan, đơn vị dự toán thuộc Quận 6, Ủy ban nhân dân phường xây dựng được dự toán ngân sách hàng năm, trình cho Ủy ban nhân dân Quận 6 dự toán ngân sách theo hướng dẫn và quy định. - Lập dự toán thu NSNN các khoản thu được phân cấp quản lý, dự toán chi NSNN và tổng hợp dự toán ngân sách phường thuộc quận 6, đề ra các phương án phân bổ ngân sách để trình cho Ủy ban nhân dân Quận 6.
- Thẩm định và kiểm tra quyết toán thu, chi ngân sách phường; xét duyệt quyết toán đơn vị được hỗ trợ ngân sách; lập quyết toán thu, chi ngân sách Quận 6; lập báo cáo quyết toán thu NSNN trên địa bàn và quyết toán thu, chi ngân sách Quận 6 báo cáo UBND Quận 6 trình cơ quan có thẩm quyền phê chuẩn. Tổ chức bộ máy quản lý ngân sách Quận 6 ỦY BAN NHÂN DÂN QUẬN 6 CHI CỤC THUẾ PHÒNG TÀI CHÍNH KHO BẠC NHÀ QUẬN 6 KẾ HOẠCH QUẬN 6 NƯỚC QUẬN 6 Sơ đồ 1.2 Tổ chức bộ máy quản lý ngân sách Quận 6 8 Trong đó: • Chi cục thuế Quận 6 là tổ chức trực thuộc Cục thuế, chức năng là tổ chức và thực hiện quản lý thuế, phí, lệ phí và các khoản thu khác của ngân sách nhà nước thuộc ngành thuế tại địa bàn theo quy định pháp luật. Chi cục thuế Quận 6 thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm theo quy định của Luật Quản lý thuế và các quy định pháp luật có liên quan khác. Chi cục thuế Quận 6 bao gồm chi cục trưởng và các chi cục phó, bộ máy hoạt động gồm các đội nghiệp vụ trong công tác quản lý thuế.
(theo Tổng Cục Thuế, 2010) • Phòng Tài chính Kế hoạch Quận 6 là một cơ quan chuyên môn trực thuộc Ủy ban nhân dân Quận 6, dưới sự chỉ đạo hoạt động của Ủy ban nhân dân quận và được chỉ đạo, hướng dẫn và kiểm tra về chuyên môn, nghiệp vụ từ Sở Tài Chính, Sở Kế Hoạch Đầu Tư của Thành phố Hồ Chí Minh. Phòng Tài chính Kế hoạch giúp Ủy ban nhân dân Quận 6 tham mưu thực hiện quản lý nhà nước thuộc lĩnh vực tài chính và kế hoạch đầu tư theo quy định của pháp luật. Phòng Tài chính Kế hoạch Quận 6 có Trưởng phòng và các phó Trưởng phòng cùng cán bộ công nhân viên chức. Trưởng phòng Tài chính Kế hoạch chịu trách nhiệm trước Ủy ban nhân dân, Chủ tịch Ủy ban nhân dân Quận và trước pháp luật về việc thực hiện các chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn được giao của phòng.
Phòng Tài chính Kế hoạch bao gồm các bộ phận nghiệp vụ quản lý từng lĩnh vực theo chức năng của phòng. (theo UBND TP.Hồ Chí Minh, 2018) • Kho bạc nhà nước Quận 6 là một tổ chức trực thuộc Kho bạc Nhà nước Thành phố Hồ Chí Minh với chức năng và nghĩa vụ thực hiện nhiệm vụ Kho bạc Nhà nước trên địa bàn Quận 6 theo đúng quy định của pháp luật. Kho bạc nhà nước Quận 6 được Ủy ban nhân dân Quận 6 chỉ đạo, kiểm tra, giám sát cùng với việc tạo điều kiện để có thể thực hiện được tốt nhiệm vụ và quyền hạn của mình. Kho bạc nhà nước Quận 6 có giám đốc và các phó giám đốc, giám đốc kho bạc nhà nước quận 6 chịu trách nhiệm toàn diện trước giám đốc kho bạc nhà nước TP.
Hồ Chí Minh về thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn; quản lý tiền, tài sản, hồ sơ, tài liệu, cán bộ, công chức, lao động của đơn vị. Bối cảnh tình hình kiểm soát thu, chi ngân sách nhà nước cấp quận của UBND Quận 6, TP. Hồ Chí Minh 1. Quy trình kiểm soát thực hiện thu, chi ngân sách nhà nước cấp quận của UBND Quận 6, TP.
Hồ Chí Minh 1. Quy trình kiểm soát thực hiện thu ngân sách - Đối với kiểm soát thực hiện thu thuế trên địa bàn quận: Lập dự toán thu thuế: căn cứ vào tình hình phát triển kinh tế xã hội, các chính sách, chế độ về thuế, tình hình thực hiện dự toán các năm liền kề, Chi cục thuế sẽ xây dựng dự toán thuế cùng với các đơn vị sử dụng ngân sách, UBND các phường lập dự toán thu gửi UBND quận tổng hợp, sau đó trình cho UBND Thành phố quyết định giao chỉ tiêu. Chấp hành dự toán thuế: triển khai thực hiện từ đầu năm cùng với các biện pháp kiểm soát nợ thuế. Kế toán và quyết toán thuế: số liệu thu thuế hàng năm được đối chiếu giữa Chi cục thuế và Kho bạc nhà nước quận đồng thời Chi cục thuế và Kho bạc sẽ gửi số liệu quyết toán thuế về phòng Tài chính Kế hoạch để tổng hợp chung trong quyết toán ngân sách.
- Đối với kiểm soát thực hiện thu phí, lệ phí trên địa bàn quận: Với các khoản thu phí, lệ phí thuộc thẩm quyền quyết định của cấp trên về mức thu, nộp, để lại được quận thực hiện kiểm soát theo các văn bản hướng dẫn về mức thu, nộp, để lại cho các cơ quan thu phí, lệ phí. Với các khoản thu phí, lệ phí được UBND TP. Hồ Chí Minh phân cấp thẩm quyền cho UBND quận quyết định, quận sẽ căn cứ thực tiễn của địa phương để ấn định mức thu phí, lệ phí cũng như tỷ lệ thu, nộp, để lại cho phù hợp. Các đơn vị được thu phí, lệ phí thực hiện tờ khai phí, lệ phí gửi cơ quan thuế và được cơ quan thuế kiểm tra số tiền thu, nộp ngân sách.
Quy trình kiểm soát thực hiện chi ngân sách - Đối với thực hiện chi đầu tư phát triển, kiểm soát qua các bước: + Lập kế hoạch vốn đầu tư xây dựng cơ bản + Phân bổ, kiểm tra và thông báo kế hoạch + Điều chỉnh kế hoạch thanh toán vốn đầu tư trong năm + Cấp phát vốn đầu tư + Quyết toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản + Thẩm tra quyết toán vốn đầu tư hoàn thành - Đối với kiểm soát thực hiện chi thường xuyên: Lập dự toán chi thường xuyên: căn cứ vào tình hình phát triển kinh tế xã hội và nguồn thu dự kiến, cũng như phân tích tình hình chi các năm liền kề, UBND quận lập dự toán chi thường xuyên, đảm bảo cân đối trong nguồn thu và đáp ứng các nhu cầu chi.