chương 1. 2 Tập một, chương 2. 3 Tập một, chương 4. Không phải bất cứ một nhà phép thuật tài ba nào cũng có thể nói chuyện được với rắn (hay còn gọi là “biết xà ngữ”), dù đã qua tập luyện, bởi đó là một năng khiếu bẩm sinh mà chỉ một số ít người có được ở thế giới phù thủy, trong đó có cả chúa tể hắc ám Voldemort.
Như sau này khi bộ truyện đã tạm kết thúc (vì chưa thể biết được liệu bà Rowling có viết phần tiếp theo hay không), khả năng nói được xà ngữ là do ảnh hưởng của phép thuật mà Voldemort gây ra sau khi tấn công nhưng không giết được Harry Potter. Một khả năng được gọi là bẩm sinh có nghĩa là nó đã tồn tại sẵn trong người từ lúc mới sinh ra, dù muốn hay không, dù nhận thức hay không. Tài năng bẩm sinh của Harry cũng vậy. Chảy trong người Harry là hai dòng máu tài năng của cha và mẹ, nên dù cho Harry sống trong gia đình Dursley phải chịu nhiều kì thị, không hề hay biết gì về thân phận của mình, về sứ mạng của mình, dù Harry không muốn những chuyện kỳ lạ xảy ra lần nữa… vẫn mang trong mình dòng máu của một phù thủy đầy tài năng.2 Tài năng bẩm sinh tiếp tục thể hiện một cách có ý thức khi học ở trường Hogwarts Sau khi được nhân vật Rubeus Hagrid giải thích rõ về thân phận, gia cảnh của mình, Harry đã phần nào ý thức được mình là một phù thủy.
Cậu bé bắt đầu nhận ra những chuyện kỳ lạ mà mình làm được – chứ không phải xảy đến với mình – không phải là chuyện ngẫu nhiên, trùng hợp, cậu bắt đầu háo hức việc đến trường Hogwarts học: nào lo mua dụng cụ học tập, đọc trước sách giáo khoa, băn khoăn không biết mình có học được ở một ngôi trường phép thuật hay không… Khi chuẩn bị nhập học trường Hogwarts, Harry được Hagrid dẫn đi mua sắm vật dụng cần thiết cho việc học. Việc chọn mua đũa phép đã chứng minh phần nào tài năng bẩm sinh của Harry Potter. Theo như người chủ tiệm bán đũa phép thì “không thể nào tạo được quyền phép tương tự khi sử dụng cây đũa của phù thủy khác.”1 “Đũa phép chọn phù thủy”2. Điều đó có nghĩa là người ta có thể đánh giá tài năng của một phù thủy qua cây 1 Tập một, chương 5.
2 Tập một, chương 5. 15 đũa phép họ dùng. Đũa phép mạnh chỉ chọn những người tài giỏi. Ngay cả khi Harry chưa học về phép thuật, cây đũa phép đầy quyền năng đã chọn Harry.
Đó là cây đũa phép có chiếc lông của con phượng hoàng đã cho chiếc lông làm nên cây đũa phép của chúa tể Voldemort (con phượng hoàng này chỉ cho hai chiếc lông). Việc đó cho thấy, Harry không chỉ là người duy nhất sống sót khỏi bàn tay của Voldemort (nhờ tình yêu thương, sự che chở của mẹ) mà còn là một phù thủy có tài năng có thể sánh ngang với vị phù thủy vĩ đại nhưng khủng khiếp Voldemort. Ở trường, Harry đã bộc lộ khả năng cưỡi chổi bay xuất sắc. Ngay trong giờ học với chổi đầu tiên, khi còn là học sinh năm nhất, khi cô giáo chỉ dẫn bước đầu tiên để sử dụng chổi bay là hô “lên” thì: “Cây chổi của Harry lập tức nhảy tõm vô tay nó.
Trong lớp, chỉ có vài đứa làm được như vậy. chổi của Hermione chỉ lăn nhẹ trên mặt đất, còn chổi của Neville thì không hề nhúc nhích.”1 Cả lớp ngạc nhiên với khả năng cầm chổi của Harry trong lần đầu tiên. Trong khi một vài học sinh khác đã từng cưỡi qua chổi bay cũng không thể nào làm nhanh đến thế. Không dừng ở đó, khi xảy ra mâu thuẫn với Malfoy, để lấy lại quả cầu cho người bạn từ tay Malfoy, Harry đã không ngần ngại cưỡi chổi bay mặc dù chưa được học cách bay và cũng không có giáo sư hướng dẫn ở đó: “Máu nóng đã bừng bừng xông lên đầu, nó trèo lên cán chổi, đạp mạnh xuống đất và phóng vọt lên không trung.
Gió lùa qua tóc nó, thổi phồng tấm áo dài của nó bay phần phật ra sau; và một niềm vui dâng trào trong lòng Harry khi nhận ra có những điều không cần đợi thầy dạy nó cũng làm được. Bay xem ra cũng dễ, và thật là tuyệt. Nó kéo cán chổi chếch lên một chút để bay cao hơn, nghe tiếng kêu la xuýt xoa của bọn con gái dưới đất, cả tiếng hò reo đầy thán phục của Ron.”2 Đó chỉ là một tình huống cấp bách, vì muốn giúp bạn, Harry đã thử cưỡi chổi bay. Không những Harry cưỡi chổi bay không bị hề hấn gì, Harry còn cưỡi rất điêu luyện, biết cách điều khiển chổi bay thực hiện ý định của mình.
1 Tập một, chương 9. 2 Tập một, chương 9. 16 Nhân vật McGonagall sau khi tình cờ thấy được màn trình diễn tuyệt vời đó của Harry, đã phải thốt lên “Cả đời ta ở Hogwarts… thật chưa bao giờ…”1. Đây là một lời khen hết sức xứng đáng và cần thiết, để sau đó chính nhân vật này tìm mọi cách để đưa Harry vào đội thi đấu Quidditch (môn thể thao phổ biến nhất trong thế giới phù thủy), mặc dù có quy định học sinh năm nhất không được có chổi bay cũng như thi đấu Quidditch.
Cô còn chọn cho Harry chơi ở vị trí Tầm thủ (vị trí quan trọng nhất của một đội Quidditch) vì cô cho rằng “thằng bé này là một Tầm thủ bẩm sinh. Ngay trong trận thi đấu Quidditch đầu tiên của mình, đấu với đội cựu vô địch giải Quidditch năm trước, Harry đã chơi hết sức xuất sắc. Khán giả xem trận đấu đã phải tán thưởng cho một trận đấu chỉ kéo dài năm phút bằng: “Chưa ai từng chứng kiến có trận Quidditch nào mà trái Snitch bị chụp nhanh đến như vậy”3 (nhiệm vụ của Tầm thủ là truy tìm quả banh Snitch biết bay và trận đấu kết thúc khi quả banh Snitch bị bắt). Sau này, Harry còn thành công với nhiều trận đấu khác nữa trong màu áo của nhà Gryffindor.
Điều đó đã chứng minh cho một tài năng bẩm sinh về bay lượn. Không dừng lại ở đó, trong những tình huống nguy cấp, Harry cũng đã tận dụng thành công ngón sở trường này của mình để giải nguy. Nếu tìm một hình ảnh tượng trưng cho câu nói “tài không đợi tuổi” thì Harry là một hình tượng sinh động nhất: bị ngăn cản khỏi thế giới phép thuật đầy ma lực, sống trong một môi trường không thoải mái, bị áp lực từ mọi phía, nhưng tài năng bẩm sinh của Harry vẩn tồn tại, vẫn lớn nhanh từng ngày. Để rồi tài năng đó được nuôi dưỡng thêm, phát triển hơn khi chủ nhân của nó ra sức học tập, chống chọi với biết bao nhiêu thế lực hắc ám tại trường Hogwarts.3 Tài năng bẩm sinh được phát triển tốt trong môi trường học tập thích hợp 1 Tập một, chương 9.
2 Tập một, chương 9. 3 Tập một, chương 11. 17 Dường như ở khía cạnh này, tác giả đã gửi gấm ít nhất là một thông điệp về công tác đào tạo và giáo dục. Nhân vật Harry Potter là một phù thủy có nhiều khả năng bẩm sinh, nhưng nếu không được đào tạo đúng cách thì sẽ không thể trở thành một tài năng được.
Ở đây, xét về môi trường đào tạo, rõ ràng trường Hogwarts là một nơi hội đủ điều kiện để nhân vật Harry Potter trải nghiệm và khám phá, phát triển các năng lực của bản thân một cách chủ động, là nơi mà những tài năng đó được nhìn nhận chứ không bị xem thường như ở nhà dì dượng Dursley. Ở nhà ông bà Dursley, Harry bị đối xử tệ hại, lạnh lùng và phải sống trong một gác xép bần thỉu, tăm tối và đầy nhện. Harry không được ăn uống thỏa thích: “Gia đình Dursley thật ra chưa từng bỏ đói Harry, nhưng nó cũng chưa bao giờ được phép ăn nó thỏa.”1 Với tuổi tuổi lớn, Harry cần biết bao việc được ăn, ngủ, vui chơi thoải mái. Nhưng ở gia đình Dursley thì không.
Họ không hề xem Harry như người cháu ruột, họ tống Harry vào một gác xếp, hay gầm cầu thang mặc dù con trai họ có cả một căn phòng để chứa đồ chơi. Harry không có quyền mua bất cứ vật dụng gì, dù đó chỉ là một cây kem. Ở nhà dì dượng, Harry sống hết sức tù túng, gò bó, Harry chỉ có những niềm vui nhỏ nhoi, hiếm hoi như lúc lần đầu tiên được sở hữu một chiếc bánh kem vì “Dudley đập bàn đập ghế um xùm vì cái bánh kem của nó không có đủ kem như nó đòi, dượng Vernon bèn mua cho nó một cái khác, và Harry được hưởng cái bánh kem không đủ kem đó. Mãi về sau, Harry vẫn còn cảm thấy sao mà chuyện đó đẹp như một giấc mơ.”2 Chỉ vì một cái bánh kem mà Harry cảm thấy đó như một giấc mơ đẹp.
Hạnh phúc đối với Harry nhỏ nhoi biết chừng nào! Do đó, lần đầu tiền có được nhiều tiền (trong thế giới phù thủy), Harry đã vui sướng mua cả bộn kẹo với đủ mùi vị, ních no đến cả bụng. Harry chia cho cả Ron – người bạn ngồi gần trên tàu hỏa. Vì “Harry trước đây chưa từng có cái gì để mời người khác, nay thiệt tình muốn chia sẻ với bạn đồng hành.”3 1 Tập một, chương 2. 2 Tập một, chương 2.
3 Tập một, chương 6. 18 Hay hạnh phúc của Harry là lần đầu tiên được gia đình Dursley cho đi cùng đến sở thú (do một nguyên nhân bất đắc dĩ): “Harry không thể tin được vận may lại đến với mình như thế: nó đang được ngồi trên xe hơi chung với gia đình Dursley trên đường đến sở thú lần đầu tiên trong đời”1 Được đi chơi, đến sở thú là điều mà bất cứ đứa trẻ mười một tuổi nào cũng thích thú mong đợi. Vậy mà chỉ có một dịp may hiếm hoi nào đó mới có thể đưa Harry chạm tay đến những niềm vui bình thường, giản dị ấy. Trong nhà Dursley, Harry không được coi như một thành viên trong gia đình.
Ngoài đứa con trai Dudley thì “Không có một dấu hiệu nào trong căn phòng cho thấy là còn một đứa bé khác cùng sống trong đó”2 Dù một bức ảnh, Harry cũng không có. Mỗi lần có khách đến nhà, Harry không được ra tiếp, hay chỉ lẳng lặng ra để cắt bánh, mang trà. Harry sống trong nhà dì ruột của mình nhưng giống như một cái bóng, một hồn ma đang tồn tại không có ý nghĩa gì trong cuộc sống của họ. Ở nhà dì dượng, Harry không hề có bạn vì “Mọi người đều biết băng của Dudley rất ghét cái thằng Harry Potter bận đồ kính luộm thà luộm thuộm và đeo cặp kính gãy gọng bể tròng.
Họ không muốm làm mít lòng băng của Dudley.
