Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Sau giai đoạn chịu tác động của dịch bệnh Covid-19, Việt Nam chính thức mở cửa du lịch trở lại từ ngày 15/03/2022. Sự phục hồi của lượng khách du lịch quốc tế và nội địa đặt ra áp lực lớn đối với các cơ sở lưu trú cao cấp tại Hà Nội trong việc tái thiết lập và củng cố đội ngũ nhân sự chất lượng cao. Khách sạn Capella Hà Nội—một khách sạn boutique 5 sao vận hành theo định hướng tiêu chuẩn Forbes—chú trọng phát triển dịch vụ ẩm thực (F&B) ngang hàng, thậm chí đặt ưu tiên cao hơn dịch vụ lưu trú. Tuy nhiên, thị trường lao động chuyên môn về bánh và món tráng miệng tại Việt Nam đối mặt với sự khan hiếm do xu hướng nhân sự chuyển sang kinh doanh cá nhân thay vì làm việc tại các doanh nghiệp khách sạn lớn.

Tại bộ phận bếp bánh của khách sạn Capella Hà Nội, sự gia tăng khối lượng sản phẩm cùng tiêu chuẩn phục vụ khắt khe đã bộc lộ những bất cập về quản trị nguồn nhân lực: thiếu hụt số lượng nhân viên so với biên chế định mức, lực lượng nhân viên cũ nghỉ việc, nhân viên mới có thời gian gắn bó ngắn (dưới một năm), cơ cấu tay nghề chưa đồng đều và áp lực công việc gia tăng. Xuất phát từ bối cảnh đó, chuyên đề thực tập tốt nghiệp "Hoàn thiện công tác quản trị nhân sự của bộ phận bếp bánh khách sạn Capella Hà Nội" được thực hiện nhằm giải quyết các yêu cầu thực tiễn của cơ sở.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu:

  1. Hệ thống hóa thông tin tổng quan về cơ sở thực tập, năng lực hoạt động kinh doanh và quá trình trải nghiệm thực tế tại khách sạn Capella Hà Nội.
  2. Phân tích, đánh giá thực trạng công tác quản trị nhân sự tại bộ phận bếp bánh thông qua khảo sát thực địa và phỏng vấn nhân viên.
  3. Nhận diện các nguyên nhân, hạn chế và hệ quả của những tồn đọng trong công tác quản trị nhân sự.
  4. Đề xuất hệ thống giải pháp hoàn thiện công tác quản trị nhân sự tại bộ phận bếp bánh đến năm 2028.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

  • Đối tượng nghiên cứu: Quy trình và hoạt động quản trị nhân sự của bộ phận bếp bánh tại khách sạn Capella Hà Nội.
  • Phạm vi không gian: Bộ phận bếp bánh trực thuộc khối ẩm thực (F&B) của khách sạn Capella Hà Nội (số 11 Lê Phụng Hiểu, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội).
  • Phạm vi thời gian: Quá trình thực tập thực địa từ tháng 12/2022 đến tháng 03/2023; số liệu thứ cấp thu thập trong giai đoạn 2020–2022; các giải pháp đề xuất định hướng ứng dụng đến năm 2028.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Nghiên cứu vận dụng các lý thuyết quản trị du lịch - khách sạn, quản trị nhân lực và các tiêu chuẩn kiểm soát chất lượng quốc tế bao gồm:

  • Lý thuyết nhu cầu của Maslow (1943): Giải thích sự gắn kết giữa nhu cầu thiết yếu về ăn uống, lưu trú với việc mở rộng dịch vụ ẩm thực tại khách sạn.
  • Phân loại kinh tế xã hội SEC (Social Economic Class): Xác định nhóm khách hàng mục tiêu của khách sạn thuộc tầng lớp A với mức thu nhập từ 15.000.000 VNĐ trở lên.
  • Tiêu chuẩn chất lượng LQA (Leading Quality Assurance) và tiêu chuẩn Forbes Travel Guide: Hệ thống tiêu chuẩn quốc tế áp dụng để đánh giá chất lượng sản phẩm, dịch vụ và làm khung chuẩn đào tạo kỹ năng cho nhân viên khách sạn cao cấp.
  • Tài liệu đào tạo nội bộ: Sổ tay chứng chỉ đào tạo (TCM - Training Certification Manual) và triết lý văn hóa dịch vụ 5 trụ cột của Capella Hotel Group.

Phương pháp nghiên cứu thực hiện:

  • Phương pháp tổng hợp và phân tích dữ liệu thứ cấp: Thu thập và xử lý các báo cáo từ phòng Nhân sự, phòng Tài chính - Kế toán, báo cáo vận hành của Tổng Bếp trưởng về kết quả kinh doanh 2021–2022, cơ cấu tổ chức, quy trình tuyển dụng và dữ liệu định mức lao động.
  • Phương pháp nghiên cứu thực địa: Quan sát và tham gia trực tiếp vào quy trình làm việc, chuẩn bị sản phẩm và phục vụ tại các nhà hàng thuộc khách sạn Capella Hà Nội trong 3 tháng thực tập (19/12/2022 – 26/03/2023).
  • Phương pháp phỏng vấn nhóm: Xây dựng bảng hỏi gồm 10 câu hỏi bán cấu trúc và tiến hành phỏng vấn nhóm từ ngày 02/01/2023 đến 08/01/2023 với 7 nhân sự và cấp quản lý trực thuộc bộ phận bếp bánh nhằm thu thập dữ liệu định tính về áp lực công việc, ca kíp, sự giám sát và đào tạo.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Giới thiệu về cơ sở thực tập và mô tả quá trình thực tập

Chương 1 khái quát về khách sạn Capella Hà Nội—khách sạn boutique 5 sao thuộc sở hữu của Tập đoàn Sun Group (Sun Hospitality Group) và vận hành bởi Capella Hotel Group (CHG). Khách sạn gồm 47 phòng nghỉ sang trọng mang phong cách kiến trúc Nhà Hát Lớn Hà Nội thập niên 1920 do kiến trúc sư Bill Bensley thiết kế. Khách sạn có các dịch vụ chính gồm: 3 nhà hàng (Backstage, Koki, The Hudson’s Room), 1 lounge (Diva’s Lounge), khu trị liệu Auriga Spa và hồ bơi La Grotta tại tầng B3; khách sạn không phát triển mảng hội nghị MICE.

Bộ máy tổ chức của Capella Hà Nội vận hành theo cơ cấu trực tuyến - chức năng, đứng đầu là Tổng Giám đốc Dennis Laubenstein (bổ nhiệm từ tháng 01/2023) và Giám đốc Vận hành Jakob Hirschmann.

Chỉ tiêu tài chính & hiệu quả Năm 2021 (VNĐ) Năm 2022 (VNĐ) Tốc độ thay đổi / Tỷ trọng
Tổng vốn kinh doanh 345.030.295.700 264.519.176.075 Giảm 23,33%
- Vốn cố định 307.016.792.500 203.619.337.075 Chiếm 75,75% tổng vốn
- Vốn lưu động 38.013.503.200 60.899.839.000 Tăng trưởng 60,20%
Tổng doanh thu 14.281.764.769 132.483.350.691 Tăng 827,65%
- Doanh thu Dịch vụ ăn uống (F&B) 9.600.222.070 80.590.284.148 Chiếm 67,22% (2021) và 60,83% (2022)
- Doanh thu Lưu trú 4.066.117.790 45.360.865.634 Chiếm 28,53% (2021) và 34,24% (2022)
- Doanh thu Dịch vụ khác 621.542.909 6.532.200.909 Chiếm 4,25% (2021) và 4,93% (2022)
Tổng chi phí 76.863.022.788 155.231.864.352 Tăng 101,96%
- Tỷ trọng chi phí quản lý 55.982.911.608 (72,83%) 96.243.755.898 (62,00%) Chi phí quản lý chiếm tỷ trọng chi phối
Hiệu quả kinh doanh (Doanh thu / Chi phí) 0,19 (18,58%) 0,85 (85,35%) Vẫn ở mức âm lợi nhuận do giai đoạn đầu

Về nhân lực toàn khách sạn (tính đến tháng 03/2023), tổng số nhân viên chính thức là 222 người (122 nam - 54,95%; 100 nữ - 45,05%), bên cạnh 45 thực tập sinh và nhân viên thời vụ (bộ phận F&B tiếp nhận 22 người, chiếm 48,8%). Bộ phận Bếp có 53 nhân sự chính thức (41 nam - 77,36%; 12 nữ - 22,64%).

Quá trình thực tập diễn ra qua 15 tuần tại bộ phận bếp bánh (đặt tại tầng B4):

  • Tuần 1 (19/12 – 21/12/2022): Ký hợp đồng và tham gia khóa học định hướng (Orientation) 2 ngày về văn hóa doanh nghiệp, giá trị cốt lõi và quy định an toàn lao động, an toàn thực phẩm.
  • Tuần 1 – Tuần 2 (22/12 – 31/12/2022): Học quy trình vận hành bếp bánh, phối hợp phục vụ xe bánh Giáng sinh tại Diva’s Lounge và sản xuất bánh quà tặng Hamper.
  • Tuần 3 – Tuần 13 (02/01 – 12/03/2023): Vận hành sản xuất phục vụ xe bánh Tết Nguyên Đán, tiệc trà chiều Valentine, sự kiện ngày 08/03 và hỗ trợ thay đổi thực đơn à la carte mới trong tháng 3.
  • Tuần 14 – Tuần 15 (13/03 – 26/03/2023): Nâng cao kỹ năng bậc Commis và hoàn tất thủ tục kết thúc thực tập.

Chương 2: Thực trạng về công tác quản trị nhân sự tại bếp bánh khách sạn Capella Hà Nội

Chương 2 đi sâu phân tích dữ liệu khảo sát và các khâu trong quy trình quản trị nhân lực của bộ phận bếp bánh:

Tiêu chí cơ cấu nhân sự bếp bánh Năm 2021 Năm 2022 Tháng 03/2023
Tổng số lao động 4 người (100%) 9 người (100%) 7 người (100%)
- Giới tính Nam 3 người (75,0%) 6 người (66,7%) 5 người (71,4%)
- Giới tính Nữ 1 người (25,0%) 3 người (33,3%) 2 người (28,6%)
- Độ tuổi 22 – dưới 27 0 người (0,0%) 3 người (33,3%) 3 người (42,9%)
- Độ tuổi 27 – dưới 35 3 người (75,0%) 5 người (55,5%) 3 người (42,9%)
- Độ tuổi trên 35 1 người (25,0%) 1 người (11,2%) 1 người (14,2%)
- Chuyên môn Bánh ngọt 1 người (25,0%) 5 người (55,6%) 3 người (42,8%)
- Chuyên môn Bánh mì 1 người (25,0%) 2 người (22,2%) 2 người (28,6%)
- Chuyên môn Bánh mì & Bánh ngọt 2 người (50,0%) 2 người (22,2%) 2 người (28,6%)

Thực trạng từng khâu quản trị nhân sự tại bộ phận bếp bánh:

  1. Kế hoạch nhân lực: Định mức biên chế chuẩn của bếp bánh là 10 người (1 Bếp trưởng, 1 Bếp phó, 2 nhân viên phụ trách Backstage & Diva's Lounge, 2 Koki, 2 The Hudson's Room, 2 nhân viên ca đêm làm bánh mì). Thực tế tháng 03/2023 chỉ có 7 nhân viên do 2 nhân sự cấp Tổ trưởng bếp (Chef de Partie) nghỉ việc vào tháng 5/2022 và tháng 9/2022 chưa được thay thế. Trong khi đó, danh mục sản phẩm bánh tăng từ 85 loại (năm 2021) lên 150 loại (tháng 02/2023, tăng 76,47%). Sản phẩm bánh mì chiếm 30,7% khối lượng nhưng bộ phận chỉ có 2 người có tay nghề bánh mì, khiến nhân viên ca đêm phải làm việc đơn độc và liên tục.
  2. Tuyển mộ và tuyển chọn: Nguồn tuyển mộ thông qua mạng xã hội ("Career at Capella Hanoi", nhóm "Việc làm & Thực tập Ngành Du Lịch Khách sạn - THC") và giới thiệu nội bộ (chiếm 4 trường hợp). Quy trình tuyển chọn gồm 4 vòng phỏng vấn (Bếp trưởng Bếp bánh -> Tổng Bếp trưởng -> Phòng Nhân sự -> Tổng Giám đốc), sau đó thử việc 1 tháng kết hợp bài kiểm tra kiến thức. Quy trình nhiều tầng nấc kéo dài thời gian tuyển chọn khiến khách sạn dễ mất ứng viên tiềm năng.
  3. Phân công công việc: Định mức cần 8 nhân viên/ngày chia làm 3 ca, nhưng thực tế chỉ bố trí được 6 nhân viên/ngày (ca sáng: 2 người; ca chiều: 3 người; ca đêm: 1 người). Nhân viên phải đảm nhiệm sản xuất bánh cho tất cả các nhà hàng thay vì chuyên trách, làm phát sinh làm việc ngoài giờ (overtime) và tồn đọng ngày nghỉ phép.
  4. Công tác giám sát: Bộ phận chịu sự quản lý trực tiếp của Bếp trưởng Bếp bánh Lương Mạnh Hùng, Tổng Bếp trưởng Marcus Benjamin Franklin và Tổng Giám đốc Dennis Laubenstein. Quy trình phê duyệt thực đơn tiệc gấp (đôi khi thay đổi trước 24 giờ), chính sách cắt giảm triệt để nguyên liệu đầu vào và thiếu kênh phản hồi đa chiều đã gây ra sự căng thẳng giữa các cấp quản lý và áp lực tâm lý cho nhân viên.
  5. Đào tạo và phát triển: Khách sạn duy trì đào tạo chung hàng ngày lúc 14:00 (chuẩn LQA, Forbes, đặc sản Hà Nội, PCCC), kiểm tra sổ tay TCM. Tuy nhiên, hoạt động đào tạo kỹ thuật chuyên sâu ngành bánh gần như không được tổ chức chính thức mà chủ yếu dựa vào việc tự học và trao đổi kinh nghiệm thực tế.

Hệ quả của các tồn đọng trên là bầu không khí làm việc căng thẳng, gia tăng tỷ lệ nghỉ việc, năng suất lao động và mức độ gắn kết của nhân sự giảm sút.


Chương 3: Các giải pháp giúp hoàn thiện công tác quản trị nhân sự của bộ phận bếp bánh tại khách sạn Capella Hà Nội

Trên cơ sở định hướng phát triển của khách sạn đến năm 2028, tác giả đề xuất 4 nhóm giải pháp cụ thể:

  1. Giải pháp lập kế hoạch nhân lực, tuyển mộ và tuyển chọn:
    • Hoàn thiện định mức biên chế đủ 10 nhân sự theo tiêu chuẩn, ưu tiên tuyển dụng 2 vị trí chuyên môn bánh mì và kiện toàn các vị trí Tổ trưởng bếp còn khuyết.
    • Tối ưu hóa quy trình tuyển dụng: Rút gọn các vòng phỏng vấn trùng lặp, tích hợp phỏng vấn chuyên môn giữa Bếp trưởng Bếp bánh và Tổng Bếp trưởng trong một buổi duy nhất nhằm giảm thời gian chờ đợi của ứng viên.
    • Đa dạng hóa kênh tuyển mộ: Hợp tác với các cơ sở đào tạo nghề bếp, trường cao đẳng, đại học chuyên ngành và tăng mức thưởng khuyến khích nhân viên nội bộ giới thiệu ứng viên đạt chuẩn.
  2. Giải pháp phân công công việc:
    • Tái cơ cấu lịch phân ca dựa trên khung 8 người/ngày; phân chia ranh giới rõ ràng giữa khâu chuẩn bị nguyên liệu ban ngày và khâu sản xuất nướng bánh mì ca đêm.
    • Xây dựng cơ chế luân chuyển ca đêm định kỳ giữa các nhân sự có chuyên môn kép nhằm giảm tải áp lực sức khỏe cho nhân viên làm ca đêm liên tục.
    • Giảm thiểu tình trạng làm ngoài giờ kéo dài và lập kế hoạch giải phóng ngày nghỉ phép tồn đọng cho nhân viên.
  3. Giải pháp giám sát và quản lý nhân sự:
    • Cải thiện cơ chế giao tiếp và phản hồi giữa Bếp trưởng Bếp bánh và Tổng Bếp trưởng; thiết lập quy trình kiểm duyệt thực đơn mới có khoảng đệm thời gian hợp lý (tối thiểu 3–4 tuần thay vì 2 tuần hoặc 24 giờ).
    • Minh bạch hóa định mức kiểm soát chi phí nguyên liệu, tránh tình trạng cắt giảm đột ngột gây ảnh hưởng đến chất lượng thẩm mỹ và hương vị bánh theo tiêu chuẩn LQA/Forbes.
    • Xây dựng hòm thư góp ý và các buổi họp nội bộ định kỳ hàng tuần để lắng nghe tâm tư của nhân viên bếp.
  4. Giải pháp đào tạo và phát triển:
    • Xây dựng chương trình đào tạo nghiệp vụ làm bánh chuyên sâu định kỳ hàng quý, mời các chuyên gia bánh ngọt quốc tế hoặc bếp trưởng trong tập đoàn CHG về hướng dẫn kỹ thuật mới.
    • Cải tiến công cụ theo dõi đào tạo: Thay thế việc quản lý thủ công qua nhóm Zalo bằng biểu mẫu theo dõi kỹ năng số hóa, gắn kết kết quả kiểm tra TCM với chế độ tăng lương và thăng tiến nghề nghiệp.

Kết quả và đóng góp

Nghiên cứu mang lại các kết quả thực tế và đóng góp cụ thể:

  • Kết quả thực chứng: Phản ánh bức tranh nhân sự bếp bánh tại Capella Hà Nội giai đoạn 2021–2023 với số liệu chi tiết: quy mô nhân sự giảm từ 9 người (2022) xuống 7 người (tháng 03/2023), tỷ lệ nam giới chiếm 71,4%, độ tuổi trẻ dưới 27 chiếm 42,9%, trong khi số lượng sản phẩm bánh tăng từ 85 lên 150 loại (tăng 76,47%).
  • Làm rõ các điểm nghẽn quản trị: Xác định các nút thắt chính gồm: thiếu hụt nhân sự ca đêm chuyên trách bánh mì, quy trình phỏng vấn 4 vòng làm chậm tiến độ tuyển mộ, áp lực đổi mới thực đơn tiệc trong 24 giờ và sự thiếu hụt các chương trình đào tạo chuyên môn sâu.
  • Đóng góp ứng dụng: Hệ thống 4 nhóm giải pháp bám sát thực tế vận hành bếp khách sạn boutique 5 sao, cung cấp các căn cứ điều chỉnh định mức ca kíp, quy trình tuyển dụng và chương trình nâng cao tay nghề có tính khả thi đến năm 2028.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

  • Hạn chế: Nghiên cứu được thực hiện tại một bộ phận chuyên biệt (bếp bánh) của một khách sạn boutique quy mô nhỏ (47 phòng) trong khung thời gian 3 tháng thực tập; dữ liệu phỏng vấn nhóm giới hạn ở 7 nhân sự trực tiếp, chưa mở rộng so sánh với các bộ phận bếp khác trong cùng khối F&B.
  • Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng khảo sát công tác quản trị nhân lực trên toàn bộ khối bếp (Culinary) và khối nhà hàng tại Capella Hà Nội; nghiên cứu định lượng về mối quan hệ giữa mức độ thỏa mãn công việc của đầu bếp và tỷ lệ giữ chân nhân tài tại các khách sạn 5 sao quốc tế tại Hà Nội.

Giá trị tham khảo

Tài liệu là nguồn tham khảo hữu ích cho:

  • Sinh viên ngành Quản trị Khách sạn, Quản trị Dịch vụ Du lịch & Lữ hành, Quản trị Nhân lực: Tham khảo về phương pháp tiếp cận nghiên cứu thực tế tại doanh nghiệp lưu trú cao cấp, cách phân tích số liệu tài chính - nhân sự và kỹ năng viết chuyên đề tốt nghiệp.
  • Nhà quản lý ẩm thực (F&B Managers), Bếp trưởng và chuyên viên Nhân sự khách sạn: Ứng dụng mô hình phân ca làm việc, định mức lao động bếp bánh và phương pháp cân bằng giữa tiêu chuẩn khắt khe (LQA, Forbes) với áp lực vận hành thực tế.

Câu hỏi thường gặp

1. Khách sạn Capella Hà Nội có quy mô bao nhiêu phòng và định vị theo phong cách nào?
Khách sạn có quy mô 47 phòng lưu trú (từ tầng 2 đến tầng 7, không có tầng 4), được thiết kế bởi Bill Bensley theo phong cách kiến trúc Nhà Hát Lớn Hà Nội thập niên 1920 và định vị là khách sạn boutique 5 sao cao cấp theo tiêu chuẩn Forbes.

2. Tại sao doanh thu F&B lại chiếm tỷ trọng lớn hơn doanh thu buồng phòng tại Capella Hà Nội?
Trong giai đoạn 2021–2022, doanh thu F&B chiếm từ 60,83% đến 67,22% tổng doanh thu do khách sạn có 3 nhà hàng sang trọng (Backstage, Koki, The Hudson's Room), 1 lounge (Diva's Lounge) và phát triển mạnh mảng dịch vụ tiệc ngoài (outside catering) cho các đối tác thuộc Tập đoàn Sun Group, trong khi quy mô phòng lưu trú nhỏ (47 phòng).

3. Cơ cấu nhân sự thực tế của bếp bánh tháng 03/2023 có sự chênh lệch như thế nào so với tiêu chuẩn?
Tiêu chuẩn biên chế quy định 10 nhân viên, nhưng thực tế tháng 03/2023 chỉ có 7 nhân viên (thiếu 2 vị trí Tổ trưởng bếp nghỉ việc từ năm 2022 chưa tuyển bổ sung và thiếu nhân sự làm bánh mì ca đêm).

4. Quy trình tuyển dụng nhân viên bếp bánh tại khách sạn diễn ra qua mấy vòng phỏng vấn?
Ứng viên vị trí bếp bánh phải trải qua 4 vòng phỏng vấn tuần tự: Bếp trưởng Bếp bánh, Tổng Bếp trưởng, Phòng Nhân sự và Tổng Giám đốc trước khi bước vào 1 tháng thử việc.

5. Điểm nghẽn lớn nhất trong việc phân công ca làm việc tại bếp bánh là gì?
Do chỉ có 2 nhân sự có chuyên môn bánh mì (trong đó 1 người là Bếp phó thường xuyên phải làm ca ngày thay Bếp trưởng), 1 nhân viên chuyên môn bánh mì còn lại phải đảm nhiệm ca đêm (22:00 – 6:30) liên tục, gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe và gia tăng áp lực lao động.


Kết luận

Báo cáo chuyên đề thực tập đã phản ánh trung thực và chi tiết thực trạng quản trị nhân sự tại bộ phận bếp bánh khách sạn Capella Hà Nội trong giai đoạn phục hồi sau đại dịch. Thông qua việc phân tích dữ liệu kinh doanh, cơ cấu lao động và khảo sát thực địa, tác giả đã chỉ rõ các điểm nghẽn về thiếu hụt định mức nhân sự, áp lực ca kíp và hạn chế trong đào tạo chuyên môn sâu. Hệ thống 4 nhóm giải pháp hoàn thiện được đề xuất mang tính thực tiễn cao, hướng đến việc nâng cao hiệu quả vận hành và phát triển nguồn nhân lực bền vững cho khối ẩm thực của khách sạn đến năm 2028.