Luận văn thạc sĩ xây dựng hệ thống tiêu chí xét duyệt các nhiệm vụ hợp tác quốc tế về khoa học và công nghệ theo nghị định thư

Luận văn thạc sĩ kỹ thuật phân tích xây dựng hệ thống tiêu chí xét duyệt các nhiệm vụ hợp tác quốc tế về khoa học và công nghệ theo, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Tác giả: Đỗ Xuân Anh
• Người hướng dẫn: PGS. Mai Hà
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý khoa học và công nghệ
• Đề tài: Hệ thống tiêu chí xét duyệt nhiệm vụ hợp tác quốc tế
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG HỢP TÁC QUỐC TẾ VỀ KH&CN
• 1.1. Một số khái niệm chung
• 1.2. Khái nhiệm “Hội nhập và hợp tác”
• 1.3. Thuật ngữ “hội nhập quốc tế” trong tiếng Việt
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VỀ HỆ THỐNG TIÊU CHÍ XÉT DUYỆT CÁC NHIỆM VỤ HTQT VỀ KH&CN THEO NGHỊ ĐỊNH THƯ
• 2.1. Thực trạng về xét duyệt nhiệm vụ HTQT về KH&CN theo Nghị định thư
• 2.2. Giai đoạn 2010 đến nay
• 2.3. Quy trình xét duyệt các nhiệm vụ HTQT về KH&CN theo Nghị định thư
• 2.4. Những hạn chế, bất cập của quá trình xét duyệt nhiệm vụ HTQT về KH&CN theo Nghị định thư
• 3. CHƯƠNG 3: XÂY DỰNG HỆ THỐNG TIÊU CHÍ XÉT DUYỆT CÁC NHIỆM VỤ HTQT VỀ KH&CN THEO NGHỊ ĐỊNH THƯ
• 3.1. Kinh nghiệm quốc tế trong hợp tác quốc tế về khoa học và công nghệ
• 3.2. Nguyên tắc xây dựng hệ thống tiêu chí xét duyệt các nhiệm vụ HTQT về KH&CN theo Nghị định thư
• 3.3. Quy trình xét duyệt
• 3.3.1. Đối với đề xuất Nghị định thư
• 3.3.2. Đối với Xét duyệt
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về hệ thống tiêu chí xét duyệt nhiệm vụ hợp tác quốc tế

Hệ thống tiêu chí xét duyệt nhiệm vụ hợp tác quốc tế về khoa học và công nghệ đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo chất lượng và hiệu quả của các dự án hợp tác. Việc xây dựng một hệ thống tiêu chí rõ ràng giúp các nhà quản lý và nhà khoa học có thể đánh giá và lựa chọn các nhiệm vụ phù hợp, từ đó nâng cao năng lực khoa học công nghệ của quốc gia. Hệ thống này cần phải được thiết kế dựa trên các nguyên tắc cơ bản và thực tiễn hiện có.

1.1. Khái niệm và vai trò của tiêu chí xét duyệt

Tiêu chí xét duyệt là những tiêu chuẩn được sử dụng để đánh giá các nhiệm vụ hợp tác quốc tế. Chúng giúp xác định tính khả thi, tính hiệu quả và tính bền vững của các dự án. Việc áp dụng các tiêu chí này không chỉ giúp nâng cao chất lượng các nhiệm vụ mà còn tạo ra sự minh bạch trong quá trình xét duyệt.

1.2. Lịch sử phát triển hệ thống tiêu chí xét duyệt

Hệ thống tiêu chí xét duyệt đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển, từ những quy định ban đầu đến các tiêu chuẩn hiện đại. Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng việc áp dụng các tiêu chí rõ ràng và cụ thể là cần thiết để nâng cao hiệu quả của các nhiệm vụ hợp tác quốc tế.

II. Những thách thức trong việc xét duyệt nhiệm vụ hợp tác quốc tế

Việc xét duyệt các nhiệm vụ hợp tác quốc tế hiện nay gặp nhiều thách thức, từ quy trình phức tạp đến sự thiếu đồng bộ trong các tiêu chí. Những vấn đề này không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng của các nhiệm vụ mà còn làm giảm hiệu quả của các dự án hợp tác. Cần có những giải pháp cụ thể để khắc phục những thách thức này.

2.1. Quy trình xét duyệt phức tạp

Quy trình xét duyệt hiện tại thường kéo dài và phức tạp, gây khó khăn cho các nhà khoa học và nhà quản lý trong việc thực hiện các nhiệm vụ hợp tác. Việc đơn giản hóa quy trình này là cần thiết để nâng cao hiệu quả.

2.2. Thiếu đồng bộ trong tiêu chí xét duyệt

Sự thiếu đồng bộ trong các tiêu chí xét duyệt giữa các cơ quan và tổ chức khác nhau dẫn đến tình trạng khó khăn trong việc đánh giá và lựa chọn các nhiệm vụ hợp tác. Cần có một hệ thống tiêu chí thống nhất để đảm bảo tính công bằng và minh bạch.

III. Phương pháp xây dựng hệ thống tiêu chí xét duyệt hiệu quả

Để xây dựng một hệ thống tiêu chí xét duyệt hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học và thực tiễn. Việc tham khảo kinh nghiệm quốc tế và các mô hình thành công sẽ giúp tạo ra một hệ thống tiêu chí phù hợp với điều kiện của Việt Nam.

3.1. Nghiên cứu và phân tích thực trạng

Việc nghiên cứu và phân tích thực trạng hiện tại của hệ thống tiêu chí xét duyệt là bước đầu tiên quan trọng. Điều này giúp xác định những điểm mạnh và điểm yếu của hệ thống hiện tại, từ đó đưa ra các giải pháp cải tiến.

3.2. Tham khảo kinh nghiệm quốc tế

Tham khảo các mô hình và kinh nghiệm quốc tế trong việc xây dựng hệ thống tiêu chí xét duyệt sẽ giúp Việt Nam có được những bài học quý giá. Các quốc gia khác đã thành công trong việc áp dụng các tiêu chí rõ ràng và minh bạch, từ đó nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế.

IV. Ứng dụng thực tiễn của hệ thống tiêu chí xét duyệt

Hệ thống tiêu chí xét duyệt không chỉ là lý thuyết mà còn cần được áp dụng thực tiễn trong các nhiệm vụ hợp tác quốc tế. Việc áp dụng các tiêu chí này sẽ giúp nâng cao chất lượng và hiệu quả của các dự án hợp tác, đồng thời tạo ra sự tin tưởng từ các đối tác quốc tế.

4.1. Kết quả từ các nhiệm vụ hợp tác quốc tế

Các nhiệm vụ hợp tác quốc tế đã được thực hiện thành công nhờ vào việc áp dụng hệ thống tiêu chí xét duyệt rõ ràng. Những kết quả này không chỉ nâng cao năng lực khoa học công nghệ mà còn tạo ra những sản phẩm và công nghệ mới cho đất nước.

4.2. Tác động đến chính sách khoa học và công nghệ

Hệ thống tiêu chí xét duyệt cũng có tác động tích cực đến chính sách khoa học và công nghệ của quốc gia. Việc áp dụng các tiêu chí này giúp định hướng các hoạt động nghiên cứu và phát triển, từ đó thúc đẩy sự phát triển bền vững.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai của hệ thống tiêu chí

Hệ thống tiêu chí xét duyệt nhiệm vụ hợp tác quốc tế cần được tiếp tục hoàn thiện và phát triển trong tương lai. Việc áp dụng các tiêu chí này không chỉ giúp nâng cao chất lượng các nhiệm vụ mà còn tạo ra sự đồng bộ trong quản lý hợp tác quốc tế. Cần có những nghiên cứu và đánh giá định kỳ để đảm bảo hệ thống này luôn phù hợp với thực tiễn.

5.1. Định hướng phát triển hệ thống tiêu chí

Định hướng phát triển hệ thống tiêu chí cần phải dựa trên các nhu cầu thực tiễn và xu hướng phát triển của khoa học công nghệ. Việc cập nhật và điều chỉnh các tiêu chí là cần thiết để đảm bảo tính hiệu quả.

5.2. Tăng cường hợp tác quốc tế trong xây dựng tiêu chí

Tăng cường hợp tác quốc tế trong việc xây dựng và áp dụng hệ thống tiêu chí sẽ giúp Việt Nam học hỏi được nhiều kinh nghiệm quý báu. Điều này không chỉ nâng cao chất lượng các nhiệm vụ mà còn tạo ra sự kết nối mạnh mẽ với các đối tác quốc tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hợp tác quốc tế về khoa học và công nghệ (KH&CN) đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy phát triển KH&CN của Việt Nam, góp phần giải quyết các thách thức trong nước và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Từ năm 2000 đến nay, Việt Nam đã ký kết và thực hiện hơn 500 nhiệm vụ hợp tác quốc tế theo Nghị định thư với hơn 70 quốc gia và tổ chức quốc tế, trong đó các đối tác chính bao gồm Liên bang Nga, CHLB Đức, Pháp, Nhật Bản, Hoa Kỳ, Hàn Quốc và nhiều nước khác. Các nhiệm vụ này tập trung vào các lĩnh vực ưu tiên như công nghệ thông tin, công nghệ sinh học, khoa học biển, và chuyển giao công nghệ, với mức đóng góp tài chính từ đối tác nước ngoài tối thiểu 40% tổng kinh phí.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là xây dựng hệ thống tiêu chí xét duyệt các nhiệm vụ hợp tác quốc tế về KH&CN theo Nghị định thư nhằm đồng nhất cơ chế xét duyệt, nâng cao hiệu quả lựa chọn và quản lý các nhiệm vụ, từ đó thúc đẩy hội nhập quốc tế về KH&CN của Việt Nam. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào giai đoạn từ năm 2000 đến nay, với trọng tâm là các quy trình xét duyệt và quản lý nhiệm vụ theo các văn bản pháp luật hiện hành như Quyết định số 14/2005/QĐ-BKHCN và Thông tư số 12/2014/TT-BKHCN.

Việc xây dựng hệ thống tiêu chí xét duyệt có ý nghĩa quan trọng trong việc tăng cường hiệu quả quản lý, đảm bảo lựa chọn các nhiệm vụ có tính khoa học cao, phù hợp với định hướng phát triển KH&CN quốc gia, đồng thời tận dụng tối đa nguồn lực và kinh nghiệm từ các đối tác quốc tế. Qua đó, góp phần nâng cao năng lực nghiên cứu, phát triển công nghệ và thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong nước.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình sau:

• Lý thuyết hội nhập quốc tế: Xem hội nhập quốc tế là quá trình phát triển và tích hợp các hoạt động KH&CN quốc gia vào hệ thống quốc tế, đảm bảo lợi ích bền vững và bình đẳng giữa các bên tham gia. Hội nhập được hiểu là một quá trình xã hội có nội hàm toàn diện, bao gồm các hình thức hợp tác và điều phối quốc tế.

• Lý thuyết hệ thống: Hệ thống được hiểu là tập hợp các yếu tố liên kết, tương tác tạo thành chỉnh thể ổn định và phức tạp. Nguyên lý tính chỉnh thể và tính phức thể giúp phân tích cấu trúc, chức năng và mối quan hệ giữa các thành phần trong hệ thống tiêu chí xét duyệt nhiệm vụ hợp tác quốc tế.

• Khái niệm tiêu chí: Tiêu chí là các tiêu chuẩn dùng để đánh giá, kiểm định đối tượng dựa trên các yêu cầu về chất lượng, hiệu quả, khả năng và tính tuân thủ quy định. Tiêu chí khác với tiêu chuẩn ở chỗ tiêu chí mang tính nhận biết, phân loại còn tiêu chuẩn là mẫu mực quy định.

• Mô hình quản lý nhiệm vụ hợp tác quốc tế: Áp dụng các nguyên tắc quản lý khoa học và công nghệ, bao gồm quy trình đề xuất, xét duyệt, phê duyệt, quản lý và nghiệm thu nhiệm vụ theo Nghị định thư, đảm bảo tính minh bạch, công bằng và hiệu quả.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Thu thập từ các văn bản pháp luật (Quyết định số 14/2005/QĐ-BKHCN, Thông tư số 12/2014/TT-BKHCN), báo cáo của Bộ Khoa học và Công nghệ, hồ sơ nhiệm vụ hợp tác quốc tế, kết quả khảo sát và phỏng vấn các chuyên gia, cán bộ quản lý hợp tác quốc tế.

• Phương pháp phân tích: Kết hợp phân tích tài liệu, phân tích thống kê và phân tích định tính. Phân tích tài liệu nhằm đánh giá cơ sở lý luận, chính sách và thực trạng xét duyệt nhiệm vụ. Phân tích thống kê sử dụng để tổng hợp số liệu về số lượng nhiệm vụ, thời gian xét duyệt, tỷ lệ hợp lệ hồ sơ. Phân tích định tính dựa trên phỏng vấn chuyên gia để làm rõ các bất cập và đề xuất giải pháp.

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Khảo sát và phỏng vấn khoảng 20 chuyên gia, cán bộ quản lý tại các đơn vị thuộc Bộ KH&CN và các tổ chức nghiên cứu có kinh nghiệm thực hiện nhiệm vụ hợp tác quốc tế. Lựa chọn mẫu theo phương pháp chọn mẫu thuận tiện và mẫu mục tiêu nhằm đảm bảo tính đại diện và chuyên sâu.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu được thực hiện trong khoảng thời gian từ năm 2016 đến 2017, bao gồm thu thập dữ liệu, phân tích thực trạng, xây dựng hệ thống tiêu chí và đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng xét duyệt nhiệm vụ hợp tác quốc tế còn nhiều bất cập: Từ năm 2005 đến 2014, tổng số 336 nhiệm vụ hợp tác quốc tế được thực hiện với tổng kinh phí khoảng 296 tỷ đồng. Tuy nhiên, việc xét duyệt kéo dài trung bình từ 12 đến 14 tháng, gây chậm trễ trong nghiên cứu và mất tính mới của đề xuất. Tỷ lệ hồ sơ không hợp lệ do thiếu công văn đề xuất từ Bộ, ngành hoặc địa phương chiếm khoảng 44% trong một số chương trình hợp tác.

2. Quy trình xét duyệt phức tạp và thiếu đồng bộ: Quy trình gồm ba bước chính (xác định nhiệm vụ, tuyển chọn đơn vị thực hiện, thẩm định kinh phí) với tổng thời gian dự kiến khoảng 170 ngày làm việc, nhưng thực tế thường kéo dài hơn do khó khăn trong tổ chức họp hội đồng và hoàn thiện hồ sơ. Việc thẩm định tài chính thường phải họp nhiều lần, kéo dài thêm 1-2 tháng.

3. Nội dung đề xuất và tiêu chí xét duyệt chưa phù hợp: Các đề xuất nhiệm vụ thường mang tính cá nhân, thiếu liên kết giữa các nhiệm vụ trong cùng lĩnh vực, chưa bám sát yêu cầu thực tiễn. Việc rà soát trùng lặp tên nhiệm vụ gây khó khăn do không có cơ sở dữ liệu đầy đủ, dẫn đến nhiều hồ sơ bị loại không chính đáng.

4. Hạn chế về năng lực và nguồn lực: Đội ngũ cán bộ KH&CN còn thiếu về trình độ chuyên môn, kỹ năng ngoại ngữ và kinh nghiệm quản lý hợp tác quốc tế. Nguồn tài chính hỗ trợ còn hạn chế, chỉ mang tính hỗ trợ, chưa đủ để thực hiện các nhiệm vụ quy mô lớn. Hạ tầng kỹ thuật nghiên cứu chưa đồng bộ, ảnh hưởng đến hiệu quả thực hiện nhiệm vụ.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các bất cập trên xuất phát từ việc quản lý tập trung, mang tính hành chính, thiếu sự phối hợp chặt chẽ giữa các Bộ, ngành và địa phương. Quy trình xét duyệt phức tạp, nhiều bước trung gian làm tăng thời gian và chi phí hành chính. So với các nước đối tác như Vương quốc Anh hay Israel, quy trình xét duyệt của Việt Nam còn rườm rà và thiếu linh hoạt, gây khó khăn trong việc đồng bộ với quy trình của đối tác.

Việc thiếu hệ thống tiêu chí xét duyệt rõ ràng và đồng bộ dẫn đến khó khăn trong việc đánh giá tính khoa học, tính khả thi và hiệu quả của các nhiệm vụ. Điều này làm giảm động lực của các nhà khoa học trong việc đề xuất và thực hiện nhiệm vụ, ảnh hưởng đến chất lượng và tính ứng dụng của kết quả nghiên cứu.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện tỷ lệ hồ sơ hợp lệ và không hợp lệ theo từng năm, biểu đồ thời gian xét duyệt trung bình qua các giai đoạn, bảng so sánh quy trình xét duyệt giữa Việt Nam và một số nước đối tác. Những biểu đồ này giúp minh họa rõ ràng các điểm nghẽn và xu hướng cải thiện hoặc suy giảm trong quá trình xét duyệt.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng hệ thống tiêu chí xét duyệt đồng bộ, rõ ràng: Thiết lập bộ tiêu chí đánh giá nhiệm vụ dựa trên lợi ích tổng thể quốc gia, tính khoa học, tính khả thi, mức độ phù hợp với định hướng phát triển KH&CN và năng lực thực hiện của tổ chức chủ trì. Tiêu chí cần được công khai minh bạch và áp dụng thống nhất trong toàn bộ quy trình xét duyệt. Thời gian thực hiện: 6 tháng; Chủ thể: Bộ KH&CN phối hợp với các chuyên gia đầu ngành.

2. Đơn giản hóa và rút ngắn quy trình xét duyệt: Tinh gọn các bước xét duyệt, giảm thiểu các cuộc họp không cần thiết, áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý hồ sơ và đánh giá trực tuyến để tiết kiệm thời gian. Thời gian thực hiện: 12 tháng; Chủ thể: Bộ KH&CN phối hợp với các Bộ, ngành liên quan.

3. Xây dựng cơ sở dữ liệu tập trung về các nhiệm vụ hợp tác quốc tế: Thiết lập hệ thống tra cứu trực tuyến các nhiệm vụ đã và đang thực hiện để tránh trùng lặp, hỗ trợ các nhà khoa học trong việc xây dựng đề xuất mới. Thời gian thực hiện: 9 tháng; Chủ thể: Bộ KH&CN phối hợp với các đơn vị CNTT.

4. Nâng cao năng lực cán bộ quản lý và nhà khoa học: Tổ chức các khóa đào tạo về kỹ năng quản lý dự án quốc tế, kỹ năng ngoại ngữ, kỹ năng xây dựng đề xuất và thuyết minh nhiệm vụ. Thời gian thực hiện: liên tục; Chủ thể: Bộ KH&CN, các viện nghiên cứu, trường đại học.

5. Tăng cường nguồn lực tài chính và hạ tầng kỹ thuật: Đề xuất tăng ngân sách hỗ trợ cho các nhiệm vụ hợp tác quốc tế, đồng thời đầu tư nâng cấp trang thiết bị nghiên cứu để đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vụ quy mô lớn, đa ngành. Thời gian thực hiện: 2 năm; Chủ thể: Chính phủ, Bộ KH&CN.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý khoa học và công nghệ tại Bộ KH&CN và các Bộ, ngành liên quan: Giúp hiểu rõ về quy trình, tiêu chí xét duyệt nhiệm vụ hợp tác quốc tế, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý và phối hợp liên ngành.

2. Các nhà khoa học, chủ nhiệm đề tài hợp tác quốc tế: Hỗ trợ xây dựng đề xuất nhiệm vụ phù hợp với tiêu chí xét duyệt, nâng cao khả năng được tuyển chọn và thực hiện thành công nhiệm vụ.

3. Các tổ chức nghiên cứu, viện, trường đại học: Cung cấp cơ sở để cải tiến quy trình nội bộ, nâng cao năng lực tổ chức triển khai nhiệm vụ hợp tác quốc tế, đồng thời phát triển chiến lược hợp tác quốc tế hiệu quả.

4. Các nhà hoạch định chính sách và chuyên gia tư vấn trong lĩnh vực KH&CN: Là tài liệu tham khảo để xây dựng chính sách, quy định mới về quản lý hợp tác quốc tế, góp phần thúc đẩy hội nhập quốc tế về KH&CN.

Câu hỏi thường gặp

1. Tiêu chí xét duyệt nhiệm vụ hợp tác quốc tế gồm những yếu tố nào?
   Tiêu chí bao gồm tính khoa học, tính khả thi, mức độ phù hợp với định hướng phát triển KH&CN quốc gia, năng lực tổ chức thực hiện, và lợi ích kinh tế - xã hội. Ví dụ, một nhiệm vụ phải chứng minh được tính mới và khả năng ứng dụng thực tiễn.

2. Quy trình xét duyệt nhiệm vụ theo Nghị định thư diễn ra như thế nào?
   Quy trình gồm ba bước chính: xác định nhiệm vụ, tuyển chọn đơn vị thực hiện, thẩm định kinh phí và ra quyết định phê duyệt. Mỗi bước đều có hội đồng chuyên gia đánh giá độc lập để đảm bảo tính khách quan.

3. Tại sao thời gian xét duyệt nhiệm vụ thường kéo dài?
   Nguyên nhân do quy trình phức tạp, khó khăn trong việc tổ chức họp hội đồng, hoàn thiện hồ sơ, đặc biệt là thẩm định tài chính nhiều lần. Ngoài ra, việc thiếu đồng bộ giữa các bên liên quan cũng làm chậm tiến độ.

4. Làm thế nào để tránh trùng lặp đề xuất nhiệm vụ?
   Cần có cơ sở dữ liệu tập trung, cho phép tra cứu các nhiệm vụ đã và đang thực hiện. Đồng thời, xây dựng tiêu chí rà soát trùng lặp rõ ràng và áp dụng nghiêm ngặt trong quá trình xét duyệt.

5. Vai trò của hợp tác quốc tế trong phát triển KH&CN của Việt Nam là gì?
   Hợp tác quốc tế giúp tiếp thu tri thức mới, nâng cao năng lực nghiên cứu, chuyển giao công nghệ tiên tiến, đồng thời mở rộng mạng lưới chuyên gia và nguồn lực tài chính, góp phần thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế - xã hội.

Kết luận

• Hợp tác quốc tế về KH&CN theo Nghị định thư là công cụ quan trọng thúc đẩy phát triển KH&CN và hội nhập quốc tế của Việt Nam.
• Quy trình xét duyệt hiện tại còn nhiều bất cập về thời gian, tính minh bạch và hiệu quả, ảnh hưởng đến chất lượng và tính kịp thời của các nhiệm vụ.
• Việc xây dựng hệ thống tiêu chí xét duyệt đồng bộ, rõ ràng là cần thiết để nâng cao hiệu quả quản lý và lựa chọn nhiệm vụ.
• Cần đơn giản hóa quy trình, nâng cao năng lực cán bộ và tăng cường nguồn lực tài chính, hạ tầng kỹ thuật để đáp ứng yêu cầu phát triển.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai xây dựng hệ thống tiêu chí, cải tiến quy trình xét duyệt và đào tạo cán bộ, nhằm tạo động lực phát triển KH&CN quốc gia và tăng cường hội nhập quốc tế.

Các cơ quan quản lý, nhà khoa học và tổ chức nghiên cứu cần phối hợp chặt chẽ để triển khai các giải pháp đề xuất, góp phần nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế về KH&CN, thúc đẩy sự phát triển bền vững của khoa học và công nghệ Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài - Xuất phát từ vai trò và vị trí quan trọng của các nhiệm vụ hợp tác quốc tế về khoa học và công nghệ theo Nghị định thư (nhiệm vụ); - Các nhiệm vụ đóng vai trò quan trọng trong việc giải quyết các khó khăn/ thách thức trong lĩnh vực khoa học và công nghệ ở trong nước một cách nhanh chóng, hỗ trợ đột phá đi thẳng vào một số công nghệ mới, sản phẩm mới và tạo ra thị trường mới. Bên cạnh đó các nhiệm vụ còn hỗ trợ các nhà khoa học cũng như các nhà quản lý nâng cao kinh nghiệm quản lý khoa học và công nghệ cũng như thực hiện công tác đối ngoại mà Đảng và Nhà nước giao phó. Tuy nhiên chưa có hệ thống tiêu chí riêng để xét duyệt cũng như quản lý các nhiệm vụ hợp tác quốc tế về khoa học và công nghệ theo Nghị định thư; - Trên cơ sở thực tế xét duyệt các nhiệm vụ trong thời gian qua theo các quy định hiện hành chỉ phù hợp với các nhiệm vụ được đặt hàng từ các Bộ, ngành, địa phương.

Trong khi đó còn một nhóm các nhiệm vụ được hình thành trên cơ sở những thỏa thuận đã có của đối tác Việt Nam và nước ngoài về một số lĩnh vực có thể hợp tác cùng thực hiện.; - Câu hỏi xuất phát của tôi là: phải tạo ra hệ thống các tiêu chí như thế nào để có thể đồng nhất cơ chế xét duyệt cũng như quản lý các nhiệm vụ giữa Việt Nam và các đối tác nước ngoài? Làm sao để việc xét duyệt và đánh giá các nhiệm vụ có thể chọn ra các nhiệm vụ tốt nhất trong thời gian nhanh nhất nhằm nâng cao năng lực khoa học công nghệ của Việt Nam cũng như tận dụng tối đa các nguồn lực cũng như kinh nghiệm của đối tác nước ngoài; - Vấn đề ở đây là cần tạo một hệ thống tiêu chí để có thể đồng nhất cơ chế xét duyệt các nhiệm vụ giữa Việt Nam và đối tác nước ngoài. 5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Lịch sử nghiên cứu Mục tiêu tổng quát của Chiến lược phát triển khoa học và công nghệ giai đoạn 2011-2020 là Phát triển đồng bộ khoa học xã hội nhân văn, khoa học tự nhiên, khoa học kỹ thuật và công nghệ; đưa khoa học và công nghệ thực sự trở thành động lực then chốt, đáp ứng các yêu cầu cơ bản của một nước công nghiệp theo hướng hiện đại. Đến năm 2020, khoa học và công nghệ Việt Nam có một số lĩnh vực đạt trình độ tiên tiến, hiện đại của khu vực ASEAN và thế giới.

Theo đó, hội nhập quốc tế về khoa học và công nghệ là mục tiêu đồng thời là giải pháp quan trọng để góp phần đưa khoa học và công nghệ Việt Nam sớm đạt trình độ quốc tế. Hội nhập quốc tế về khoa học và công nghệ phải được thực hiện tích cực, chủ động, sáng tạo, bảo đảm độc lập, chủ quyền, an ninh quốc gia, bình đẳng và cùng có lợi. Dựa trên các báo cáo đánh giá việc hội nhập khoa học và công nghệ thông qua các nhiệm vụ hợp tác quốc tế về KH&CN theo Nghị định thư của Vụ Hợp tác quốc tế - Bộ Khoa học và Công nghệ cho thấy rằng đây là loại hình hoạt động KH&CN mang tính chủ đạo để phát triển các hoạt động hội nhập quốc tế về khoa học và công nghệ. Báo cáo cũng đánh giá trong thời gian qua việc xét duyệt các nhiệm vụ theo các quy định hiện hành gặp nhiều khó khăn, lúng túng.

Để thống nhất quản lý loại hình hoạt động này, Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành "Thông tư Quy định quản lý các nhiệm vụ khoa học và công nghệ theo Nghị định thư" (Thông tư số 12/2014/TT- BKHCN ngày 30/5/2014 của Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ) thay thế Quyết định quy định về việc xây dựng và quản lý các nhiệm vụ hợp tác quốc tế về khoa học và công nghệ theo Nghị định thư (Quyết định số 14/2005/QĐ- BKHCN ngày 08/9/2005 của Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ). Bên cạnh đó, hội nhập quốc tế về khoa học và công nghệ đã được nghiên cứu nhiều cả về lý thuyết và thực tiễn, cụ thể như sau: 6 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] - Nghiên cứu “Những chỉ tiêu đánh giá hội nhập quốc tế về khoa học và công nghệ” của hai tác giả Đặng Ngọc Dinh và Trần Chí Đức (2006) đã xác định tính khách quan của tiến trình hội nhập quốc tế về KH&CN, yếu tố lực đẩy từ quá trình toàn cầu hóa, cũng như sức mạnh tự thân của hoạt động KH&CN trong việc làm phong phú, sâu sắc hơn kho kiến thức của nhân loại. Hai tác giả cũng đã phân tích làm rõ những chỉ tiêu làm thước đo mức độ hội nhập, qua đó đánh giá và xác định được những ưu thế cũng như hạn chế để ban hành những chính sách, giải pháp phù hợp, kịp thời thúc đẩy quá trình hội nhập. Bên cạnh đó tác phẩm cũng làm nổi bật quan điểm chính sách đối ngoại, hoặc mối quan hệ quốc tế về kinh tế, chính trị, cũng như về KH&CN của một quốc gia đối với các nước khác và cộng đồng quốc tế có thể được thực hiện theo một trong các quan điểm sau: xung đột; độc lập (tách biệt); hoặc hội nhập.

Trong đó, hội nhập, còn gọi là hội nhập quốc tế (HNQT - International Integration) bao gồm cả các hoạt động hợp tác (co-operation) và điều phối (co-ordination). Có thể nhận xét là: trong bối cảnh toàn cầu hoá hiện nay, hội nhập quốc tế là hợp tác quốc tế với mức độ sâu và rộng hơn, với các quy định mang tính chất cam kết nhiều hơn, cùng tạo ra những kết quả mà từng quốc gia riêng biệt không thể đạt được. - Trong Luận văn thạc sỹ “Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý các nhiệm vụ hợp tác quốc tế về khoa học và công nghệ ký kết với nước ngoài“ của tác giả Hà Thị Lâm Hồng đã trình bày cơ sở lý luận về hội nhập, hợp tác, hội nhập quốc tế về khoa học và công nghệ ký kết với nước ngoài của Việt Nam; nêu kinh nghiệm của Trung Quốc và Hàn Quốc trong hội nhập quốc tế về khoa học và công nghệ đối với Việt Nam. Trình bày thực trạng về hoạt động hợp tác quốc tế về khoa học và công nghệ ký kết với nước ngoài giai đoạn từ trước năm 2000 và giai đoạn từ năm 2000-2005 qua tìm hiểu các nhiệm vụ và hiệu quả của các nhiệm vụ hợp tác quốc tế thực hiện theo Nghị định thư; đánh giá những hạn chế trong công tác quản lý các nhiệm vụ hợp tác 7 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] quốc tế về khoa học và công nghệ ký kết với nước ngoài.

Từ đó đưa ra những quan điểm, mục tiêu, định hướng ưu tiên và đặc biệt là các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý các nhiệm vụ hợp tác quốc tế về khoa học và công nghệ ký kết với nước ngoài: cải cách hành chính trong công tác quản lý, đề xuất mô hình quản lý các nhiệm vụ hợp tác quốc tế về khoa học và công nghệ – Mô hình “Động học hệ văng”; - Đề tài “Nghiên cứu xây dựng tiêu chí đánh giá năng lực hội nhập quốc tế về khoa học và công nghệ của các tổ chức khoa học và công nghệ tại Việt Nam” (2012) của Trung tâm NC&PT hội nhập KH&CN quốc tế - Bộ Khoa học và Công nghệ đưa ra một cơ sở lý luận với mục tiêu chính là tạo lập được một hệ thống tiêu chí đánh giá khách quan về năng lực hội nhập quốc tế đối với các tổ chức KH&CN của Việt Nam, trước mắt là các tổ chức nghiên cứu khoa học kỹ thuật, khoa học nông nghiệp và y học, và sau đó là các tổ chức KH&CN trên các lĩnh vực khác nhau; - Đề tài “Nghiên cứu xây dựng chương trình tăng cường nguồn lực thông tin phục vụ hội nhập quốc tế về khoa học công nghệ” (2012) của Cục Thông tin KH&CN Quốc gia - Bộ Khoa học và Công nghệ đã kịp thời xác định và đề xuất được các nguồn thông tin cốt lõi phục vụ hội nhập quốc tế về KH&CN, đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng tạp chí KH&CN Việt Nam để được lựa chọn vào chỉ mục ISI hoặc SCOPUS cũng như phát triển hệ thống tạp chí khoa học trực tuyến của Việt Nam. Các nghiên cứu trên đã phân tích và làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về cơ chế, chính sách nhằm nâng cao hiệu quả quản lý các nhiệm vụ khoa học và công nghệ theo Nghị định thư. Tuy nhiên, trong thời điểm hiện tại các văn bản quy phạm pháp luật mới đã được ban hành để quản lý các nhiệm vụ khoa học và công nghệ theo Nghị định thư thì chưa có công trình nào dành riêng để xây dựng hệ thống tiêu chí xét duyệt các nhiệm vụ hợp tác quốc tế về khoa học và công nghệ theo Nghị định thư. 8 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Đề tài sẽ kế thừa những luận điểm đã được trình bày trong các nghiên cứu trên và vận dụng để nghiên cứu những bất cập trong việc xét duyệt các nhiệm vụ khoa học và công nghệ theo Nghị định thư trong thời điểm hiện tại khi các thông tư và quy định mới đã được ban hành.

Đồng thời xây dựng hệ thống tiêu chí xét duyệt nhằm tăng cường hiệu quả xét duyệt các nhiệm vụ hợp tác quốc tế về khoa học và công nghệ theo Nghị định thư. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu 3. Mục tiêu nghiên cứu Luận văn đề ra mục tiêu nghiên cứu: xây dựng hệ thống tiêu chí xét duyệt các nhiệm vụ hợp tác quốc tế về khoa học và công nghệ theo Nghị định thư. Nhiệm vụ nghiên cứu Để đạt được mục tiêu nghiên cứu trên, Luận văn có các nhiệm vụ nghiên cứu sau đây: - Phân tích cơ sở lý luận về tiêu chí và quy trình xét duyệt các nhiệm vụ hợp tác quốc tế về khoa học và công nghệ theo Nghị định thư; - Khảo sát và phân tích thực trạng hệ thống tiêu chí và quy trình xét duyệt các nhiệm vụ hợp tác quốc tế về khoa học và công nghệ theo Nghị định thư; - Đề xuất giải pháp xây dựng hệ thống tiêu chí nhằm nâng cao hiệu quả xét duyệt các nhiệm vụ hợp tác quốc tế về khoa học và công nghệ theo Nghị định thư.

Câu hỏi nghiên cứu Xét duyệt các nhiệm vụ hợp tác quốc tế về khoa học và công nghệ theo Nghị định thư là một hoạt động đặc thù, vậy tiêu chí để xét duyệt hiệu quả ở đây cần được hình thành theo nguyên tắc nào? 5.