Luận văn thạc sĩ ueh hoàn thiện cho vay dựa trên hàng tồn kho và khoản phải thu đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ tại ngân hàng thương mại cổ phần quân đội chi nhánh an phú

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu hoàn thiện cho vay dựa trên hàng tồn kho và khoản phải thu cho doanh nghiệp vừa và nhỏ tại ngân hàng thương mại cổ phần quân đội.

• Tác giả: Nguyễn Thế Lộc
• Người hướng dẫn: PGS. Trương Quang Thông
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Kinh tế tài chính - Ngân hàng
• Đề tài: Hoàn thiện cho vay dựa trên hàng tồn kho và khoản phải thu đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Ngân hàng thương mại cổ phần Quân đội chi nhánh An Phú
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• Trang phụ bìa
• Lời cam đoan
• Danh mục các ký hiệu, chữ viết tắt
• Danh mục các bảng, biểu
• MỞ ĐẦU
• 1. Chương 1: Lý luận chung về hoạt động cho vay dựa trên HTK và KPT đối với doanh nghiệp SME tại Ngân hàng thương mại
• 1.1. Hàng tồn kho và Khoản phải thu của doanh nghiệp
• 1.1.1. Hàng tồn kho
• 1.1.1.1. Khái niệm hàng tồn kho
• 1.1.1.2. Phân loại hàng tồn kho
• 1.1.1.3. Đặc điểm của hàng tồn kho
• 1.1.2. Khoản phải thu
• 1.1.2.1. Khái niệm khoản phải thu
• 1.1.2.2. Phân loại các khoản phải thu
• 1.2. Hoạt động cho vay dựa trên HTK và KPT đối với doanh nghiệp SME tại NHTM
• 1.2.1. Hoạt động cho vay trong hệ thống ngân hàng
• 1.2.2. Đối tượng cho vay là khách hàng doanh nghiệp SME
• 1.2.2.1. Khái niệm doanh nghiệp SME
• 1.2.2.2. Đặc điểm doanh nghiệp SME
• 1.2.2.3. Vai trò của doanh nghiệp SME đối với sự phát triển kinh tế
• 1.2.3. Khái niệm cho vay dựa trên HTK và KPT đối với doanh nghiệp SME
• 1.2.4. Đặc điểm cho vay dựa trên HTK và KPT đối với doanh nghiệp SME
• 1.2.5. Vai trò của cho vay dựa trên HTK và KPT
• 1.2.5.1. Đối với Ngân hàng thương mại
• 1.2.5.2. Đối với các doanh nghiệp SME
• 1.2.6. Các phương thức cho vay dựa trên HTK và KPT
• 1.2.6.1. Cho vay theo món
• 1.2.6.2. Cho vay theo hạn mức
• 1.2.7. Các hình thức bảo đảm tín dụng dựa trên HTK và KPT
• 1.2.7.1. Cầm cố hàng tồn kho
• 1.2.7.2. Thế chấp hàng tồn kho
• 1.2.7.3. Thế chấp quyền đòi nợ
• 1.2.8. Các phương thức quản lý tài sản bảo đảm là HTK và KPT tại NHTM
• 1.2.8.1. Quản lý hàng hoá trông giữ tại kho cố định, có bảo vệ, xuất hàng theo lệnh của ngân hàng (phương thức “tiền vào, hàng ra”)
• 1.2.8.2. Quản lý hàng tồn kho tối thiểu
• 1.2.8.3. Quản lý hàng tồn kho luân chuyển
• 1.2.8.4. Quản lý tài sản bảo đảm là quyền đòi nợ
• 1.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động cho vay dựa trên HTK và KPT đối với doanh nghiệp SME tại NHTM
• 1.3.1. Các nhân tố hạn chế sự phát triển của doanh nghiệp SME
• 1.3.2. Các nhân tố ảnh hưởng đặc thù riêng trong hoạt động cho vay dựa trên HTK và KPT đối với doanh nghiệp SME tại NHTM
• 1.3.2.1. Chất lượng HTK và KPT làm tài sản bảo đảm
• 1.3.2.2. Cách thức xác định giá trị HTK và KPT
• 1.3.2.3. Xác định phương thức quản lý HTK và KPT
• 1.3.2.4. Chu kỳ hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp vay vốn
• 1.3.2.5. Hệ thống kho bãi bảo quản tài sản bảo đảm là HTK và KPT
• 1.4. Rủi ro trong cho vay dựa trên HTK và KPT đối với doanh nghiệp SME tại NHTM
• 1.5. Kinh nghiệm phát triển cho vay đối với doanh nghiệp SME trên thế giới
• 1.5.1. Kinh nghiệm của Trung Quốc
• 1.5.2. Kinh nghiệm của Hàn Quốc
• 1.5.3. Kinh nghiệm của một số ngân hàng lớn trên thế giới
• 1.5.4. Bài học kinh nghiệm cho các NHTM Việt Nam
• 1.6. Kết luận chương 1
• 2. Chương 2: Thực trạng về hoạt động cho vay dựa trên HTK và KPT đối với doanh nghiệp SME tại MB An Phú
• 2.1. Lịch sử hình thành và phát triển MB
• 2.1.1. Giới thiệu chung về MB
• 2.1.2. Một số kết quả đạt được của MB
• 2.2. Giới thiệu về MB An Phú và Kết quả hoạt động kinh doanh giai đoạn 2007 đến tháng 9/2012
• 2.2.1. Quá trình hình thành và phát triển MB An Phú
• 2.2.2. Cơ cấu tổ chức của MB An Phú
• 2.2.3. Kết quả hoạt động kinh doanh MB An Phú giai đoạn 2007 - 2011
• 2.2.3.1. Công tác huy động vốn
• 2.2.3.2. Kết quả hoạt động kinh doanh
• 2.3. Thực trạng cho vay dựa trên HTK và KPT đối với doanh nghiệp SME tại MB An Phú
• 2.3.1. Khái quát thông tin cho vay dựa trên HTK và KPT đối với doanh nghiệp SME tại MB
• 2.3.2. Tình hình cho vay dựa trên HTK và KPT đối với doanh nghiệp SME tại MB An Phú
• 2.3.2.1. Xét ở khía cạnh cam kết tín dụng
• 2.3.2.2. Xét ở khía cạnh TSBĐ cho cam kết tín dụng
• 2.3.2.3. Theo mục đích sử dụng vốn
• 2.3.2.4. Theo đồng tiền nhận nợ
• 2.3.2.5. Theo ngành nghề tài trợ
• 2.3.2.6. Theo mức độ kiểm soát rủi ro
• 2.3.2.7. Theo tỷ lệ tài trợ
• 2.4. Đánh giá tình hình cho vay dựa trên HTK và KPT đối với doanh nghiệp SME tại MB An Phú
• 2.4.1. Những kết quả đạt được
• 2.4.2. Một số tồn tại
• 2.4.2.1. Chưa thực sự xem nguồn thu từ HTK và KPT của doanh nghiệp là nguồn trả nợ chính
• 2.4.2.2. Đối tượng doanh nghiệp SME vận dụng sản phẩm còn hạn chế
• 2.4.2.3. Công tác quản lý HTK và KPT còn nhiều hạn chế
• 2.4.2.4. Công tác kiểm soát sau giải ngân còn mang tính hình thức
• 2.4.2.5. Trình độ cán bộ chuyên trách còn hạn chế
• 2.4.2.6. Công tác tiếp thị chưa hiệu quả
• 2.4.2.7. Thiếu tổ chức thông tin ngành nghề kinh doanh của khách hàng
• 2.4.2.8. Một số trường hợp gặp khó khăn trong việc yêu cầu khách hàng mua bảo hiểm TSBĐ bổ sung
• 2.4.2.9. Các công cụ phòng chống rủi ro tỷ giá, các công cụ phái sinh vẫn chưa triển khai tại chi nhánh
• 2.5. Nguyên nhân dẫn đến sự tồn tại trong cho vay dựa trên HTK và KPT đối với doanh nghiệp SME tại MB An Phú
• 2.5.1. Nhóm các nguyên nhân ảnh hưởng đến khả năng phát triển sản phẩm cho vay dựa trên HTK và KPT
• 2.5.1.1. Chi nhánh gặp khó khăn trong việc thẩm định giá trị hàng tồn kho và chất lượng khoản phải thu do thiếu thông tin nên hạn chế đối tượng áp dụng
• 2.5.1.2. Nguyên nhân dẫn đến việc thực hiện quản lý TSBĐ là HTK và KPT chưa đảm bảo yêu cầu theo qui định về sản phẩm
• 2.5.1.3. Chi nhánh còn gặp khó khăn trong việc triển khai sản phẩm tới khách hàng cũng như trong quá trình tác nghiệp do hạn chế về các mẫu biểu ban hành kèm theo Qui định về sản phẩm
• 2.5.2. Nhóm nguyên nhân từ khách hàng doanh nghiệp SME
• 2.5.2.1. Gian lận liên quan đến báo cáo tài chính – kế toán
• 2.5.2.2. Gian lận liên quan đến TSBĐ
• 2.5.2.3. Gian lận liên quan đến phương án đi vay vốn/hợp đồng kinh tế
• 2.5.3. Nhóm nguyên nhân khách quan
• 2.5.3.1. Sự cạnh tranh giữa các tổ chức tín dụng
• 2.5.3.2. Sự thay đổi từ chính sách nhà nước
• 2.6. Kết luận chương 2
• 3. Chương 3: Định hướng và giải pháp hoàn thiện cho vay dựa trên HTK và KPT đối với doanh nghiệp SME tại MB An Phú
• 3.1. Định hướng phát triển tín dụng doanh nghiệp SME của trong thời gian tới
• 3.2. Định hướng chiến lược phát triển của MB giai đoạn 2011 – 2015
• 3.2.1. Định hướng chiến lược tổng thể của MB
• 3.2.2. Định hướng cấp tín dụng đối với doanh nghiệp SME của MB
• 3.3. Một số giải pháp hoàn thiện cho vay dựa trên HTK và KPT đối với doanh nghiệp SME tại MB An Phú
• 3.3.1. Về phía ngân hàng MB
• 3.3.1.1. Xây dựng chính sách tín dụng linh hoạt
• 3.3.1.2. Tăng cường công tác quản trị rủi ro
• 3.3.1.3. Tăng cường ký thoả thuận hợp tác với công ty logistic
• 3.3.1.4. Tăng cường hợp tác với các ngân hàng trong quản lý khách hàng
• 3.3.1.5. Kịp thời bổ sung, chỉnh sửa qui định về sản phẩm cũng như các mẫu biểu kèm
• 3.3.1.6. Hướng dẫn chi nhánh trong việc định hướng khách hàng
• 3.3.1.7. Linh hoạt trong việc yêu cầu khách hàng mua bảo hiểm TSBĐ
• 3.3.1.8. Phân quyền và quản lý quyền phán quyết tín dụng hợp lý
• 3.3.1.9. Thành lập ban hỗ trợ pháp lý và thu hồi nợ
• 3.3.1.10. Kiên định xây dựng một văn hoá riêng trong ngân hàng
• 3.3.2. Về phía doanh nghiệp SME
• 3.3.2.1. Chú trọng xây dựng phương án sản xuất kinh doanh mang tính khả thi
• 3.3.2.2. Nâng cao năng lực tài chính
• 3.3.2.3. Nâng cao năng lực cạnh tranh, vị thế của doanh nghiệp
• 3.3.2.4. Trung thực trong việc cung cấp thông tin, hợp tác với ngân hàng
• 3.3.2.5. Nâng cao hiệu quả đầu tư vốn vay
• 3.4. Một số kiến nghị đối với Chính phủ, NHNN
• 3.4.1. Kiến nghị đối với Chính phủ
• 3.4.2. Kiến nghị đối với NHNN
• 3.5. Kết luận chương 3
• Kết luận chung
• Tài liệu tham khảo
• Phụ lục

Tóm tắt

I. Tổng quan về cho vay dựa trên hàng tồn kho và khoản phải thu

Hoạt động cho vay dựa trên hàng tồn kho và khoản phải thu là một trong những phương thức tài chính quan trọng giúp doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh. Ngân hàng Quân Đội đã triển khai nhiều sản phẩm cho vay nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp này. Tuy nhiên, việc hoàn thiện quy trình cho vay vẫn còn nhiều thách thức cần giải quyết.

1.1. Khái niệm hàng tồn kho và khoản phải thu

Hàng tồn kho là tài sản được giữ để bán trong kỳ sản xuất, kinh doanh bình thường. Khoản phải thu là số tiền mà doanh nghiệp có quyền thu hồi từ khách hàng. Cả hai đều là tài sản quan trọng trong việc xác định khả năng thanh toán của doanh nghiệp.

1.2. Vai trò của cho vay dựa trên hàng tồn kho và khoản phải thu

Cho vay dựa trên hàng tồn kho và khoản phải thu giúp doanh nghiệp SME có nguồn vốn lưu động cần thiết để duy trì hoạt động. Điều này không chỉ hỗ trợ doanh nghiệp trong việc thanh toán các khoản chi phí mà còn giúp tăng cường khả năng cạnh tranh trên thị trường.

II. Thách thức trong cho vay dựa trên hàng tồn kho và khoản phải thu

Mặc dù cho vay dựa trên hàng tồn kho và khoản phải thu mang lại nhiều lợi ích, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức. Các ngân hàng cần phải đối mặt với rủi ro tín dụng, đặc biệt là trong bối cảnh kinh tế không ổn định.

2.1. Rủi ro tín dụng trong cho vay

Rủi ro tín dụng là một trong những vấn đề lớn nhất mà ngân hàng phải đối mặt khi cho vay dựa trên hàng tồn kho và khoản phải thu. Việc đánh giá chính xác giá trị tài sản bảo đảm là rất quan trọng để giảm thiểu rủi ro này.

2.2. Thiếu thông tin và minh bạch

Nhiều doanh nghiệp SME không cung cấp đầy đủ thông tin về tình hình tài chính của họ, dẫn đến khó khăn trong việc thẩm định và quyết định cho vay. Điều này làm tăng nguy cơ rủi ro cho ngân hàng.

III. Phương pháp hoàn thiện quy trình cho vay tại ngân hàng Quân Đội

Để cải thiện quy trình cho vay dựa trên hàng tồn kho và khoản phải thu, ngân hàng Quân Đội cần áp dụng một số phương pháp hiệu quả. Việc này không chỉ giúp tăng cường khả năng cho vay mà còn giảm thiểu rủi ro tín dụng.

3.1. Xây dựng chính sách tín dụng linh hoạt

Chính sách tín dụng linh hoạt sẽ giúp ngân hàng dễ dàng điều chỉnh các điều kiện cho vay phù hợp với từng doanh nghiệp. Điều này sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các doanh nghiệp SME trong việc tiếp cận vốn.

3.2. Tăng cường công tác thẩm định

Cần có quy trình thẩm định rõ ràng và chặt chẽ hơn để đánh giá chính xác giá trị hàng tồn kho và khoản phải thu. Việc này sẽ giúp ngân hàng giảm thiểu rủi ro và tăng cường khả năng thu hồi nợ.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu về cho vay dựa trên hàng tồn kho và khoản phải thu tại ngân hàng Quân Đội đã chỉ ra nhiều kết quả tích cực. Các doanh nghiệp SME đã có thể tiếp cận nguồn vốn dễ dàng hơn, từ đó nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh.

4.1. Kết quả đạt được từ cho vay

Nhiều doanh nghiệp đã sử dụng vốn vay để mở rộng sản xuất, tăng cường khả năng cạnh tranh và cải thiện tình hình tài chính. Điều này cho thấy hiệu quả của việc cho vay dựa trên hàng tồn kho và khoản phải thu.

4.2. Những tồn tại cần khắc phục

Mặc dù có nhiều kết quả tích cực, nhưng vẫn còn tồn tại một số vấn đề như việc quản lý tài sản bảo đảm chưa hiệu quả, cần có các biện pháp khắc phục kịp thời.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho vay dựa trên hàng tồn kho và khoản phải thu

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy rằng việc hoàn thiện quy trình cho vay dựa trên hàng tồn kho và khoản phải thu là rất cần thiết. Ngân hàng Quân Đội cần tiếp tục cải thiện các chính sách và quy trình để hỗ trợ tốt hơn cho doanh nghiệp SME.

5.1. Định hướng phát triển trong tương lai

Ngân hàng cần có các chiến lược phát triển dài hạn để hỗ trợ doanh nghiệp SME, bao gồm việc cải thiện quy trình cho vay và tăng cường công tác thẩm định.

5.2. Khuyến nghị cho các doanh nghiệp SME

Doanh nghiệp SME cần nâng cao năng lực tài chính và minh bạch thông tin để dễ dàng tiếp cận nguồn vốn từ ngân hàng. Việc này sẽ giúp họ giảm thiểu rủi ro và tăng cường khả năng cạnh tranh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu vực doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) hiện chiếm hơn 90% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động và đóng góp khoảng 40% GDP của nền kinh tế Việt Nam. Mặc dù sở hữu vai trò động lực tăng trưởng then chốt, nhóm doanh nghiệp này luôn đối mặt với rào cản nghiêm trọng trong việc tiếp cận nguồn vốn ngân hàng. Theo các khảo sát thị trường, có tới 93% ngân hàng thương mại ưu tiên nhận tài sản bảo đảm là bất động sản, trong khi phần lớn tài sản của doanh nghiệp SME lại nằm dưới dạng hàng tồn kho và các khoản phải thu. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm là làm thế nào để khai thông dòng vốn tín dụng ngắn hạn thông qua nghiệp vụ cho vay dựa trên tài sản (Asset-Based Lending - ABL) mà vẫn đảm bảo an toàn hệ thống. Mục tiêu cụ thể của luận văn là hệ thống hóa cơ sở lý luận, phân tích thực trạng triển khai sản phẩm cho vay thế chấp hàng tồn kho và khoản phải thu tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Quân Đội Chi nhánh An Phú (MB An Phú), từ đó đề xuất hệ thống giải pháp khả thi nhằm hoàn thiện sản phẩm này. Phạm vi nghiên cứu được thực hiện tại địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh với chuỗi dữ liệu thực tế giai đoạn 2007 - 2011 và cập nhật đến tháng 9 năm 2012. Ý nghĩa thực tiễn của nghiên cứu là hỗ trợ MB An Phú mở rộng quy mô tín dụng SME an toàn, tối ưu hóa hệ số an toàn vốn (CAR) đạt trên 9% theo quy định và kiểm soát tỷ lệ nợ xấu bền vững dưới mức 2%.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu ứng dụng hai nền tảng lý thuyết chủ đạo: Lý thuyết Cho vay dựa trên tài sản (Asset-Based Lending - ABL) và Lý thuyết Bất cân xứng thông tin (Asymmetric Information Theory) trong tài chính ngân hàng. Khung lý thuyết ABL xác lập cơ chế cấp tín dụng dựa trên dòng tiền luân chuyển từ chính tài sản ngắn hạn: hàng tồn kho và quyền đòi nợ vừa đóng vai trò là tài sản bảo đảm, vừa là nguồn thu nợ trực tiếp của ngân hàng. Về mặt chuẩn mực kế toán và pháp lý, nghiên cứu căn cứ vào Chuẩn mực Kế toán Việt Nam số 02 (VAS 02) để xác định giá gốc và giá trị thuần có thể thực hiện được của hàng tồn kho, kết hợp các chế định về thế chấp quyền tài sản theo Bộ luật Dân sự 2005 (Điều 322, 326, 342, 449) và Nghị định 163/2006/NĐ-CP về giao dịch bảo đảm. Bốn khái niệm trọng tâm được chuẩn hóa gồm: phương thức quản lý hàng hóa "tiền vào, hàng ra"; quản lý hàng tồn kho luân chuyển; quản lý hàng tồn kho tối thiểu; thế chấp quyền đòi nợ đã hình thành và hình thành trong tương lai.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của đề tài được tổng hợp đa chiều từ các báo cáo tài chính, báo cáo thường niên đã kiểm toán của MB giai đoạn 2007 - tháng 9/2012 kết hợp với dữ liệu thu thập thực tế tại MB An Phú. Cỡ mẫu nghiên cứu chuyên sâu bao gồm 35 cán bộ quản lý tín dụng và chuyên viên quan hệ khách hàng doanh nghiệp tại chi nhánh, được lựa chọn theo phương pháp chọn mẫu thuận tiện có chủ đích nhằm phản ánh chính xác thực tế tác nghiệp. Tác giả sử dụng phương pháp duy vật biện chứng kết hợp kỹ thuật thống kê mô tả, phân tích định lượng chuỗi thời gian liên tục từ năm 2007 đến tháng 9/2012 và phương pháp so sánh đối chiếu. Lý do lựa chọn tổ hợp phương pháp này là nhằm đánh giá chính xác mối tương quan giữa tốc độ tăng trưởng tín dụng (tăng trưởng 9,73% trong 9 tháng đầu năm 2012) với chất lượng kiểm soát tài sản bảo đảm luân chuyển qua từng chu kỳ kinh tế.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, tính đến ngày 30/09/2012, quy mô tín dụng toàn hệ thống MB đạt xấp xỉ 65.000 tỷ đồng, tăng 9,73% so với năm 2011. Tuy nhiên, tại MB An Phú, tỷ trọng dư nợ cho vay dựa trên hàng tồn kho và khoản phải thu đối với nhóm SME chỉ chiếm khoảng 15% đến 20% trong tổng dư nợ cho vay ngắn hạn của chi nhánh, cho thấy sản phẩm chưa phát triển tương xứng với tiềm năng thị trường.

Thứ hai, cơ cấu tài sản bảo đảm cho cam kết tín dụng tại chi nhánh còn phụ thuộc nặng nề vào bất động sản, chiếm trên 75% tổng giá trị định giá tài sản bảo đảm; trong khi đó, tỷ lệ tài sản bảo đảm là hàng hóa và quyền đòi nợ thuần túy chỉ chiếm dưới 25%, chủ yếu giữ vai trò tài sản bổ sung.

Thứ ba, tỷ lệ nợ xấu trong cho vay ngắn hạn SME tại chi nhánh có sự biến động tăng trong giai đoạn khủng hoảng kinh tế 2008 - 2011, song toàn hệ thống MB vẫn duy trì tỷ lệ nợ xấu ở mức an toàn 1,62% vào quý III/2012 nhờ chính sách trích lập dự phòng nghiêm ngặt.

Thứ tư, tình trạng bất cân xứng thông tin và thiếu minh bạch về sổ sách kế toán từ phía các doanh nghiệp SME làm tăng chi phí quản lý, kiểm tra giám sát sau giải ngân của ngân hàng lên khoảng 18% so với các khoản vay thế chấp bằng tài sản cố định.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các tồn tại trên là do ngân hàng gặp nhiều khó khăn trong khâu định giá hàng tồn kho theo biến động giá thị trường và xác minh tính xác thực của quyền đòi nợ. Nhiều doanh nghiệp SME thiếu hệ thống kế toán chuẩn mực, phát sinh hiện tượng gian lận chứng từ xuất nhập kho hoặc thế chấp một tài sản tại nhiều tổ chức tín dụng. Khi so sánh với kinh nghiệm quốc tế như Ngân hàng KEB Hàn Quốc (áp dụng tỷ lệ tài trợ tối đa 50% đối với hàng tồn kho, 75% đối với khoản phải thu và khống chế chu kỳ luân chuyển dưới 90 ngày) hay mô hình phân tầng khách hàng của Standard Chartered, MB An Phú vẫn thiếu vắng cơ chế quản lý giám sát ba bên chuyên nghiệp thông qua các công ty logistics độc lập. Dữ liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa hiệu quả thông qua biểu đồ cơ cấu dư nợ theo ngành nghề (phản ánh mức độ tập trung cao vào các ngành sắt thép, nông sản, hàng tiêu dùng) và bảng tổng hợp biến động nợ xấu chu kỳ 2007 - 2012, từ đó khẳng định yêu cầu cấp thiết phải số hóa quy trình quản lý dòng tiền thay cho các biện pháp kiểm soát thủ công.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, ban hành chính sách cấp tín dụng linh hoạt với hạn mức trần tài trợ tối đa 50% giá trị định giá đối với hàng tồn kho và tối đa 70% giá trị đối với các khoản phải thu hợp lệ, đồng thời chuẩn hóa thời hạn cho vay ngắn hạn không quá 90 ngày; thời gian hoàn thành trong quý I/2013; chủ thể thực hiện là Khối Quản lý Tín dụng Hội sở MB.

Thứ hai, tăng cường ký kết thỏa thuận hợp tác ba bên với các công ty logistics độc lập nhằm quản lý 100% kho bãi tài sản bảo đảm theo nguyên tắc "tiền vào, hàng ra", giảm thiểu 80% rủi ro thất thoát hàng hóa cầm cố; lộ trình thực hiện trong giai đoạn 2013 - 2014; chủ thể thực hiện là MB An Phú phối hợp Khối Khách hàng Doanh nghiệp.

Thứ ba, ứng dụng hệ thống kiểm soát dòng tiền tự động, yêu cầu khách hàng cam kết chuyển 100% doanh thu bán hàng về tài khoản thanh toán tại MB kèm điều khoản tự động trích nợ; thời gian triển khai trong 6 tháng đầu năm 2013; chủ thể thực hiện là Phòng Dịch vụ Khách hàng và Phòng Quản trị Rủi ro.

Thứ tư, thành lập tổ hỗ trợ pháp lý và xử lý nợ chuyên trách tại chi nhánh nhằm nâng tỷ lệ thu hồi nợ xấu nợ đọng lên mức trên 85% trong vòng 12 tháng; thời gian thực hiện từ năm 2013 đến năm 2015; chủ thể thực hiện là Ban Giám đốc MB An Phú.

Thứ năm, triển khai chương trình đào tạo chuyên sâu về kỹ thuật thẩm định chu kỳ tiền tệ và nhận diện rủi ro chứng từ cho 100% cán bộ quan hệ khách hàng doanh nghiệp tại chi nhánh trước tháng 12/2013; chủ thể thực hiện là Trung tâm Đào tạo MB.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm chuyên viên quan hệ khách hàng và thẩm định tín dụng tại các ngân hàng thương mại: Tiếp cận quy trình tác nghiệp chuẩn hóa về quản lý tài sản bảo đảm luân chuyển, kỹ thuật định giá quyền đòi nợ và phương pháp kiểm soát dòng tiền sau giải ngân đối với khách hàng doanh nghiệp.

Nhóm lãnh đạo doanh nghiệp và giám đốc tài chính khối SME: Nắm bắt các tiêu chí thẩm định tín dụng khắt khe của ngân hàng, từ đó chuẩn hóa hệ thống chứng từ kế toán theo chuẩn mực VAS 02 và tối ưu hóa quản trị khoản phải thu để tiếp cận nguồn vốn lưu động với tỷ lệ tài trợ lên tới 70%.

Nhóm nhà hoạch định chính sách tại Ngân hàng Nhà nước và Bộ Tài chính: Sử dụng dữ liệu thực chứng để rà soát, hoàn thiện các quy định pháp lý về đăng ký giao dịch bảo đảm đối với quyền tài sản hình thành trong tương lai theo Nghị định 163/2006/NĐ-CP và Thông tư 33/2012/TT-NHNN.

Nhóm giảng viên, học viên cao học và nhà nghiên cứu chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng: Sử dụng luận văn làm tài liệu tham khảo có giá trị học thuật cao về mô hình Asset-Based Lending trong giai đoạn tái cơ cấu hệ thống tài chính giai đoạn 2011 - 2015.

Câu hỏi thường gặp

Cho vay dựa trên hàng tồn kho và khoản phải thu khác biệt như thế nào so với cho vay thế chấp bất động sản truyền thống? Sự khác biệt cốt lõi nằm ở bản chất nguồn thu nợ. Đối với bất động sản, tài sản bảo đảm chỉ là phương án dự phòng xử lý rủi ro sau cùng. Trong khi đó, ở nghiệp vụ cho vay dựa trên tài sản, hàng tồn kho và khoản phải thu vừa là tài sản bảo đảm vừa là nguồn tạo ra dòng tiền trực tiếp để hoàn trả nợ gốc và lãi theo chu kỳ ngắn hạn từ 60 đến 90 ngày.

Tỷ lệ tài trợ an toàn tối đa cho hàng tồn kho và khoản phải thu thường là bao nhiêu? Theo thông lệ ngân hàng và kết quả nghiên cứu thực nghiệm, tỷ lệ tài trợ an toàn tối đa được áp dụng là 50% đối với giá trị hàng tồn kho và từ 70% đến 75% đối với giá trị các khoản phải thu hợp lệ. Tỷ lệ này tạo ra vùng đệm an toàn phòng ngừa rủi ro giảm giá hàng hóa hoặc đối tác mua hàng chậm thanh toán.

Ngân hàng áp dụng giải pháp nào để ngăn ngừa gian lận đối với hàng tồn kho? Ngân hàng áp dụng phương thức quản lý "tiền vào, hàng ra", thuê các công ty logistics độc lập trông giữ kho bãi có bảo vệ 24/7 và lắp đặt hệ thống giám sát chuyên dụng. Doanh nghiệp chỉ được xuất kho khi đã nộp đủ tiền bán hàng vào tài khoản ngân hàng hoặc bổ sung tài sản thay thế có giá trị tương đương.

Điều kiện pháp lý bắt buộc để quyền đòi nợ được chấp thuận làm tài sản bảo đảm là gì? Khoản phải thu phải phát sinh từ hợp đồng kinh tế hợp pháp, không có tranh chấp và bên thứ ba có cam kết bằng văn bản về việc chuyển tiền thanh toán trực tiếp vào tài khoản của doanh nghiệp mở tại ngân hàng cho vay. Đồng thời, giao dịch bảo đảm phải được đăng ký hợp lệ tại cơ quan có thẩm quyền.

Tại sao cho vay dựa trên hàng tồn kho và khoản phải thu lại có mức độ rủi ro cao? Nghiệp vụ này đối mặt với rủi ro kép từ sự biến động giá cả thị trường, sự suy giảm chất lượng vật lý của hàng hóa bảo quản và nguy cơ gian lận báo cáo tài chính từ doanh nghiệp SME. Ngoài ra, tính thanh khoản của khoản phải thu phụ thuộc lớn vào sức khỏe tài chính của bên mua hàng trong chuỗi cung ứng.

Kết luận

• Vị thế tài chính vững chắc với tổng tài sản đạt 147.299 tỷ đồng và dư nợ xấp xỉ 65.000 tỷ đồng tạo nền tảng vững vàng cho MB mở rộng tín dụng SME.
• Cho vay dựa trên hàng tồn kho và khoản phải thu là công cụ tài chính then chốt nhằm tháo gỡ điểm nghẽn thiếu tài sản cố định cho hơn 90% doanh nghiệp SME.
• Kiểm soát rủi ro thành công đòi hỏi sự kết hợp chặt chẽ giữa cơ chế quản lý "tiền vào, hàng ra" và dịch vụ giám sát kho bãi chuyên nghiệp từ các công ty logistics.
• Chuẩn hóa định giá tài sản bảo đảm theo chuẩn mực VAS 02 giúp nâng cao chất lượng tín dụng và duy trì tỷ lệ nợ xấu chi nhánh ở mức an toàn dưới 2%.
• Tối ưu hóa quy trình trích nợ tự động qua tài khoản thanh toán là giải pháp then chốt để nhân rộng mô hình tín dụng này trên toàn hệ thống giai đoạn 2013 - 2015.

Đóng góp khoa học và thực tiễn lớn nhất của luận văn là xây dựng hệ thống giải pháp đồng bộ từ chính sách hạn mức, quy trình kiểm soát sau giải ngân đến liên kết logistics, hỗ trợ đắc lực cho chiến lược phát triển khách hàng SME của MB. Bước tiếp theo, các ngân hàng cần nhanh chóng hoàn thiện khung chính sách trong 6 tháng đầu năm 2013 và tích hợp công nghệ quản lý dòng tiền tự động giai đoạn 2014 - 2015. Các ngân hàng thương mại và doanh nghiệp SME cần chủ động thiết lập mối quan hệ hợp tác minh bạch, chuẩn hóa thông tin tài chính để khai phóng tối đa nguồn lực vốn lưu động, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ HOẠT ĐỘNG CHO VAY DỰA TRÊN HÀNG TỒN KHO VÀ KHOẢN PHẢI THU ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1.1 Hàng tồn kho và Khoản phải thu của doanh nghiệp 1.1 Hàng tồn kho 1.1 Khái niệm hàng tồn kho Theo chuẩn mực kế toán Việt Nam số 02 thì : “Hàng tồn kho là những tài sản: Được giữ để bán trong kỳ sản xuất, kinh doanh bình thường; đang trong quá trình sản xuất, kinh doanh dở dang; nguyên liệu, vật liệu, công cụ, dụng cụ để sử dụng trong quá trình sản xuất, kinh doanh hoặc cung cấp dịch vụ”. Như vậy: Hàng tồn kho trong doanh nghiệp là một bộ phận của tài sản lưu động dự trữ cho sản xuất, lưu thông hoặc đang trong quá trình sản xuất chế tạo ở doanh nghiệp 1.2 Phân loại hàng tồn kho Hàng tồn kho trong các doanh nghiệp có thể phân chia thành nhiều loại, tuỳ vào mục đích, vai trò, công dụng khác nhau trong quá trình sản xuất kinh doanh. Một trong những tiêu thức phân loại hàng tồn kho thông dụng nhất được đề cập là phân loại theo công dụng của hàng tồn kho 1. Theo chuẩn mực kế toán Việt Nam: hàng tồn kho bao gồm: nguyên vật liệu, hàng mua đi đường, công cụ dụng cụ, giá trị sản phẩm dở dang, hàng gửi bán, thành phẩm, hàng hoá.

Cụ thể hơn trong chuẩn mực kế toán Việt Nam số 02, hàng tồn kho bao gồm: (i) Hàng hóa mua về để bán: Hàng hóa tồn kho, hàng mua đang đi trên đường, hàng gửi đi bán, hàng hóa gửi đi gia công chế biến; (ii) Thành phẩm tồn kho và thành phẩm gửi đi bán; (iii) Sản phẩm dở dang: Sản phẩm chưa hoàn thành và sản phẩm hoàn thành chưa làm thủ tục nhập kho thành phẩm; (iv) Nguyên liệu, vật liệu, công cụ, dụng cụ tồn kho, gửi đi gia công chế biến và đã mua đang đi trên đường; (v) Chi phí dịch vụ dở dang. 1 Quang Khải (2006), “Phân loại hàng tồn kho”, Tạp chí kế toán online, http://www.com/ke-toan/tai- san-ngan-han/phan-loai-hang-ton-kho.html, ngày truy cập 10/08/2008. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Trang 2 Mặc khác khi đề cập đến phân loại hàng tồn kho, Nguyễn Minh Kiều (2006, trang 173) phân loại hàng tồn kho theo hai cách gồm: “Cách thứ nhất là chia hàng tồn kho theo hình thức vật lý của nó, gắn liền với các giai đoạn của quá trình sản xuất thành tồn kho nguyên liệu, tồn kho sản phẩm dở dang, và tồn kho thành phẩm. Cách thứ hai là chia tồn kho theo giá trị đầu tư vốn vào chúng”; Nguyễn Tấn Bình (2010, trang 150 – 151) “Trong một doanh nghiệp sản xuất, tựu trung có 3 loại tồn kho cơ bản cần phải quản trị, đó là: (i) Tồn kho nguyên vật liệu; (ii) Tồn kho bán thành phẩm (sản phẩm dở dang); (iii) Tồn kho thành phẩm.

Tóm lại, việc phân loại hàng tồn kho gắn với các khâu của quá trình sản xuất là phù hợp hơn cả vì nó gắn quá trình quản lý với từng khâu của quá trình sản xuất kinh doanh đảm bảo quá trình quản lý chặt chẽ và có hiệu quả. Đặc điểm của hàng tồn kho Hàng tồn kho trong doanh nghiệp thường gồm nhiều loại, có vai trò, công dụng khác nhau trong quá trình sản xuất kinh doanh. Nhìn chung, hàng tồn kho của doanh nghiệp có những đặc điểm cơ bản sau: Thứ nhất, hàng tồn kho là một bộ phận của tài sản ngắn hạn trong doanh nghiệp và chiếm tỷ trọng khá lớn trong tổng tài sản lưu động của doanh nghiệp. Việc quản lý và sử dụng có hiệu quả hàng tồn kho có ảnh hưởng lớn đến việc nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.

Thứ hai, hàng tồn kho trong doanh nghiệp được hình thành từ nhiều nguồn khác nhau, với chi phí cấu thành nên giá gốc hàng tồn kho khác nhau. Xác định đúng, đủ các yếu tố chi phí cấu thành nên giá gốc hàng tồn kho sẽ góp phần tính toán và hạch toán đúng, đủ, hợp lý giá gốc hàng tồn kho và chi phí hàng tồn kho làm cơ sở xác định lợi nhuận thực hiện trong kỳ. Thứ ba, hàng tồn kho tham gia toàn bộ vào hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, trong đó có các nghiệp vụ xảy ra thường xuyên với tần suất lớn, qua đó LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Trang 3 hàng tồn kho luôn biến đổi về mặt hình thái hiện vật và chuyển hoá thành những tài sản ngắn hạn khác như tiền tệ, sản phẩm dở dang hay thành phẩm,. Thứ tư, hàng tồn kho trong doanh nghiệp bao gồm nhiều loại khác nhau với đặc điểm về tính chất thương phẩm và điều kiện bảo quản khác nhau.

Do vậy, hàng tồn kho thường được bảo quản, cất trữ ở nhiều địa điểm, có điều kiện tự nhiên hay nhân tạo không đồng nhất với nhiều người quản lý. Vì lẽ đó, dễ xảy ra mất mát, công việc kiểm kê, quản lý, bảo quản và sử dụng hàng tồn kho gặp nhiều khó khăn, chi phí lớn. Thứ năm, việc xác định chất lượng, tình trạng và giá trị hàng tồn kho luôn là công việc khó khăn, phức tạp. Có rất nhiều loại hàng tồn kho rất khó phân loại và xác định giá trị như các tác phẩm nghệ thuật, các loại linh kiện điện tử, đồ cổ, kim khí quý,.2 Khoản phải thu 1.1 Khái niệm khoản phải thu Trong kế toán doanh nghiệp, các khoản phải thu được hiểu là một loại tài sản ngắn hạn của doanh nghiệp tính dựa trên tất cả các khoản nợ, các giao dịch chưa thanh toán hoặc bất cứ nghĩa vụ tiền tệ nào mà các con nợ hay khách hàng chưa thanh toán cho doanh nghiệp.

Phải thu được kế toán ghi lại và phản ánh trên bảng cân đối kế toán, bao gồm tất cả các khoản nợ doanh nghiệp chưa đòi được, tính cả các khoản nợ chưa đến hạn thanh toán. Liên quan đến việc tìm hiểu khái niệm khoản phải thu, chúng ta có một số khái niệm sau: (i) khoản phải thu là số tiền khách hàng nợ doanh nghiệp do mua chịu hàng hoá và dịch vụ (Nguyễn Minh Kiều, 2006); (ii) các khoản phải thu là một khoản mục tài sản (tài sản ngắn hạn), là các khoản nợ của khách hàng được kế toán theo dõi và thể hiện trên bảng cân đối kế toán của doanh nghiệp (Nguyễn Tấn Bình, 2010). Như vậy các khoản phải thu đề cập ở đây chính là số tiền khách hàng nợ doanh nghiệp do mua chịu hàng hoá hoặc dịch vụ hay là những tài sản ngắn hạn thể hiện quyền đòi nợ của doanh nghiệp đối với khách hàng.2 Phân loại các khoản phải thu LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Trang 4 Trong kế toán doanh nghiệp, các khoản phải thu được thể hiện trên bảng cân đối kế toán bao gồm: phải thu khách hàng; tạm ứng; chi phí trả trước; thế chấp, ký cược, ký quỹ ngắn hạn; phải thu nội bộ và các khoản phải thu khác. Trong đó, chiếm tỷ trọng cao nhất là khoản phải thu của khách hàng (Nguyễn Hữu Phước và Cộng sự, 2009).2 Hoạt động cho vay dựa trên hàng tồn kho và khoản phải thu đối với doanh nghiệp SME tại các NHTM 1.1 Hoạt động cho vay trong hệ thống ngân hàng.

Theo Luật các TCTD 2010, nghiệp vụ cho vay được định nghĩa như sau: “Cho vay là hình thức cấp tín dụng, theo đó bên cho vay giao hoặc cam kết giao cho khách hàng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích xác định trong một thời gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi ”. Từ định nghĩa này, quan hệ cho vay giữa ngân hàng và khách hàng có một số đặc điểm đáng chú ý sau: - Cho vay chính là một bộ phận của hình thức cấp tín dụng. Vì nghiệp vụ cấp tín dụng bao gồm: nghiệp vụ cho vay, chiết khấu, cho thuê tài chính, bao thanh toán, bảo lãnh ngân hàng và các nghiệp vụ cấp tín dụng khác. - Ngân hàng giao hoặc cam kết chuyển giao cho khách hàng một khoản tiền (chứ không phải là tài sản nào khác 2) để sử dụng vào mục đích xác định trong một thời gian nhất định theo thỏa thuận.

Người đi vay có trách nhiệm cam kết sử dụng vốn đúng mục đích, đồng thời hoàn trả lại đầy đủ số tiền đã được cấp sau khi hết thời gian cho vay nếu không có thỏa thuận khác. - Bên cạnh hoàn trả vốn thì người đi vay còn phải trả thêm một khoản tiền lãi. Số tiền lãi phải trả này do các bên tự thỏa thuận dựa trên thời hạn cho vay, số tiền vay và lãi suất vay. Tuy nhiên, lãi suất vay hiện nay dù đã được thỏa thuận nhưng vẫn chịu những điều chỉnh của pháp luật.

2 Định nghĩa này không phù hợp với nghiệp vụ cho thuê tài chính vì người thuê chỉ được sử dụng tài sản thuê chứ không nhận được tiền. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Đối tượng cho vay chủ yếu là khách hàng doanh nghiệp SME 1.1 Khái niệm doanh nghiệp SME Theo Nghị định số 56/2009/NĐ-CP ngày 30/06/2009 của Chính phủ thì doanh nghiệp SME được định nghĩa là cở sở kinh doanh cơ sở kinh doanh đã đăng ký kinh doanh theo quy định pháp luật, được chia thành ba cấp: siêu nhỏ, nhỏ, vừa theo quy mô tổng nguồn vốn (tổng nguồn vốn tương đương tổng tài sản được xác định trong bảng cân đối kế toán của doanh nghiệp) hoặc số lao động bình quân năm (tổng nguồn vốn là tiêu chí ưu tiên), cụ thể như sau: Quy mô Doanh nghiệp Doanh nghiệp nhỏ Doanh nghiệp vừa siêu nhỏ Tổng Số lao Số lao Tổng Khu vực nguồn Số lao động động động nguồn vốn vốn từ trên 10 từ trên 20 tỷ từ trên 200 I. Nông, lâm nghiệp 10 người 20 tỷ đồng người đến đồng đến người đến và thủy sản trở xuống trở xuống 200 người 100 tỷ đồng 300 người từ trên 10 từ trên 20 tỷ từ trên 200 II. Công nghiệp và 10 người 20 tỷ đồng người đến đồng đến người đến xây dựng trở xuống trở xuống 200 người 100 tỷ đồng 300 người từ trên 10 từ trên 10 tỷ từ trên 50 III.

Thương mại và 10 người 10 tỷ đồng người đến đồng đến 50 người đến dịch vụ trở xuống trở xuống 50 người tỷ đồng 100 người 1.2 Đặc điểm doanh nghiệp SME 3 3 Trương Quang Thông và Nhóm nghiên cứu, 2009. Báo cáo khoa học “Doanh nghiệp nhỏ và vừa và vấn đề tài trợ tín dụng. Một nghiên cứu thực nghiệm tại khu vực TP. Viện nghiên cứu Kinh tế phát triển.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.