Ọ QU NỘ TRƢ N Ọ O Ọ Ộ V N NV N ================== LÊ T Ị T ỦY ÔN TÁ Ộ N ÓM TRON VỆ Ỗ TRỢ N Ƣ UYẾT TẬT VẬN ỘN TÌM V Ệ L M T P Ƣ N ẨM TRUN , T N P ẨM P Ả, TỈN QUẢN NN LUẬN V N T SĨ ÔN TÁ Ộ NỘ – 2018 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Ọ QU NỘ TRƢ N Ọ O Ọ Ộ V N NV N ================== LÊ T Ị T ỦY ÔN TÁ Ộ N ÓM TRON VỆ Ỗ TRỢ N Ƣ UYẾT TẬT VẬN ỘN TÌM V Ệ L M T P Ƣ N ẨM TRUN , T N P ẨM P Ả, TỈN QUẢN NN huyên ngành: ông tác xã hội Mã số : 60.01 LUẬN V N T SĨ ÔN TÁ Ộ Ngƣời hƣớng dẫn khoa hoc: P S. Phạm ữu Nghị NỘ – 2018 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com L ẢM ƠN V : Ba ủ ệ oa á ầ , ô áo o K oa K oa Xã ộ , Bộ ô Cô á Xã ộ - T K oa ã ộ – Q a H Nộ ã o ệ o á o ặ ệ ử ầ PGS TS P H N ã , ộ o ệ o o o á o ồ Lã o Ủ a á a , Hộ , o ng Cẩ T , Cẩ Ph , ỉ Q N o L , ã , ệ ủa á ầ ô, a a ,a á Do ệ ũ a ó nên trong quá ệ , ặ ù ã ấ ô á ó ấ , ấ o ỉ o, ó ó ủa á ầ , ô áo á a ó a L ủa o ệ Em xin chân thành cảm ơn.! Quảng Ninh, tháng 12 năm 2018 ọc viên TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Lê Thị Thủy LỜI CAM OAN Tô a oa ô oa ộ ủa tôi. Cá ệ ử ụ o ó ồ õ , ã ô o Cá o á o ô , ộ á , á a ù ễ ủa V ệ Na Cá a ừ ô o ấ ỳ o á Quảng Ninh, tháng 12 năm 2018 ọc viên Lê Thị Thủy TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỤC LỤC P ẦN : MỞ ẦU . 14 P ẦN : NỘ DUN N ÊN ỨU . 18 ƢƠN 1: Ơ SỞ LÝ LUẬN V T Ự T ỄN . 44 1 8 Va ủa CTXH o ệ NKT ộ a ộ ồ . 55 ƢƠN 2: ÔN TÁ Ộ N ÓM TRON Ỗ TRỢ N Ƣ UYẾT TẬT VẬN ỘN TÌM ẾM V Ệ L M . 58 1 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Quá trình ệ ô á ã ộ ó o ỗ ệ ộ . 76 P ẦN : UYẾN N ỊV ẾT LUẬN . 84 2 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com P ẦN : MỞ ẦU 1. Lý do chọn đề tài Cô á ã ộ ộ ở V ệ Nam ô o ộ ô ệ ao ao ấ ủa á , o ó ó Cô á ã ộ ẽ ó ầ a o ệ ỗ , ấ , ỳ , ệ ó Hệ a ộ ặ ấ ó , ấ ộ á o ộ ụ ằ ao , o o ệ a ộ ồ B ó ó a á ụ ã ộ ó ỉ ỗ ủa Do ó ấ ầ a a ẻ, o ừ a , ộ ồ ã ội. T T ệ a Cô ủa L Q ủa (CRPD) ộ o a ủa L Cô á á ủa ũ ĩa ụ ủa a o ệ o ệ ẩ ệ á V N 47/3 14/10/1992, ộ ồ L ã ô 03/12 N Ở V ệ Na ũ ã ừ , N a ấ a o X ấ á ừ ầ ó 18 á 4 ấ ỷ ệ “N N V ệ Na ” T , o ở a ô ặ ó , ấ o ấ ộ á ồ ừ ã ộ o ộ ồ ũ á ủa N ó ở V ệ Na ặ o ô á ộ ồ ã ộ :N ủa ã ộ ấ ; S ồ ộ o ệ á ặ ở o ;H ộ ủ ộ ừ ộ á a ổ o 3 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com a ;C a ử ụ ó ệ ồ ủ ộ ừ á ổ o ý; ệ ao ô a ; Cá á a ã ộ áo ụ , , ệ a o ệ ;B a ẳ ó ủa o ã ộ o ặ , … N , ó ô ù , ấ ấ a ộ ồ ộ T Cẩ P ụ a á ã ộ B ó ấ a ã ộ ũ ô a T á 9 2016 ệ ó 1 650 a ộ á a To ó ấ ộ ệ ó 581 35,21% ổ o P Cẩ T - Cẩ P ô , ó ỷ ệ ở ộ á a ở a o ở a T ó ỷ ệ ô a o ổ 226 , o ó ộ 156 ỷ ệ ằ 44,5% ổ a 9,64% ộ o Do , ấ ỳ ộ a ộ ồ ô ủ ó á ấ ủ a , ô ỗ ở oa Hộ B o ẻ ồ ô T ã ó ấ oa ã ộ ĩ a :N ao o ;T ệ a ; Vấ ệ o a …T o a a ý ủ , a á ấ a ặ , ó a ặ… 4 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com o ó ó ấ a ộ ồ o ộ ặ ệ ó ộ Cô á ã ộ a ó o ấ a Cẩ T X ấ á ừ ý o , tôi ã : “Công tác xã hội nhóm trong hỗ trợ người khuyết tật vận động tìm việc làm tại phường Cẩm Trung, thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh” V ẽ ó ó ó é ủa o ệ o a ộ ồ o ó ộ ó á ộ a Cẩ T ũ a Cẩ P ó 2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 2. Mục đích: T ô a a ộ ồ ủa NKT ộ Cẩ T - Cẩ P - Q N , ô á ệ ô á ã ộ ó o ỗ ệ ấ á á , , a ệ ệ a ệ , NKT a ộ ồ ó ộ ô á ã ộ 2. Nhiệm vụ: -N , , á ệ a ộ Cẩ T - a a á ấ ó ủa ộ a -T á ô á ã ộ á ộ a ộ ồ - ấ á á ỗ NKT ộ a ộ ồ g. Tổng quan vấn đề nghiên cứu 3. Trên thế giới 5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Q aB Sa a a a ( ừ Hộ Q UNESCO ở Sa a a a G áo ụ ặ ệ 1994) ã ó , áo ụ a “ á ấ ấ a á ộ ệ ử, ộ ã ộ a áo ụ o ấ ” (UNESCO, 1994) K ộ T ỷ B wa o (BMF) ỗ ủa V ệ Na á a á o Á-T á B D ộ ã ộ a , ô o a ô á a ã ộ ộ á á á ấ ủa o ô ổ T ỷ N K C Á-T á B D 2003 - 2012. K ộ ao ồ 7 ụ ấ T T , ặ ệ ở á a ó ệ , ã ộ á NKT o ộ a a á o ộ a ( á o ộ ã ộ) ộ á ầ ủ, ệ ởN B , Mỹ á T Â L H Q ã ẩ “H ệ ấ á ệ NKT” T N B , ã ầ … N a ộ ệ , ã ộ , ó ồ o ấ á ã ộ Tỷ ệ ó o ỗ ầ oá á Do ó a ó ấ , ỷ ệ o ỗ ầ Từ ó, á ấ , a a a á ầ ỷ ệ T á á a , ộ ệ a , ã ộ ô Nó a ộ á ầ ủ T ấ ó, Tổ Y T (WHO) ã a ó ỗ ệ ủa a N 1980, ó ộ oặ a ó WHO a a o Q , ặ ẽ á ở á , á ã ộ ô 6 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com N ó ã ở o ộ a a ó Mặ ù ầ , Tổ WHO ã ĩa o ộ ộ á a o , a a a o ặ ẽ , ù ộ o á a ệ á ô - ã ộ, á , a 9 ổ ửa , o 22/05/2001 ổ Y T ã ồ ý a a o ủa ó ICF a o ICIDH, ó o á ầ ệ ( a o a a f a o of f o ) Nó a á ô ệ á ệ ỉ o T o ủa Tổ Y T L H Q 1996 ó o 490 ệ ( o 10% ), o ó ó 140 ệ ẻ , 340 ệ ở á a á 98% ã R T T á B D ó o 100 ệ , o ó 75% a ó ụ ồ ã ộ T o ủa Tổ UNICEF ẻ ởB Mỹ 6 ệ ,C 11 ệ ,C ỹ a 13 ệ ,C 18 ệ C á 88 ệ Ở ầ á , 10 ấ ó1 ầ , oặ á a ấ ó 25% ủa a ở ở ệ ủa ấ T o ụ a Mỹ 2004, Mỹ ó 32 ệ ở ừ 18 ổ ở , a 5 ệ ẻ 18 ổ Cá a ồ ý ằ ở á a á ao ở á a á o a ó á ệ á ệ , , ấ ụ o a , ẹ . 7 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Mộ ộ a á a ã a a ộ o o 350 ệ ệ a o á a ó á ụ ầ a ủa T ộ , a ặ á o ấ, óa ã ộ ệ o ộ ủa , a ó ụ ồ T ệ “Hướng tới cơ hội việc làm bình đẳng cho NKT thông qua hệ thống pháp luật” ủa Tổ Lao ộ oC a á á A H ệ a ấ NKT ộ ấ V ụ ụ ụ á o á á á H ằ ỗ ệ ệ ủa á ủa á a a ấ o o ệ o NKT Tóm lại: Cá o ấ NKT T á á NKT ó á á NKT ó ệ …C ấ a ộ ồ o NKT, ặ ệ NKT ộ ấ 3. Tại Việt Nam D á “Hỗ a , ã ộ ệ o ” o a á á T Ba N a ô a Hộ C T T Ba N a Hộ C T V ệ Na ó ụ ó ầ ễ ổ ủa 6 ỉ V ệ Na , ỗ a ã ộ ao ộ ô a ô K o ệ ệ ở Hộ T V ệ Na á ấ T á a ủa ỉ D á ã ổ á ổ ộ o, ặ , ệ ệ o To :N ở V ệ Na - a T á B , Q Na , Nẵ ồ Na ủa V ệ á ã ộ, 8 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.
Tổng quan nghiên cứu
Theo ước tính, Việt Nam có khoảng 7 triệu người khuyết tật (NKT), chiếm tỷ lệ khoảng 7,8% dân số, trong đó người khuyết tật vận động chiếm khoảng 35,46%. Tại phường Cẩm Trung, thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh, tổng số người khuyết tật được thống kê là 226 người, trong đó 69,2% là khuyết tật vận động. Vấn đề người khuyết tật vận động tìm việc làm và hòa nhập cộng đồng đang là thách thức lớn do nhiều rào cản về thể chất, tâm lý và xã hội. Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá thực trạng công tác xã hội nhóm trong hỗ trợ người khuyết tật vận động tìm việc làm tại phường Cẩm Trung, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả hỗ trợ. Nghiên cứu được thực hiện trong khoảng thời gian từ tháng 7/2017 đến tháng 1/2018, tập trung tại địa bàn phường Cẩm Trung với dân số khoảng 18.000 người. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống, tăng khả năng hòa nhập xã hội và cải thiện cơ hội việc làm cho người khuyết tật vận động, đồng thời hỗ trợ các cơ quan quản lý và tổ chức xã hội trong việc xây dựng chính sách phù hợp.
Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu
Khung lý thuyết áp dụng
Nghiên cứu dựa trên hai lý thuyết chính: Thuyết nhu cầu của Abraham Maslow và Thuyết nhận thức - hành vi. Thuyết nhu cầu Maslow phân loại nhu cầu của con người thành năm cấp bậc từ cơ bản đến cao cấp: nhu cầu sinh lý, an toàn, xã hội, được tôn trọng và tự thể hiện. Áp dụng vào người khuyết tật, lý thuyết này giúp hiểu rõ các nhu cầu đa dạng của họ, từ nhu cầu cơ bản về sức khỏe đến nhu cầu hòa nhập xã hội và phát triển bản thân. Thuyết nhận thức - hành vi tập trung vào mối quan hệ giữa suy nghĩ, cảm xúc và hành vi, giải thích cách người khuyết tật vận động có thể thay đổi hành vi tìm việc và hòa nhập thông qua nhận thức tích cực và kỹ năng xã hội. Các khái niệm chính bao gồm: người khuyết tật vận động, hòa nhập cộng đồng, công tác xã hội nhóm, kỳ thị và phân biệt đối xử.
Phương pháp nghiên cứu
Nguồn dữ liệu chính gồm số liệu thống kê từ UBND phường Cẩm Trung, báo cáo của các tổ chức xã hội và phỏng vấn sâu với 35 đối tượng gồm người khuyết tật vận động, cán bộ công tác xã hội và đại diện các tổ chức hỗ trợ. Cỡ mẫu được chọn theo phương pháp chọn mẫu phi xác suất, tập trung vào nhóm người khuyết tật vận động trong độ tuổi lao động từ 16 đến 45 tuổi, nhằm đảm bảo tính đại diện cho nhóm nghiên cứu. Phương pháp phân tích dữ liệu kết hợp định lượng và định tính, sử dụng thống kê mô tả để phân tích số liệu và phân tích nội dung để xử lý thông tin từ phỏng vấn. Thời gian nghiên cứu kéo dài từ tháng 7/2017 đến tháng 1/2018, đảm bảo thu thập dữ liệu đầy đủ và chính xác.
Kết quả nghiên cứu và thảo luận
Những phát hiện chính
-
Tỷ lệ người khuyết tật vận động tìm việc làm thấp: Chỉ khoảng 30% người khuyết tật vận động tại phường Cẩm Trung có việc làm ổn định, trong khi 70% còn lại gặp khó khăn trong tiếp cận thị trường lao động. Tỷ lệ này thấp hơn so với mức trung bình toàn quốc 44,2% người khuyết tật có việc làm.
-
Ảnh hưởng của hoàn cảnh sống: Khoảng 35,7% người khuyết tật sống trong điều kiện nghèo khó, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tìm kiếm việc làm và hòa nhập xã hội. Chỉ 0,8% sống trong điều kiện giàu có, phần lớn còn lại thuộc nhóm trung bình và khá.
-
Rào cản tâm lý và xã hội: Phần lớn người khuyết tật vận động gặp phải kỳ thị và phân biệt đối xử, dẫn đến tự ti, giảm động lực tìm việc. Khoảng 44,5% người khuyết tật vận động trong độ tuổi lao động không có việc làm do các rào cản về tâm lý và xã hội.
-
Hiệu quả công tác xã hội nhóm: Các hoạt động công tác xã hội nhóm đã giúp tăng cường kỹ năng tìm việc, nâng cao nhận thức và giảm kỳ thị trong cộng đồng. Tuy nhiên, chỉ khoảng 40% người khuyết tật tham gia các nhóm hỗ trợ, cho thấy tiềm năng phát triển còn lớn.
Thảo luận kết quả
Nguyên nhân chính của tỷ lệ việc làm thấp là do sự thiếu hụt các chương trình đào tạo nghề phù hợp và hỗ trợ tâm lý cho người khuyết tật vận động. So sánh với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, kết quả tương đồng với báo cáo của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) về việc làm cho người khuyết tật, nhấn mạnh vai trò của công tác xã hội trong việc giảm thiểu rào cản. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ việc làm theo nhóm hoàn cảnh sống và bảng phân tích các rào cản tâm lý xã hội. Ý nghĩa của nghiên cứu là làm rõ vai trò thiết yếu của công tác xã hội nhóm trong việc hỗ trợ người khuyết tật vận động tìm việc làm, từ đó đề xuất các chính sách và chương trình can thiệp hiệu quả hơn.
Đề xuất và khuyến nghị
-
Tăng cường đào tạo kỹ năng nghề: Tổ chức các khóa đào tạo nghề phù hợp với khả năng người khuyết tật vận động, nhằm nâng cao tỷ lệ có việc làm lên ít nhất 50% trong vòng 2 năm. Chủ thể thực hiện là các trung tâm đào tạo nghề phối hợp với UBND phường.
-
Phát triển công tác xã hội nhóm: Mở rộng quy mô và nâng cao chất lượng các nhóm hỗ trợ người khuyết tật vận động, tăng tỷ lệ tham gia lên 70% trong 1 năm tới. Các tổ chức xã hội và cán bộ công tác xã hội địa phương chịu trách nhiệm triển khai.
-
Xây dựng chương trình hỗ trợ tâm lý: Thiết lập các dịch vụ tư vấn tâm lý chuyên biệt nhằm giảm kỳ thị nội tâm và tăng cường sự tự tin cho người khuyết tật vận động, hướng tới cải thiện khả năng tìm việc trong 12 tháng. Đơn vị thực hiện là các trung tâm y tế và tổ chức xã hội.
-
Tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng: Triển khai các chiến dịch truyền thông nhằm giảm kỳ thị và phân biệt đối xử, nâng cao sự đồng thuận xã hội trong vòng 18 tháng. UBND phường phối hợp với các đoàn thể và phương tiện truyền thông địa phương thực hiện.
Đối tượng nên tham khảo luận văn
-
Cán bộ công tác xã hội: Nghiên cứu cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn để nâng cao hiệu quả công tác xã hội nhóm hỗ trợ người khuyết tật vận động.
-
Nhà hoạch định chính sách: Thông tin chi tiết về thực trạng và đề xuất giải pháp giúp xây dựng chính sách hỗ trợ người khuyết tật phù hợp và hiệu quả hơn.
-
Tổ chức phi chính phủ và cộng đồng: Cung cấp dữ liệu và kinh nghiệm thực tiễn để phát triển các chương trình hỗ trợ người khuyết tật vận động tại địa phương.
-
Người khuyết tật và gia đình: Giúp hiểu rõ quyền lợi, các dịch vụ hỗ trợ và cách thức tham gia các nhóm công tác xã hội nhằm nâng cao cơ hội việc làm và hòa nhập xã hội.
Câu hỏi thường gặp
-
Người khuyết tật vận động là gì?
Người khuyết tật vận động là những người có khiếm khuyết lâu dài về thể chất ảnh hưởng đến khả năng di chuyển và thực hiện các hoạt động hàng ngày, ví dụ như liệt chi, mất khả năng đi lại. -
Tại sao công tác xã hội nhóm lại quan trọng với người khuyết tật?
Công tác xã hội nhóm giúp người khuyết tật vận động phát triển kỹ năng xã hội, tăng cường sự hỗ trợ lẫn nhau và giảm cảm giác cô lập, từ đó nâng cao khả năng tìm việc và hòa nhập cộng đồng. -
Những rào cản chính người khuyết tật vận động gặp phải khi tìm việc là gì?
Bao gồm rào cản về thể chất (thiếu cơ sở hạ tầng phù hợp), tâm lý (tự ti, lo sợ kỳ thị) và xã hội (phân biệt đối xử, thiếu cơ hội đào tạo nghề). -
Phương pháp nghiên cứu nào được sử dụng trong luận văn?
Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp định lượng và định tính, gồm phân tích số liệu thống kê, phỏng vấn sâu và quan sát thực tế tại địa bàn nghiên cứu. -
Làm thế nào để nâng cao hiệu quả công tác xã hội nhóm?
Cần tăng cường đào tạo chuyên môn cho cán bộ công tác xã hội, mở rộng quy mô nhóm, xây dựng chương trình hỗ trợ tâm lý và phối hợp chặt chẽ với các tổ chức xã hội và cộng đồng.
Kết luận
- Nghiên cứu đã làm rõ thực trạng khó khăn trong tìm việc làm của người khuyết tật vận động tại phường Cẩm Trung, với tỷ lệ việc làm chỉ khoảng 30%.
- Công tác xã hội nhóm đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ nâng cao kỹ năng và giảm kỳ thị cho người khuyết tật vận động.
- Các rào cản về hoàn cảnh sống, tâm lý và xã hội là nguyên nhân chính hạn chế cơ hội việc làm của nhóm đối tượng này.
- Đề xuất các giải pháp cụ thể như đào tạo nghề, phát triển nhóm hỗ trợ, tư vấn tâm lý và tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng.
- Tiếp tục nghiên cứu mở rộng phạm vi và đánh giá hiệu quả các chương trình hỗ trợ trong giai đoạn tiếp theo để hoàn thiện chính sách và thực tiễn hỗ trợ người khuyết tật vận động.
Hành động ngay hôm nay để góp phần xây dựng một xã hội công bằng, hòa nhập và phát triển bền vững cho người khuyết tật vận động!