Chương 1: Những vấn đề cơ bản về công tác kế toán hàng hóa trong doanh nghiệp vừa và nhỏ. - Chương 2: Thực trạng công tác kế toán hàng hóa tại Công ty Cổ phần Bảo An. - Chương 3: Một số ý kiến đề xuất nhằm hoàn thiện công tác kế toán hàng hóa tại Công ty Cổ phần Bảo An. Do thời gian thực tập có hạn và kiến thức còn hạn chế nên không tránh khỏi những sai sót trong khóa luận này.
Em mong nhận được sự góp ý của các thầy cô khác trong khoa để em có thể hoàn thiện khóa luận cũng như vốn kiến thức của mình. Em xin chân thành cảm ơn! SV: Nguyễn Thị Ngọc Hương – QTL901K Page 8 Khóa luận tốt nghiệp CHƢƠNG I NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN HÀNG HÓA TRONG DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ 1. Những vấn đề chung về công tác kế toán hàng hóa trong doanh nghiệp vừa và nhỏ. Sự cần thiết phải tổ chức công tác kế toán hàng hóa trong doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Hàng hóa là đối tượng kinh doanh cũng là đối tượng lao động của doanh nghiệp vừa và nhỏ, là đối tượng mà doanh nghiệp mua đi bán lại với mục đích kiếm lời. Hàng hóa luôn luôn đa dạng về chủng loại, kích cỡ và giá cả và biến động không ngừng nên doanh nghiệp phải theo dõi tình hình xuất, nhập, tồn về số lượng, chất lượng và chủng loại. Do đó kế toán hàng hóa đóng vai trò vô cùng quan trọng trong doanh nghiệp vừa và nhỏ. Kế toán hàng hóa giúp cho doanh nghiệp giảm bớt một cách tối thiểu những rủi ro về mặt quản lý hàng hóa trong doanh nghiệp.Làm giảm thấp nhất những mất mát, hao hụt hàng hóa trong các khâu của quá trình kinh doanh thương mại, từ đó làm tăng lợi nhuận của công ty.
Khái niệm, đặc điểm của hàng hóa. +) Khái niệm của hàng hóa Hàng hóa là những vật phẩm các doang nghiệp mua về phục vụ cho nhu cầu sản xuất và tiêu dùng của xã hội. Hàng hóa trong doanh nghiệp vừa và nhỏ luôn đa dạng về chủng loại và biến động liên tục nên cần phải theo dõi thường xuyên lượng xuất – nhập – tồn về mặt số lượng, giá trị và chủng loại. +) Đặc điểm của hàng hóa: Hàng hóa được biểu hiện trên hai mặt giá trị và số lượng.
Số lượng của hàng hóa được xác định bằng đơn vị đo lường phù hợp với tính SV: Nguyễn Thị Ngọc Hương – QTL901K Page 9 Khóa luận tốt nghiệp chất hóa học, lý học của nó như kg, lít, mét… Nó phản ánh quy mô, đặc điểm sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.Chất lượng của hàng hóa được xác định bằng tỷ lệ % tốt, xấu, và giá trị phẩm cấp của hàng hóa. Hàng hóa trong doanh nghiệp vừa và nhỏ thường được phân loại các nghành như sau: + Hàng vật tư thiết bị. + Hàng công nghệ phẩm tiêu dung. + Hàng lương thực, thực phẩm.
Tổng hợp tất cả các quá trình thuộc hoạt động mua bán, trao đổi và dự trữ hàng hóa trong doanh nghiệp kinh doanh vừa và nhỏ được gọi là lưu chuyển hàng hóa. Trong lưu thông, hàng hóa thay đổi quyền sở hữu nhưng chưa đưa vào sử dụng .Khi kết thúc quá trình lưu thông, hàng hóa mới được đưa vào sử dụng để đáp ứng nhu cầu cho tiêu dùng hay sản xuất. Quá trình bán hàng trong doanh nghiệp được thực hiện theo 2 phương thức: + Bán buôn: bán với số lượng lớn. Hầu như khi kết thúc quá trình bán thì hàng hóa vẫn chưa đến tay người tiêu dùng mà phần lớn vẫn còn trong lĩnh vực lưu thông.
+ Bán lẻ: bán trực tiếp cho người tiêu dùng, và kết thúc quá trình bán hàng thì hàng hóa đã vào lĩnh vực tiêu dùng. Trong các doanh nghiệp vừa và nhỏ thì vốn hàng hóa là vốn chủ yếu nhất và nghiệp vụ kinh doanh hàng hóa là nghiệp vụ phát sinh thường xuyên với khối lương công việc lớn. Vì vậy, việc tổ chức lưu chuyển hàng hóa có ý nghĩa hết sức quan trọng với toàn bộ kế toán trong doanh nghiệp vừa và nhỏ. Nhiệm vụ của kế toán hàng hóa trong doanh nghiệp doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Trong nền kinh tế thị trường, tổ chức tốt công tác hoàn thiện kế toán hàng hóa đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ là vô cùng quan trọng.Chính vì thế mà kế SV: Nguyễn Thị Ngọc Hương – QTL901K Page 10 Khóa luận tốt nghiệp toán hàng hóa phải nắm chính xác số liệu, cũng như chi tiết từng loại hàng hóa và phải đánh giá chính xác tình hình lưu chuyển hàng hóa của doanh nghiệp. Để quản lý tốt hàng hóa trong doanh nghiệp ta cần phải thực hiện tốt các nhiệm vụ sau: + Tổ chức ghi chép, phản ánh tổng hợp số liệu về tình hình thu mua, vận chuyển, bảo quản, xuất – nhập – tồn của hàng hóa. + Kiểm tra, giám sát tình hình thực hiện kế hoạch thu mua hàng hóa về mặt số lượng và chủng loại, giá cả, thời hạn nhằm đảm bảo cung cấp kịp thời cho quá kinh doanh của doanh nghiệp. + Áp dụng đúng đắn các phương pháp về kỹ thuật hạch toán hàng hóa, hướng dẫn kiểm tra các bộ phận trong doanh nghiệp thực hiện đầy đủ chế độ hạch toán kế toán.
+ Tham gia kiểm kê, đánh giá hàng hóa theo chế độ nhà nước quy định. Phân loại và tính giá của hàng hóa. Phân loại hàng hóa. Theo tính chất thương phẩm kết hợp với đặc trưng kỹ thuật thì hàng hóa được chia theo từng ngành hàng, trong từng ngành hàng bao gồm nhiều nhóm hàng, mỗi nhóm hàng gồm nhiều mặt hàng: - Phân loại theo các ngành hàng thì hàng hóa được chia thành: + Hàng kim khí điện máy.
+ Hàng hóa chất dầu mỏ. + Hàng xăng dầu. + Hàng dệt may, bông vải sợi. + Hàng da cao su.
+ Hàng gốm sứ, thủy tinh. + Hàng mây, tre đan. + Hàng rượu bia, thuốc lá. - Phân loại theo nguồn gốc sản xuất thì hàng hóa được chia thành: SV: Nguyễn Thị Ngọc Hương – QTL901K Page 11 Khóa luận tốt nghiệp + Ngành hàng nông sản.
+ Ngành hàng lâm sản. + Ngành hàng thủy sản. - Phân loại theo khâu lưu thông thì hàng hóa được chia thành: + Hàng hóa ở khâu bán buôn. + Hàng hóa ở khâu bán lẻ.
- Phân loại theo phương thức vận động thì hàng hóa được chia thành: + Hàng hóa chuyển qua kho. + Hàng hóa chuyển giao bán thẳng. Việc phân loại và xác định những hàng nào thuộc hàng tồn kho của doanh nghiệp ảnh hưởng tới việc tính chính xác của hàng tồn kho phản ánh trên bảng cân đối kế toán và ảnh hưởng tới các chi tiêu trên bảng báo cáo kết quả kinh doanh. Vì vậy việc phân loại hàng tồn kho là cần thiết và vô cùng quan trọng đối với doanh nghiệp.
Tính giá của hàng hóa a) Nguyên tắc đánh giá: (1). Trị giá của hàng hóa phải được đánh giá theo nguyên tắc “giá gốc”. Kế toán phải xác định được giá gốc của hàng hóa ở từng thời điểm khác nhau. Giá gốc bao gồm: Chi phí thu mua (gồm cả giá mua), chi phí vận chuyển, chi phí chế biến và các chi phí liên quan trực tiếp khác phát sinh để có được hàng hóa ở thời điểm hiện tại.
Kế toán hàng hóa phải thực hiện đồng thời kế toán chi tiết cả về giá trị lẫn hiện vật. Kế toán phải theo dõi từng thứ, từng loại…theo từng địa điểm sử dụng , luôn phải đảm bảo sự khớp đúng cả về giá trị lẫn hiện vật, giữa thực tế với số liệu trên sổ kế toán, giữa kế toán tổng hợp và kế toán chi tiết. Trong một doanh nghiệp chỉ được áp dụng một trong hai phương pháp kế toán hàng hóa: Phương pháp kiểm kê định kỳ hoặc phương pháp kê khai thường xuyên. Việc lựa chọn phương pháp nào là tùy thuộc vào tình hình cụ thể của doanh SV: Nguyễn Thị Ngọc Hương – QTL901K Page 12 Khóa luận tốt nghiệp nghiệp như: đặc điểm, tính chất, số lượng chủng loại và yêu cầu công tác quản lý của doanh nghiệp.
Khi thực hiện phải đảm bảo tính nhất quán trong niên độ kế toán. Cuối kỳ kế toán năm, khi giá trị thuần có thể thực hiện của hàng hóa nhỏ hơn giá trị gốc thì phải lập dự phòng giảm giá hàng hóa. Số dự phòng giảm giá được lập vào quy định theo hiện hành. Giá trị thuần có thể thực hiện được: là giá bán ước tính của hàng tồn kho trong kỳ sản xuất, kinh doanh bình thường trừ chi phí ước tính cần thiết cho việc hoàn thành hoặc tiêu thụ chúng.
b) Phƣơng pháp tính giá hàng hóa: *)Tính giá hàng hóa nhập kho: - Đối với hàng hóa mua ngoài: Giá thực tế Giá mua Chi phí Các khoản Giá vốn hàng hóa = ghi hóa + khác liên + thuế không - hàng bán nhập kho đơn quan được hoàn và chiết khấu lại thương mại Giá mua ghi trên hóa đơn: Lá số tiền mà doanh nghiệp phải trả cho người bán ghi trên hợp đồng hay hóa đơn tùy thuộc vào phương pháp tính thuế GTGT mà doanh nghiệp áp dụng cụ thể là: + Đối với doanh nghiệp tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ thì giá mua hàng hóa là giá chưa có thuế GTGT đầu vào. +Đối với doanh nghiệp tính thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp và hàng không chịu thuế GTGTthì giá mua hàng hóa là tổng thanh toán. Các khoản thuế không hoàn lại: Thuế nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế GTGT (không khấu trừ). Chi phí thu mua hàng hóa: Chi phí vần chuyển, bốc dỡ, bảo quản, lưu kho, lưu bãi, bảo hiểm hàng hóa, hao hụt trong định mức cho phép, công tác chi phí của bộ phận thu mua,… SV: Nguyễn Thị Ngọc Hương – QTL901K Page 13 Khóa luận tốt nghiệp Chiết khấu thương mại: Là số tiền mà doanh nghiệp được giảm trừ do đã mua hàng hóa, dịch vụ với số lượng lớn theo thỏa thuận.
Giảm giá hàng mua: Là số tiền mà người bán giảm trừ cho người mua do hang kém phẩm chất, sai quy cách,… khoản này ghi giảm giá mua hàng hóa. - Đối với hàng hóa do doanh nghiệp tự gia công chế biến: Giá thực tế = Giá xuất kho để + Chi phí gia công, nhập kho gia công, chế biến chế biến *Đối với hàng hóa thuê ngoài gia công, chế biến: Giá thực tế Giá xuất kho đem Chi phí vận Chi phí nhập kho = thuê ngoài gia + chuyển bốc + thuê công, chế biến xếp đem đi gia ngoài công, chế biến chế biến - Đối với hàng hóa được biếu tặng: Giá nhập kho là giá thực tế được xác định theo thời giá trên thị trường.